5. Samenvatting voortgangsrapportage WMWW 2020.pdf

Samenvatting van de voortgangsrapportage Weerbare Mensen, Weerbare Wijken 2020 Dit is de samenvatting van de eerste voortgangsrapportage van het programma Weerbare Mensen, Weerbare Wijken (WMWW) 2020. Het programma richt zich op het verminderen van de sociale ontwrichting door drugshandel van buurten en (kwetsbare jonge) mensen en op het weerbaarder maken van wijken en jongeren tegen de aantrekkingskracht van drugs. Weerbare Mensen, Weerbare Wijken vormt samen met het programma De Weerbare Stad, het versterkingsplan van het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Amsterdam Amstelland (met als doel het verstoren van de drugseconomie), het programma Positief Perspectief, de inzet op schoolveiligheid en het Gezondheidspreventief Drugsbeleid een stevige en veelomvattende aanpak. Naast de inzet van deze programma’s worden ook andere maatregelen en interventies ingezet om de negatieve effecten van drugshandel te bestrijden, zoals bestuurlijke maatregelen, justitiële maatregelen en opsporing en vervolging. Veel partners in de stad ondernemen activiteiten op dit thema. Zo heeft het Openbaar Ministerie (OM) in een zaak diverse gebruikers aangeschreven nadat een dealer werd opgepakt en vervolgd. Het programmaplan is in het najaar 2019 door het college gepresenteerd. In oktober 2020 is gestart met het schrijven van deze voortgangsrapportage.

Deze maand is daarom ook de peildatum voor de meeste maatregelen in deze rapportage. In deze samenvatting wordt per maatregel een aantal acties eruit gelicht. Voor het gehele overzicht van acties wordt verwezen naar de voortgangsrapportage. Maatregelen Weerbare Mensen De — preventieve en repressieve — maatregelen in dit programmaonderdeel zijn gericht op het tegengaan van de ontwrichtende effecten van de drugshandel op (jonge) mensen. Het doel van de maatregelen is om met een combinatie van straf (drang/dwang) en zorg crimineel gedrag te doen stoppen, en om criminelen een ander perspectief te laten kiezen en te bieden. Top600 met antecedenten Drugs en Geweld Het doel van de Top600 aanpak is het verminderen van recidive, perspectief bieden en het gezin van deze personen ondersteunen om te voorkomen dat broertjes en zusjes in de criminaliteit geraken of doorgroeien. De Top600-criteria (met in eerste instantie een focus op HIC-delicten) zijn uitgebreid naar drugs- en geweldsdelicten (DG-criteria). Er zijn tot nu toe 100 personen ingestroomd op basis van de nieuwe DG-criteria en er is gestart met nieuwe interventies. In april en oktober van 2021 stromen weer nieuwe personen in die voldoen aan de DG-criteria. Deze personen worden ook in regie genomen.

Aanpak Doorgroeiers De aanpak doorgroeiers is erop gericht zicht te krijgen op het fenomeen: welke (jonge) mensen houden zich bezig met drugshandel en geweld, hoe en waarom komen zij daarin terecht en hoe en waarom groeien zij hierin door? Op basis hiervan wordt een gezamenlijke strategie ontwikkeld om het doorgroeiproces te doorbreken. Er is een persoonsgerichte aanpak opgezet met bijbehorende 1

gegevensregeling voor het uitwisselen van informatie tussen partners die zijn aangesloten bij het AcVZ. Ook is een beoordelingskader ontwikkeld met criteria voor instroom in deze aanpak. Binnen de aanpak zijn er inmiddels 11 doorgroeiers in regie via het AcVZ-loket. In de loop van 2021 worden maximaal 40 doorgroeiers in regie genomen. Eervolle uitweg bieden De maatregel ‘Eervolle Uitweg’ is bedoeld om de kans te vergroten dat personen, die (mogelijk) afglijden in de drugscriminaliteit en -handel of hier al in zijn verzand, voor een positief toekomstperspectief kiezen en om hen daarbij te ondersteunen. Deze maatregel bestaat uit twee onderdelen: ‘Het Andere Verhaal’ en het ‘uitwegteam’. Het Andere Verhaal In Nieuw-West is gestart met het geven van straatcolleges aan jongeren. Deze straatcolleges worden ook in 2021 periodiek georganiseerd. De straatcolleges hebben diverse thema’s en zijn interessant voor verschillende groepen in de wijk. In samenwerking met Stichting YourLab zijn in 2020 twee zogeheten ‘labs’ gestart. Deze sessies zijn onderdeel van een breder programma. Deelnemers krijgen inzicht in de verschillende krachtvelden die invloed hebben op wat je denkt, voelt en doet en hoe dat samenhangt met de keuzes die je maakt. In 2021 zijn nog acht ‘labs’ gepland.

Het uitwegteam Mensen die uit eigen motivatie uit de drugscriminaliteit willen stappen en daarbij ondersteuning willen, kunnen onder voorwaarden worden begeleid door een speciaal uitwegteam. Het uitwegteam wordt op dit moment vormgegeven. In 2021 wordt de werkwijze van het uitwegteam geëvalueerd. Op basis hiervan wordt besloten of deze werkwijze voortgezet wordt en of hier capaciteit voor vrij kan worden gemaakt. Rol van vrouwen en meisjes Door deze maatregel moet meer zicht komen op de problematiek door een nadere analyse van de rol van vrouwen en meisjes in drugshandel. Deze maatregel zit in de beginfase. Er is verkend hoe deze maatregel verder kan worden vormgegeven en er is een onderzoek gestart naar de rol van vrouwen in criminele families. Straatdealers Het project staatdealers beoogt het dealen van (nep)drugs op straat in de Binnenstad en de daarmee gepaard gaande overlast, intimidatie en criminaliteit en geweld te verminderen. Er is een analyse gemaakt van de problematiek. Deze analyse wordt in 2020 besproken met de betrokken partners. Doorbreken criminaliteit tijdens detentie Het doel van het project is het doorbreken van criminaliteit tijdens detentie door er meer zicht en vat op te krijgen. Partners hebben hierdoor meer inzicht gekregen in elkaars werkprocessen en zijn zich ook bewuster van de risicomomenten in de aansluiting van die processen.

Er wordt gewerkt langs drie lijnen: 1. Informatiedeling bij instroom in detentie, doorstroom tussen penitentiaire inrichtingen en uitstroom na detentie; 2. Signaleren en opvolgen van signalen; 3. Casuïstiek.

2

Maatregelen Weerbare Wijken Inventarisatie criminogene kwetsbaarheid wijken Het doel van deze maatregel is zicht krijgen op de criminogene kwetsbaarheid in wijken. De opbrengst van deze analyse dient als basis voor een mogelijk grootschaligere integrale aanpak in een latere fase van het programma. Het etnografisch onderzoek naar drugscriminaliteit in de Wildemanbuurt is afgerond. Het verdiepend onderzoek door bureau Beke naar criminele netwerken in de Wildemanbuurt die breder dan alleen in die buurt opereren is in een afrondend stadium. De resultaten van de onderzoeken worden gebruikt bij het ontwikkelen en uitvoeren van maatregelen in Nieuw-West. ‘Credible Messengers’ (werktitel) Als onderdeel van de wijkaanpak (in Zuidoost en Nieuw-West, maar ook in andere stadsdelen) worden ‘credible messengers’ (werktitel) ingezet om jongeren die in aanraking komen met drugshandel en -criminaliteit te motiveren tot ander gedrag. Er is naar aanleiding van gesprekken een profielschets van een ‘credible messenger’ opgesteld en een visie ontwikkeld op de wijze waarop een netwerk van ‘credible messengers’ kan worden opgezet. In specifieke casuïstiek wordt overigens al samengewerkt met ‘credible messengers’. In 2021 wordt het netwerk verder uitgebreid en wordt er een plek gecreëerd van waaruit de ‘credible messengers’ worden opgeleid, ondersteund en gecoacht en van waaruit ze kunnen werken.

Buurtrechtspraak Buurtrechtspraak moet de leefbaarheid en de veiligheid in de wijk vergroten. Er is een verkenning gestart naar het toegankelijker maken van rechtspraak in Venserpolder, één van de wijken waar dit programma zich specifiek op richt1. Nieuw-West Een duurzame flexibele aanpak moet de weerbaarheid in Nieuw-West vergroten, de kwetsbaarheid van jongeren door drugshandel verminderen, sociale ontwrichting tegengaan en daarmee de (ervaren) drugsgerelateerde onveiligheid in de wijk substantieel verminderen. Op 22 personen met een disproportioneel negatief effect op de wijk wordt procesregie gevoerd door het AcVZ in samenwerking met het stadsdeel. Daarnaast wordt er een pilot uitgevoerd waarin de communicatie wordt verbeterd na sluiting van een woning naar aanleiding van de vondst van drugs of wapens. Samen met medewerkers van het team sluitingen van de directie Openbare Orde en Veiligheid (OOV), het stadsdeel, de politie en woningcorporaties is er een strategie opgezet met nieuwe communicatiemiddelen, zoals een informatieflyer en poster. Zuidoost Een duurzame flexibele aanpak moet de weerbaarheid in Zuidoost vergroten, de kwetsbaarheid van jongeren door drugshandel verminderen, sociale ontwrichting tegengaan en daarmee de (ervaren) drugsgerelateerde onveiligheid in de wijk substantieel verminderen.

Er was in het stadsdeel behoefte aan het vergoten van de sociale veiligheid op straat. Naar aanleiding daarvan zijn verschillende buurtschouwen georganiseerd en is er een integraal plan van aanpak gemaakt om de verlichting en daarmee de sociale veiligheid te verbeteren. Daarnaast is op een belangrijke route in de wijk een creatief lichtproject gestart met medewerking van leerlingen van het Bindelmeercollege. Vier jongeren hebben een relevant zomerbaantje bij lunchroom De Pits Keuken gekregen en er is gestart met het maken van de dramaserie ‘My son is fine’. In 2021 wordt ingezet op het versterken van (culturele) identiteitsontwikkeling onder jongeren in Zuidoost en op virtual reality om bewustwording van de gevolgen van messengeweld en drugscriminaliteit inzichtelijk te maken.

1

3

De verkenning is afgerond. De gemeenteraad wordt hier binnenkort nader over geïnformeerd.

De schaduwkant van drugsgebruik Bewustwording van drugsgebruik Deze maatregel heeft als doel het op gang brengen en houden van een dialoog over de maatschappelijke gevolgen van drugsgebruik en het verkleinen van de drugseconomie. Het onderzoek van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) naar de beweegredenen van toeristen om Amsterdam te bezoeken is afgerond. Begin maart 2020 is het panel van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) bevraagd over hun mening naar drugsgebruik en de invloed op de drugscriminaliteit. Dit panel bestaat uit Amsterdammers die zich hiervoor hebben aangemeld en frequent door OIS worden bevraagd over allerlei thema’s. Dit onderzoek zal jaarlijks worden herhaald. De te nemen maatregelen in 2021 hangen af van het verloop van de Coronacrisis.

4