5. startnotitie ontwikkelstrategie 2035 samenvatting

Gemeente Amsterdam

Startnotitie Ontwikkelstrategie 2035 Samenvatting Wat willen we?

Praat mee! In dit stuk kunt u lezen wat bouwen in de stad zou kunnen betekenen voor vervoer, bestaande woningen, werkgelegenheid, winkels, scholen en andere voorzieningen. Alles heeft voor- en nadelen, dus telkens moeten er belangen worden afgewogen.

Voordat we dat doen, willen we zoveel mogelijk meningen, argumenten, zorgen, wensen, tips en ideeën verzamelen. Daarvoor organiseren we in mei 2023 een aantal bijeenkomsten op verschillende locaties in de stad, waar wij luisteren en opschrijven wat mensen vertellen. Ook gaan we op straat en op de markt mensen vragen of zij ons informatie willen geven.

We horen graag welke afweging u zou maken. Waar moet Amsterdam op letten bij het bouwen van woningen en het ontwikkelen van een buurt? De gemeente Amsterdam vraagt u om mee te denken waar en hoe Amsterdam zich tot 2035 verder moet ontwikkelen.

De gemeente Amsterdam wil een plan maken voor het bouwen van woningen en alles wat daarbij hoort: de Ontwikkelstrategie 2035. In dit plan komt te staan op welke nieuwe locaties gebouwd kan worden op de middellange termijn (tussen 20282035).

Waarom een Ontwikkelstrategie? Op dit moment liggen er nog genoeg woningbouwplannen klaar, maar die voorraad zal over een tijdje opraken. Omdat het een aantal jaren duurt voordat plannen worden uitgevoerd, moeten we nu bepalen welke plannen we straks (tussen 2028-2035) willen gaan ontwikkelen.

In dit stuk leest u de aanleiding, welke locaties voor ontwikkeling in aanmerking komen en welke afwegingen daarbij worden gemaakt. Dit is een samenvatting van de Startnotitie Ontwikkelstrategie 2035. Kijk voor meer info en hoe u kunt meepraten op: www.amsterdam.nl/ontwikkelstrategie.

Vijf uitgangspunten voor ontwikkeling De visie voor de stad is vastgelegd in de Omgevingsvisie Amsterdam. Daarin staan zijn vijf uitgangspunten waar elke ontwikkeling in de stad aan moet voldoen. 1. Groeien binnen grenzen Amsterdam kiest ervoor om het groene landschap buiten de stad niet te bebouwen en de groei van de stad binnen de bestaande stad te laten plaatsvinden. Groei mag ook niet leiden tot het vergroten van de kansenongelijkheid of ten koste gaan van de planeet – dus zo duurzaam mogelijk. 2. Meerkernige ontwikkeling Dit uitgangspunt zet in op het ontwikkelen van kernen buiten de binnenstad. Niet alleen om te voorkomen dat de binnenstad nog drukker wordt, maar ook omdat andere stadsdelen eveneens behoefte hebben aan een eigen centrum met een eigen identiteit.

Afbeelding 1: Visiekaart Amsterdam 2050 uit Omgevingsvisie 2050

3. Rigoureus vergroenen In een drukkere stad neemt de behoefte aan groen toe. Groen is ook nodig voor het opnemen van regenwater, een betere biodiversiteit en als verkoeling in hete zomers. 4. Duurzaam en gezond bewegen Zo snel mogelijk van A naar B komen heeft niet meer de hoogste prioriteit: verblijf in de openbare ruimte, het terugdringen van de CO2-uitstoot en de gezondheid van worden belangrijker. Minder ruimte voor de auto en meer voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. 5. Samen Stadmaken Ruimtelijke plannen en beleid worden gemaakt in samenwerking met de samenleving, markt en overheden. De gemeente geeft vanuit beleid de richting aan. Daarbinnen is ruimte voor initiatief en lokale invulling.

Wat willen we bouwen? De Amsterdamse woningmarkt zit muurvast: een passende, betaalbare woning vinden is lastig voor veel mensen. De huizenprijzen zijn hard gestegen en de wachttijden voor sociale huurwoningen zijn enorm. Hierdoor komen steeds meer groepen in de knel: ouderen die niet passend wonen, jongeren die uit huis willen, gezinnen die krap wonen, lagere – en middeninkomens die steeds moeilijker aan een woning komen. Mensen voor wie de stad te duur dreigt te worden, vertrekken daarom uit Amsterdam. Vaak zijn dat degenen die de stad draaiende houden: onderwijzers, zorgpersoneel, politiemensen, reinigers, horecapersoneel – juist aan die mensen is hier een groot tekort. Dit bedreigt het functioneren van de stad.

2. Bereikbaarheid Amsterdam wil een fiets- en voetgangersstad worden en waar nodig de positie van de auto terugdringen. Hoe krijgt dit in de nieuwe buurten vorm? Hoe zorgen we dat mensen van en naar hun buurt kunnen komen? Zijn hiervoor nieuwe openbaar vervoerslijnen nodig of andere vervoermiddelen? Waar is ruimte voor “mobiliteitshubs” om van vervoermiddel te kunnen wisselen? Waar investeren we in onderhoud, en wanneer en waar in vernieuwing en uitbreiding van mobiliteit?

3. Voorzieningen (scholen, winkels, sporthallen etc.) en groen Als de stad groeit neemt ook de behoefte aan groen en voorzieningen toe. Bouwen we daarvoor nieuwe voorzieningen en parken of verbeteren we wat er al is? Bouwen we bijvoorbeeld nieuwe scholen of Combineer woningbouw met andere opgaves breiden we de bestaande scholen uit? Bouwen we Om hier iets aan te doen, zijn er meer woningen die voorzieningen in de buurt of concentreren we nodig. Amsterdam streeft ernaar jaarlijks 7500 die op een paar plekken in de stad? Amsterdam woningen te bouwen, met als uitgangspunt staat daarnaast voor de opgave de stad in 2050 40% sociaal, 40% middelduur en 20% vrije klimaatneutraal te maken. Er moet ruimte komen sectorwoningen. De verwachting is dat Amsterdam voor groen; voor recreatie, biodiversiteit, de rond 2035 de grens van 1 miljoen inwoners passeert. opvang van regenwater en voor het verkoelen van Amsterdam wil deze nieuwe woningen bouwen in de stad tijdens de hete zomers. De vraag is waar we de bestaande stad (ofwel ‘verdichten’). Waar dit zou de stad het beste kunnen vergroenen. kunnen, staat in de Omgevingsvisie 2050. Maar het gaat niet alleen om woningen; het gaat ook om de 4. Verbeteren bestaande woningvoorraad en ontwikkeling van de buurten waar deze woningen woonomgeving worden gebouwd.

Hoe willen we dat die buurten Nieuwbouw kan een belangrijke prikkel zijn voor er over tien jaar uit komen te zien? Wat vinden we het verduurzamen en verbeteren van bestaande dan belangrijk? De ruimte in de stad en het geld om buurten. Dat biedt ook kansen om een tweedeling de buurten mooi te maken, zijn beperkt. We zullen in de stad tussen arm en rijk tegen te gaan, en daarom keuzes moeten maken. Die keuzes gaan om de doorstroming naar een andere woning te tenminste over de volgende vier thema’s: vergroten. 1. Werkgelegenheid In een groeiende stad wordt ook gewerkt. Dat is belangrijk voor de economie en om het leven in de stad draaiende te houden. Hoe houden we voldoende werkgelegenheid in Amsterdam? Aan welke vormen van werkgelegenheid willen we ruimte (blijven) bieden? Wat draagt dit bij aan de stad en de buurt?

De bovenstaande opgaves vragen aan de ene kant ruimte; aan de andere kant kan een ontwikkeling ook ruimte bieden. De vraag is hoe dit in de nieuwe ontwikkelgebieden – met beperkte financiële middelen en ruimte – straks het beste vorm kan krijgen. Hoe gaat de stad er straks uitzien, functioneren en gebruikt worden? Dit is mede afhankelijk van de locatie; in de Startnotitie onderscheiden we vier locaties waar ontwikkeling kan plaatsvinden.

Waar kunnen we bouwen? Het totaaloverzicht van álle mogelijke woningbouwlocaties staat in de Omgevingsvisies van Weesp en Amsterdam 2050. Maar niet alle genoemde locaties zijn de komende jaren nodig: we kunnen kiezen welke locaties voor ontwikkeling in aanmerking komen. Binnen deze mogelijkheden onderscheiden we grofweg vier veelvoorkomende typen ontwikkellocaties (zie kaartbeelden rechts, gebaseerd op de Omgevingsvisie 2050): A. Nieuwe wijken Momenteel vindt 80% van de woningbouwproductie plaats in nieuwe wijken. Dat gebeurt door uitleg (uitbreiding van de stad, zoals IJburg) en door transformatie van verouderde kantoorparken en haven- en industriegebieden (zoals Haven-Stad). Een deel van de bedrijven dat daar nu zit,ten zal vertrekken. Dat schept ruimte voor nieuwe bedrijvigheid. Bedrijven die blijven, zorgen dan voor een gemengd karakter van de nieuwe buurt. Nieuwe wijken vragen wel om forse investeringen in nieuwe wegen, openbaar vervoer, groen, winkels, werkruimtes en scholen. Dit kan deels ondervangen worden door deze in de omliggende buurten te verbeteren. Door de nieuwbouw af te stemmen op de woningbehoefte in de omliggende wijken, kan de doorstroming op de woningmarkt worden verbeterd.

C. Stationskwartieren en stadslanen Hier staat de bereikbaarheid centraal. De nieuwbouw concentreert zich rondom stations en andere plekken die goed bereikbaar zijn met metro en tram. Plekken die ook interessant zijn voor kantoren, winkels, bioscopen, theaters, instellingen op het gebied van kunst, cultuur en hoger onderwijs. Zaak is om hier een goede balans in te vinden. Er liggen bovendien mogelijkheden om het openbaar vervoer te verbeteren en voor de aanleg van “mobiliteitshubs”, waar bezoekers en forensen kunnen overstappen op een ander vervoermiddel. Vanwege de dichte bebouwing is er in stationskwartieren vaak weinig ruimte voor nieuw groen en grote woningen. Dit betekent relatief kleine nieuwbouwwoningen voor kleine huishoudens. Stadslanen zijn geschikt voor de vestiging van buurt- en wijkvoorzieningen en kleinere kantoor- en bedrijfsgebouwen. Veel stadslanen kunnen worden omgezet in fietsstraten. De ontwikkeling van stadslanen kan een impuls geven aan omliggende woonbuurten en is te combineren met het doortrekken van buizen en leidingen voor warmte en nieuwe energie.

D. Verbetering bestaande woonbuurten Het gaat hier vaak om kleinschalige en (zeer) gevarieerde projecten die per locatie verschillen. Uitgangspunt is telkens om de positie van B. Stadsdeel- en wijkcentra en de huidige bewoners te verbeteren. Ook innovatiedistricten liggen er kansen voor het ontwikkelen van de Het bouwen van woningen in buurten waar al buurteconomie, bijvoorbeeld met betaalbare werkgelegenheid is en scholen en winkels zijn, biedt bedrijfsruimtes, nieuwe cafés en buurtwinkels. voordelen. De afstanden zijn klein; het meeste Verdichting van woonbuurten mag niet leiden verkeer bestaat uit voetgangers en fietsers. Boven tot meer autoverkeer. Dat maakt investeren in winkels en andere voorzieningen kunnen relatief fijnmazig openbaar vervoer en fietsverbindingen kleine woningen worden opgeknapt of toegevoegd. nodig – het liefst gecombineerd met regulier Wel moet er geïnvesteerd worden in de openbare onderhoud. Belangrijk is dat met de groei van ruimte en groen, omdat meer mensen er gebruik woningen ook de buurtvoorzieningen meevan gaan maken. De groei van het aantal bewoners ontwikkelen. Vooral bij scholen en sporthallen is goed voor de aanwezige winkels. die aan onderhoud en vernieuwing toe zijn, Rondom universiteiten en hogescholen kunnen liggen kansen.

Herontwikkeling kan leiden tot innovatiedistricten zich verder ontwikkelen, het vrijspelen van ruimte, bijvoorbeeld door te gecombineerd met innovatieve bedrijven, waar stapelen. Ruimte die weer gebruikt kan worden Amsterdam een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor nieuwe woningen, aangepast aan de voor heeft. Dit is te combineren met woningen woningbehoefte van bewoners uit de buurt. voor bijvoorbeeld studenten, wetenschappelijk- en zorgpersoneel.

Afbeelding 2: Nieuwe wijken variant

Afbeelding 4: Stationskwartieren en stadslanen variant

Afbeelding 3: Stadsdeel- en wijkcentra en innovatiedistrict variant

Afbeelding 5: Verbetering bestaande buurten variant

Een Amsterdamse traditie Amsterdam heeft een traditie om problemen te overwinnen en altijd te vernieuwen. Zo leidde de verkrotting en de overbevolking aan het begin van de 20e eeuw tot de internationaal bewonderde sociale woningbouwsector, met architectuur in de stijl van de Amsterdamse School. De teloorgang van de haven en industrie in de jaren ’80 schiep ruimte voor nieuwe culturele en creatieve initiatieven en voor de ontwikkeling van nieuwe aantrekkelijke woonwijken als het Oostelijk Havengebied.

Altijd bleek weer: Amsterdammers maken de stad. Daarom wordt iedereen – of het nu gaat om culturele ondernemers, woningcoöperaties, buurtinitiatieven of kritische bewoners – gevraagd mee te denken over de Ontwikkelstrategie.