582.23 Motie Van Pijpen cs gezondheidsbevordering is meer dan een gezonde leefstijl mogelijk maken.docx

Motie Datum raadsvergadering Ingekomen onder nummer Status Onderwerp

12 oktober 2023 582 Aangenomen Motie van de leden Van Pijpen, Alberts, Emmerik, Veldhuyzen, Havelaar en Kabamba inzake gezondheidsbevordering is meer dan een gezonde leefstijl mogelijk maken; meer aandacht voor gezonde leefomgeving in sociale en fysieke

Onderwerp Gezondheidsbevordering is meer dan een gezonde leefstijl mogelijk maken; meer aandacht voor gezonde leefomgeving in sociale en fysieke zin

Aan de gemeenteraad Ondergetekende heeft de eer voor te stellen: De Raad, Gehoord de discussie over Preventief Raamwerk van zorg(en) naar gezondheid Constaterende dat:  In het raamwerk drie gezondheidsdeterminanten zijn vastgesteld. Deze drie: roken, bewegen en voeding, allen betrekking hebben op leefstijl en gedrag van individuele Amsterdammers;  Gezondheid door veel meer wordt bepaald dan door eigen leefstijl zoals niet roken, gezond eten en veel bewegen;  Een gezonde leefomgeving; met voldoende groen, schone lucht, financiële en sociale zekerheid en sociale relaties net zo, of nog veel belangrijker zijn voor gezondheid, zoals ook blijkt uit de bij de stukken gevoegd factsheet van het RIVM gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek;  Gezondheidsbevordering derhalve veel meer moet zijn dan het stimuleren van een gezonde leefstijl, doch dat ook de omgevingsfactoren moeten veranderen op alles wat effect heeft op de gezondheid en de oneerlijke verdeling daarvan tussen groepen Amsterdammers. Daarbij zijn ook anderen aan zet. Zoals woningbouwcorporaties (bijv. schimmelwoningen), werkgevers (werkzekerheid en arbeidsomstandigheden), gemeente (o.a. groene buitenruimte, schone lucht, sociale zekerheid) enz.  We geen tijd te verliezen hebben om de gezondheidsverschillen te verkleinen en we dat niet gaan halen door ons alleen op leefstijl te richten;

Gemeente Amsterdam

Status Aangenomen Pagina 2 van 4

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders 









Meer aandacht te geven aan de aanpassing gezonde leefomgeving in sociale en fysieke zin door dit nadrukkelijk in het raamwerk op te nemen en de teksten in de nota hierop aan te passen. Hiervoor doen we de suggesties in de bij deze motie gevoegde bijlage. Daarbij gebruik te maken van de opgenomen factsheet van het RIVM en de in de buitenste ring onder leef-, woon- en werkomstandigheden met daaraan toegevoegd sociale relaties en gebruik makend van het principe van ‘positieve gezondheid’ zoals dat in de nota gezondheidsbeleid is opgenomen. In de uitwerking van de “Health in all policy ‘ breder gekeken wordt dan alleen de drie determinanten maar tevens naar de effecten van beleid en processen op de gezondheid in bredere zin. Daarbij specifieke aandacht te geven aan datgene wat niet gaat over het gedrag van Amsterdammers, maar over (nodige aanpassingen) van gedrag en beleid van verantwoordelijke organisaties in de leefwereld van Amsterdammers. Hiervoor concrete activiteiten in te zetten in samenwerking met andere partijen danwel gemeentelijke diensten, zoals corporaties, WPI, ondersteuningsorganisaties (zoals bijv !Woon) etc. Hierover de Raad te informeren.

Indieners, J.F. van Pijpen R. Alberts M.J. Emmerik J.A. Veldhuyzen R.B. Havelaar C.K.E. Kabamba

Gemeente Amsterdam

Status Aangenomen Pagina 3 van 4

Bijlage bij motie Tekstvoorstellen aanscherpen preventielijn twee, nadruk op leefomgeving en positieve gezondheid: Oud: Versterken van de lokale basisvoorzieningen met inzet op gezond en actief leven vanuit natuurlijke vindplaatsen als de wijkteams en de sociale basis. Nieuw: We versterken sociale basisvoorzieningen met inzet op gezond en actief leven vanuit natuurlijke vindplaatsen als de wijkteams en de sociale basis. Met het faciliteren van sterke wijkteams en sociale basis bieden we hulp en ondersteuning dicht bij het gewone leven. We faciliteren een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar terug kunnen vallen, veerkrachtiger worden en meedoen in de samenleving. 

Tevens onderschrijven we de urgentie om de gezondheidsverschillen te verkleinen en de noodzaak om in te zetten op omgeving in plaats van enkel op individuele leefstijl. Juist voor Amsterdammers met de grootste gezondheidsachterstanden is het van groot belang om in te zetten op een gezonde leefomgeving. Om dit in het gehele raamwerk zichtbaarder te maken, stellen we de volgende aanpassingen voor: Pagina 13  Nieuw: Een gezonde leefomgeving gaat niet alleen over het beïnvloeden of versterken van gezond gedrag, maar ook over gezonde leefomstandigheden. De aanpak van ongezonde leefomstandigheden is een verantwoordelijkheid en verplichting van de verantwoordelijke organisaties, of dat nou de overheid, verhuurders of werkgevers zijn. Met Health in All policy brengen we hierin focus aan door organisaties hierop aan te spreken. Pagina 19  Oud: Ongezond gedrag is verantwoordelijk voor bijna 20 procent van de ziektelast.  Nieuw: Ongezond gedrag gestimuleerd door de ongezonde leefomgeving is verantwoordelijk voor bijna 20 procent van de ziektelast. Zoals eerder gesteld zijn er meer factoren naast deze drie gezondheidsdeterminanten, die grote invloed hebben op de ziektelast en op de ervaren gezondheid van Amsterdammers, in zowel sociale als fysieke omgeving. Deze factoren worden meegenomen in de Health in All policy en de vormgeving van de sociale infrastructuur.

Pagina 21-24  Oud: Alle Amsterdammers met focus op inwoners die dat het hardst nodig hebben. Nieuw: Alle Amsterdammers met focus op inwoners die dat het hardst nodig hebben met inzet op omgeving en gedrag. Pagina 19-24  Nieuw: in de visuele weergaven zichtbaar maken dat hier nadrukkelijk wordt ingezet op fysieke leefomgeving en gedrag.

Gemeente Amsterdam



Status Aangenomen Pagina 4 van 4

Net als in de nota gezondheidsbeleid is positieve gezondheid een leidend principe voor het raamwerk. In het raamwerk willen we niet het accent leggen op de ziekte, maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt. Mentale gezondheid en veerkracht zijn essentiële voorwaarden om gezond te leven en gezond op te groeien. Om dit herkenbaar terug te laten komen stellen we de volgende aanpassingen voor: Pagina 13  Nieuw toevoegen: We benaderen gezondheid vanuit het perspectief van positieve gezondheid. Bij gezondheid kijken we niet alleen naar lichaamsfuncties, maar ook naar mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Al die aspecten samen bepalen hoe goed mensen om kunnen gaan met fysieke, emotionele en sociale moeilijkheden, en of ze veerkrachtig zijn en eigen regie kunnen voeren. Pagina 15  Oude titel: Recht doen aan mensen en leefomstandigheden  Nieuwe titel: Verkleinen gezondheidsverschillen met focus op Amsterdammers en hun leefomstandigheden. Pagina 15  Oud: We leggen de prioriteit bij inwoners die te maken hebben met de grootste gezondheidsachterstanden  Nieuw: We gaan uit van positieve gezondheid en leggen de prioriteit bij inwoners die te maken hebben met de grootste gezondheidsachterstanden.

Pagina 16  Nieuw: Bij alle drie de preventielijnen is het uitgangspunt dat we ons richten op de Amsterdammers met de grootste gezondheidsachterstanden en recht doen aan mensen en leefomstandigheden door de leidende principes Amsterdammer centraal, verminderen (chronische) stress, diversiteitsresponsief en veerkracht te hanteren.