6 reactie Bestuurlijk Stelsel Stadsdeelcommissie Amsterdam West

Het bestuurlijk stelsel: reactie stadsdeelcommissie Amsterdam – West Unaniem advies namens: VVD, DENK, GroenLinks, D66, PvdA

Bevindingen Necker van Naem Met grote belangstelling heeft de stadsdeelcommissie Amsterdam-West kennis genomen van de rapportage Evaluatie bestuurlijk stelsel Amsterdam door Necker van Naem en de resultaten onderling met elkaar besproken. De stadsdeelcommissie herkent tot haar spijt de bevindingen die door de onderzoekers zijn gepresenteerd: 1. Het adviesrecht van de stadsdeelcommissies komt onvoldoende tot zijn recht en de manier waarop het nu wordt ingezet, geeft de stadsdeelcommissie te weinig slagkracht. 2. De benoeming van dagelijks bestuurders is goed voor de samenwerking, maar minder werkzaam voor het effectief organiseren van macht en tegenmacht. 3. Stadsdelen worden relatief weinig invloed toegedicht door Amsterdammers en professionals. 4. De gemeenteraad staat op afstand van de stadsdelen, is beperkt aangesloten op wat er in de dagelijks besturen en stadsdeelcommissies gebeurt en heeft weinig zicht op adviezen van de stadsdeelcommissies. 5. Eén Amsterdam betekent in de praktijk nog te veel het centraliseren van de ambtelijke organisatie en nog te weinig een gebiedsgerichte focus. De stadsdeelcommissie onderschrijft deze bevindingen vanuit de eigen praktijk. Eind vorig jaar heeft de stadsdeelcommissie unaniem blanco gestemd in het kader van de gebiedsplannen, onder meer als protest tegen het gebrek aan de gebiedsgerichte focus.

Tegelijkertijd heeft de SDC Amsterdam-West meermalen aangegeven te weinig terug te zien van de (aangenomen) uitgebrachte adviezen deels veroorzaakt door een (te) afwachtende houding van de bestuurlijke en ambtelijke organisatie in de Centrale Stad. Ook de afstand tot de gemeenteraad wordt herkend. Slechts éénmaal is een SDC-vergadering bezocht door een zittend raadslid. Leden van het college van B&W heeft de stadsdeelcommissie de afgelopen jaren in zijn geheel niet mogen verwelkomen. Stadsdeelcommissieleden moeten op dit moment te vaak gebruik maken van de eigen partijlijnen om stadsdeelzaken onder de aandacht te brengen binnen de gemeenteraad waar de besluiten genomen worden. Dit speelt onnodige partijpolitiek in de hand en beperkt de vrijheid van stadsdeelcommissies in de mogelijkheden om tot ongebonden opvattingen te komen. Participatieve democratie De stadsdeelcommissie is er trots op dat Amsterdam-West behoort tot

koploper in Nederland als het gaat om innovatie op digitale participatie. Met Stem van West en West Begroot heeft Amsterdam-West de afgelopen jaren een pioniersrol vervuld in dit opzicht. In 2021 wil de stadsdeelcommissie met nieuw ontwikkelde initiatieven deze koploperspositie versterken. Tegelijkertijd maakt de stadsdeelcommissie zich zorgen dat de bewoners vanwege de ‘participatiepolonaise’ straks door de bomen het bos niet meer zien en verdwalen binnen bestuurlijk Amsterdam. Het college zet in op tal van plannen om de participatieve democratie te versterken, maar de stadsdeelcommissie West oordeelt dat de eerste prioriteit van het college op dit moment het versterken van de representatieve democratie zou moeten zijn. De stadsdeelcommissie verzoekt het college dan ook om de komende bestuursperiode de positie van de representatieve democratie in feite nieuw leven in te blazen. Representatieve democratie: laag vertrouwen en slecht functionerend stelsel De stadsdeelcommissie is geschrokken dat slechts 17% van de Amsterdammers zegt vertrouwen te hebben in de stadsdeelcommissies. De bevindingen en de ongekend lage vertrouwenscijfers wijzen erop dat het stelsel met de stadsdeelcommissies in een ernstige crisis verkeert. De toegevoegde waarde van de stadsdeelcommissies in huidige vorm wordt in te beperkte mate door de Amsterdammer ingezien.

De stadsdeelcommissies worden nu door burgers niet serieus genomen, vanwege gebrek aan bevoegdheden en budget. Dat is de bijl aan de wortel van de waardering van de burger voor de representatieve democratie. Een van de oorzaken hiervan is dat het de stadsdeelcommissies ontbreekt aan controlerende/corrigerende bevoegdheden. In het huidige bestuurlijk stelsel zijn deze taken weggenomen van de stadsdeelcommissie en leggen de Dagelijkse Bestuurders verantwoording af aan de gemeenteraad. Gezien de eerder vastgestelde grote afstand tussen raad en stadsdelen, kan er gesteld worden dat er niet voldoende controle vanuit de raad plaatsvindt op de werkzaamheden van de DB’ers en zou ons inziens deze taak in de toekomst weer bij de stadsdelen dienen worden teruggebracht. Directe gevolgen van het ontbreken van deze bevoegdheden zijn op stadsdeelniveau duidelijk zichtbaar: zonder laagdrempelig en benaderbaar democratisch orgaan met slagkracht, laten bewoners, juist wanneer het gaat om (hyper)lokale casuïstiek, de stadsdeelcommissies als het ware links liggen en kloppen zij direct aan bij de centrale stad. De stadsdeelcommissie Amsterdam-West roept het college op om zo spoedig mogelijk werk te maken van de aanbevelingen die door de onderzoekers gedaan zijn om het huidige stelsel te verbeteren. Met bijzondere aandacht voor de volgende aanbevelingen: 1.

Maak en benut een standaardprocedure voor het opnemen van een adviesparagraaf met het standpunt van het stadsdeel (dagelijks bestuur en/of stadsdeelcommissie) in raadsvoorstellen. Van groot belang is hierbij de transparantie: openbare beantwoording van

individuele adviezen per stadsdeel heeft sterk de voorkeur boven een algemene beantwoording van de stadsdeeladviezen. Standpunten van alle stadsdeelcommissies worden zo op waarde geschat en daadwerkelijk meegenomen of afgewogen bij de totstandkoming van stedelijk beleid. 2. Versterk de ambtelijke ondersteuning van de stadsdeelcommissies om hen daarmee steviger te positioneren in hun adviesrol ten opzichte van de dagelijks besturen, de beoogde rol van ongevraagde adviezen beter tot gelding te laten komen en het ophalen van signalen uit de buurt meer armslag te geven. Met het oog op de toekomst (na 2022) benadrukt de stadsdeelcommissie Amsterdam-West dat er voldoende tegenwicht geboden moet kunnen worden vanuit de vertegenwoordigende organen. Het uitgangspunt is dat Amsterdam te groot is voor één bestuur. Een terechte vrees is momenteel dat stadsdeelbelangen op onvoldoende bestuurlijke aandacht kunnen rekenen. De stadsdeelcommissie Amsterdam-West is unaniem van mening dat de stadsdeelcommissies en het Dagelijks Bestuur weer ‘meer tanden’ (meer gemandateerde bevoegdheden en middelen) moeten krijgen, om zo te kunnen functioneren als volwaardige democratische organen die gebiedsspecifieke uitdagingen kunnen aanpakken en oplossen.

Concluderend is de stadsdeelcommissie West het erover eens dat niet het experimenteren in de geest van de participatieve democratie het einddoel zou moeten zijn, maar dat in eerste instantie het fundament van de representatieve democratie toe is aan verbetering -cultureel en inhoudelijk. De conclusies van het rapport van Necker van Naem onderstrepen ons inziens deze noodzaak.