6 Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ plas.pdf

Centrale entree: • publieke plek aan de plas • direct zicht op het water Oostelijke entree: • grazersgebied entree • passende en vriendelijke inrichting Noordelijke entree: • direct vanaf bushalte • veilige en heldere route naar de plas Zuidelijke entree: • entree grazersgebied • nieuwe toegang vanaf Cornelis Douwesgebied • plek voor informatie over het gebied Voet- en fietsbrug: • gebied toegankelijk voor ASP • comfortabel gebruik voor zowel fietser als voetganger • sluit aan op middendam, Zijkanaal H-weg en route langs Noordzeekanaal

37

6.5 Verblijven versterken

Schetsidee voor een publieke plek aan de noordzijde van de Noorder IJ-plas met een zwemstrand (Bosch&Slabbers)

De NIJP trekt momenteel weinig bezoekers. Het is aannemelijk dat dat met de jaren gaat veranderen, immers de stad eromheen groeit en daarmee de het aantal inwoners. De Ontwikkelstrategie van Haven-Stad voorziet hierin door de Noorder IJ-plas als een stadspark te omschrijven. Het onderscheidt zich met name door de huidige natuurwaarden. De stapsgewijze ontwikkeling van de veranderende omgeving is in feite al gaande. Belangrijke vraag is hoe hier een passend antwoord op te geven voor de NIJP. Recreatie Naast de natuurontwikkeling in het gebied groeit ook de recreatieve functie. Meer mensen zullen het gebied bezoeken om er van te genieten. Dit bij voorkeur in harmonie met het natuurlijke karakter. Wel verandert dit gebied in tegenstelling tot Het Twiske geleidelijk van karakter. Door de sterke verstedelijking van de omgeving is de ontwikkeling daarom ook een bijzondere ten opzichte van andere groengebieden.

38

Zwemmen Een voorbeeld van recreatief gebruik is zwemmen. Vandaag de dag wordt er al gezwommen in de plas, met name door omwonenden en natuurzwem-liefhebbers. Dat gebeurt op eigen risico omdat de plas geen officieel zwemwater is. Na afronding van de werkzaamheden van de grondbank kan het zwemmen worden gefaciliteerd. Waar nu de Grondbank is gesitueerd, kan op termijn een zwemplek worden gerealiseerd met een uit schoon zand bestaand zwemstrand. Door dit te concentreren op deze plek, kunnen de andere zachte oevers relatief luw blijven, zodat ze een blijvende rol spelen in de natuurwaarde ontwikkeling. Om van de NIJP een door de provincie officiële goedgekeurde zwemplas te maken, is het noodzakelijk dat het water ook op zwemwaterkwaliteit wordt getoetst (door aanvullend te toetsen op blauwalgen en e-coli bacteriën), dat het een veilige inrichting heeft, en dat het moet worden beheerd. Water en (gestort)zand moeten schoon zijn en geen bouwresten bevatten (geen beton- baksteen stukken, plastic,

piepschuim, metaal, glas etc). De provincie hoopt dat door de inspanningen van de gemeente samen met Waternet - nu nog vooral gericht op verbetering van de waterkwaliteit ten behoeve van de biodiversiteit - deze locatie op termijn ook tot formele zwemwaterlocatie kan worden aangewezen. De provincie werkt daar – na positief advies van Waternet over de waterkwaliteit - graag aan mee, zo nodig ook met advies in het traject daar naar toe. Oevers De zachte oevers van de plas zijn belangrijke plekken voor planten en dieren. Het is daarom nodig om intensief gebruik door recreanten te voorkomen. Een houten wandelvlonder is een goed middel om er te kunnen komen met zo min mogelijk impact. Mooi en uitdagend, volledig opgenomen in de omgeving. Rijkswaterstaat en Waternet zijn nog voornemens om de oevers

van de kleine plas ook natuurvriendelijker te maken, in aanvulling op al eerder genomen maatregelen voor biodiversiteit en waterkwaliteit (tevens een Kader Richtlijn Water maatregel).

Culturele voorstellingen

Publieke plek aan de plas: • zandstrand (mogelijk zwemmen) • cultuur & ontmoeting • kleinschalige horeca • educatief jong & oud Route langs het water: • plek voor wandelen en verblijven langs de waterkant Middendam: • optimale waterbeleving met bankjes • informele speelplek voor de woonbuurt Publieke plek aan IJ: • vrij uitzicht op A´dam en • Achtersluispolder • picnickplaats • informatie over het gebied Hoogteverschillen: • Uitzicht over de plas • Mogelijkheid tot uitbreiding in noordwestelijke richting langs A8

39

Multifunctionele publieke plek Waar nu de Grondbank is gesitueerd kan op termijn (vanaf 2023, vertrek van de Grondbank) een publieke plek ontstaan. Deze plek is goed ontsloten voor fiets en busverkeer en prachtig gepositioneerd aan de kop van de plas. In combinatie met een zwemstrand is het een ideale plek voor recreëren en ontmoeten, mooi op de zon gelegen. Met de Grondbank samen wordt ingezet op het extra afschermen van de A8 door uitbreiding van de zandheuvels hiertegen aan. Zo kan een luwe ligging van de verblijfplek worden gerealiseerd, en de verkeersbundel aan het zicht worden onttrokken. De hoofdingang van de Noorder IJ-plas kan voorlopig ook op deze locatie worden gesitueerd. Deze publieke plek kan een aanvullend programma krijgen al dan niet van tijdelijk aard. Te denken valt aan kleinschalige horeca met terras in combinatie met werkruimtes (kunst of ambacht), sociale ontmoetingsplek, educatie centrum, gericht op sociaal-maatschappelijke thema’s, natuur- en duurzaamheidseducatieprojecten, en wellicht een cultureel programma. Dit alles kleinschalig met oog voor harmonie en in balans met de groene omgeving.

Ruimte voor een zwemstrand (voorbeeld Sloterplas)

40

Balkon aan het IJ Aan de zuidzijde van de Noorder IJ-plas is de relatie met de dynamiek van de stad het grootst, zowel in afstand als visueel. Om dit te versterken kan extra ruimte ingezet worden om dit te gegeven te beleven, in de vorm van een “balkon” (houten terassen, zitplekken in de vorm van een tribune) en bijvoorbeeld een uitkijkpunt, alsmede een tweede en derde entree naar het park vanuit Amsterdam en Zaanstad. In de toekomst zal de veranderende stad hier het duidelijkst waarneembaar zijn, mede door de komst van een HOV-lijn en de verandering en verdichting van de Achtersluispolder en de Cornelis Douwes bedrijventerreinen binnen Haven-Stad. Aan deze zijde van het park ontstaat in de toekomst de mogelijkheid voor het vestigen van een stedelijke voorziening zoals een museum. Het uitzichtpunt aan de zuidelijke oever biedt een totaal zicht op het Noordzeekanaal richting westen en het IJ richting oosten. Dit is een plek voor een bijzondere markering van de IJ-oeverontwikkelingen.

Iconisch uitkijkpunt aan de zuidzijde met uitzicht op het Noorzeekanaal en hetIJ

41

INITIATIEF INITIATIEF INITIATIEF Aanmelden bij: Aanmelden bij: - Stadsdeel Noord: Aanmelden bij: -havenstad@amsterdam.nl Stadsdeel Noord: -havenstad@amsterdam.nl Stadsdeel Noord:/ of: havenstad@amsterdam.nl of: - Haven-Stad: of: -havenstad@amsterdam.nl Haven-Stad: Haven-Stad: havenstad@amsterdam.nl PLAATJE VAN PROCEDURE IN STAPPEN havenstad@amsterdam.nl Vervolgstappen? Vervolgstappen? Vervolgstappen?

NEE Niet passend passend NEE binnen Niet beleidskaders passend NEE binnen Niet beleidskaders

JA JA JA

binnen beleidskaders

Passend binnen Passend binnen en bestemmingsplan Passend binnen en bestemmingsplan toetsingskader bestemmingsplan en toetsingskader toetsingskader

Gemeente: Gemeente: Toetsen en Gemeente: Toetsen en beoordelen Toetsen en beoordelen beoordelen

Niet passend binnen Niet passend binnen bestemmingsplan, Niet passendbinnen binnen bestemmingsplan, wel passend bestemmingsplan, wel passend binnen toetsingskader wel passend binnen toetsingskader toetsingskader

Vergunningentraject Vergunningentraject Vergunningentraject

Initiatiefnemer Initiatiefnemer motiveert afwijking Initiatiefnemer motiveert afwijking bestemmingsplan motiveert afwijking bestemmingsplan (gemeente kan daar bestemmingsplan (gemeente kandoet daar bij helpen) en (gemeente kan daar bij helpen) en doet benodigde onderzoeken bij helpen) en doet benodigde onderzoeken benodigde onderzoeken

Niet passend binnen Niet passend binnen bestemmingsplanen Niet passend binnen bestemmingsplanen toetsingskader, bestemmingsplanen toetsingskader, wel binnen overige toetsingskader, wel binnen overige beleidskaders wel binnen overige beleidskaders beleidskaders Afwegen of het op Afwegentermijn of het wel op langere Afwegen of het op langere termijn wel passend is langere wel passendtermijn is passend is

Gemeente faciliteert Gemeente initiatief: bijfaciliteert Gemeente faciliteert initiatief: bijwijzigen voorbeeld initiatief: voorbeeldbijwijzigenof bestemmingsplan voorbeeld wijzigen bestemmingsplan het uitschrijven vanofeen bestemmingsplan het uitschrijven vanofeen tender het uitschrijven van een tender tender

Initiatievenboom Noorder IJ-plas

42

7

Procedure initiatieven

Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan Noorder IJ-plas dat op 20 juni 2013 werd vastgesteld door de deelraad van stadsdeel Noord. Het bestemmingsplan is gebaseerd op het inrichtingsplan uit 2008 dat tot doel had om de ecologische waardevolle elementen te behouden en te versterken in combinatie met een beperkt aantal voorzieningen voor extensieve recreatie. 7.1 Het vigerend bestemmingsplan

Het bestemmingsplan maakt de volgende voorzieningen mogelijk: • Drie fietsverbindingen: de snelfietsroute Zaanstad-Amsterdam, de fiets- en wandelroute tussen de grote en de kleine plas en de fiets- en wandelroute ‘van Damtot-Dam’; • Een uitkijktoren van maximaal 15 meter hoog; en • Recreatief medegebruik, waarbij motor crossen of daarmee vergelijkbare vormen van recreatie uitdrukkelijk is verboden.

7.2 Ontwikkelingsruimte toetsingskader

De ontwikkelingen die met dit ruimtelijk kader mogelijk worden gemaakt, passen grotendeels in het vigerende bestemmingsplan. Uitzondering hierop is de aangeduide locatie voor een gebouwde voorziening dat ruimte biedt aan de volgende mogelijke activiteiten: werkplaatsen voor kunst of andere ambachtelijke werkzaamheden, een bescheiden horeca voorziening (ondersteunend aan recreatiefunctie), ontmoetingsruimte, educatiecentrum, maar ook buitenruimte zoals tuintjes of plek voor werkzaamheden die buiten plaats (moeten) vinden. Na het vertrek van de grondbank kan voor deze ontwikkeling met een omgevingsvergunning van het bestemmingsplan worden afgeweken.

worden betrokken. Belangrijk is te vermelden dat de zoekruimte voor windturbines veel groter is gemaakt dan de NIJP. Ook het gebied rondom de snelweg A10-Noord wordt onderzocht op mogelijkheden voor de plaatsing van windturbines.

7.3 Initiatieven

Voor andere initiatieven geldt dat deze aan het beleid van de gemeente waaronder dit ruimtelijk kader worden getoetst. Initiatieven die niet passen in het vigerende bestemmingsplan, maar wel voldoen aan de wet- en regelgeving kunnen door middel van een goed onderbouwde motivering worden ingediend. De motivering kan gebaseerd worden op dit toetsingskader. Zo kan op basis van dit toetsingskader een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan verleend worden. Initiatieven kunnen worden ingediend bij de Haven-Stad programma organisatie (havenstad@ amsterdam.nl). Met dit toetsingskader wordt voorgesorteerd op grotere ingrepen, zoals een hoogwaardig openbaarvervoerverbinding (H.O.V.) dat aan de zuidzijde door de plas gesitueerd wordt en een zoekgebied voor duurzame energiewinning. Bij het zoekgebied voor windmolens is het van belang te vermelden dat het zoekgebied veel ruimer is dan alleen de Noorder IJ-plas; het gebied rondom de infrabundel A10 Noord is erbij getrokken. De concretisering van mogelijkheden voor windturbines doorloopt een eigen planvormingstraject in het kader van de Routekaart Klimaat Neutraal (Amsterdam 2019).

Andere ontwikkelingen die in dit ruimtelijk kader zijn aangeduid, zoals een zoekgebied voor het plaatsen van windturbines of ander duurzame energie-oplossingen, volgen een eigen planningstraject met een eigen participatie- en besluitvormingsproces. Alle stakeholders en belanghebbenden die bij dit toetsingskader zijn betrokken, zullen ook in deze planvorming

43

44

7.4 Technische Adviescommissie (TAC)

De TAC is een onafhankelijke advieswerkgroep van de gemeente die het gemeentebestuur over alle ingrepen in de Hoofdgroenstructuur (zoals vastgelegd in de Structuurvisie 2040) adviseert. Zo ook bij de besluitvorming over dit toetsingskader. In het pre-advies gaat de TAC in op ontwikkelingen die in een gevoelig gebied plaats zullen vinden, en bij aanvang bij voorkeur stapsgewijs en in bescheiden omvang plaats moeten vinden. Ook is gewezen op het gevaar dat de activering van het park in tempo vooruit gaat lopen op de transformatie van de omringende gebieden. Pas het tempo van ontwikkelingen aan aan de behoefte uit de omgeving. Tegen de tijd dat de transformatie van de Achtersluispolder en Cornelis Douwesterreinen op stoom komt, is er weer een moment aangebroken waarin de openbaar vervoersverbinding en andere stedelijke voorzieningen kunnen worden ingepast volgens de dan geldende omgevingsvisies en plannen. De TAC heeft in haar definitieve advies negatief geadviseerd. Het advies is opgenomen in Deel 3 Bijlagen - 9 Pre-advies en definitief advies van de Technische Adviescommissie. De TAC oordeelt dat het Toetsingskader minder bescherming biedt dan het huidige beleid omdat het ruimte biedt aan initiatieven, hetgeen in strijd is met het bestaande beleid. Daarnaast wordt er volgens de TAC in onvoldoende mate afgebakend wat niet wenselijk is.

overgenomen. Voor wat betreft grootschalige activiteiten en motorboten – wordt aangegeven dat deze niet zijn toegestaan binnen het toetsingskader. De door de TAC genoemde doorbraak naar het kanaal en terreinuitgifte aan particuliere initiatiefnemers zijn in de komende 10 jaar eveneens niet aan de orde. Overnachtingen worden in het toetsingskader alleen bij uitzondering toegestaan bijvoorbeeld als het gaat om kinderkampen – voorzieningen als campings en hotels mogen niet. Voor de HOV-verbinding naar Zaanstad geldt dat deze ook pas na 2030 tot planvorming zal leiden en dat deze al voorzien is in de vigerende structuurvisie. Het advies om ook een plafond in te voeren voor bebouwing door benoeming van het maximaal aantal m2 dat bebouwd mag worden, wordt niet overgenomen. Voor de bebouwing geldt dat een strikt plafond voor maximale m2 bebouwing goede en passende initiatieven in de weg kan zitten. Mede omdat in geval van bebouwing het om tijdelijke initiatieven (10 jaar) gaat wordt daarom voorgesteld te werken met een toetsteam dat samen met de initiatiefnemers de ontwerpen beoordeeld en begeleidt. De toegestane bebouwing blijft beperkt tot een paviljoen-achtig vrijstaande object of meerderde objecten, die passen bij de gebruiksdoeleinden zoals genoemd in het toetsingskader en die optimaal ingepast zijn in het karakter en landschap van het Noorder IJ-Plas

Daartoe stelt het TAC voor om een aantal concrete palfonds op te nemen: • • • • • •

de bebouwing blijft beperkt tot.....(qua omvang en locatieaanduiding); geen overnachtingsmogelijkheden; geen grootschalige activiteiten en voorzieningen; geen motorboten (alleen electrisch vanuit duurzaamheid en ecologie); geen doorbraak naar kanaal mogelijk maken; geen terreinuitgifte aan particuliere initiatiefnemers.

Het advies van de TAC om voor een aantal initiatieven plafonds op te nemen wordt grotendeels

45

46

8

Resultaten participatie

Aan dit rapport is een participatietraject voorafgegaan. In de omgeving van de NIJP zijn gedurende een jaar een aantal bijeenkomsten georganiseerd. Omwonenden en belangstellenden uit de omliggende (Oost)Zaanse en Amsterdamse buurten waren aanwezig om mee te denken over de kwaliteiten van het gebied en hoe we deze het beste kunnen benutten. Zo drong het besef door dat de huidige bestemming - een omsloten gebied met een open plas, en een groene oever waar grote grazers de natuur beheren en waar je je even in een andere wereld waant - uniek is in deze stad. Ook uniek zijn de openheid en grandeur van het uitzicht aan de zuidzijde over het Noordzeekanaal, het IJ en vanaf de noordzijde over de plas richting het havengebied. Beter ontsluiten voor fietsverkeer is “onvermijdelijk” en voor de buurt noodzakelijk, en bepaalde voorzieningen brengen een meerwaarde met zich mee; maar dan wel kleinschalig, circulair/energieneutraal, passend in de omgeving en bij de huidige buurten. 8.1 Concrete resultaten De participatie heeft een grote invloed gehad op het toetsingskader. De opkomst en betrokkenheid bij de NIJP zijn veel groter dan in eerste instantie verwacht. Ook de kennis van het gebied en de natuur bleek groot.

Dat heeft er vooral toe geleid dat de visie de huidige kwaliteiten van het gebied versterkt: Het struingebied met de grote grazers vergroten, veilig afhekken, en meer ingangen maken voor wandelaars en fietsers. Een strand aan de noordzijde op de plek van de grondbank maakt de grootte en openheid van de plas genietbaar en als de waterkwaliteit dit tezijnertijd toelaat kan er veilig gezwommen worden. Aan noord- en zuidzijde komen uitzichtpunten (resp. met een heuvel (m.b.v grondbank) en een uitzichttoren. Langs de zuidzijde en over de midden-dam tussen noord en zuidplas komt de Dam tot Dam fietsroute. De noordzijde van de plas, op de grondbanklocatie, leent zich goed voor een publieke voorziening. Er zijn hiervoor veel ideeën

opgehaald, zowel do’s and dont’s. Er spelen een aantal discussiepunten: grote windturbines plaatsen is omstreden, en de direct betrokkenen zijn erg behoudend in vooruitstrevende ontwikkelingen van het gebied. Ze houden alles liever bij het oude en maken zich zorgen over de drukte die het fietspad gaat veroorzaken. Schoorvoetend wordt meegedacht over hoe de onontkoombare ontwikkelingen in de omgeving stapsgewijs toe te laten. 8.2 Het participatietraject In het participatietraject is gestreefd naar actieve deelname van omwonenden, bedrijven en gebruikers van de stad in de buurten rondom de Noorder IJ-plas. Verschillende vormen zijn daarin toegepast, met als doel alle beelden, aannames, ideeën, vooronderstellingen, en zorgen op een neutrale objectieve manier naar boven te halen. De participatie is gestart met twee inloopavonden over de toekomstige plannen van de gemeenten die betrekking hebben op het gebied, waarvan de belangrijkste Haven-Stad, Achtersluispolder, Dam tot Dam fietsroute, de verondieping en de grondbank (werkzaamheden die o.a. voortvloeien uit de Gestuurde Storm en het natuur Inrichtingsplan NIJP uit 2008). Ambtelijke stakeholders die verantwoordelijk zijn voor de verondieping en de waterkwaliteit (de grondbank en Waternet AGV) zijn in het voortraject geraadpleegd en hebben ook informatie verstrekt tijdens de bijeenkomsten.

Het leidende thema was: de NIJP wordt een stadspark, daarvoor willen we nu al stapsgewijs een beeld op het gebied uitwerken dat ervoor zorgt dat passende initiatieven kunnen en niet passende niet. Hoe zien de huidige gebruikers en omwonenden deze ontwikkeling voor zich? Er zijn ongeveer 125 ideeën, wensen en opmerkingen opgehaald tijdens de eerste 2 inloopavonden. Een wandeling door het gebied onder begeleiding van de stadsecoloog en grondbankmedewerkers zorgden voor bekendheid met het anders gedeeltelijk ontoegankelijke gebied. In de zomer volgde een avond waar op thema’s kon worden doorgesproken over in welke vorm, grootte en intensiteit bepaalde activiteiten mogelijk zijn. Thema’s die veel meer een stadspark

47

Inloopavonden januari en februari 2019

Foto’s van de avondwandeling in juni 2019

48

raken, zoals: voorzieningen (leisure, horeca, evenementen), bereikbaarheid, sport, recreatie, duurzame energie, natuur en kleinschalig wonen in/aan de waterrand. Met referentiebeelden is gepraat over wat binnen uitersten mogelijk en passend zou zijn. De laatste avond in december was weer een inloopavond, waar is teruggegeven waar het ruimtelijk kader met behulp van alle input op uit is gekomen en hoe ver de plannen in de omgeving zijn. Aan het einde van de avond is voorgelegd aan de participanten hoe ze verder willen worden betrokken: de opbrengsten van deze avond samen verder uitwerken, of dat de gemeente met uitgewerkte plannen komt waar op gereageerd kan worden? Geen van beide opties leverden een meerderheid op. Alle participatie-avonden zijn goed bezocht met gemiddeld 70 bezoekers. De groep bestond voornamelijk uit bewoners en ondernemers uit de buurt, waarmee een gewenste doelgroepen is bereikt. Uiteraard zijn dat wel de huidige bewoners en ondernemers, en niet per se ook de toekomstige. Daarnaast waren op alle avonden bestuurders aanwezig om toelichting te geven op het proces en relevante politieke keuzes. De eerste inloopavonden (2019) Op 28 januari en 4 februari vonden de twee inloopavonden plaats waar geïnteresseerden op informele wijze informatie konden ophalen, hun mening konden geven en een reactie konden achter laten.

In restaurant Proost & Stroop stonden tafels opgesteld die verschillende onderwerpen behandelden. Op beide avonden waren gemiddeld zo’n 70 mensen aanwezig. De informatiemarkten leverden in totaal zo’n 100 uiteenlopende ideeën en reacties op over wat de aanwezigen graag willen zien in de Noorder IJ-plas. Hieruit kwam vooral naar voren dat de natuur die in de loop der jaren in de NIJP is ontstaan zoveel mogelijk in tact moet worden gelaten. Het gros van de mensen liet weten veel waarde te hechten aan de ecologische functie van de plas en ziet graag dat dit groen beschermd en behouden blijft. Tegelijkertijd zagen veel mensen de potentie van de plas in als recreatiegebied. Als voorbeelden werden genoemd een horecagelegenheid, strandje of watersport op de plas.

Ten aanzien van het verbeteren van de bereikbaarheid was het grootste deel van de reacties positief. Zo’n 20 mensen gaven aan graag verbeteringen in de verbindingen te zien. Vier zagen liever geen verbetering in de bereikbaarheid, zodat de plas een rustig en mooi bewaard geheim blijft. Acht mensen spraken hun zorgen uit over de ontwikkelingen van de plas. Vijftien reacties gingen over initiatieven voor duurzame energie. Een deel hiervan stond positief tegenover de Noorder IJ-plas als plek voor het opwekken van duurzame energie. Hierbij ging het voornamelijk over zonnepanelen. Een ander deel stond rechtlijnig tegenover eventuele windmolens in de NIJP. 8.2 De workshopavond over thema’s Op deze avond is over een aantal thema’s aan aparte werktafels doorgepraat. De gespreksmethode gaf goed inzicht in hoeverre het toestaan van voorzieningen wenselijk is en welk type voorzieningen dit kunnen zijn. Aan de hand van positieve dilemma’s konden de aanwezigen aangeven met welke dilemma’s zij het meest eens waren. De dilemma’s representeren de verschillende discussiepunten die bij de NIJP spelen. De thema’s en dilemma’s waren als volgt: 1. Voorzieningen: kleinschalige horeca, versus festivals. 2. Type groengebied: rafelrand, versus recreatiepark. 3. Bereikbaarheid: van A naar B of mooie kronkelige routes door het park en langs het water. Goede bereikbaarheidsroutes versus rust. 4.

Sport en recreatie: informele recreatie, versus georganiseerde sport. Zwemwater versus natuurwater. 5. Energie en duurzaamheid: ecopark met windmolens en drijvende zonnepanelen, versus “energie-opwekking mag het groene, open karakter niet aantasten”. 6. Eventueel kleinschalig wonen op water toevoegen, versus leegte. 7. Natuur: ontworpen en ingericht park, versus struin groen. De bij de verschillende dilemma’s passende referentiebeelden vergemakkelijkten de gesprekken, waaruit bleek dat direct betrokken omwonenden aangaven dat sprake is van een natuurgebied dat moet worden beschermd.

49

Werksessie in juni 2019

Foto’s van de slotbijeenkomst in december 2019

50

Natuurwaarden moeten voorop blijven staan. Meer woonboten toevoegen wordt door nietbewoners toegejuicht en door bewoners niet, net als het aanleggen van een betere fietsverbinding. Ook de wijze van uitvoering van duurzame energie-oplossingen gaven tegenstrijdige reacties. Aanwezigen zien de NIJP door de geïsoleerde ligging, doch nabij het stedelijke gebied, als een grote kans voor energieopwekking, of het nou wind- of zonne-energie is. Tegenstanders beargumenteren dat windmolens een bedreiging zijn voor de aanwezige flora, fauna, rust en ruimte. 8.3 Slotbijeenkomst Op 16 december vond de vijfde en laatste participatieavond plaats van het participatietraject. Dit keer niet in Amsterdam, maar in Maakgemeenschap De Hoop in Zaandam in de Achtersluispolder. Deze informele inloopavond was een terugkoppeling van het hele participatietraject en om de aanwezigen te informeren over andere lopende projecten rondom de NIJP.

park tussen de steden in komt te liggen. Ze gaf aan dat de wereld voor een klimaat-neutraal doelstelling staat, en dat Amsterdam ook een steen moet bijdragen. In de windvisie uit 2012 bleek de NIJP een van de weinige kansrijke plekken voor windturbines en de stad kan het zich niet permitteert om deze plek niet te benutten. Met de spelregelkaart geven we wel sturing aan de ruimtelijke inpassing van windmolens: in eerste instantie dienen ze langs de snelweg te worden geplaatst, en in laatste instantie, als niet anders mogelijk is, komt de plas in aanmerking. Het onderzoek naar de mogelijkheden om in Amsterdam Noord windmolens te plaatsen, volgt een eigen inspraakprocedure. Daarin is nog volop gelegenheid om mee te praten. Ook voor de Dam tot Damfietsroute is een aparte werkgroep bezig met het ontwerptraject. Middels een klanbordgroep worden direct betrokkenen meegenomen in dit proces.

Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid was ook aanwezig. Ze heeft toegelicht dat de Noorder IJ-plas als groenblauwe schakel functioneert tussen Zaanstad en Amsterdam en in de toekomst als centraal

51

52

Deel 3 Bijlagen

53

54

9

Pre-Advies en definitief advies van de TAC

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

Schetsontwerp voor de recreatieve fietsroute via de Noorder IJ-plas, als onderdeel van de Dam tot Dam route (Bosch&Slabbers)

Schetsontwerp voor de fiets- en voetbrug over Zijkanaal H

68

10 Schets Dam tot Dam fietsroute Als onderdeel van de Dam tot Dam fietsroute is de Noorder IJ/plas een belangrijke schakel en waarbij gezocht wordt naar een optimale beleving van het water van de plas, het Noordzeekanaal en het IJ. In tegenstelling tot de snelfietsroute die ten noorden van de Noorder IJ/plas Zaandam met Amsterdam verbindt, gaat het hier om een recreatieve fietsroute door het natuurgebied. De route krijgt dan ook een parkachtige uitstraling, vergelijkbaar met andere Amsterdamse parken, zoals de Brettenzone en het Diemerpark.

Doorsneden bij schetsontwerp (Bosch&Slabbers)

De route

Het is van belang dat de nieuwe route zo optimaal mogelijk wordt aangesloten op het bestaande fietsnetwerk. Aan de Amsterdamse zijde op de Toetsenbordweg, Meteorenweg en Zijkanaal H-weg en aan Zaanse zijde de Sluispolderweg. De route kent een parkachtige en landschappelijke inrichting, robuust en duurzaam. Langs de route zal gekeken worden naar inpassen van enkele rustplekken en waar nodig bij ingangen extra fietsparkeerfaciliteiten.

De brug

De fiets- en voetbrug over het Zijkanaal H is een hoogwaardige en robuuste brug passend bij de omgeving. De aansluiting op de fietsroutes moet helder en overzichtelijk zijn. De brug mag geen beperking zijn voor achterliggende nautische activiteiten. De doorvaart zal conform richtlijnen behorende bij dit water toegepast worden.

Achtersluispolder

Aan de Zaanse zijde sluit de route aan op de Sluispolderweg. Ook hier zullen fietsers en voetgangers veilig en overzichtelijk de weg kunnen vervolgen. Wel is het zo dat de Achtersluispolder een transformatiegebied is. Naar verwachting zal op verschillende momenten naar oplossingen moeten worden gezocht voor veilige verkeerssituaties.

69

Schetsidee voor een publieke plek aan de noordzijde van de Noorder IJ-plas met een zwemstrand (Bosch&Slabbers) Voorstudie met aantal richtlijnen

70

11 Voorstudie cultureel centrum aan de plas

Aan de noordzijde van de plas op de locatie van de grondbank kan op termijn een tijdelijke of permananete plek ontstaan voor aanvullend programma, welke op een aantrekkelijke manier past in de natuurlijke omgeving.

Openbaarheid

Ontmoeting

Thema’s

De Noorder IJ-plas kan als schakel fungeren tussen bestaande woonbuurten van Zaanstad, Amsterdam Noord en Oostzaan als er een ontmoetingsplek is. De noordkant is een goede locatie wanneer de Grondbank is vertrokken: het ligt op de zon en heeft prachtig uitzicht over de plas. Het ligt goed ten opzichte van de bushalte en snelfietsroute.

Een openbare plek, voor iedereen toegankelijk en laagdrempelig. Een plek die aan de hoofdentree ligt en lnags een route die verder het gebied van de Noorder IJ-plas ingaat. Deze plek is dan ook toegankelijk vanuit verschillende richtingen. Een voor de hand liggend thema voor de programmering is natuur en ecologie. Scholen of andere geinteresseerden kunnen vanuit de plek het gebied verkennen. Educatie is een belangrijk thema. Overige thema’s zijn sociaal/ maatschappelijk, cultureel, artistiek. Een kleinschalige horeca-invulling kan daar mee gecombineerd worden. Ook kan verder worden verkend of een officieel zwemstrand mogelijk is. Een belangrijk aandachtspunt is de toegankelijk voor auto’s. In principe is dat niet mogelijk. Bevoorrading zal met een ontheffing mogelijk moeten worden gemaakt.

71

Beelden afkomstig uit Economischruimtelijke verkenning ZaanIJ

Het overbruggen van de A10 om Zaanstad en Amsterdam Noord met elkaar te verbinden met fiets en OV is een onderzoekscasus voor het circulair inzetten (hergebruik) van de Keizersveerbruggen die naar verwachting binnen 10 jaar plaats moeten maken ter verbreding van de A27.

72

12 Verkenning overbruggen A10 In 2020 wordt een onderzoek opgestart voor de ZaanIJ-lijn (H.O.V.-verbinding). H.O.V. staat voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Dit kan met behulp van bus, tram of metro/lightrail. In 2019 is in een quickscan samen met Rijkswaterstaat, Vervoerregio Amsterdam en Gemeente Zaanstad een aantal varianten van het overbruggen van de A10 verkend. Deze overbrugging zal een HOV-verbinding moeten kunnen faciliteren in combinatie met een fiets- en voetverbinding. 4 varianten

Ter plekke waar de A10 in de Coentunnel uitmondt zijn 4 varianten verkend. Varianten 1 en 2 door middel van een brug of een verbrede versie daarvan. De andere variant die verkend is, is het verlengen van de tunnel. Een parkdek is ook bekeken als laatste variant. De resultaten van de quickscan worden verder verkend en onderzocht in het ZaanIJ-lijn onderzoek.

HOV en fiets

Al deze varianten worden verkend voor HOV-modaliteit (bus, tram, metro/lightrail) in combinatie met een fietsverbinding. Uitdagingen hierbij zijn de te overbruggen afstand over de rijksweg en de positie en hoogte van de hoogspanningskabels.

Keizersveerbruggen

Over de Bergse Maas liggen een zestal bruggen die medio jaren twintig worden vervangen in verband met verbreding van de A27. Rijkwaterstaat wil deze bruggen graag hergebruiken. In het AMROR (Amsterdam-RotterdamRijkswaterstaat) werkverband is afsgesproken om deze locatie over de A10 als casus hiervoor te onderzoeken. Deze casus krijgt naar verwachting in 2020 verdere invulling.

73

74

13 Projectorganisatie Ruimtelijke Toetsingskader Noorder IJ-plasTekst en kaarten: Fotografie: Contact:

Ruimte en Duurzaamheid (projectteam Haven-Stad) en Stadsdeel Noord.

Ruimte en Duurzaamheid, Bosch&Slabbers Landschapsarchitecten Havenstad@Amsterdam.nl www.amsterdam.nl

Met medewerking van:

Bosch&Slabbers Landschapsarchitecten • • •

Stijn Koole Esther Bergstra Cor Simon

Tertium • • •

Michiel Hulshof Menno van der Veen Jorien Kemerink

VeelHooi •

Arend de Geus

Copyright © 2021 Gemeente Amsterdam

75

76