5. Rapport BinnestadsEnquete Wallengebied 2024

BinnenstadsEnquête Wallengebied 2024 Onderzoek en Statistiek

In opdracht van: Projectnummer: Auteur: E-mailadres:

Opdrachtgever 12345 Lieselotte Bicknese l.bicknese@amsterdam.nl

Bezoekadres: Post: Telefoon: Website:

President Kennedylaan 923 Postbus 658 1000 AR Amsterdam 020 251 0333 onderzoek.amsterdam.nl

Foto voorzijde:

Henk Rougoor (2019)

Amsterdam, november 2024

Inhoud

Inhoud

2

Samenvatting

4

Inleiding

7

1

Ontwikkeling binnenstad

11

1.1 1.2 1.3

11 11 12

2

3

4

5

6

63% vindt binnenstad achteruit gaan Achteruit: schoon, drukte, bereikbaarheid en drugsoverlast Vooruit: groen, verkeer en onderhoud openbare ruimte

Maatregelen Aanpak Binnenstad

14

2.1 2.2 2.3

14 16 18

Meeste maatregelen (beetje) positief voor leefbaarheid Helft merkt in eigen buurt geen effect van maatregelen 37% vindt maatregelen gemeente te weinig ingrijpend

Beeld van de binnenstad

19

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

19 20 20 21 22

Meeste respondenten voelen (sterke) verbondenheid met de binnenstad Trots op binnenstad krijgt 6,5 Meeste respondenten willen levendige drukke binnenstad voor iedereen Toeristen, feestgangers, rondleidingen en dealers te dominant aanwezig Wallen: meer kunst en winkels, minder prostitutie, coffeeshops en souvenirs

Beleving van de binnenstad

24

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

24 24 25 26 26 27

Driekwart komt graag in de binnenstad Binnenstad (meestal) veilig en mooi Ruim helft stoort zich in binnenstad aan het gedrag van anderen Binnenstad krijgt 7,3 voor thuisvoelen Zes op de tien vinden de binnenstad vervelend druk Bijna negen op de tien ervaren (meestal) overlast van afval

Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk

29

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

30 30 33 33 34

Samenstelling respondenten Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost Beeld van de binnenstad Beleving van de binnenstad Overlast Maatregelen gemeente

Onprettige plekken

36

6.1

36

Noordelijke Burgwallen worden het vaakst onprettig gevonden

6.2

Meest favoriete plek Wallengebied: Nieuwmarkt

37

Bijlage 1 Samenstelling respons

38

Bijlage 2 Open antwoorden

40

Achteruit in binnenstad, anders… Vooruit in binnenstad, anders… Positieve effecten van maatregelen op buurt waar men woont Negatieve effecten van maatregelen op buurt waar men woont Te dominant aanwezig in binnenstad, anders… Toelichtingen op onprettige plekken in (omgeving) Wallengebied Afsluitende opmerkingen

Bijlage 3 Vragenlijst

40 44 46 52 59 63 73

111

3

Samenvatting

Veel maatregelen van de Aanpak Binnenstad richten zich op het verbeteren van de leefbaarheid in de (directe omgeving van) het Wallengebied. Minstens één keer per jaar worden bewoners en ondernemers in het gebied in de Leefbaarheidsenquête Wallengebied gevraagd wat zij van de maatregelen merken. Dit jaar is één van deze metingen uitgevoerd via de BinnenstadsEnquête, een enquête over de hele binnenstad onder alle Amsterdammers en de mensen die in de binnenstad werken. Deze rapportage, de BinnenstadsEnquête Wallengebied, beschrijft de resultaten van de 1.404 respondenten die wonen en/of werken in (de directe omgeving van) het Wallengebied. Oordeel over maatregelen niet veranderd: over het algemeen zijn ze een (beetje) positief voor de leefbaarheid, maar de beperkende maatregelen vindt 19 tot 23% negatief Voor alle maatregelen van de gemeente om de leefbaarheid in het Wallengebied te verbeteren geldt dat men vaker denkt dat deze (een beetje) positief zijn voor de leefbaarheid dan (een beetje) negatief. Het beeld is vergelijkbaar met maart 2024. Over beperkende maatregelen als de vervroegde sluitingstijden in de horeca, het blowverbod op straat en het alcoholverkoopverbod zijn de meningen verdeeld. Kunt u per maatregel aangeven wat volgens u het effect is op de leefbaarheid in de binnenstad? gids max 15 pp

28

gids niet langs ramen

21

33

9

13

10

32

2

32

5 2 5

horeca sluit 02:00 vrij / za

24

18

16

17

2 6

17

zomerterrassen sluiten 01:00 uur

24

17

15

19

2 6

17

7

beetje positief niet positief, niet negatief

hosts

17

23

alcoholverkoopverbod

18

20

extra cameratoezicht

22

17

15

35

23 6

extra politie-inzet dealers

23

18

8

46

22

blowverbod

18

campagne negeren straatdealers

14

13

steiger 13- 20 uur

14

10

steiger reserveren

15

7

0%

24

18

13

20%

21 23

20

11 10 40%

24

28

23

3 4

36

8

15

4

16

maatregel is me niet opgevallen weet het effect niet beetje negatief

4 3 7

44

15

5

47

15

5

60%

positief

80%

negatief

100%

17% positief: rustiger in de nacht en er wordt minder geblowd In de eigen woonbuurt merkt 17% positief effect van de maatregelen. Dit zijn vaker bewoners die niet in het gebied werken. In Burgwallen-Oost (28%) en Kop Zeedijk (24%) merkt men vaker positief effect. De meest genoemde positieve effecten zijn dat het ’s nachts eerder rustig is, het net wat rustiger is geworden en dat er minder wordt geblowd op straat. 13% negatief: verplaatsing en weinig handhaving of beperkend en slecht voor de sfeer Een groep van 13% ziet negatieve effecten van de maatregelen in de eigen buurt. Ook dit percentage is hoger in Burgwallen-Oost (18%). Het gaat vaker om bewoners die ook

4

ondernemen of werken in het gebied. Een deel vindt de maatregelen te slap, ziet de overlast verplaatsen en/of vindt dat er niet gehandhaafd wordt. Anderen geven aan zelf beperkt te worden door de maatregelen of vinden de sfeer ten nadele veranderen. Aandeel dat de maatregelen te weinig ingrijpend vindt toegenomen tot 37% Circa vier op de tien respondenten vinden de maatregelen van de gemeente té weinig ingrijpend. Dit is vaker dan in maart 2024 (28%). Een groep van 9% vindt de maatregelen juist té ingrijpend. Dit zijn vaker ondernemers, bewoner-ondernemers of bewonerwerknemers. Achteruit gegaan in binnenstad: schoon, drukte, bereikbaarheid en drugsoverlast Ruim zes op de tien vinden dat de binnenstad in het algemeen achteruit gaat. Men denkt daarbij vooral aan het schoonhouden van de straten, de drukte en de bereikbaarheid/ wegopbrekingen. Een deel vindt dat de overlast van drugs, uitgaanspubliek en verstoorde nachtrust is toegenomen (20%, 15% en 9%). In de categorie anders noemt men de toename van daklozen, blikjeszoekers, demonstraties en witwaswinkels. Beeld van hoe de binnenstad zou moeten zijn Negen van de tien respondenten voelen zich (sterk) verbonden met de binnenstad. Men is het erover eens dat de binnenstad een levendige en drukke plek moet zijn voor zeer verschillende groepen.

Daarbij denkt men wel vaker aan Amsterdammers, maar iets meer dan de helft vindt ook dat de binnenstad een internationale plek en een plek voor heel Nederland moet zijn. Veel respondenten vinden buitenlandse toeristen (59%), feestgangers (33%), rondleidingen (31%) en straatdealers (28%) te dominant aanwezig. Als het gaat om de bedrijvigheid dan zou de meerderheid graag meer kunst en winkels in het Wallengebied zien, het aantal cafés en restaurants laten zoals het is, en de aanwezigheid van prostitutie, coffeeshops en toeristenwinkels terugdringen. Kunt u aangeven hoe vaak u in de binnenstad ernstige overlast ervaart van…. afval, rommel, vuilnis

69

19

9 2

luidruchtig gedrag (dronken, schreeuwen enz.)

26

wegopbrekingen

23

25

33

10

8

wangedrag (wildplassen, kotsen, enz.)

22

25

35

10

7

groepen met een gids

21

23

blowende mensen

23

16

alcohol drinkende mensen

19

20

straatdealers

17

16

28

mensen op straat na 02:00 uur

16

16

33

15

drugsverslaafden

16

16

33

20

lange rijen op straat

14

17

31

geluid horecagasten (terras, roken, weggaan)

16

14

buitenslapers

15

15

afmeersteigers op Oudezijds Voorburgwal

5 4 0%

25

11 20%

35

8

26

15

24

16

17

19 23

40%

60%

(bijna) nooit

18

4

16

4

13

2

17

2

20

3

20 34

meestal niet 10

17

33

soms

19

34

(bijna) altijd meestal

14

17

24

6

15

weet niet, geen antwoord

2

29 80%

100%

5

Beleving van de binnenstad De respondenten geven gemiddeld een 7,3 voor de mate waarin zij zich thuisvoelen in de binnenstad. De meerderheid geniet meestal tot altijd van hoe mooi de binnenstad is en zij voelen zich er veilig en op hun gemak. Er zijn ook negatieve punten. Zo vinden de meeste respondenten (61%) de binnenstad vervelend druk. Overlast komt vaak voor, het vaakst van afval, maar ook bijvoorbeeld van luidruchtig gedrag of drugsgerelateerde overlast (zie figuur vorige pagina). Ruim de helft stoort zich in de binnenstad meestal of altijd aan het gedrag van anderen. Over of je in de binnenstad op je hoede moet zijn, zijn de meningen verdeeld. Open-linkrespondenten in de buurten Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk Hoewel ook in Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk alle adressen een uitnodiging voor het onderzoek hebben ontvangen met een wachtwoord, hebben in deze twee buurten opvallend veel respondenten meegedaan via de open link. Daarbij geven zij gemiddeld genomen afwijkende antwoorden ten opzichte van alle overige respondenten. Omdat van open-linkrespondenten niet kan worden vastgesteld hoe groot hun aandeel is op de bevolking, worden hun antwoorden apart beschreven. De open-linkrespondenten voelen zich minder vaak verbonden met de binnenstad, maar hebben wel (zeer) veel behoefte aan die verbondenheid.

Zij zijn echter niet trots op de binnenstad: 67% geeft hiervoor het rapportcijfer 1 of 2. Zij vinden vaker dat de binnenstad vooral een plek voor Amsterdammers moet zijn en dat buitenlandse toeristen, feestgangers en uitgaanspubliek te dominant aanwezig zijn. Zij vinden ook veel vaker dat er geen tot minder cafés, prostitutie of coffeeshops in het Wallengebied zouden moeten zijn. De meesten ervaren meestal tot altijd ernstige overlast van luidruchtig gedrag (85%), wangedrag (80%), straatdealers (86%), mensen op straat na 02:00 uur (83%), lange rijen op straat (58%) en geluid van horecagasten (55%). De maatregelen van de gemeente om de leefbaarheid te verbeteren vinden zij over het algemeen te weinig ingrijpend (80%). Verschillen tussen groepen  Bewoners vinden vaker dan ondernemers dat de overlast van uitgaanspubliek toeneemt (19%) en de nachtrust verslechtert (11%). Tegelijkertijd merken juist bewoners ook relatief vaak positieve effecten van de maatregelen (20%) en geven onder andere aan dat het eerder rustig wordt op straat. Van degenen die in het gebied wonen en werken zegt 9% dat de nachtrust verbetert.  Ondernemers, al dan niet wonend in het Wallengebied, zijn vaak trots op de binnenstad. Zij vinden sterker dan bewoners dat het een druk en levendig deel van de stad moet zijn voor zeer verschillende groepen. De helft vindt de drukte gezellig.

Ondernemers vinden echter ook het vaakst dat de binnenstad achteruit gaat en dat de maatregelen van de gemeente te ingrijpend zijn. Circa drie op de tien vinden de effecten van de vervroegde sluitingstijden en het alcoholverkoopverbod negatief. Ook vinden zij de bereikbaarheid/wegwerkzaamheden vaker verslechterd en de overlast daarvan ernstig.  Werknemers van buiten het gebied voelen zich minder verbonden met de binnenstad en hebben hier ook minder behoefte aan. Een deel van hen is geen liefhebber van de binnenstad.  Respondenten uit De Noordelijke en Zuidelijke Burgwallen vinden de maatregelen vaker té weinig ingrijpend dan respondenten uit Nieuwmarkt e.o. In deze twee deelgebieden komt ook de meeste overlast voor. In de Noordelijke Burgwallen vindt men straatdealers, daklozen, verslaafden en uitgaanspubliek vaker te dominant aanwezig en in de Zuidelijke Burgwallen feestgangers en demonstranten.  In Nieuwmarkt e.o. merkt men negatieve effecten van de maatregelen doordat er nu vaker rondleidingen en daklozen komen.

6

Inleiding

In 2020 is de Aanpak Binnenstad van start gegaan. Het gaat om een breed pakket aan maatregelen dat het Bestuurlijk Team Aanpak Binnenstad (burgemeester, wethouder EZ en stadsdeelvoorzitter Centrum) neemt om de leefbaarheid in de binnenstad te verbeteren. Veel van deze maatregelen richten zich op het Wallengebied: het drukste gebied van de binnenstad. De Binnenstadsenquête volgt jaarlijks hoe Amsterdammers en mensen die in de binnenstad werken de ontwikkelingen rondom de prioriteiten van de Aanpak Binnenstad ervaren. Sinds dit jaar sluit de werkwijze van de BinnenstadsEnquête aan bij die van de Leefbaarheidsenquête Wallengebied. Op deze manier verzorgt de BinnenstadsEnquête een van de halfjaarlijkse metingen van de resultaten van de maatregelen in het Wallengebied. In deze rapportage wordt uitsluitend gekeken naar het oordeel van de huishoudens, ondernemers en werkenden in (de directe omgeving van) het Wallengebied.

Werkwijze en respons Vragenlijst De vragenlijst is in samenwerking opgesteld door stadsdeel Centrum, OOV, de Universiteit van Amsterdam en O&S. Vaste onderdelen van de enquête zijn vragen over de ontwikkeling van de binnenstad en het effect van genomen maatregelen op de leefbaarheid in het Wallengebied. Daarnaast wordt dit jaar ingezoomd op het thema thuisvoelen. De vragenlijst is zowel in het Nederlands als in het Engels beschikbaar gesteld. Dataverzameling en respons De respondenten zijn op verschillende manieren uitgenodigd om aan het onderzoek mee te werken.  Aansluitend op de werkwijze van de Leefbaarheidsenquête Wallengebied ontvingen alle 7.769 adressen in de directe omgeving van het Wallengebied eind augustus een schriftelijke uitnodiging om een online vragenlijst in te vullen. Per adres kon 1 persoon de vragenlijst invullen met gebruik van het meegeleverde wachtwoord. Van deze mogelijkheid hebben 867 bewoners en ondernemers gebruik gemaakt. De respons van 11% is vergelijkbaar met vorige metingen van de Leefbaarheidsenquête Wallengebied.  Ruim een week na het versturen van de brieven met wachtwoord is voor respondenten van buiten het Wallengebied op diverse wijzen een open link naar de vragenlijst op de site van O&S verspreid. De vragenlijst was bereikbaar in de periode 2 tot en met 22 september 2024.

Van deze mogelijkheid hebben 537 bewoners en ondernemers en werkenden in (de omgeving van) het Wallengebied gebruik gemaakt. In totaal hebben 1.404 mensen die wonen, ondernemen en/of werken in (de omgeving van) het Wallengebied de vragenlijst ingevuld.

7

Onderzoeksgebied naar buurt en deelgebieden

Verschil tussen brief met wachtwoord en een open link Alle adressen in het onderzoeksgebied hebben een brief ontvangen met een wachtwoord naar de vragenlijst. Op deze manier heeft iedereen evenveel kans om aan het onderzoek mee te doen. Met het wachtwoord kan de vragenlijst 1 x worden ingevuld. Daarnaast kan, op basis van de gegevens die men over zichzelf invult in de vragenlijst, ook gekeken worden in hoeverre de respondenten samen een representatieve afspiegeling vormen van de bewoners en ondernemers in het gebied. Omdat de vragenlijst deel uitmaakt van de BinnenstadsEnquête 2024, die als doelgroep alle Amsterdammers en forenzen die in de binnenstad werken heeft, was de vragenlijst ook te bereiken via een open link. Een open link wil zeggen dat de vragenlijst zonder wachtwoord is te bereiken. Het voordeel van werken met advertenties met een open link via social media (Facebook, Instagram) is het grote bereik. In principe kunnen alle ruim 183.000 Amsterdammers die de advertentie hebben ontvangen in hun tijdlijn hun beleving van de binnenstad delen in het onderzoek. Het risico van werken zonder vooraf getrokken steekproef is dat er meer ruimte is voor zelfselectie van respondenten die zich betrokken voelen bij de binnenstad of een bepaald thema; bijvoorbeeld door onderling de link naar het onderzoek te verspreiden.

De ervaring met eerdere versies van de Binnenstadsenquête leert dat dit gebeurt in de wijk Burgwallen-Oude Zijde. Bepaalde vindplaatsen van de link 8

trekken naar verhouding veel zeer negatieve respondenten. Het onderzoek kan in een dergelijk geval niet aantonen hoe groot de groep met dit standpunt in werkelijkheid is, maar geeft wel het signaal dat het standpunt leeft in de buurt. Om deze reden, en om zoveel mogelijk mensen de kans te geven aan het onderzoek mee te doen, heeft het team Aanpak Binnenstad ervoor gekozen om gebruik te blijven maken van een open link. Ook in 2024 lijkt er versterkte zelfselectie plaats te hebben gevonden in de buurten Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk (zie hoofdstuk 5). De 867 briefrespondenten zijn goed verdeeld over het gebied. Het gaat om 641 bewoners, 212 (bewoner)ondernemers en 14 werkenden. De 537 respondenten die via de open link hebben meegedaan komen relatief vaak uit de buurten Burgwallen-Oost (50%) en Kop Zeedijk (15%).

deelgebied

Respons naar buurt, relatie tot het gebied en de manier waarop men bij de vragenlijst is gekomen brieven: onderopen link: onderbuurt bewoner nemer werkend totaal bewoner nemer

Noordelijke Burgwallen

AE01 Kop Zeedijk AE02 Oude Kerk e.o.

79 50

32 11

2 4

113 65

61 23

Zuidelijke

AE03 Burgwallen-Oost AE04 Nes e.o.

88 34

38 10

2 1

128 45

Burgwallen Nieuwmarkt

AE05 BG-terrein e.o. AF02 Lastage

45 97

17 24

1 -

en omgeving

AF05 Nieuwmarkt AFo8 Zuiderkerkbuurt

137 107

41 33

niet bekend

meegedaan via brief totaal

4 641

6 212

werkend

totaal

16 6

5 16

82 45

247 9

15 5

6 13

268 27

63 121

15 14

3 3

7 3

25 20

1 1

179 141

22 13

11 12

3 9

36 34

2 14

12 867

404

71

62

537

Van de respondenten heeft 62% deelgenomen via de uitnodigingsbrief met wachtwoord. De meeste overige respondenten kwamen via sociale media bij de vragenlijst (21%). Een groep van 5% maakte gebruik van een van de communicatiekanalen van het stadsdeel. Hoe bent u bij de vragenlijst gekomen? binnenstad bewoner aantal brief met wachtwoord 645 Instagram 97 Facebook 61 buren, vrienden 42 X/Twitter 33 nieuwsbrief gemeente 15 e-mail stadsdeel 15 website stadsdeel 6 ondernemersvereniging 1 belangenorganisatie 6 werk 2 anders 40 weet niet meer 41 totaal 1.045

% 62 9 6 4 3 1 1 1 1 4 4 100

binnenstad ondernemer aantal 212 13 22 3 2 8 6 2 5 2 3 3 283

% 75 5 8 1 1 3 2 1 2 1 1 1 100

werkend aantal 14 26 23 1 3 1 1 3 2 1 76

% 38 38 3 2

3 100

totaal aantal 871 136 106 46 35 26 22 9 9 8 2 45 45 1.404

9

% 62 10 8 3 3 2 2 1 1 1 3 3 100

Leeswijzer De BinnenstadsEnquête Wallengebied 2024 is gebaseerd op gegevens van de stedelijke BinnenstadsEnquête. In dit rapport wordt uitsluitend gekeken naar respondenten die wonen of werken in de (directe omgeving van) het Wallengebied. In de buurten Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk geven respondenten die via de open link aan het onderzoek mee hebben gedaan een veel negatiever beeld van de binnenstad dan de overige respondenten. Aan de open-linkrespondenten uit deze twee buurten wordt een apart hoofdstuk gewijd. Zij maken geen deel uit van de gemiddelde cijfers in de overige hoofdstukken. De cijfers kunnen om de volgende redenen afwijken van de cijfers in de stedelijke rapportage BinnenstadsEnquête 2024.  Om uitspraken te kunnen doen over heel Amsterdam zijn de cijfers voor de rapportage BinnenstadsEnquête 2024 gewogen naar stadsdeel en binnen stadsdeel Centrum naar wijk. Op deze manier wordt voorkomen dat stadsdelen en wijken met veel respondenten te zwaar meetellen in het stedelijk gemiddelde. In de directe omgeving van het Wallengebied hebben veel bewoners en ondernemers meegedaan aan de BinnenstadsEnquête. Voor de Rapportage BinnenstadsEnquête Wallengebied worden de gegevens niet gewogen en tellen alle respondenten even zwaar mee.

 In de rapportage BinnenstadsEnquête 2024 wordt geen onderscheid gemaakt tussen respondenten die via een brief met wachtwoord mee hebben meegedaan en respondenten die via een open link hebben meegedaan. Bij alle vragen is gekeken naar verschillen tussen respondenten op basis van hun relatie met (de directe omgeving van) het Wallengebied (zie tabel). De 41 respondenten waarvan bekend is dat ze in het Wallengebied wonen, maar niet in welke buurt van stadsdeel Centrum zij ondernemen of werken zijn ingedeeld bij de bewoners met een baan of onderneming in het Wallengebied. Wanneer er relevante verschillen zijn aangetroffen, staan deze vermeld in de tekst. Respondenten naar relatie met (de directe omgeving van) het Wallengebied onbekend in welke buurt in Centrum aantal onderneming of baan is gevestigd bewoners 673 bewoners met onderneming in Wallengebied 169 20 bewoners met baan in Wallengebied 32 21 ondernemers 42 werkenden die buiten het Wallengebied wonen 81 niet bekend 11

10

totaal 673 189 53 42 81 11

1 Ontwikkeling binnenstad

1.1 63% vindt binnenstad achteruit gaan Net als gemiddeld in Amsterdam vinden in (de directe omgeving van) het Wallengebied ruim zes op de tien respondenten (63%) dat de binnenstad in het algemeen achteruit gaat. Daarnaast vindt 21% dat de binnenstad ongeveer hetzelfde blijft, terwijl 11% vooruitgang ziet. Hierin is geen verschil tussen de buurten. Ondernemers vinden relatief vaak dat de binnenstad achteruitgaat. Daarbij zien ondernemers die niet in het Wallengebied wonen ook minder vaak vooruitgang dan de andere respondenten. Hoe vindt u in het algemeen dat de binnenstad van Amsterdam zich ontwikkelt? vooruit blijft hetzelfde achteruit bewoner 11 21 63 bewoner ondernemer 15 15 68 bewoners werkend in Wallengebied 11 34 51 ondernemer 5 19 69 werkend in Wallengebied 11 27 59 Totaal 11 21 63 Rood: negatiever dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied

weet niet 5 2 4 7 3 5

totaal 100 100 100 100 100 100

1.2 Achteruit: schoon, drukte, bereikbaarheid en drugsoverlast In (de directe omgeving van) het Wallengebied vindt men het vaakst dat het schoonhouden, de drukte en de bereikbaarheid/ wegwerkzaamheden de afgelopen 12 maanden achteruit zijn gegaan in de binnenstad. Een deel vindt ook dat voor het gebied typerende overlast van drugs, uitgaanspubliek en verstoorde nachtrust achteruit is gegaan (20%, 15% en 9%). Dit speelt met name in het deelgebied Noordelijke Burgwallen. In de categorie anders (15%) noemt men vaak de toename van het aantal (Oost-Europese) daklozen en blikjeszoekers. Daarnaast ziet men een toename in het aantal demonstraties. Een aantal respondenten vindt het winkelaanbod voor bewoners achteruit gaan en ziet een toename in witwaswinkels.

11

bereikbaarheid

drugsoverlast

onderhoud OR

overlast uitgaanspubliek

handhaving

rust in de nacht

winkelaanbod

verkeer

woningaanbod

horeca-aanbod

thuisvoelen

groen

cultuuraanbod

gastvrijheid

nachtleven

staat cultureel erfgoed

anders

(bijna) alles

niets

Wallengebied

drukte

Kop Zeedijk Oude Kerk e.o. Burgwallen-Oost Noordelijke BW Nes e.o. BG-terrein e.o. Zuidelijke BW Lastage Nieuwmarkt Zuiderkerkbuurt Nieuwmarkt e.o.

schoonhouden

Wat is volgens u de afgelopen 12 maanden verslechterd in de binnenstad? Max 3 antwoorden

63 53 56 57 60 55 57 63 61 72 65

32 23 35 30 32 46 39 39 37 40 39

17 14 20 17 28 15 21 23 23 22 23

35 17 20 24 29 15 21 27 14 14 17

16 16 14 15 13 21 17 18 21 28 22

18 28 23 23 19 16 18 9 14 10 11

15 18 13 15 24 8 15 13 19 13 16

12 14 10 12 13 10 11 8 6 6 7

3 8 9 7 13 8 10 11 10 7 9

3 5 6 5 6 9 8 6 11 4 7

4 6 5 5 7 5 6 11 4 6 7

3 1 7 4 4 2 3 1 3 5 3

2 11 4 5 3 1 2 3 2 2 2

3 5 1 3 3 6 4 1 1 4 2

4 2 2 1 2 2 3 1 1 2

1 1 1 1 2 1 1 2 1

2 1 2 1 1 2 2 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 -

9 16 14 13 8 15 12 15 22 10 16

10 7 7 8 6 13 9 5 5 7 6

3 3 2 2 1 3 3 4 2 4 3

61

36

20

20

19

16

15

9

9

6

6

4

3

2

2

1

1

-

15

7

3

Rood: vaker verslechterd dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied

Er zijn groepen die bepaalde vormen van achteruitgang relatief vaak noemen:  Ondernemers en werknemers die niet in het gebied wonen, vinden minder vaak dat de overlast van uitgaanspubliek toeneemt (5% en 6%). Van de bewoners vindt 19% deze overlast toenemen. Onder degenen die korter dan 5 jaar in dit gebied zijn gevestigd gaat het om 23%.  Groepen die de nachtrust relatief vaak achteruit vinden gaan, zijn bewoners (11%), bewoners die ook in het gebied werken (13%) en 35-minners (13%). Onder ondernemers ligt dit percentage op 2%.  Ondernemers (38%), werkenden van buiten het gebied (32%) en mensen die geen hbo, wo-diploma hebben (28%), vinden vaak dat de bereikbaarheid en wegwerkzaamheden verslechteren (28%). Van de ondernemers noemt 17% ook het verkeer in zijn algemeenheid.  Hbo en wo-opgeleiden en/of mensen die langer dan 10 jaar in het gebied zijn gevestigd vinden vaker dat de drukte toeneemt.  25-minners en/of werkenden van buiten het gebied noemen vaker het groen.  55-plussers vinden de handhaving vaak verslechteren  Naarmate men langer in het gebied is gevestigd, vindt men het winkelaanbod vaker verslechteren.

1.3 Vooruit: groen, verkeer en onderhoud openbare ruimte Ruim vier op de tien (43%) respondenten vinden dat er de afgelopen 12 maanden niets is verbeterd in de binnenstad. Verbeteringen worden het vaakst gesignaleerd op de thema’s groen, verkeer en onderhoud (11%, 8% en 7%).

12

Verbeteringen in de categorie anders zijn de ondergrondse vuilcontainers en enkele verkeerssituaties in het deelgebied Nieuwmarkt e.o. In de buurt Burgwallen-Oost ziet men vaker dan gemiddeld vooruitgang in de nachtrust (11%), drugsoverlast (8%) en de drukte (6%).

groen

verkeer

onderhoud OR

bereikbaarheid

schoonhouden

rust in de nacht

staat cultureel erfgoed

handhaving

drugsoverlast

thuisvoelen

horeca-aanbod

cultuuraanbod

overlast uitgaanspubliek

gastvrijheid

drukte

winkelaanbod

woningaanbod

nachtleven

anders

niets

Wat is volgens u de afgelopen 12 maanden verbeterd in de binnenstad? Max 3 antwoorden

Kop Zeedijk Oude Kerk e.o. Burgwallen-Oost Noordelijke Burgwallen Nes e.o. BG-terrein e.o. Zuidelijke Burgwallen Lastage Nieuwmarkt Zuiderkerkbuurt Nieuwmarkt e.o.

6 6 7 6 15 9 12 17 15 12 15

11 6 4 7 11 8 9 13 6 8 9

6 3 6 5 8 7 8 7 10 5 8

10 1 2 4 6 6 6 9 6 6 7

4 5 5 5 6 8 7 7 4 6 5

6 4 11 7 1 5 3 5 4 4 4

4 3 3 3 6 7 6 4 6 6 5

4 2 2 4 2 3 7 3 1 3

3 1 8 4 1 5 3 4 4 2 3

4 4 5 4 6 3 4 2 2 4 3

5 5 2 4 7 1 4 1 1 2 2

1 3 6 3 8 6 7 1 2 4 2

3 5 3 1 2 2 2 3 2 3

3 1 3 2 1 1 1 2 2 2

3 6 3 3 1 2 2 1 1

4 3 2 3 3 1 2 1 1 2 2

1 1 1 1 1 1 1

1 2 1 1 1 1 -

2 2 5 3 1 2 2 4 4 4 4

41 56 41 46 46 43 44 37 37 49 41

totaal Wallengebied

11

8

7

6

5

5

5

3

3

3

3

3

2

2

2

2

1

1

3

43

Groen: vaker verbeterd dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied

Er zijn groepen die bepaalde verbeteringen vaker opvallen:  Bewoners die ook werken in het gebied vinden de nachtrust relatief vaak verbeteren (9%).  66-plussers zien vaker verbeteringen in het schoonhouden (10%).  35-minners en/of mensen die korter dan 10 jaar gevestigd zijn noemen het cultuuraanbod vaker (6%).  25-minners noemen vaker het horeca- (8%) en winkelaanbod (6%)  Mensen die korter dan 5 jaar in het gebied zijn gevestigd en/of 35-minners geven vaker aan dat zij zich meer gaan thuisvoelen (7% en 6%)

13

2 Maatregelen Aanpak Binnenstad

Met de Aanpak Binnenstad neemt de gemeente diverse maatregelen om de leefbaarheid in de binnenstad te verbeteren. Veel maatregelen richten zich op het Wallengebied, het drukste deel van de stad.

2.1 Meeste maatregelen (beetje) positief voor leefbaarheid De figuur laat zien hoe bewoners en ondernemers het effect beoordelen van de maatregelen in het Wallengebied. Voor alle maatregelen geldt dat men vaker denkt dat deze (een beetje) positief zijn voor de leefbaarheid dan (een beetje) negatief. Het beeld is ongeveer hetzelfde als in maart 2024 (bron: Leefbaarheidsênquete Wallen). Wel geven in september wat meer mensen aan het extra cameratoezicht en de extra politie-inzet op straatdealers gemerkt te hebben, en dat wordt positief geacht voor de buurt. De zichtbaarheid van het blowverbod op straat is juist wat afgenomen: 28% is deze maatregel niet opgevallen (maart 2024: 22%).

gids niet gids langs max rame 15 n pp

sept

24

18

16

maart

23

19

13

sept

24

17

maart

25

17

stei stei ger ger campagne reser 13- negeer ve 20 straat ren uur dealers

blow verbod

extra politie inzet dealers

extra camera toezicht

alcohol verkoop verbod

hosts

zomer terrassen sluiten 01:00 uur

sept

horeca sluit 02:00 vrij / za

Bewoners en ondernemers: Kunt u per maatregel aangeven wat volgens u het effect is op de leefbaarheid in de binnenstad? 2024 28

21

33

sept

9

13

32

10

2

32 17

7

5 2 5 2 6

17

19

4 4

18

15

19

2 6

17

13

18

5

17

5

beetje positief

sept

17

23

21

24

3 4

8

maart

19

20

21

24

4 4

8

sept

18

20

18

maart

20

16

19

sept

22

17

maart

24

12

sept

23

maart

21

sept

18

13

maart

20

12

sept

14

13

maart

14

13

sept

14

10

sept

15

7

0%

10%

20%

20

2 4

15

6

16

35

11

23

42 8

8

28 22

23

14

16

3 4

15

39

11 10 40%

3

36

18

50%

maatregel is me niet opgevallen weet het effect niet

6

4

4 3

7

5

7

4

44

15

5

47

15

5

60%

70%

beetje negatief

2 2

51

24

niet positief, niet negatief

32 6 46

20

30%

3

15

18 12

23

positief

80%

90%

negatief

100%

14

Van de regels voor gidsen die groepen rondleiden denkt men het vaakst dat deze positief zijn voor de leefbaarheid: bijna de helft vindt het effect (een beetje) positief en circa 7% (een beetje) negatief. Hosts, extra politie-inzet en cameratoezicht zijn volgens ongeveer vier op de tien (een beetje) positief voor de leefbaarheid. De camera’s en hosts worden daarbij vaker negatief gevonden (9% en 12%) dan extra politie-inzet (3%). Veel respondenten geven aan dat zij niet merken dat er extra politie-inzet (46%) of cameratoezicht (35%) is. Over beperkende maatregelen als de vervroegde sluitingstijden in de horeca, het blowverbod op straat en het alcoholverkoopverbod zijn de meningen verdeeld. Zo vinden ruim vier op de tien respondenten de vervroegde sluitingstijden voor horeca en zomerterrassen (een beetje) positief en 23% negatief. Het blowverbod en het alcoholverkoopverbod vindt bijna een op de vijf negatief voor de leefbaarheid.  Bewoner-ondernemers en ondernemers zijn vaker dan bewoners negatief over het alcoholverkoopverbod (28% en 25% versus 17%) en de vervroegde sluitingstijden voor terrassen (30% en 33% versus 19%) en horeca (32% en 39% versus 18%). Het blowverbod vinden bewoner-ondernemers (26%) en bewoner-werknemers (33%) relatief vaak (een beetje negatief).

Ondernemers vinden dit net als bewoners minder vaak (beide 17%) en 39% en 33% van hen vinden de maatregel juist (een beetje) positief.  25-minners en 66-plussers zijn positiever over het alcoholverkoopverbod dan de tussenliggende leeftijdsgroepen. Maar naarmate men jonger is, is men vaker negatief over de vervroegde sluitingstijden van de terrassen (25-min 36% tot 15% van de 66plussers) en de horeca (25-min 34% tot 14% van de 66-plussers).  Mensen die 5 tot 10 jaar in het gebied zijn gevestigd zijn positiever over het blowverbod dan mensen die langer in het gebied gevestigd zijn. In grote lijnen wordt in de drie deelgebieden hetzelfde gedacht over het effect van de maatregelen. Meestal ziet men daarbij het vaakst in de Noordelijke Burgwallen positieve effecten. In dit deelgebied is men echter ook het vaakst kritisch op de beperkende maatregelen. In de Zuidelijke Burgwallen merkt men meer positief effect van de extra politie-inzet en de regels voor de afmeersteigers bij The Grand en Krasnapolsky.

15

steiger steiger The Krasna be extra Grand polsky zoekers politie alcohol (reser (13.00- campag blow straat verkoop vering) 20.00) ne verbod dealers verbod

hosts

horeca zomer extra sluit terras camera 02:00 op sluit toezicht vrij en za 01:00

gids max 15 p

gids niet langs ramen

Bewoners, ondernemers en werkenden: Kunt u per maatregel aangeven wat volgens u het effect is op de leefbaarheid in de binnenstad? NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW NM e.o. ZBW NBW

0%

29

13

37 33

28 28 30

22 26 25 22 26 24 20 19 27 19

19 16 16 15 18 11 12 22 14 12 13

10%

15 15

15

14 19 21

27

22 18 16

21 19 15

12

7 30 7

4

16 11 19 14 12

17 20

23 20 16

15 10

10 10

16 19

18 16

27 24

11 10

16

17

17

8

20 24 19

17

13 15 16 16 20 22

34

10

10 16

17 9

21

5 7 18

11 15 13 11

20 23 22 19 26

46

12

13

9

13

45 49

9 12

6

12

49

7

20%

30%

40%

50%

60%

7

3 4 2 6 4 2 5 3 5 31 2 4 33 22 4 18 3 8 16 12 23 3 19 2 4 20 18 3 6 15 21 3 5 14 16 2 5 21 33 4 4 6 40 8 35 2 6 25 5 3 6 38 5 6 16 2 5 13 26 3 4 13 34 5 12 15 2 4 21 45 3 42 3 50 3 30 2 4 15 34 4 14 23 4 18 36 6 3 5 41 2 8 34 3 3 8 14 5 37 10 4 17 5 14 5 38 8 2 4 18 5 36 29 33

70%

80%

90%

positief beetje positief niet positief, niet negatief maatregel is mij niet opgevallen geen antwoord beetje negatief negatief

100%

2.2 Helft merkt in eigen buurt geen effect van maatregelen Wanneer gevraagd wordt naar het effect van de maatregelen op de buurt waarin men zelf woont, zegt 17% positief effect te merken op de leefbaarheid. Dit aandeel is hoger in de buurten Burgwallen-Oost (28%) en Kop Zeedijk (24%). Verder merken bewoners vaker positief effect dan ondernemers (20% versus 14% van de bewoner-ondernemers). Personen die korter dan 10 jaar in het gebied zijn gevestigd, merken vaker positieve effecten op dan degenen die er al langer zijn (21% versus 14%). Onder 35-minners gaat het om 22%. Respondenten die positieve effecten merken noemen vaak dat het ’s nachts eerder rustig is op straat en dat het net wat rustiger is geworden. Ook merken sommige respondenten duidelijk effect van het blowverbod doordat er minder een wietlucht hangt.

16

Welke invloed hebben de maatregelen in het Wallengebied op de buurt waar u zelf woont? totaal

17

51

13

positief

19

Burgwallen-Oost

28

42

18

13

Kop Zeedijk

24

50

10

17

BG-terrein e.o.

18

Lastage

17

Oude Kerk e.o.

16

Nieuwmarkt

13

Nes e.o.

13

Zuiderkerkbuurt

11

0%

63

7

45

16

54

20%

54

12

21

58

9

21

15 60%

weet niet/ geen antwoord

22 21

40%

negatief

12

10

52

geen invloed

23 80%

100%

Een groep van 13% merkt negatieve effecten van de maatregelen in de eigen buurt. Ook dit percentage is hoger in Burgwallen-Oost (18%). Bewoners die ook ondernemen of werken in het gebied merken vaker negatieve effecten dan de overige bewoners (19% en 19% versus 11%). De redenen om de maatregelen negatief te vinden voor de leefbaarheid lopen uiteen. Een deel vindt de maatregelen te slap om effect te kunnen hebben en/of dat er te weinig wordt gehandhaafd. Een ander deel ziet de overlast verplaatsen door de maatregelen. Bijvoorbeeld naar de Zeedijk, omdat daar de horeca nu langer open is dan op de Wallen. Of naar het deelgebied Nieuwmarkt, waar nog wel op straat geblowd mag worden en men ook een toename in straatdealen ziet. Ook groepen met gidsen bezoeken nu vaker de buurten net buiten de Wallen. Een deel van de bewoners geeft aan zelf beperkt te worden door de maatregelen, met name in het kopen van alcohol. Anderen zien de sfeer in de buurt ten nadele veranderen: minder gezellig en minder veilig na sluitingstijd, doordat er dan vooral veel dealers op straat aanwezig zijn.

17

2.3 37% vindt maatregelen gemeente te weinig ingrijpend Van de respondenten in (de directe omgeving van) het Wallengebied vindt 37% de maatregelen van de gemeente om de leefbaarheid in het gebied te verbeteren té weinig ingrijpend. Dit is vaker dan in maart 2024 (28%) en meer dan twee keer zo vaak als de gemiddelde Amsterdamse respondent (15%). Een groep van 9% vindt de maatregelen juist té ingrijpend. Er zijn verschillen tussen groepen:  Respondenten uit De Noordelijke en Zuidelijke Burgwallen vinden de maatregelen vaker té weinig ingrijpend dan respondenten uit Nieuwmarkt e.o. (zie tabel)  Ondernemers, bewoner-ondernemers en bewoner-werknemers vinden de maatregelen vaker té ingrijpend (19%, 15% en 13% versus 6% van de bewoners). Echter, onder de ondernemers en werknemers die ook in het gebied wonen is het aandeel dat de maatregelen te weinig ingrijpend vindt bijna net zo hoog als onder de overige bewoners (37% en 38% versus 40%). Onder ondernemers en werknemers die niet in het gebied wonen gaat het om 21% en 20%.  Respondenten met een havo, vwo of mbo-diploma vinden de maatregelen vaker te ingrijpend (17%).

Wat vindt u in het algemeen van de maatregelen van de gemeente om de leefbaarheid te verbeteren in het Wallengebied?

Kop Zeedijk Oude Kerk e.o. Burgwallen-Oost Noordelijke Burgwallen Nes e.o. BG-terrein e.o. Zuidelijke Burgwallen Lastage Nieuwmarkt Zuiderkerkbuurt Nieuwmarkt e.o. totaal Wallengebied sept ‘24 totaal Wallengebied maart ‘24

te ingrijpend 6 11 13 10 13 7 9 9 7 6 8

ingrijpend 7 10 9 9 11 2 6 7 6 8 7

neutraal 20 12 13 15 8 15 12 21 23 19 21

weinig ingrijpend 26 18 17 20 24 26 25 26 21 21 22

te weinig ingrijpend 36 45 45 42 40 43 42 30 36 31 33

weet niet 5 5 3 4 4 7 6 7 8 15 10

totaal buurt 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

9 10

8 10

17 24

22 21

37 28

8 7

100 100

Blauw: meer dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied

Respondenten die in hun eigen buurt positief effect merken van de maatregelen staan relatief vaak neutraal tegenover de maatregelen van de gemeente (31% versus 17% gemiddeld). Degenen die negatieve effecten merken vinden relatief vaak dat de maatregelen te ingrijpend zijn (25%), maar tegelijkertijd vinden zij net zo vaak als degenen die geen effect merken dat de maatregelen te weinig ingrijpend zijn (43%).

18

3 Beeld van de binnenstad

3.1 Meeste respondenten voelen (sterke) verbondenheid met de binnenstad Negen van de tien respondenten (91%) voelen zich (redelijk) sterk verbonden met de binnenstad. Alleen in de buurt Oude Kerk e.o. ligt dit percentage lager en ligt met 71% rond het stedelijk gemiddelde.  Bewoner-ondernemers voelen zich het vaakst verbonden met de binnenstad (96%). Bij bewoner-werknemers, ondernemers en bewoners gaat het om 93%, 91% en 89%. Werkenden van buiten het gebied voelen zich het minst vaak verbonden (78%).  De verbondenheid loopt op met vestigingsduur en leeftijd: van 61% onder 25-minners tot 96% onder 66-plussers. Driekwart van de respondenten heeft (zeer) veel behoefte aan verbondenheid met de binnenstad. Ook dit is hoger dan gemiddeld in de BinnenstadsEnquête (62%).  Werknemers hebben relatief vaak weinig tot geen behoefte aan verbondenheid met de binnenstad (9% versus 3% gemiddeld in het Wallengebied). Hoe verbonden voelt u zich met de binnenstad?

totaal

67

24

5 3

sterk verbonden

Zuiderkerkbuurt

66

29

4

redelijk verbonden

Nieuwmarkt

73

Kop Zeedijk

20

69

5 2

24

neutraal

32 nauwelijks verbonden

BG-terrein e.o.

69

23

5 2

Lastage

68

23

5 3

Burgwallen-Oost

67

24

4 32

Nes e.o.

68

20

11

Oude Kerk e.o. 0%

niet verbonden

47 20%

24 40%

60%

10 80%

13

weet niet/ geen antwoord

6 100%

19

3.2 Trots op binnenstad krijgt 6,5 De respondenten uit (de directe omgeving van) het Wallengebied geven gemiddeld een 6,5 voor de stelling ‘ik ben trots op de binnenstad”.  Ondernemers zijn meer trots op de binnenstad dan bewoners (7,6 versus 6,4).  In de buurt Oude Kerk e.o. geven bewoners gemiddeld een onvoldoende voor hun trots op de binnenstad (4,9). Bewoners die via de uitnodigingsbrief hebben meegedaan geven hier gemiddeld een 5,7. Bewoners die via de open link hebben meegedaan halen het cijfer verder omlaag door gemiddeld een 2,9 te geven. In hoeverre bent u het eens met de stelling ‘ík ben trots op de binnenstad’ ? 1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens bewoner*bewoner*onderbewoner ondernemer werknemer nemer Kop Zeedijk 6,6 6,2 Oude Kerk e.o. 4,9 6,6 Burgwallen-Oost 6,3 6,8 Noordelijke Burgwallen 6,0 6,5 7,2 8,2 Nes e.o. 6,4 7,1 BG-terrein e.o. 6,7 6,5 Zuidelijke Burgwallen 6,6 6,8 6,2 6,7 Lastage 6,6 6,6 Nieuwmarkt 6,6 6,7 Zuiderkerkbuurt 6,3 7,2 Nieuwmarkt e.o. 6,5 6,8 6,9 7,6

*werknemer 6,6 6,2 6,4

totaal buurt 6,6 5,7 6,5 6,3 6,4 6,7 6,5 6,7 6,6 6,6 6,6

totaal Wallengebied 6,4 6,7 6,7 7,6 6,4 6,5 Groen: positiever en rood: negatiever dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied *indicatief wegens klein aantal respondenten per buurt

3.3 Meeste respondenten willen levendige drukke binnenstad voor iedereen Bewoners en ondernemers in (de directe omgeving van) het Wallengebied hebben hetzelfde beeld van de functie van de binnenstad als de andere Amsterdammers. De meeste vinden dat de binnenstad een levendige en drukke plek moet zijn voor zeer verschillende groepen. Daarbij denkt men wel vaker aan Amsterdammers, maar iets meer dan de helft vindt ook dat de binnenstad een internationale plek en een plek voor heel Nederland moet zijn.  Ondernemers die niet in het gebied wonen, zijn het vaker (redelijk) eens met de stellingen dat de binnenstad levendig en druk moet zijn (93%), een internationale plek (69%) en een plek voor zeer verschillende groepen (87%).  Bewoner-werknemers vinden relatief vaak dat het Wallengebied een plek voor heel Nederland (62%) of internationaal (70%) moet zijn.  25-minners zijn het er vaker (redelijk) mee oneens dat de binnenstad een internationale plek moet zijn (40%).

20

De Amsterdamse binnenstad moet zijn…..

een plek voor alle Amsterdammers

72

43

17

4 5

eens

30

neutraal

levendig en druk

31

een internationale plek

26

0%

6 22

redelijk eens

een plek voor zeer verschillende groepen

een plek voor heel Nederland

18

39

30

26

28 20%

40%

16

20

22 60%

8

12

14 80%

5

12

10

redelijk oneens oneens weet niet/ geen antwoord

100%

3.4 Toeristen, feestgangers, rondleidingen en dealers te dominant aanwezig Vrijwel alle respondenten weten minstens één groep te noemen die ze te dominant aanwezig vinden in de binnenstad. De top drie bestaat uit buitenlandse toeristen, feestgangers en rondleidingen. In de categorie ‘anders’ (8%) noemt men vooral de blikjesverzamelaars. Daarnaast worden onder andere typische toeristenwinkels vaker genoemd. In de buurt Burgwallen-oost geven meerdere mensen aan dat de sekswerkers te dominant aanwezig zijn. Er zijn verschillen tussen groepen:  In de Noordelijke Burgwallen staan de straatdealers op de tweede plaats na de buitenlandse toeristen. Andere groepen die hier vaker te dominant worden gevonden zijn daklozen, verslaafden en uitgaanspubliek.  In de Zuidelijke Burgwallen noemt men de buitenlandse toeristen en feestgangers het vaakst van de drie deelgebieden. Daarnaast vindt men hier vaker dat demonstranten te dominant aanwezig zijn.  In Nieuwmarkt e.o. staan de rondleidingen op de tweede plaats na de buitenlandse toeristen. Daarnaast noemt men hier relatief vaak daklozen als dominante groep.  Groepen die de toeristen vaker te dominant aanwezig vinden, zijn bewoners (62%), hbo/wo (62%), 35-minners (74%) en mensen die korter dan 5 jaar in het gebied gevestigd zijn (72%).

 Ondernemers die niet in het gebied wonen vinden buitenlandse toeristen (45%) en het uitgaanspubliek (7%) minder vaak dan bewoners te dominant aanwezig. Demonstraties en de bewoners noemen zij juist meer (29% en 7%).  Bewoners vinden de straatdealers minder vaak te dominant (25%) dan bewonerwerknemers (40%), bewoner-ondernemers (37%) en ondernemers (36%).  65-plussers vinden rondleidingen vaker te dominant (38%).

21

Zijn er groepen die volgens u te dominant aanwezig zijn in de binnenstad? Max. 3 antwoorden 55

buitenlandse toeristen

60

33

feestgangers

31

20

rondleidingen straatdealers

34 32

19

daklozen

13

uitgaanspubliek

12 13 12

demonstranten expats

7

dagjesmensen uit NL

7

ondernemers

4 3 3 1 1 3

studenten bewoners

1

geen groepen te dominant

1

anders 0

21 16

11 11

6

41

Noordelijke Burgwallen

40

Zuidelijke Burgwallen

27

14

verslaafden

37

63

Nieuwmarkt e.o.

30

23

23

14

14 13

5 5

8 7 9 10

20

30

40

50

60

70

3.5 Wallen: meer kunst en winkels, minder prostitutie, coffeeshops en souvenirs Als het gaat om wat soort bedrijvigheid men graag ziet in het Wallengebied dan zou de meerderheid graag meer kunst en winkels in het gebied zien, het aantal cafés en restaurants laten zoals het is, en de aanwezigheid van prostitutie, coffeeshops en souvenirwinkels etc . terugdringen.  Bewoners vinden vaker dan ondernemers en/of werknemers van buiten het gebied dat er geen of minder prostitutie (50% versus 21% en 30%) of coffeeshops (71% versus 55% en 56%) in het Wallengebied zouden moeten zijn.  In de Zuidelijke Burgwallen vindt een kwart van de respondenten dat er helemaal geen prostitutie in het Wallengebied zou moeten zijn.

22

In welke mate vindt u dat de volgende bedrijven aanwezig zouden moeten zijn in het Wallengebied? helemaal veel evenveel veel weet niet minder minder als nu meer meer niet kunst- en cultuurinstellingen NBW 1 1 3 25 37 32 2 ZBW 0 1 1 23 35 38 3 NM e.o. 1 1 1 24 45 25 4 winkels NBW 1 5 10 33 35 15 2 ZBW 0 6 15 38 26 13 3 NM e.o. 0 6 7 37 34 12 5 restaurants NBW 0 7 12 52 21 6 2 ZBW 0 4 12 46 24 11 4 NM e.o. 1 3 11 49 28 5 4 cafés NBW 1 7 12 54 18 5 2 ZBW 1 4 10 64 16 3 3 NM e.o. 0 6 9 65 14 3 3 prostitutie NBW 17 14 13 36 11 5 5 ZBW 25 12 11 37 4 6 5 NM e.o. 17 11 14 44 6 3 5 coffeeshops NBW 14 31 21 27 3 2 2 ZBW 12 32 27 24 3 1 1 NM e.o. 14 23 30 27 1 1 3 souvenirwinkels, NBW 19 47 21 11 0 0 1 minimarkets, seksshops ZBW 23 51 16 8 0 1 1 NM e.o. 20 50 20 7 0 1 2 Blauw: meer dan gemiddeld in de (directe omgeving van) het Wallengebied

23

4 Beleving van de binnenstad

4.1 Driekwart komt graag in de binnenstad Van de bewoners en ondernemers in het Wallengebied zegt 74% meestal graag in de binnenstad te komen, terwijl 14% de binnenstad meestal mijdt. De respondenten kunnen in 3 groepen worden ingedeeld:  55% is een liefhebber van de binnenstad: zij komen er (meestal) graag en mijden de binnenstad (meestal) niet.  8% is een vermijder van de binnenstad: zij komen er (meestal) niet graag en mijden de binnenstad soms tot altijd.  37% is minder uitgesproken en komt soms graag naar de binnenstad en mijdt deze soms. Bewoners en ondernemers: Hoe vaak zijn de volgende stellingen op u van toepassing? ik kom graag in de altijd meestal soms ik vermijd altijd 1 de meestal 1 3 binnenstad soms 4 14 9 liever meestal niet 3 10 1 (bijna) nooit 25 17 1 totaal 32 42 15 Groen: liefhebber en oranje: mijder

binnenstad meestal niet 2 4 2 8

(bijna) nooit 1 1 3

totaal 5 9 29 15 43 100

Ondernemers (69%) en bewoner-ondernemers (59%) in (de directe omgeving van) het Wallengebied zijn vaker liefhebber van de binnenstad dan gemiddeld in het gebied (55%) en veel vaker dan gemiddeld in de stad (38%).

4.2 Binnenstad (meestal) veilig en mooi De meerderheid van de respondenten geniet meestal tot altijd van hoe mooi de binnenstad is en zij voelen zich er veilig en op hun gemak. Voor circa 5% van de bewoners en ondernemers is dit echter niet het geval (zie figuur). Onder werknemers van buiten het gebied ligt dit percentage hoger. Van hen voelt bijvoorbeeld 19% zich (meestal) niet op hun gemak in de binnenstad en 29% komt er niet graag.

24

ik kom graag ik voel me op in de mijn gemak in binnenstad de binnenstad

ik voel me veilig in de binnenstad

ik geniet van hoe mooi de binnenstad is

Hoe vaak zijn de volgende stellingen op u van toepassing? bewoner

41

ondernemer

42

werkend

38 41

33

bewoner

15 13

36

15

5

19

22

14

6 2

soms

42

meestal niet

ondernemer

20

werkend

16

61

11

11

bewoner

16

57

16

8

ondernemer

62

28

werkend

12

50

13

48

bewoner ondernemer

41

werkend

20

0%

40 22

20%

16

6

40%

9 12

27

weet niet

3

6 22

19

60%

3

6 2

17

38

(bijna) nooit

13 17

29

meestal

11

63

altijd

12

80%

100%

4.3 Ruim helft stoort zich in binnenstad aan het gedrag van anderen Van de respondenten uit (de directe omgeving van) het Wallengebied stoort 51% zich in de binnenstad meestal of altijd aan het gedrag van anderen. Onder werknemers van buiten het gebied ligt dit percentage nog hoger (59%). Over of je er op je hoede moet zijn, zijn de meningen verdeeld. Ongeveer vier op de tien bewoners en ondernemers zijn (meestal) op hun hoede en ongeveer een derde niet.

ik vermijd de binnestad liever

ik ben op mijn hoede in de binnenstad

ik stoor me aan het gedrag van anderen in de binnestad

Hoe vaak zijn de volgende stellingen op u van toepassing? bewoner

24

ondernemer

21

28

42

42 altijd

werkend

27

26

39 31

6 33

7

meestal

5 5

soms meestal niet

bewoner

17

22

ondernemer

19

20

werkend

19

bewoner

5

werkend 0%

11

18 22

28 17

19

30 40%

(bijna) nooit

16

2

14

2

39

6

44

4

14 60%

14

15

12

25

20%

16

25 28

10

ondernemer 4 6

30

weet niet

26 80%

100%

25

4.4 Binnenstad krijgt 7,3 voor thuisvoelen De respondenten geven gemiddeld een 7,3 voor thuisvoelen in de binnenstad. Dit cijfer ligt hoger onder ondernemers (7,9) en bewoner-werknemers (7,8).  In de buurt Oude Kerk e.o. geven bewoners een laag cijfer voor thuisvoelen (5,6). Net als bij trots geldt ook voor thuisvoelen dat de briefrespondenten een lager dan gemiddeld cijfer geven (6,8), maar de open-linkrespondenten een veel lager cijfer (2,3).  Ondernemers voelen zich minder thuis in het deelgebied Zuidelijke Burgwallen en werknemers in Zuidelijke Burgwallen en Nieuwmarkt e.o. In hoeverre bent u het eens met de stelling ‘ík voel me thuis in de binnenstad’? 1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens bewonerbewoneronderbewoner ondernemer werknemer nemer Kop Zeedijk 7,6 7,6 Oude Kerk e.o. 5,6 7,2 Burgwallen-Oost 7,5 7,1 Noordelijke Burgwallen 7,0 7,3 7,9 8,7 Nes e.o. 7,0 8,0 BG-terrein e.o. 7,5 7,9 Zuidelijke Burgwallen 7,3 7,9 7,5 6,8 Lastage 7,2 7,7 Nieuwmarkt 7,3 7,5 Zuiderkerkbuurt 7,4 8,2 Nieuwmarkt e.o. 7,3 7,7 7,9 7,7

werknemer 6,9 6,1 5,7

totaal buurt 7,6 6,3 7,5 7,2 6,8 7,4 7,2 7,3 7,4 7,4 7,4

totaal Wallengebied 7,2 7,6 7,8 7,9 6,3 7,3 Groen: positiever en rood: negatiever dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied

4.5 Zes op de tien vinden de binnenstad vervelend druk Net als de overige Amsterdammers vinden ruim zes op de tien respondenten uit (de directe omgeving van) het Wallengebied de binnenstad vervelend druk. Als u alles bij elkaar neemt, hoe zou u de binnenstad dan willen beschrijven? niet gezellig en niet gezellig druk vervelend druk vervelend druk Kop Zeedijk 28 65 4 Oude Kerk e.o. 26 60 14 Burgwallen-Oost 34 57 9 Noordelijke Burgwallen 29 60 9 Nes e.o. 27 65 7 BG-terrein e.o. 15 74 11 Zuidelijke Burgwallen 20 70 9 Lastage 25 60 12 Nieuwmarkt 34 54 10 Zuiderkerkbuurt 25 62 12 Nieuwmarkt e.o. 29 58 11 Totaal Wallengebied 28 61 Blauw: meer dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied

10

weet niet 3 1 1 1 2 2 1 2

totaal buurt 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

1

100

Ondernemers vinden de binnenstad vaker gezellig druk (50%).

26

4.6 Bijna negen op de tien ervaren (meestal) overlast van afval Onderstaande figuur laat zien hoe vaak men bepaalde vormen van ernstige overlast ervaart in de binnenstad. Overlast van afval komt er het meest voor: 88% ervaart dit meestal of altijd. Ongeveer de helft ervaart meestal tot altijd ernstige overlast van luidruchtig gedrag, wangedrag en wegopbrekingen.  Ondernemers hebben het vaakst overlast van luidruchtig gedrag (67%).  Ondernemers vinden de overlast van wegopbrekingen vaker ernstig (76%). Circa vier op de tien ervaren (meestal) overlast van groepen met een gids, blowende mensen of alcohol drinkende mensen. Een derde heeft (meestal) overlast van straatdealers, mensen op straat na 2 uur en drugsverslaafden.  Bewoner-ondernemers en bewoner-werknemers hebben het vaakst overlast van straatdealers (42% en 45%). Lange rijen, geluid van horecagasten en buitenslapers zorgen bij drie op de tien respondenten (meestal) voor ernstige overlast. De overlast van de afmeersteigers op de Oudezijds Voorburgwal is meer lokaal en raakt 9% van de respondenten (meestal). Het gaat uitsluitend om bewoners, al dan niet met een onderneming of baan in het gebied. Kunt u aangeven hoe vaak u in de binnenstad ernstige overlast ervaart van…. afval, rommel, vuilnis

69

19

9 2

luidruchtig gedrag (dronken, schreeuwen enz.)

26

wegopbrekingen

23

25

33

10

8

wangedrag (wildplassen, kotsen, enz.)

22

25

35

10

7

groepen met een gids

21

23

blowende mensen

23

16

alcohol drinkende mensen

19

20

straatdealers

17

16

28

mensen op straat na 02:00 uur

16

16

33

15

drugsverslaafden

16

16

33

20

lange rijen op straat

14

17

31

geluid horecagasten (terras, roken, weggaan)

16

14

buitenslapers

15

15

afmeersteigers op Oudezijds Voorburgwal

5 4 0%

25

11 20%

35

8

26

15

24

16

17

19 23

40%

60%

(bijna) nooit

18

4

16

4

13

2

17

2

20

3

20 34

meestal niet

10

17

33

soms

19

34

15

(bijna) altijd meestal

14

17

24

6

weet niet, geen antwoord

2

29 80%

100%

27

In de Noordelijke en Zuidelijke Burgwallen ervaart men vaker overlast dan in Nieuwmarkt e.o. De buurt met de meeste overlast is Oude Kerk e.o. waar 10 van de 14 genoemde vormen van overlast vaker voorkomen dan gemiddeld.

luidruchtig gedrag

wegopbrekingen

wangedrag

groepen met gids

blowende mensen

alcohol drinkende mensen

straatdealers

mensen op straat na 02:00 uur

drugsverslaafden

lange rijen op straat

geluid horecagasten

buitenslapers

afmeersteigers OZ

Kop Zeedijk Oude Kerk e.o. Burgwallen-Oost Noordelijke Burgwallen Nes e.o. BG-terrein e.o. Zuidelijke Burgwallen Lastage Nieuwmarkt Zuiderkerkbuurt Nieuwmarkt e.o.

afval

Aandeel dat in de binnenstad meestal of altijd ernstige overlast ervaart van……. naar buurt waar men woont of onderneemt, 2024

91 92 86 90 90 86 88 86 87 91 88

68 69 63 66 62 63 62 36 37 43 38

45 41 45 44 45 47 46 55 51 48 51

51 61 47 52 60 62 61 35 41 41 39

44 36 41 40 44 52 49 36 43 57 48

43 36 41 40 46 42 44 46 34 32 37

41 46 46 45 38 48 43 33 33 36 34

50 46 53 50 46 32 38 30 18 18 21

51 52 42 48 40 37 38 22 22 21 22

47 40 32 39 35 28 31 32 24 24 26

33 45 27 34 24 43 34 27 29 25 27

46 39 37 41 33 36 35 18 28 22 23

32 36 20 29 29 27 28 32 33 29 32

9 25 8 13 24 12 17 3 4 8 5

Wallengebied 89 51 48 47 45 39 39 33 33 31 Amsterdam 79 *36 65 *31 26 37 29 13 *22 20 rood: negatiever dan gemiddeld in (de directe omgeving van) het Wallengebied *alleen voorgelegd aan respondenten uit de binnenstad

30 39

30 *25

30 21

9 *6

28

5 Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk

Alle adressen in (de directe omgeving van) het Wallengebied hebben een brief ontvangen met een wachtwoord naar de vragenlijst. Op deze manier heeft iedereen evenveel kans om maximaal één keer aan het onderzoek mee te doen. In de buurten Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk maakten 248 mensen gebruik van deze mogelijkheid. Met een deelname van 10% van alle adressen is deze respons vergelijkbaar met de andere buurten in het gebied. In beide buurten hebben daarnaast 355 respondenten gebruik gemaakt van de mogelijkheid om via een open link aan het onderzoek mee te doen. Dit zijn er opvallend veel in vergelijking met de andere buurten. Relatief vaak ontving men de link via bekenden of via Twitter. Daarbij lijkt er versterkte zelfselectie van respondenten plaats te hebben gevonden. De open-linkrespondenten uit Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk hebben gemiddeld genomen een veel negatievere houding ten opzichte van de binnenstad dan de briefrespondenten uit deze twee buurten en de open-linkrespondenten uit de overige buurten van het onderzoeksgebied. Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk:

Hoe bent u bij de vragenlijst gekomen? procenten open link brief met wachtwoord Instagram 23 Facebook 15 buren, vrienden 10 X/Twitter 9 nieuwsbrief gemeente 3 website stadsdeel 3 e-mail stadsdeel 2 ondernemersvereniging 1 belangenorganisatie 2 anders 11 weet niet meer 1 totaal % 100 totaal aantal 355

brief 100 100 248

totaal 42 13 9 6 6 2 2 1 1 1 6 1 100 603

De open-linkrespondenten uit Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk geven een duidelijk signaal. Echter, op basis van deelname via de open link kan niet vastgesteld worden hoe groot de groep die extra negatief is in werkelijkheid is. Daarmee is ook niet bekend hoe groot hun aandeel moet zijn in het gemiddelde oordeel over de buurten. Om deze reden maken de respondenten uit de buurten Burgwallen-Oost en Kop Zeedijk die via de open link aan het onderzoek hebben meegedaan, geen deel uit van de cijfers in hoofdstuk 1 tot en met 4, maar worden hun antwoorden apart beschreven in dit hoofdstuk.

29

5.1 Samenstelling respondenten Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost De respondenten via de open link zijn relatief vaak bewoners. Respons naar relatie met de buurt, n=603, procenten open link

brief

totaal

aantal

%

aantal

%

aantal

%

bewoner

296

83

159

64

455

76

bewoner-ondernemer

20

6

61

25

81

13

bewoner-werknemer

7

2

14

6

21

4

ondernemer

12

3

10

4

22

4

werknemer

20

6

4

2

24

totaal

100

100

4 100

Onder de deelnemers via de brief zijn meer respondenten die al langer dan 20 jaar in de buurt zijn gevestigd en gemiddeld genomen zijn zij wat ouder. Respons met woning of onderneming in de binnenstad naar jaar van vestiging open link 2020-2024 38 2015-2019 24 2005-2014 15 1922-2004 23 totaal 100

brief 31 15 14 40 100

totaal 35 20 15 30 100

brief 6 22 23 33 15 2 100

totaal 8 25 28 29 9 1 100

Respons naar leeftijd 18-25 26-35 36-49 50-65 66+ onbekend Totaal

open link 9 28 31 27 5 1 100

Briefrespondenten hebben de vragenlijst vaker in het Engels ingevuld (18% versus 9%).

5.2 Beeld van de binnenstad Beide groepen respondenten hebben verschillende beelden over hoe de binnenstad van Amsterdam zou moeten zijn. De open-linkrespondenten voelen zich minder vaak verbonden met de binnenstad dan de respondenten die via de brief met wachtwoord hebben meegedaan (26% versus 92%), maar hebben wel (zeer) veel behoefte aan die verbondenheid (87%). Zij zijn echter niet trots op de binnenstad: 81% geeft hiervoor een onvoldoende, onder wie 67% die een 1 of 2 geeft. Van de briefrespondenten geeft 10% een dergelijk laag cijfer. De grootste groep briefrespondenten (41%) geeft een acht of hoger.

30

Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost: In hoeverre bent u het eens met de stelling ‘ík ben trots op de binnenstad’ ? 1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens 1-5 (%) 81 33 61

open link brief met wachtwoord Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost

6 -7 (%) 6 25 14

gemiddeld rapportcijfer 3,1 6,6 4,5

8-10 (%) 13 41 24

Net zo vaak als briefrespondenten vinden open-linkrespondenten dat de binnenstad een plek voor alle Amsterdammers moet zijn, maar zij vinden minder vaak dat het ook een plek voor heel Nederland of een internationale plek zou moeten zijn.

een plek voor een interheel nationale plek Nederland

levendig en druk

een plek voor zeer een plek voor verschillende alle Amstergroepen dammers

Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost: De Amsterdamse binnenstad moet zijn….. brief

68

open link

72

21

8 24

2

eens

2 redeljk eens

brief

46

29

17

35

6

4 4 neutraal

open link

18

26

brief open link

37 14

brief open link

0%

24 29

11

20

24

30 10

17

20%

9

19

redelijk oneens

2

oneens

weet niet/geen antwoord

10

26 14

18 40%

9

2 4

9 21

32

11

8

51

30

brief open link

33

13

12

11

51 60%

80%

100%

31

Open-link respondenten vinden vooral buitenlandse toeristen, feestgangers en uitgaanspubliek te dominant aanwezig in de binnenstad. Briefrespondenten zijn iets minder uitgesproken en kiezen ook vaak voor straatdealers, verslaafden en rondleidingen. Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost: Zijn er groepen die volgens u te dominant aanwezig zijn in de binnenstad? Max. 3 antwoorden 54

buitenlandse toeristen 35

feestgangers 23

uitgaanspubliek straatdealers daklozen

8 9

dagjesmensen uit NL verslaafden

8

rondleidingen

6

25 25

81

brief

44

open link

45 43

19 21 21

12 6 5 3 5 1 2 1 3 1 4 3 8 5

demonstranten expats ondernemers studenten bewoners geen groepen te dominant anders 0

20

40

60

80

100

Als het gaat om de bedrijvigheid in het Wallengebied vinden open-linkrespondenten veel vaker dat er geen tot minder cafés (49% versus 19% van de briefrespondenten ), prostitutie (79% versus 43%) of coffeeshops (85% versus 64%) zouden moeten zijn. Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost: In welke mate vindt u dat de volgende bedrijven aanwezig zouden moeten zijn in het Wallengebied? helemaal veel evenveel veel weet niet minder minder als nu meer meer niet kunst- en cultuurinstellingen open link 1 1 1 39 28 30 1 wachtwoord 2 25 35 35 2 winkels open link 2 6 52 21 18 wachtwoord 1 5 11 33 33 15 2 restaurants open link 1 10 13 59 10 7 wachtwoord 6 12 53 21 5 2 cafés open link 1 22 26 42 6 3 wachtwoord 2 4 13 58 15 6 2 prostitutie open link 53 25 1 12 5 4 wachtwoord 14 13 16 39 9 6 5 coffeeshops open link 24 39 22 12 2 1 wachtwoord 13 31 20 32 2 2 1 souvenirwinkels, open link 48 37 10 5 minimarkets, seksshops wachtwoord 17 49 21 11 1

32

5.3 Beleving van de binnenstad De open-linkrespondenten ervaren de binnenstad vaak niet positief. De meerderheid is er meestal op z’n hoede (66%), voelt zich er meestal niet op z’n gemak (50%) en stoort zich er meestal aan het gedrag van anderen (85%). Bij de briefrespondenten gaat het om respectievelijk 45%, 9% en 50%. De open-linkrespondenten voelen zich niet thuis in de binnenstad: 77% geeft hiervoor een onvoldoende, onder wie 74% die een 1 of een 2 geeft. De respondenten die via de brief hebben meegedaan, geven veel minder vaak een onvoldoende (15%) en de meerderheid (61%) geeft een 8 of hoger. Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost: In hoeverre bent u het eens met de stelling ‘ík voel me thuis in de binnenstad’ ? 1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens 1-5 6 -7 8-10 Open link 77 6 17 Brief met wachtwoord 15 24 61 Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost 56 9 35

gemiddeld 3,0 7,6 4,9

5.4 Overlast De figuur op de volgende pagina laat zien hoe vaal men verschillendevormen van overlast ervaart in de binnenstad. De open-linkrespondenten ervaren met name ernstige overlast die veroorzaakt wordt door gedrag van bezoekers: luidruchtig gedrag (85%), wangedrag (80%), straatdealers (86%), mensen op straat na 02:00 uur (83%), lange rijen op straat (58%) en geluid van horecagasten (55%). De overige vormen van overlast worden vaker genoemd door briefrespondenten: wegopbrekingen (55%), alcohol drinkende mensen (44%), groepen met een gids (43%), blowende mensen (42%), drugsverslaafden (39%) en buitenslapers (26%).

33

geluid horecagasten mensen alcohol wansteigers (terras, drugs- op straat drinken blowen gedrag wegluidop OZ buiten- roken, lange verslaaf na 02:00 straat de de groep (kotsen opbre- ruchtig Vbw slapers vertrek) rijen den uur dealen mensen mensen met gids enz.) kingen gedrag

afval

Kop Zeedijk en Burgwallen-Oost: Hoe vaak ervaart u in de binnenstad ernstige overlast van …. brief

68

21

open link brief

24

25

brief open link

10

brief

13

16

brief

18

38

7

16

brief 9

open link

47

brief

23

24

27

brief

23 8

16

9

brief

30

9

11

brief 7

brief

6

open link 2 2

19

20

21

12 6

3

34 20

13 11 10%

30%

1 2

17

2 10

32

27

19 20%

1

10

35

19 4

5

5

21

23

2

17

29

2 2

8

19

44

14

open link

22

27

15

3 6

9

17

49 27

4

weet niet, geen antwoord

4 1

11 6

17

21

15

brief open link

32

23

15

open link

6

3 2

13

77

2

9 7

(bijna) nooit

2

7

13 39

open link

open link

9

19 23

meestal niet

3

16

36 23

2 2

12