6-Dakenplan-Fase1_2023_bestuur.pdf

Integraal dakenlandschap Dakenplan – fase 1 juli 2023

6-7-2023 printdatum

AMENDEMENT 488.22 Er afgelopen jaar reeds een plan van aanpak is geschreven en met het Nationaal Dakenplan (nav motie 2021/613), wordt uitgewerkt welk instrument in het kader van de Omgevingswet geschikt is om huidige daken te transformeren tot daken van de toekomst, maar de vervolgstappen en maatregelen ontbreken;

1

Het college te verzoeken om in navolging van het opgestelde plan van aanpak, een integraal dakenplan op te stellen;

2

Daarbij de ambities uit de Omgevingsvisie voor toekomstbestendige daken te vertalen naar regelgeving zoals het omgevingsplan en daarbij private initiatieven mogelijk te maken en te stimuleren door a.

b. c.

3

naar aanleiding van de ‘inventarisatie knelpunten gebruiksdaken’ deze knelpunten met voorrang op te lossen, alternatieve maatregelen mogelijk te maken en faciliterend te zijn aan initiatieven om daken te gebruiken voor groen, energie, waterberging, sport en recreatie;

Hierbij uit te gaan van Samen Stad maken en samen te werken met andere relevante programma’s binnen de gemeentelijke organisatie;

6-7-2023

|2

Missie

Daken in Amsterdam effectief benutten voor meerdere (integrale) opgaven: klimaatadaptatie, biodiversiteit, energietransitie, de bouwopgave en leefbaarheid.

Doelen

Toekomstbestendige inrichting van het Amsterdamse dakenlandschap – Fase 1

Ambitie

Missie, ambitie en doelen

Een integraal dakenplan (aanpak) voor de stad Amsterdam - aanhakend op de ambities van het Nationaal Daken Plan – waarbij het dak als stedelijke ruimte, beschikbaar is voor grootstedelijke opgaven van de stad. Opgaven zijn klimaatadaptatie, biodiversiteitverlies, energietransitie, verdichting, de bouwopgave en verhoging van de leefbaarheid voor alle bewoners, waarbij ook rekening wordt gehouden met het aangezicht van de stad. Een integraal plan gaat over het combineren van verschillende functies, zoals blauw (waterberging), groen (biodiversiteit), geel (energieopwekking), rood (gebruik, zoals stadslandbouw, horeca), paars (wonen) en oranje (mobiliteit) en grijs (techniek en nutsvoorzieningen).

6-7-2023

|3

Planning 2023 Juli 

Sept Aug Sept

Staf WH-ers Fysieke Leefomgeving - afdoening Amendement - Handreiking College – commissie RO Start Dakenteam start projecten

Dec

1e voortgangsresultaten

2024 Jan Feb

start subsidie (onder voorw., die in ‘23 zijn bepaald) VJN; Budget aanvraag expertise/ dakenteam ‘25 en ‘26



Hele jaar deelname overleg Nationale Dakenplan over verschillende onderwerpen

6-7-2023

|4

Resultaten 2023-2024 Regie  Opstarten Daken/ Expertiseteam en doorloop t/m 2024, die uitvoering geeft aan integraal daklandschap – Startpunt om te komen tot gemeentelijke regie op ruimte gebruik daken – Integrale bijdrage geven aan de grootstedelijke opgaven (klimaatadaptatie, biodiversiteitsverlies etc)

(2023 – 2024) (continueren vanaf 2024)

Projecten  Handreiking Integraal dakenlandschap 1.0 met mogelijkheden voor verschillende gebouwtypologieën – Versie 1.1 geschikt voor extern gebruik – Handreiking 2.0 met uitwerkingen om integrale afwegingen te kunnen maken (i.s.m. Monitor Groen)

(2023) (2023)

(aanbevelingen over waar, welk mF-dak kan komen, vanuit het belang van een leefbare stad) 

(2024)

Onderzoeken:

(2023 - 2024)

– Aanbevelingen aanpassingen regelgeving Omgevingswet en deelname overleg – Verkenning Omgevingsprogramma Daken -

Proces starten voor nieuwe regelgeving om daken optimaal in te zetten voor leefbare stad. Opheffen van belemmeringen, zodat private initiatieven mogelijk zijn, die niet ontstaan door regelgeving, bijv. door alternatieve maatregelen??

– Communicatiestrategie multifunctionele daken voor 2 jaar. - zoals een Factor C sessie met experts, inzicht stakeholders en relevante communicatie naar stakeholders van deze fase

– Samen stad maken – maats. en sociaal draagvlak A’dam benutten, faciliterend zijn aan/ endorsen initiatieven. -

Bijdragen aan Rooftop festival Bijdragen aan ontwikkelen kennis en lobby Rijk van Nationaal dakenplan (NDP)

6-7-2023

|5

Organisatiestructuur Wethouder (s), College, Gemeenteraad Ambtelijke opdrachtgever

Directeuren

Omgevingsvisie/ RO Nationaal Daken Plan

Expertiseteam Daken - Integraal - Regie - Kennis - Netwerk - Continu

Welstand Monumenten/ Archeologie

Omgevingswet

Gemeentelijk Vastgoed Dakeigenaren …… Thematische Programma’s 1. Programmateam Klimaatadaptatie 2.Uitvoeringsprogramma Groenvisie 3. Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 4. Programma Wonen, etc

Projectteam Daken - Binnen scope Marktpartijen/ Onderwijsinstellingen/ Adviseurs

- Proces - Projecten

Gebiedsgerichte programma’s 1. Integrale stedelijke programma’s 2. Gebiedsagenda’s 3. Masterplannen 4. etc

EXTERN

INTERN 6-7-2023 | 6

Afbakening - scope van het dakenteam Out of scope

Het organiseren van activiteiten op het dakenlandschap. Daken zijn privé eigendom van een privaatrechtelijke persoon, een vereniging van eigenaar of een bedrijf. Het is aan hen om de daken te transformeren in andere functies. De overheid faciliteert planologisch. Zij kan deze transformatie niet volledig financieren. Indien organisaties daken willen gebruiken die niet van hem zijn, bijvoorbeeld voor het leasen van zonnepanelen, verbouwen van voedsel of (publieke) evenementen, dan zullen ze zelf met betreffende dakeigenaar het gesprek aan moeten gaan. Dat is geen taak van de gemeente. Financiering dakenprojecten Afstemming marktpartijen over nieuwe oplossingen Zelf uitvoeren van projecten op daken Afstemming met huurders Geen m2 multifunctionele daken in 2024. Geen financiering van Mf-daken en verstrekken van subsidies Resultaten anders dan genoemd in dit Dakenplan- fase 1 (bijv. geen oprichting dakenloket, Omgevingsprogramma daken, onderwijsinstellingen meenemen/ bewustwording, financiële knelpunten zichtbaar maken op gebouwen met maatschappelijke functie, voortzetten kennis ed RESILIO.

Randvoorwaarden en afhankelijkheden Randvoorwaarden

Afhankelijkheden

Europees en landelijk beleid, wet- en regelgeving. Denk aan: • European Green Deal (doel: klimaatneutraal in 2050, incl. Fit for 55 maatregelen) • EU richtsnoeren over klimaatbestendigheid van toekomstige infrastructuur • Nationaal Daken Plan (lobby) • Omgevingswet • BBL/ nautuurinclusief bouwen • Hemelwaterverordening

• •

Bestaande documenten; wet- en regelgeving in Amsterdam. Denk aan: • Omgevingsvisie Amsterdam (Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie wordt eind 2021 vastgesteld) • Strategie en Uitvoeringsagenda Klimaatadaptie • Groenvisie • Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal • Circulair/ lokale voedselproductie • Sportvisie 2025 • Welstandnsnota • Woonagenda 2025 • Groennorm ( maatschappelijke voorzieningen)

•

• • • •

Ambtelijke en bestuurlijke steun en prioriteit Beschikbaarheid van de juiste kennis en expertise binnen de organisatie. Constructieve afstemming en samenwerking onderling en met directies, stadsdelen, programma’s, netwerken, partners in de stad en initiatieven

Voldoende financiële middelen Voldoende capaciteit en bemensing (fte) Duidelijke afbakening van scope, voor alle onderdelen, i.c.m. afspraken over prioritering. Koersvastheid komende 2 jaar

Coalitieakkoord van de gemeente Amsterdam; besluitvorming door College van B&W en gemeenteraad In het kader van veiligheid is de inzet vanuit de gemeente vooral gericht op dakeigenaren die eindverantwoordelijk zijn en daarmee zeggenschap hebben over het dak

6-7-2023

|8

Informatie - Context Motie 613.21 

Motie 613.21 dd. 7 juli 2021 van raadsleden Van Renssen, Boutkan, Bakker en De Jager inzake integraal dakenplan, verzoekt: ‘Het integraal dakenplan voor de bestaande stad, met ruimte voor groen een blauwe daken en ruimte voor gebruik ten behoeve van duurzame energievoorziening, met voorrang uit te werken en uiterlijk januari 2022 aan de raad een plan van aanpak met de reikwijdte en planning voor te leggen.’

Achtergrond: – Voorloper van deze motie is motie 1276-19 dd. 11 juli 2019 van raadsleden Van Renssen, Bakker, Kat en Boomsma getiteld ‘Het dak op’ waarin verzocht werd te onderzoeken of en op welke wijze een beleidskader Daken ontwikkeld kan worden voor een efficiënter en optimaler gebruik van de beschikbare ruimte op daken in Amsterdam. – Deze motie is afgehandeld met het opstellen van de omgevingsvisie. Daarin is een visie op het dakenlandschap opgenomen als onderdeel van hoofdstuk 17 ‘Compacte stad’ (paragraaf ‘Daken’ op pagina 226 & 227). – Het integraal dakenplan waar motie 613.21 naar vraagt is een nieuw product dat gezien kan worden als uitwerking van de omgevingsvisie, waarin onder andere wordt verkend wat de mogelijkheden zijn van regelgeving in het omgevingsplan en van extra stimuleringsmogelijkheden.

Wat staat er in de Omgevingsvisie? 

Een integraal dakenplan voor de bestaande stad waar naast biodiversitieit ook blauwe en gele daken een plek krijgen. (p. 216)



Daken kunnen bijdragen aan belangrijke doelen van deze omgevingsvisie, zoals: – klimaatadaptatie, door wateropvang, vertraagde waterafvoer en isolatie; – biodiversiteit, door het toevoegen van groen; – energietransitie, door het plaatsen van zonnepanelen; sociale functies, met dakterrassen of sport, spel en bewegen; verdichting van de bestaande stad, door het optoppen met extra verdiepingslagen. (p.227) Het dakenlandschap wordt onderdeel van de ruimtelijke ordening van de stad. Amsterdam gaat regelgeving zodanig aanpassen dat het meervoudig gebruik van daken wordt gestimuleerd.(p.227) Er komt voorlopig geen nieuw, geïntegreerd dakenbeleid. Meervoudiger gebruik van daken is als doel immers al in genoemde programma’s verankerd, en nu ook via deze omgevingsvisie. We zetten dus in op versterking van de uitvoering via bijvoorbeeld:

Nationaal Daken Plan 



– – 



– – – – –

kennisvermeerdering en -deling; opname van ‘multifunctionele daken’ als criterium in het Plaberum; intensiveren van bestaande programma’s, bijvoorbeeld het actief benaderen van nieuwprojecten; ruimhartige beoordeling van vergunningaanvragen voor multifunctioneel gebruik van daken; Subsidiëring. (p. 227)

De gemeente Amsterdam is lid van het Nationaal Daken Plan. Dit is een coalitie van 57 publiek-private partners, waaronder de G4 gemeenten, die de ruimte op de Nederlandse daken als kans ziet om de urgente opgaven waar Nederland voor staat op een aantrekkelijke manier op te lossen. Het Nationaal Daken Plan werkt aan vier speerpunten – Verbreding van Mindset – Stimulerende Financiering – Verkankering in Beleid – Bekwame Vakmensen en Innovatie

Inventarisatie knelpunten gebruiksdaken 





Vanuit een Amsterdams dakencollectief is in september 2020 een document aangeboden aan de gemeente in een vergadering van de Stuurgroep van RESILIO. Dit document stelt dat de praktijk leert dat pandeigenaren en uitvoerende partijen tegen beperking stuiten als het gaat om de realisatie van multifunctionele daken. Die beperkingen komen veelal voort uit regelgeving, welstandnota’s, bouwbesluiten en/of bestemmingsplannen. Het document presenteert enkele voorbeelden van praktische knelpunten in de regelgeving en doet aanbevelingen waarmee ze als collectief hopen de gemeente te prikkelen en veranderingen door te voeren om de kansen op daken voor een klimaatbestendige stad te benutten.

|9