6 231002 raadsvoordracht OHP 2024

Nummer < automatisch > Directie

< automatisch >

Voordracht voor de Raadsvergadering van < 8 november 2022 >

Portefeuille Agendapunt Datum besluit

< Onderwijs > < automatisch > College van B en W x september/ oktober Onderwerp

Kennisnemen van het Onderwijshuisvestingsprogramma 2024 PO, VO en (V)SO en het beschikbaar stellen van de hiervoor benodigde middelen De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gezien de voordracht van burgemeester en wethouders, Besluit: 1.

Kennis te nemen van a. het Onderwijshuisvestingsprogramma 2024 (hierna: OHP) waarin de huisvestingsvoorzieningen voor het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs zijn opgenomen inclusief de gemeentelijke toekenningen zoals vastgesteld door het college van B&W voor 2024 (bijlage 1 aa, 1 bb, 3aa en 3bb); b. het overzicht van afwijzingen 2024 (bijlage 2a en 2b).

2. Kredieten aan het college van B&W beschikbaar te stellen tot een totaalbedrag van € 111,4 mln. voor de realisatie van de op het OHP 2024 opgenomen voorzieningen inclusief tussentijdse prijsindexatie. 3. Kennis te nemen van: a. de omvang van de reeds toegekende openstaande kredieten en investeringsprojecten onderwijshuisvesting van in totaal € 520,1 mln. (onderwijshuisvesting voorzieningen/investeringen toegekend tot en met het programma 2023); b. de voorgenomen uitgaven van het OHP 2024 van € 125,6 mln. Zie toelichting bij de financiële paragraaf. 4. Kennis te nemen van de bijgevoegde visualisatie van het OHP 2024 (bijlage 5). Wettelijke grondslag

De gemeente heeft een zorgplicht voor de huisvesting van scholen in het primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs. In artikel 102 van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO), artikel 76m in de Wet van het Voortgezet Onderwijs (WVO) en artikel 100 van de Wet op de Expertisecentra (WEC) is vastgelegd dat de gemeenteraad de uitoefening van deze verantwoordelijkheid regelt in een Verordening. Op grond van artikel 95 WPO, 76f WVO en 93 WEC stelt het college, na overleg met de schoolbesturen, jaarlijks voor het onderwijs op het grondgebied van de gemeente het Onderwijshuisvestingsprogramma vast. Op grond van artikel 189 van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad jaarlijks bij de begroting ook de kredieten voor het Onderwijshuisvestingsprogramma vast.

Bestuurlijke achtergrond

Verordening Huisvestingsvoorzieningen Onderwijs Amsterdam 2020 In de Wet op het Primair Onderwijs, de Wet op het Voortgezet Onderwijs en de Wet op de Expertisecentra is de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van onderwijshuisvesting vastgelegd. Deze wettelijke verantwoordelijkheid voor huisvesting is uitgewerkt in de Verordening huisvestingsvoorzieningen onderwijs Amsterdam 2020 (hierna: verordening). In deze verordening staan de aan te vragen voorzieningen, de toetsingscriteria, de genormeerde vergoedingen en de beschrijving van het afhandelingsproces. Integraal Huisvestingsplan (IHP) Het IHP is een strategisch beleidsdocument dat voor onderwijshuisvesting richtinggevend is voor de middellange termijn. Hierin wordt aangegeven op welke wijze de ambities van het college en de ontwikkeling van het aantal leerlingen een plek kunnen krijgen in de stad. Dit is de basis voor onderwijshuisvesting in het meerjaren investeringsplan. Het Integraal Huisvestingplan (verder IHP) 2018-2022+ voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs, door de gemeenteraad op 20 december 2017 vastgesteld. Onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) en Overzicht Op het Onderwijshuisvestingsprogramma zijn opgenomen de toekenningen en de bijbehorende financiële middelen nodig voor de uitvoering. Het ‘Overzicht’ bevat de afgewezen aanvragen van schoolbesturen.

Het college stelt zowel het huisvestingsprogramma als het -overzicht vast. De gemeenteraad heeft het budgetrecht en beslist over de beschikbaarstelling van kredieten. Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen Amsterdam (RPO) Het RPO is een wettelijke verplichting voor het voortgezet onderwijs (artikel 74a WVO). Het huidige RPO loopt van 2020 – 2025 en is op 30 april 2020 door de minister voor Basisen Voortgezet Onderwijs en Media (hierna: minister) vastgesteld. In het RPO zijn afspraken van schoolbesturen over aanbod en spreiding van onderwijsvoorzieningen in het voortgezet onderwijs in Amsterdam vastgelegd. Op het OHP 2024 is een aantal voorzieningen opgenomen die gerelateerd zijn aan de afspraken in dit RPO. Plan van scholen en Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen In het Plan van Scholen 2022-2025 zijn aanvragen voor nieuw te stichten PO-scholen beoordeeld op basis van stichtingsruimte. Deze aanvragen zijn veelal een weerslag van de afspraken gemaakt in de gebiedssessies. Op 7 juli 2021 heeft de gemeenteraad dit laatste plan vastgesteld en het vervolgens ter goedkeuring voorgelegd aan de minister. De minister heeft in december 2021 het Plan van Scholen goed gekeurd. Inmiddels is de wet Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen (MRvnS) in werking getreden. Hiermee is de procedure voor het stichten van nieuwe scholen flink gewijzigd.

Goedkeuring van nieuwe initiatieven gebeurt nu door de minister. 1 juni 2023 is bekend geworden welke nieuwe scholen per augustus 2024 in Amsterdam mogen starten. De gemeenteraad is hierover apart geïnformeerd tijdens de commissie OZA van 7 juni jl. Onderbouwing besluit

Inleiding

Goede onderwijsgebouwen dragen bij aan een gezond leer- en werkomgeving voor leerlingen en docenten. Ze zijn rand voorwaardelijk waar het gaat om het bevorderen van gelijke kansen, het bieden van doorlopende leerlijnen en het mogelijk maken van inclusief onderwijs. Amsterdam is in ontwikkeling. Voor de komende jaren is het de ambitie om 7.500 woningen per jaar te bouwen. Dit zorgt voor een groei van het aantal bewoners, wat op termijn in de nieuwbouwgebieden ook een toename van het aantal leerlingen in het PO, VO en (V)SO betekent. Tegelijkertijd kan op wijkniveau sprake zijn van krimp door verhuisbewegingen binnen de stad en vertrek van, veelal jonge gezinnen met kinderen, naar buiten de stad. De groei en krimp zijn niet zomaar tegen elkaar af te strepen, zeker niet in het basisonderwijs. Jonge kinderen moeten in hun buurt onderwijs kunnen volgen. De consequenties van de groei en krimp worden in samenhang en in overleg met de schoolbesturen bekeken. Doel daarbij is een voldoende en goed gespreid aanbod van het onderwijs. Overleg primair onderwijs Voor het primair onderwijs worden jaarlijkse gebiedssessies georganiseerd. Hierin bespreken schoolbesturen en gemeente gezamenlijk welke schoolgebouwen in aanmerking komen voor renovatie, (vervangende) nieuwbouw of vernieuwbouw.

Basis voor deze sessies zijn:  de verordening huisvestingsvoorzieningen onderwijs 2020;  de onderwijsvisie brief 2019- 2025, waarin de uitgangspunten voor onderwijshuisvesting zijn vastgelegd;  de strategische agenda van het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO);  het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2018- 2022+;  het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen 2020-2025;  De Onderwijs Agenda Amsterdam. Uitgangspunten zijn dat de stad beschikt over een goede spreiding van toekomstbestendige scholen, een divers aantal schooltypen aanbiedt en dat er scholen zijn van gemengde samenstelling. Overleg voortgezet onderwijs In het kader van het RPO 2020-2025 is met de schoolbesturen afgesproken om regelmatig op basis van actuele ontwikkelingen te onderzoeken of aanpassingen in het onderwijsaanbod nodig zijn. Op het Onderwijshuisvestingsprogramma 2024 is een aantal voorzieningen opgenomen die gerelateerd zijn aan de afspraken in dit RPO. Integraal Huisvestingsplan (IHP) In de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan 2018 – 2022 +, voor het primair-, voortgezet- en (voortgezet) speciaal onderwijs (20 december 2017 door de gemeenteraad vastgesteld) is te lezen wat de opgave is voor onderwijshuisvesting.

We voorzien 40 à 50 nieuwe basisscholen in de nieuwe ontwikkelgebieden tot 2030 en 8 à 10 VO-scholen; dit naast de natuurlijke vervangingsopgave van de bestaande verouderde schoolgebouwen. Afgelopen maanden hebben de afdelingen Onderwijs en Maatschappelijke Voorzieningen in afstemming met de schoolbesturen gewerkt aan een nieuw IHP voor de jaren 2024-2027. Dit IHP zal in december aan uw raad worden voorgelegd, gezamenlijk

met de strategische huisvestingsplannen voor de andere beleidsgebieden (Jeugd-, zorg en basisvoorzieningen, cultuur en sport). Het Onderwijshuisvestingsprogramma 2024 In dit voorstel volgt korte toelichting op de verschillende onderdelen van het Onderwijshuisvestingsprogramma. Algemene werkwijze aanvragen huisvestingsvoorzieningen Schoolbesturen dienen jaarlijks vóór 1 februari de onderwijshuisvestingsaanvragen in bij de gemeente Amsterdam. Deze aanvragen worden getoetst aan de hand van de criteria die in de verordening zijn vastgelegd. Deze beoordeling van de aanvragen wordt met de individuele schoolbesturen besproken. Aan de hand van de gesprekken wordt het concept Programma, waarin de toekenningen zijn opgenomen en het concept Overzicht waarin de afwijzingen zijn opgenomen, opgesteld. Het concept Programma en Overzicht wordt conform de in de verordening beschreven procedure eerst voorgelegd aan de schoolbesturen in het “Op Overeenstemming Gericht Overleg” (OOGO). Het college van B&W stelt na het OOGO het OHP en het Overzicht vast. Nieuwbouw, realisatie van schoolgebouwen De groei van de stad betekent groei van het onderwijsaanbod. Hiervoor zijn nieuwe schoolgebouwen nodig. Ook voor bestaande schoolgebouwen kan vervangende nieuwbouw of renovatie noodzakelijk zijn. Op het OHP 2024 staan 7 nieuwe voorbereidingskredieten.

Deze kredieten zijn nodig om ervoor te zorgen dat de schoolbesturen tijdig kunnen starten met het maken van plannen voor (vervangende) huisvesting of uitbreiding. Als een voorbereidingskrediet op het programma wordt opgenomen, betekent dit dat één à twee jaar later een investering voor de realisatie van het plan op het OHP moet worden opgenomen, zodat het project uitgevoerd kan worden. Andere (nieuw-) bouwplannen zijn al verder gevorderd en daarom is een aantal volledige investeringen voor nieuwbouw op het OHP opgenomen. Ad 1 a en b. OHP 2024, gemeentelijke toekenningen en overzicht van afwijzingen Dit jaar dienden de schoolbesturen 297 aanvragen in voor het OHP 2024. Hiervan komen 213 aanvragen in aanmerking voor opname op het programma (toewijzing) en 84 aanvragen voor opname op het overzicht (afwijzing). Daarnaast zijn 27 voorzieningen opgenomen op de gemeentelijke toekenningen (B-lijst).

Reden voor afwijzing van huisvestingsaanvragen:  aanvragen voor constructiefouten, waarbij de noodzaak niet werd aangetoond;  aanvragen voor uitbreidingen (uitbreiding eerste inrichting) terwijl schoolbesturen daar geen recht op hebben;  uitbreidingen waarbij er capaciteit door leegstand beschikbaar is;  aanvragen waarvan de start van de uitvoering nog niet in 2024 wordt verwacht; Onderwijshuisvestingsprogramma 2024 voor het primair onderwijs (PO) De schoolbesturen in het primair onderwijs dienden 161 aanvragen in voor het OHP 2024. Voorgesteld wordt om 94 aanvragen op te nemen op het programma van toekenningen en 67 aanvragen op het overzicht van afwijzingen (bijlage 1aa en 2 a). 15 aanvragen zijn opgenomen als gemeentelijke toekenning (B-lijst, bijlage 3b).

Toekenningen OHP 2024 De onderstaande voorbereidings- en (vervangende) nieuwbouw kredieten zijn opgenomen op het OHP 2024, dan wel op de lijst gemeentelijke toekenningen. Huisvesting nieuwe scholen vanuit het Plan van Scholen 2022-2025 en de wet Meer Ruimte voor Nieuwe scholen Op het OHP 2024 wordt voor de volgende nieuw te stichten scholen voorzieningen opgenomen:  Weespertrekvaart, STAIJ (Plan van Scholen 2022), stadsdeel Oost  IKC Hogehikweg, Zonova (Plan van Scholen), stadsdeel Zuidoost  IKC Cadans, St. Onderwijs (Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen), Weesp Nieuwe schoolgebouwen in ontwikkel- en transformatiegebieden Voor de volgende scholen is een uitvoeringskrediet opgenomen:  El Amien II, St. NIS, stadsdeel West Vervangende nieuwbouw Onderstaande projecten worden gerealiseerd op basis van de Regeling Vervangende Huisvesting, onderdeel van de Verordening. Bij de start van deze regeling in 2018 is het streven vastgelegd om jaarlijks 4 tot 5 schoolgebouwen (PO) te vervangen. Door stijgende kosten / vast bekostigingsplafond kunnen dit jaar slechts 2 vervangingen (renovaties) worden toegekend. De Verordening kent geen sub criteria als het gaat om het maken van keuzes tussen de te renoveren / vervangen scholen. Het BBO brengt een advies uit over de voor te dragen PO-scholen.

Hierbij wordt rekening gehouden met zowel de kwaliteit van het gebouw, het gebied waar de school staat en ook met scholen die meer aandacht behoeven. Voor een aantal projecten is een voorbereidingskrediet opgenomen:  Witte Olifant, OOadA, stadsdeel Centrum  Willemspark, Willemspark, stadsdeel Zuid  Universum, Innoord, stadsdeel Noord Een uitvoeringskrediet is opgenomen voor:  Wisperweide, st. Basisonderwijs Gooi en Vechstreek, Weesp  Lidwinaschool, ASKO, stadsdeel Oost Ook is voor een aantal lopende projecten meerkosten opgenomen wegens stijgende bouwkosten. Dit betreft projecten die nog niet eerder zijn gestart. Dit in tegenstelling tot de meerkosten toegekend in 2023 aan projecten uit eerdere OHP’s die in 2023 in uitvoering moeten gaan.  Wespennest, ASKO, stadsdeel Noord  De Horizon, STWT, stadsdeel Nieuw West  1e Openlucht, st. Openluchtscholen, stadsdeel Zuid Onderwijshuisvestingsprogramma 2024 voor het voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs De schoolbesturen in het VO en het (V)SO) dienden 136 aanvragen in voor het OHP 2024. Voorgesteld wordt om 119 aanvragen op te nemen op het programma en 17 aanvragen op het overzicht van afwijzingen (bijlage 1 bb en 2b). 12 aanvragen zijn opgenomen als gemeentelijke toekenning (B-lijst, bijlage 3aa).

Vervangende huisvesting Voor de vervangende huisvesting van Iedersland in Nieuw-West is een krediet opgenomen. De technieklokalen van Mundus College in Nieuw-West worden geschikt gemaakt voor de huisvesting van een deel van de leerlingen van Spring High. Er is budget opgenomen voor de meerkosten van de nieuwbouw van Xplore (Noord) en Montessori Lyceum Amsterdam (Zuid) en uitbreiding van het Orion College Zuidoost. Bewegingsonderwijs Tenslotte is budget opgenomen voor de groeiende behoefte aan bewegingsonderwijs van het voortgezet onderwijs. Zo is er een krediet opgenomen voor de sporthal Buiksloterweg in stadsdeel Noord, is een krediet opgenomen voor een 4e zaal bij de tijdelijke sporthal AICS Southeast in Zuidoost en is een krediet opgenomen voor een 2e zaaldeel bij de gymzaal Havenstraat in Zuid. Verder zijn budgetten opgenomen voor het verbeteren van de brandveiligheid, uitbreiding eerste inrichting en huur van sportlocaties. Lopende projecten in 2023 Augustus 2023 is AICS Southeast gestart in nieuwe huisvesting aan het Bijlmerplein. In de voormalige huisvesting van AICS Southeast aan de Darlingstraat heeft het nieuwe Techniekcollege zijn intrek genomen. De vervangende huisvesting van Berlage is in 2023 gestart, evenals de voorbereidingen voor de nieuwbouw van MLA Sluisbuurt.

Tevens wordt in het najaar van 2023 gestart met de sloop van de huisvesting van het Bredero Beroepscollege en Nieuwe Havo ten behoeve van de nieuwbouw van Metropolis aan de Buiksloterweg. De uitbreiding van Orion College Zuidoost zal in het najaar van 2023 starten. Ad 2. Beschikbaar stellen van kredieten aan het college van B&W tot een totaalbedrag van € 111,4 mln. voor de realisatie van het OHP 2024 Een deel van deze investeringen heeft betrekking op de door de schoolbesturen ingediende goedgekeurde aanvragen (€ 63 mln.) en een deel op de gemeentelijke toekenningen (€ 43 mln.) inclusief budget voor tussentijdse prijsindexatie van € 8 mln. Het budget voor tussentijdse prijsindexatie (€ 8 mln.) is bestemd voor het opvangen van de reguliere prijsontwikkeling voor zowel lopende (bouw)projecten als toekenningen 2024. Daarnaast is er investeringsbudget gereserveerd voor spoedaanvragen € 5 miljoen. Ad 3 a en b. Kennis te nemen over de omvang van de reeds toegekende openstaande kredieten en investeringsprojecten onderwijshuisvesting van in totaal € 520,1 mln. (onderwijshuisvesting voorzieningen/investeringen toegekend tot en met het programma 2023), en van de voorgenomen uitgaven van het OHP 2024 Voor de begroting 2024 zijn de onderstaande kasstromen (verwachte uitgaven) opgegeven van zowel de toegekende openstaande kredieten OHV van € 520,1 mln.

als de nieuwe investeringen – OHP 2024 van € 111,4 mln.

Som van Som van Som van Som van Som van Som van 2023 2024 2025 2026 2027 Na 2027

netto inv

netto inv

netto inv

netto inv

netto inv

€ 120,7

€ 187,4

€ 180,6

€ 115,1

netto inv

€ 20,8

€ 9.8

Bij de jaarrekening 2023 wordt de werkelijke realisatie per project aan de Raad gerapporteerd en opnieuw de kasstromen geactualiseerd. Ad 4. Visualisatie In bijlage 5 is de verdeling van de investeringen ten behoeve van het OHP 2024 over de stad in beeld gebracht.

AI

Financiële onderbouwing

Financiële onderbouwing: < / Ja> Tabel: Basisgegevens investering Investeringssom

€ 111,4 mln.

Rentepercentage

0,7 %

Afschrijvingstermijn (jaar)

40, 25, 15, 10, 5 en 0 jaar

Kapitaallasten

€ 4,3 mln.

Aanvang kapitaallasten

2024

MIP nummer

Tabel: Financiële consequenties van de beslispunten

BATEN Product

I/S

Totaal

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

LASTEN

Investeringen OHP 2024 van € 111,4 mln Eenmalige lasten OHP 2024 van € 14,2 mln

Product

I/S

Jaar T 2023

Jaar T+1 2024

Jaar T+2 2025

Jaar T+3 2026

5.1.2.2

S

€ 4,3 mln

€ 4,3 mln

€ 4,3 mln

€ 4,2

5.1.2.2

S

€ 14,8 mln

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

Totaal

€ 19,1 mln

€ 4,3 mln

€ 4,3 mln

€ 4,2 mln I=Incidenteel S=Structureel

Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting: Zie toelichting bij ad 3 a en b. Conclusie: De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd/gedekt in de begroting 2024 (100% dekking) Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan? Registratienr.

Naam

< automatisch >

< Bestandsnaam >

< automatisch >

< Bestandsnaam >

Bijlage 1aa en 1 bb: Onderwijshuisvestingsprogramma toekenningen PO, VO en (V)SO Bijlage 2a en 2b: Overzicht afwijzingen PO, VO en (V)SO Bijlage 3aa en 3 bb: Gemeentelijke toekenningen Bijlage 4: Financieel overzicht Bijlage 5: visualisatie van het OHP 2024 Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

OJZD, afdeling Maatschappelijke Voorzieningen, Jeannine Hendriks, jeannine.hendriks@amsterdam.nl, 06-20602483