6. bijlage 5 bij brief Overzicht maatregelen MBB CE Delft moties - juli 2024

Deze standpunten worden meegenomen in de voorbereiding op de position paper die op dit moment in ontwikkeling is voor wethouder van Buren, die volgens huidige planning voor de zomer 2024 in de raad wordt voorgelegd, en in lobbyactiviteiten.

31. Cruiseschepen op groene walstroom Het voorstel sluit aan bij de recente ontwikkelingen om per 2025 walstroom te faciliteren in de Passenger Terminal Amsterdam. Met deze maatregel mogen enkel cruiseschepen die gebruikmaken van groene walstroom aanleggen in Amsterdam. Dit zou naast een vermindering van 6 kton CO2-uitstoot ook voor een verbetering van de luchtkwaliteit in de stad. Vanaf 2030 geldt een wettelijke verplichting voor zee cruises om van walstroom gebruik te maken. Port of Amsterdam en het regionaal beleid lopen daarop vooruit. Walstroom voor cruises is vastgelegd in de regionale beleidsnota ‘Zee-cruise op koers; Zee-cruise in het Noordzeekanaalgebied’ aangeboden aan de gemeenteraad op 17 februari 2022. In juli 2022 heeft het Havenbedrijf Amsterdam bekend gemaakt dat zee cruises in 2025 bij Passenger Terminal Amsterdam (PTA) aan de walstroom gaat. Hierdoor daalt de uitstoot van een cruiseschip aan de kade en verbetert de luchtkwaliteit in de omgeving.

32. Groen vestigingsbeleid We zetten ons huidige vestigingsbeleid door en richten ons op bedrijven die bijdragen aan de maatschappelijke opgaven en transities waar we als stad en regio voor staan. We nemen de

Gemeente Amsterdam

Pagina 21 van 25

aanknopingspunten om duurzame criteria te hanteren bij vergunningsverlening (vanuit de nieuwe omgevingswet) mee in gesprekken met het Rijk. Met deze maatregel vanuit het mini-burgerberaad zouden bedrijven die naar Amsterdam willen verplaatsen een plan moeten aanleveren hoe zij werken aan verduurzaming. Het plan richt zich op onder andere energiebesparing, duurzaam opwekken, reduceren van fossiel energieverbruik en reduceren van afvalstromen. Met deze maatregel zou CO2-uitstoot door nieuwe bedrijven gereduceerd kunnen worden. In de Klimaatroutekaart van Amsterdam is echter al aangenomen dat nieuwe bedrijven blijven voldoen aan de duurzaamheidsdoelstellingen, dus er kan hier niet van een extra CO2-effect worden uitgegaan. Wel kan het andere positieve effecten hebben op het reduceren van scope-3 emissies en bijdragen aan een circulaire economie. In het huidig gemeentelijk beleid wordt al gericht op het actief benaderen van duurzame bedrijven om naar de Amsterdamse regio te komen. De gemeente heeft echter (beperkt) mogelijkheden om sturing te geven aan het vestigingsbeleid voor verschillende sectoren en bedrijvigheid, en doet dit deels al (bijvoorbeeld vestigingsbeleid datacenters). De gemeente kan geen randvoorwaarden stellen voor bedrijven die zich in de stad willen vestigen (net zomin als dat kan bij iemand die naar de stad verhuist).

Waar sprake kan zijn van actief vestigingsbeleid is bij het bouwen van nieuwe locaties voor bedrijven of verbouwen van bestaande kantoren/bedrijven. Daar worden al strikte voorwaarden gesteld door de gemeente op het gebied van duurzaamheid en is landelijke en Europese regelgeving van kracht. Wat we wél kunnen en ook daadwerkelijk doen, zoals is toegelicht in Nieuw Amsterdams Economisch Peil (visie op de lokale economie), is selectief omgaan met de ondersteuning aan en voor het bedrijfsleven (internationaal en ook lokaal), alsook het stimuleren bedrijven om te verduurzamen. Onder de noemer “anders internationaliseren” richt Amsterdam Trade & Innovate zich alleen op bedrijven die bijdragen aan de grote transitiethema's waar we als stad en regio voor staan, zoals de energietransitie en circulaire economie, en op bedrijven die op een andere manier een positieve bijdrage leveren aan de transitie naar de gewenste eerlijke, duurzame en inclusieve economie. Ook vragen we internationale bedrijven die naar de MRA willen komen of reeds in de MRA gevestigde bedrijven met internationaliseringsbehoeften zich te verbinden aan de stad en regio (bijv. via het programma Business Involved). We zetten ook onze regulerende en handhavende taak in als het gaat om verduurzaming van bedrijven.

Er is reeds landelijke wet- en regelgeving van toepassing op bedrijven gericht op het nemen van duurzame maatregelen (o.a. wet Milieubeheer). De gemeente maakt afspraken met de Omgevingsdienst omtrent handhaving. De (aankomende) Omgevingswet biedt aanknopingspunten om (verdere) duurzame criteria op te nemen bij het verlenen van vergunningen aan bedrijven, een punt dat kan worden meegenomen in de lobby richting het Rijk. Tot slot werken we samen met de Port of Amsterdam en andere partners in de regio om activiteiten met betrekking tot de energie- en circulaire transitie ruimte te kunnen bieden. Doelen hiervoor zijn beschreven in de Gemeentelijke Visie Haven en het Strategisch Plan van de haven en worden ingebracht in de ontwikkelstrategie van het Noordzeekanaalgebied (NZKG-NOVEX traject

Gemeente Amsterdam

Pagina 22 van 25

en voor het Amsterdamse havengebied) nader uitgewerkt in een gebiedsvisie haven. Via onze aandeelhoudersrol wordt met het Havenbedrijf op gestuurd dat in nieuw af te sluiten huurovereenkomsten tussen het Havenbedrijf en commerciële partijen concrete duurzaamheidsafspraken worden gemaakt.

33. Verhogen toeristenbelasting De heffing van toeristenbelasting o.b.v. vervoer wordt als niet uitvoerbaar gezien en op dit moment geen prioriteit. Met deze maatregel verhoogt de gemeente de toeristenbelasting op basis van het vervoer waarmee toeristen naar Amsterdam komen. Hierdoor wordt milieubelastend vervoer minder aantrekkelijk en zullen toeristen vaker voor een duurzaam vervoersalternatief kiezen. De extra inkomsten die de gemeente hiermee ophaalt zouden vervolgens in andere duurzame projecten geïnvesteerd kunnen worden. Berenschot stelt dat de maatregel weinig CO2-reductie zal opleveren, maar met name een signalerend effect heeft. De heffing van toeristenbelasting op basis van vervoer wordt niet uitvoerbaar geacht door de gemeente. Accommodaties innen de toeristenbelasting, maar hebben veelal geen zicht op de wijze waarop bezoekers naar de stad komen. Het objectiveren van type vervoer is daarnaast lastig: er zijn tal van twijfelgevallen/combinaties tussen vervoerstypen te bedenken. Er is tevens geen adequate registratie waar de gemeente bij controles op terug kan vallen, waardoor de fraudegevoeligheid groot is. Tot slot zou de juridische houdbaarheid hiervan nog moeten worden onderzocht. Al met al is het advies met betrekking tot deze maatregel dan ook negatief.

Samen stad maken 34. Ga Groen: Klimaatburgemeester (A) Deze (sub)maatregel wordt door het Rijk uitgevoerd. In het kader van ‘Ga Groen’ is door het mini-burgerberaad voorgesteld om een klimaatburgemeester aan te stellen. De klimaatburgemeester moet functioneren als een aansprekende ambassadeur voor de doelstellingen en plannen van de gemeente op het gebied van CO₂-emissiereductie, kan bewoners meenemen in de noodzaak en stand van zaken van de ontwikkelingen; ook mensen die nu nog niet of nauwelijks betrokken zijn. Het is een sympathieke maatregel die een positief effect kan hebben op het klimaatbewustzijn van Amsterdammers en zo ook op de ambities en realisatie van de energietransitie, groene en circulaire transitie. Vanuit de jaarlijkse Nationale Klimaatweek, georganiseerd door het Ministerie van EZK, is er een oproep geweest voor Klimaatburgemeesters. Voor Amsterdam zijn zeven klimaatburgemeesters geselecteerd voor de editie 2023 door het ministerie van EZK. Wij blijven aangehaakt bij deze activiteiten en het eventuele vervolg wat hieraan gegeven wordt, bijvoorbeeld in de vorm van een nieuwe klimaatweek in 2024.

Gemeente Amsterdam

Pagina 23 van 25

35. Ga Groen: Klimaatraad (B) Deze (sub)maatregel werken we de komende tijd verder uit in het kader van een vernieuwing van de Duurzaamheidsraad zoals in de raadsbrief onze stad van morgen als actiepunt opgenomen. Met deze maatregel wordt voorgesteld om een gelote ‘Klimaatraad’ van bewoners op te richten. De raad zou de gemeente voorzien van gevraagd en ongevraagd advies op gebied van (aanvullende) CO₂-emissiereductieplannen en de randvoorwaarden en/of zorgen van bewoners hierover. Deelnemers krijgen hiervoor een vergoeding. De potentiële positieve impact is groot, maar zonder de juiste randvoorwaarden bestaan er risico’s qua teleurstelling en afnemend vertrouwen. Een bijzonder aandachtspunt hierbij is ambtelijke opvolging van de adviezen, ondersteuning in de organisatie en politieke verwachtingenmanagement. De maatregel sluit aan op de wensen van het College om een vernieuwde Duurzaamheidsraad op te zetten, waarbij een structureel gesprek met de wethouder duurzaamheid wordt opgezet met ondervertegenwoordigden in het klimaatdebat. De Duurzaamheidsraad is een van de 10 acties uit het actieplan in de raadsbrief Onze stad van morgen. Daarom luidt het advies doorgaan met deze maatregel, waarbij we de tijd te nemen om te de benodigde randvoorwaarden te gecreëerd.

Ook onderzoeken we hoe deze Klimaatraad zich zou verhouden tot het ‘Burgerberaad Afval’, de onlangs opgerichte ‘Jongeren Adviesraad voor Amsterdam (Jara)’ en de inzet van het Klimaatspreekuur van de wethouder. Bij het oprichten van de raad geven we aandacht aan een goede afspiegeling van de Amsterdamse bevolking en kijken we naar meer strategieën dan alleen loting. Eventuele langjarige kosten hangen af van de vorm(en) van burgerparticipatie die uit het onderzoek naar voren komen en de benodigde ambtelijke capaciteit.

36. Ga Groen: Klimaatcoaches en Klimaatmaatjes (C) Deze (sub)maatregel zien we als een voortzetting van bestaande inspanningen vanuit de fix-brigades, energiecoaches en de energiebespaarservice. Door deze maatregel worden ‘Klimaatcoaches’ in het leven worden geroepen. De coaches worden ingezet op wijkniveau en helpen om klimaatdoelen (van de Klimaatraad) te realiseren door te informeren, verbinden/motiveren, signaleren, monitoren en mensen te helpen om duurzamer te leven. Tevens worden de coaches betrokken bij motiverende campagnes en acties met bewoners, zoals het vormen van ‘Klimaatjes’ tussen bewoners, leerlingen en/of collega’s. Hierbij hoort ook een klimaatmeter om de voortgang te meten en te kunnen communiceren. Het voorstel van Klimaatcoaches- en maatjes wordt op dit moment ingevuld met de Fix-brigades, energiecoaches van !Woon en de inzet van organisaties voor de energiebespaarservice om bij huizen langs te gaan met bespaar- en isolatietips. We willen verder dan informeren en motiveren, maar helpen waar nodig en belemmeringen wegnemen. Het advies met betrekking tot deze maatregel is dat dit wederom een sympathieke maatregel betreft, die aansluit op de bestaande aanpak rond het isolatieoffensief en in die lijn wordt doorgezet. Zo zijn diverse ambtenaren na een training bij !Woon als vrijwilliger onder werktijd actief geweest als energiecoach.

Gemeente Amsterdam

Pagina 24 van 25

37. Klimaatkamers Deze (sub)maatregel werken we de komende tijd verder uit, waarbij aansluiting wordt gezocht bij Amsterdam Circulair 2020-2050, het actieplan Afvalpreventie, AmsterDoen en ‘Jouw huis van morgen. Bij deze maatregel faciliteert de gemeente vijftien zogeheten ‘klimaatkamers’, waar initiatieven die verspilling tegengaan worden gecreëerd en gebundeld. Denk hierbij aan uitleenbalies voor gereedschap, weggeefwinkels voor voedsel en repair cafés. De maatregel komt uit het miniburgerberaad, met de duidelijk voorwaarde dat deze klimaatkamers niet ten koste zouden gaan van bestaande buurtcentra. Het doel is laagdrempelig maken van reduce, reuse, recycle en tevens voorlichting bieden over de klimaatcrisis en bijbehorende maatregelen door de inzet van bijv. klimaatcoaches en een informatiecentrum. Dit heeft geen direct CO2-effect, maar indirect via bewustwording en duurzamer gedrag. ‘ Klimaatkamers zouden aansluiten op Amsterdam Circulair 2020-2050 en het actieplan afvalpreventie voor spullen en het programma AmsterDoen voor voedsel. Koppelkansen bestaan ook met het mobiele loket ‘Jouw huis van morgen’ ”, die ingezet zal worden als rondreizende klimaatkamer voor voorlichting over de energietransitie op markten, bij buurthuizen en rondom events. Hieraan zouden ook circulaire onderwerpen kunnen worden toegevoegd.

Onderzocht moet worden in welke vorm de klimaatkamers in de stad gerealiseerd kunnen worden zonder afbreuk te doen aan de bestaande infrastructuur op het gebied van reparatie, voedselverspilling en het voorkomen van afval. Om te voorkomen dat er negatieve effecten ontstaan die ten koste gaan van het bestaande voorzieningenniveau, gaan we eerst onderzoeken hoe we invulling kunnen geven aan de klimaatkamers zodat het uitsluitend aanvullend is.

38. Amsterdam Groen We zien weinig toegevoegde waarde in deze maatregel omdat er vanuit andere maatregelen effectiever wordt ingezet op dezelfde doelen. Deze maatregel omvat een marketingplan om Amsterdam op de kaart te zetten als groen stad door middel van een toeristenattractie “I bike Amsterdam” en een platform-app om duurzaam ‘te doen’ en energie te besparen. Met de app kunnen CO2-punten gescoord worden en bewoners hun punten vergelijken met anderen, waarbij competitie tussen buurten gestimuleerd wordt. CO2punten zouden korting kunnen geven op verschillende producten of diensten. Het gaat bij deze maatregel om een idee vanuit het mini-burgerberaad. De maatregel heeft geen direct CO2-effect, maar zou bijdragen aan bewustwording en duurzaam gedrag. Deze doelen zijn veelal onderdeel van andere beleidsmaatregelen, zeker het stuk betreffende energiebesparing (namelijk als onderdeel van de aanpak van de energieprijzencrisis in 2022). Daarom is het advies met betrekking tot deze maatregel om hier niet meer door te gaan en concrete acties als apps en platformen over te laten aan derden, eventueel met steun vanuit de gemeente.

Gemeente Amsterdam

Pagina 25 van 25

39. Recycleweek (motie 482_23) De motie sluit aan op de organisatie van tijdelijke Lokale Recyclepunten in Amsterdam voor onder andere e-waste in 2023 en, onder voorbehoud van financiering, in 2024. Deze maatregel betreft het instellen van een recycleweek voor elektronische apparatuur om zo meer bekendheid te geven aan de inzamelpunten. Amsterdammers kunnen op meer dan 150 plekken het hele jaar elektronische apparatuur inleveren, in lijn met de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (upv) voor afgedankte elektronica. Vanaf september 2023 staan in vier buurten (Oude Pijp, K-buurt, Slotermeer en Dapperbuurt) tijdelijke Lokale Recyclepunten. Ons doel is om meer bekendheid te geven aan de structurele inzamelpunten in de buurt. Voor de duur van drie maanden kunnen Amsterdammers hier één dagdeel per week e-waste (en klein grof afval) inleveren en krijgen zij informatie over de structurele inleverpunten in hun buurt en het nut van recyclen. Tegelijkertijd gaat een promoteam de buurt in om dit onder de aandacht te brengen. Door meerdere weken een dagdeel aanwezig te zijn in de buurt willen we een grotere groep buurtbewoners bereiken via onze stand, het promoteam en media-uitingen. Dit project wordt in 2023 gefinancierd vanuit de coalitiemiddelen reiniging. Voor 2024 volgt een voorstel om dit project in andere buurten te herhalen vanuit de coalitiemiddelen reiniging.

Gemeente Amsterdam is ook partner in de jaarlijkse organisatie van de e-waste races op basisscholen van Stichting Open en Weee NL. Vanaf september strijden 20 verschillende scholen in de stad tegen elkaar om in vier weken tijd zo veel mogelijk e-waste in te zamelen. In 2024 volgt een voorstel om dit ook in andere buurten op te starten. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.