7. Samenvatting investeringsnota K-midden.pdf

Samenvatting investeringsnota K-midden Januari 2026 K-midden is het centrum van de K-buurt rond metrostation Kraaiennest. Hiervoor is een investeringsnota met hernieuwd stedenbouwkundig plan en bijbehorende grondexploitatie opgesteld. Met dit investeringsvoorstel wordt een herziening van het investeringsbesluit uit 2005 voorgelegd. Voor K-midden hebben in het verleden veel plannen het licht gezien. Zo werd in 2001 de buurt een bruisend hart en een wijkeconomie in het vooruitzicht gesteld. De vernieuwing van de Bijlmermeer startte met het verlagen van de dreef en de bouw van onder andere winkelcentrum De Kameleon. Maar het overgrote deel van deze plannen is nog niet uitgevoerd. Na een participatiestaking door de buurt in 2018, werkte de gemeente vanaf 2020 in co-creatie met de buurt aan een Stedenbouwkundig Plan in een breder kader dan alleen fysiek met als doel om samen een leefbare buurt te bouwen. Om daartoe te komen is begin van 2022 door College van B&W een gezamenlijke ontwikkelstrategie vastgesteld. Hierbij is besloten ten behoeve van vlotte voortgang van (woningbouw)ontwikkeling de kavels 4, 5 en 6 vooruit te trekken, op basis van het bestaande investeringsbesluit met de bijpassende Grondexploitatie. Met deze investeringsnota wordt de GREX herzien op basis van nieuwe uitgangspunten en indexering van kosten en opbrengsten.

Opgave Het doel voor de K-buurt is een duurzaam en toekomstbestendig plan dat bijdraagt aan de Amsterdamse woningbouwopgave en specifiek de woningbehoefte van starters in de K-buurt. Bewoners namen het voortouw bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan. De focus ligt op het versterken van bestaande kwaliteiten, het maken van een jongerentalentontwikkelbuurt, het creëren van levendigheid en het verbeteren van de openbare ruimte. Wonen In de plannen voor K-midden wordt afgeweken van de, in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting en het Coalitieakkoord gehanteerde, 40-40-20 verdeling, ten gunste van het sociale segment. De voorgestelde verdeling voor K-midden is circa 64% sociale huur, 22% middensegment en 14% vrije sector. Deze afwijking komt door het toevoegen van 500 (sociale) starterswoningen boven op de oorspronkelijke opgave van 600-900 woningen. Dit is een wezenlijk onderdeel van de ambitie van een jongerentalentontwikkelbuurt die resulteert uit de co-creatie. Een van de voorwaarden is dat woningen worden toegewezen aan jongeren uit de buurt om sociale netwerken intact te houden. Zij kunnen zo in hun eigen woongemeenschap een stap maken naar zelfstandig wonen en leven. Het plan combineert wonen met initiatieven zoals het 'World-Of-Work'-project, gericht op zelfredzaamheid en inkomen voor jongeren.

In het stedenbouwkundig plan is de fysieke ruimte mogelijk, maar de invulling van de WOW moet verder vormgegeven worden in samenwerking met betrokken corporaties en de verschillende gemeentelijke directies. Het plan voorziet in woningen voor verschillende doelgroepen, waaronder: • Rochdale (kavel Kralenbeek): 218 woningen (186 sociale huur, 32 middensegment), met voorrang voor bewoners uit renovatieflats Geldershoofd en Gravestein (EG-buurt). Van alle woningen zijn er 38 bestemd voor het Oranje Huis van de Blijf Groep, voor slachtoffers van huiselijk geweld. Het gebouw is daarmee een van de kavels die vooruitlopend op de rest van het stedenbouwkundig plan wordt ontwikkeld, conform de Ontwikkelstrategie Kmidden.

•

• •

Woonzorg Nederland (kavel Kouwenoord): 82 zelfstandige seniorenwoningen (52 sociale huur, 30 middensegment), 88 zorgstudio’s en 10 zorgstudio's voor het hospice. Ook deze ontwikkeling gaat vooruitlopend op het stedenbouwkundig plan richting uitvoering. Lieven de Key: 500 sociale huurwoningen voor starters, met specifieke voorwaarden en monitoring van de voortgang in samenwerking met de buurt. CPO-kavels: Twee kavels voor collectief particulier opdrachtgeverschap, waarbij toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever zijn voor hun eigen woongebouw.

De wens is om 25 procent van de nieuwbouw-huurwoningen met voorrang aan te bieden aan bewoners uit Zuidoost, conform de stadsdeelvoorrangsregeling. Voor de 500 starterswoningen wordt beoogd deze met een hoger percentage voorrang toe te wijzen aan jongeren uit Zuidoost. Dit is niet mogelijk volgens de Huisvestingsverordening. Lieven de Key is in gesprek met jongeren over de mogelijkheden. Voor rolstoelgeschikte woningen wordt extra aandacht besteed aan logische indelingen, met toetsing door het Platform Gehandicapten Zuidoost (PGZO). Maatschappelijke Voorzieningen K-midden krijgt diverse maatschappelijke voorzieningen, gericht op jongeren, volwassenen en ouderen. Bij het bepalen van welke voorzieningen nodig zijn, is zowel gekeken naar de referentienormen, wat er al in omliggende wijken aanwezig is alsook de wensen van de buurt. Het medisch centrum en het Huis van de Wijk worden vervangen door nieuwbouw, waarbij het medisch centrum verhuist naar kavel 4 en het Huis van de Wijk groeit naar 1.300 m² bvo. Ruimtes worden multifunctioneel gedeeld, zonder exclusieve toewijzing aan specifieke groepen. De gemeenteraad heeft in februari 2024 besloten dat OBA Next in Kraaiennest wordt gerealiseerd. OBA Next is een van de specials van Maatschappelijke Voorzieningen (MV) en heeft een vast budget meegekregen.

Voor de inpassing van OBA Next, het buurtgebouw en kavel 1 wordt een integrale ontwerpuitvraag voorbereid, met evenredig aandacht voor landschap, stedenbouw en architectuur en sociologie. In het stedenbouwkundig plan is fysieke ruimte opgenomen voor een jongerentalentontwikkelcentrum van 700 tot 1.000 m² gekoppeld aan 500 starterswoningen van Lieven de Key. Hoewel de noodzaak van dit centrum wordt erkend, is er momenteel geen financiële ruimte voor de investering of exploitatie, en verdere uitwerking is nodig. Andere ontwikkelingen zijn de verhuizing van het hospice vanuit Kelbergen naar K-midden, uitbreiding van verpleeghuisplekken, een Ouder- en Kindteam en permanente locaties voor het jongerencentrum en brassband-oefenruimtes. Voor de investeringen voor het OKT en het jongerencentrum is budget bij MV gereserveerd en bij Kunst en Cultuur voor de oefenruimte voor de brassbands. Er wordt gewerkt aan een extra buurtprogramma van 2.500 m², waarvoor nog een concrete invulling en financiering nodig zijn. De Church of Pentecost in het restant van garage Kempering verhuist naar een nieuwe locatie om ruimte te maken voor woningbouw. De huidige sport- en speelplekken tussen de metrobaan en flat Kleiburg worden verbeterd en uitgebreid. Deze bevinden zich in beschermd stadsgezicht Bijlmermuseum.

Openbare ruimte Het projectgebied K-midden krijgt drie identiteiten: een hoogstedelijk hart rond de metrobaan met een centraal plein en sport- en speelgebied, een parklandschap aan de oostzijde met een

groen/blauwe corridor en waterberging, en een stedelijke woonomgeving aan de westzijde gericht op de Karspeldreef en winkelcentrum De Kameleon. De openbare ruimte speelt een verbindende rol tussen deze gebieden, waarbij de barrièrewerking van de Karspeldreef wordt verminderd. Aanpassingen aan het metrostation en de omgeving worden mede mogelijk gemaakt door cofinanciering vanuit het rijk. De waterberging en ecologische verbinding versterken het landschap en de bomenstructuur. Nieuwe bebouwing vervangt voormalige parkeergarages, en het gebied wordt duurzaam en toegankelijke ingericht – met aandacht voor sociale veiligheid. Duurzaamheid Duurzaamheid en toekomstbestendigheid staan centraal in de plannen voor K-midden. De wijk wordt ontwikkeld binnen planetaire grenzen, met minimale milieubelasting en aandacht voor klimaatadaptatie. Er wordt ingezet op modulair en prefab bouwen, met ten minste 20% houtgebruik, wat bijdraagt aan een gezonder binnenklimaat. Circulaire bedrijvigheid wordt gestimuleerd om afval te verminderen. Duurzame energieoplossingen en energiezuinige bouwmethoden worden toegepast, terwijl natuurinclusief bouwen biodiversiteit bevordert via groene gevels, natuurdaken en ecologische buitenruimtes. Klimaatadaptatie wordt gerealiseerd met regenbestendige maatregelen zoals groene daken, regentuinen en een watergang.

Uitstootvrije mobiliteit wordt gestimuleerd door prioriteit te geven aan fietsers, voetgangers en deelauto's. Deze maatregelen versterken het woongenot, de leefkwaliteit en verlagen de financiële lasten voor bewoners. Parkeren Het stedenbouwkundig plan richt zich op het verbeteren van de openbare ruimte door meer ruimte te creëren voor voetgangers en fietsers, onder andere door ventwegen te verwijderen en de oversteekbaarheid van de Karspeldreef te verbeteren. Met de toevoeging van circa 1.250 woningen groeit het aantal woningen in het gebied naar 2.212. Het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte wordt teruggebracht tot circa 575, minder dan het huidige aantal. Marktsegmentontwikkelingen krijgen inpandige garages die voldoen aan parkeernormen. Daarnaast wordt een mobiliteitshub met circa 250 plaatsen voorgesteld, gecombineerd met deelmobiliteit en fietsenstallingen. Deze hub, nabij het metrostation, dient als overstappunt en maakt ruimte vrij voor groen en verblijfskwaliteit. Er wordt gewerkt aan een exploitatiemodel voor de hub. Vervolg participatie Het plan voor K-midden is gebaseerd op uitgebreide participatie en co-creatie met bewoners, die ook in de toekomst invloed kunnen blijven uitoefenen. De investeringsnota en het stedenbouwkundig plan lagen in 2025 zes weken ter inzage, waarbij bewoners en stakeholders zienswijzen konden indienen.

Deze zijn verwerkt in een Nota van Beantwoording. Via de projectwebsite worden geïnteresseerden op de hoogte gehouden. Daarnaast biedt de Wijk Transitie Hub op het centrale plein informatie over de ontwikkelingen, en is er een online "augmented reality" versie van het plan beschikbaar.

Voor elke kavel wordt een specifiek participatieplan opgesteld. Jongeren uit de buurt werken mee aan de ontwikkeling van starterswoningen en worden opgeleid om participatie zelfstandig te organiseren. Voor CPO-kavels worden groepen uit de Bijlmer gemobiliseerd en ondersteund. Bij kavels voor marktpartijen vindt participatie plaats tijdens de bouwenvelop, selectie en ontwikkeling. Op buurtniveau richt het plan zich op het versterken van de buurt via Asset Based Community Development (ABCD), co-creatie en inclusieve opbouw participatie. De buurt krijgt een gelijkwaardige rol en wordt ondersteund in het nemen van initiatief. De co-creatie gaat over naar een volgende fase, met als doel een Wijk Ontwikkel Coalitie (WOC) op te richten voor duurzame samenwerking. Het Masterplan Zuidoost begeleidt deze ontwikkeling. Vervolg plan De ontwikkeling van K-midden wordt juridisch-planologisch mogelijk gemaakt via een omgevingsplan of omgevingsvergunningen (BOPA). De bouw van de eerste kavel is reeds gestart. Het huidige bestemmingsplan (2007) wordt herzien om de plannen te realiseren. Vanaf 2026 wordt gewerkt met nieuwe digitale standaarden. Voor kavels wordt gebruikgemaakt van bouwenveloppen en vergunningprocedures om juridische kaders vast te stellen. De gemeente blijft eigenaar van de grond en geeft kavels in erfpacht uit.

Tijdelijke functies, zoals een stadstuin en sportvoorzieningen, worden beëindigd voor de bouw. Naast woningen komen er maatschappelijke en commerciële functies in de plinten, en een mobiliteitshub. De meeste kavels worden via openbare tenders uitgegeven, met bouwstart vanaf 2027. Voor kavel A (OBA Next en buurtgebouw) wordt een aparte strategie uitgewerkt. De bestuurlijke besluitvorming wordt begin 2026 afgerond. Kavels 4 en 6 worden al ontwikkeld via overeenkomsten met woningcorporaties. De overige kavels volgen via tenders, met een gefaseerde aanpak.