5 jaar visualisatie herbestemmen parkeervakken.pdf

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen V&OR, Ruimteregie juni 2024

Inhoud Introductie Vijf jaar ‘meer ruimte, minder parkeerplaatsen’

3

Hoofdstuk 1 Stapsgewijs naar een autoluwe stad

4

Hoofdstuk 2 Ruimteregie instrumenten 6 Hoofdstuk 3 Ambitie behaald en een veelvoud aan baten

10

Hoofdstuk 4 Elk stadsdeel uitgelicht 14 Hoofdstuk 5 Terugkijken en een blik in de toekomst

29

Introductie

10.000

Vijf jaar ‘meer ruimte, minder parkeerplaatsen’

9.000 Ambitie eind 2025:

7.000 tot 10.000 8.000

2  023 1.688 In het kader van de Agenda Amsterdam Autoluw zijn er de afgelopen vijf jaar veel parkeerplaatsen herbestemd in Amsterdam. Deze plekken zijn niet meer beschikbaar voor parkeren, maar hebben een andere invulling gekregen.

De vrijgekomen ruimte wordt benut voor baten die bijdragen aan een leefbare stad, zoals ruimte voor lopen, fietsen, spelen, fietsparkeren en groen.

In 2019 heeft de Amsterdamse gemeenteraad de agenda Autoluw vastgesteld. Een van de maatregelen binnen de agenda is om voor het einde van 2025 7.000 tot 10.000 parkeerplekken op te heffen. Eind 2023 hebben in totaal al 7.110 parkeerplekken een andere invulling gekregen. Hiermee hebben we de onderkant van de bandbreedte van onze ambitie al behaald. Dat betekent echter niet dat we stoppen met het herbestemmen van parkeerplekken. Wel is dit een mooi moment om terug te kijken op de afgelopen jaren. Wat kunnen we leren van de afgelopen jaren, waar, hoeveel en wanneer zijn er parkeerplekken herbestemd en voor welke baten? Met dit verslag kijken we daar op terug en proberen we hier van te leren, waarbij we de geleerde lessen toe kunnen passen de aankomende jaren. Op naar de 10.000 parkeerplekken!

7.110 7.000

6.000

2  022 1.396 5.000

2  021 1.531

4.000

3.000

2  020 1.283 2.000

2019  1.212

1.000 aantal opgeheven parkeerplaatsen

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | introductie

3

Hoofdstuk 1

Stapsgewijs naar een autoluwe stad

Agenda Amsterdam Autoluw (AAA) Met de Agenda Amsterdam Autoluw werkten we de afgelopen acht jaar gefaseerd aan een leefbare en toegankelijke stad en regio en nemen we maatregelen om efficiënter met de openbare ruimte in de stad om te gaan. We doen dit omdat de stad steeds drukker wordt. Het aantal bewoners en bezoekers in Amsterdam groeit fors, maar de ruimte in de stad groeit niet mee. Ook zien we duidelijk de effecten van klimaatverandering in onze eigen stad én we hebben de opgave de CO2 uitstoot snel terug te brengen. De Agenda Amsterdam Autoluw kent vijf doelen:

1. Meer ruimte voor verblijven in de stad:

2. Meer ruimte voor voorzieningen:

zoals groen, speelvoorzieningen en ontspannen.

schone afvalinzameling, voldoende en nette fietsparkeerplekken en ruimte voor laden en lossen.

3. Meer ruimte voor alternatieven voor de auto:

4. Schonere lucht, minder geluidshinder en verkeersveiliger

5. Een inclusieve stad waar iedereen van A naar B kan komen:

brede stoepen, fietspaden en fietsstraten, openbaar vervoer en deelvervoer.

een stad met minder auto’s draagt hieraan bij.

voor mensen met een beperking, grote gezinnen, mensen met een royaal budget of met een kleine beurs.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 1

4

De auto neemt relatief veel ruimte in De ruimte die de verschillende vervoerswijzen en vervoersmiddelen in de stad innemen, varieert. We zien dat de auto zowel rijdend als stilstaand in verhouding veel ruimte inneemt. Hieronder zie je de gemiddelde ruimte die elke manier van vervoer in de stad inneemt. Omdat de openbare ruimte in Amsterdam beperkt is, is het dus belangrijk dat we de dominantie van de auto verkleinen (in ruimte, uitstoot en geluid). We werken dan ook stapsgewijs aan meer ruimte door: • meer schone en actieve verplaatsingen te stimuleren • minder rijdende auto’s • minder stilstaande auto’s • een prettige openbare ruimte in te richten

80m2

Meer ruimte door minder parkeerplaatsen De openbare ruimte is in Amsterdam beperkt en de beschikbare ruimte kan vaak maar voor één doeleinde worden benut. In 2019 werd ongeveer 11% van de Amsterdamse openbare ruimte in beslag genomen door geparkeerde auto’s, die ook nog eens het grootste deel van de dag stil staan. In een steeds drukker wordende stad wringt dat steeds meer.

In 2019 is daarom de ambitie gesteld om in de periode t/m 2025 7.000 – 10.000 parkeerplekken op straat op te heffen. Door deze op straat op te heffen creëren we meer ruimte voor bewoners, voetgangers, spelende kinderen en groen.

15m2

8m2

2m2

1,4 passagiers

6m2 8m2

2m

2

40 passagiers

20 passagiers

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 1

5

Hoofdstuk 2

Ruimteregie instrumenten Het herbestemmen van parkeerplekken heeft als doel de ruimte van geparkeerde auto’s in de stad te verminderen ten behoeve van baten die bijdragen aan een leefbare stad. Wanneer er teveel parkeerplaatsen worden herbestemd heeft dit echter een negatief effect op de leefbaarheid. Automobilisten maken meer kilometers door de buurt om een plekje te vinden of parkeren de auto op de stoep of bij een kruising. Om te voorkomen dat er teveel parkeerplaatsen worden herbestemd is de richtlijn dat de parkeerdruk door herbestemmen in een buurt niet boven de 90% mag komen. In gebieden waar de parkeerdruk meer dan 90% bedraagt, halen we alleen parkeerplekken weg als we de parkeerdruk niet verder op laten lopen. Dit kan door inzet van aanvullende maatregelen. Deze aanvullende maatregelen zijn het inzetten van parkeergarages en het verlagen van vergunningplafonds voor vergunninghouders. Deze instrumenten leggen we je verder uit in dit hoofdstuk

6

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 2

6

Ophefruimte tot 90% parkeerdruk Zoals eerder beschreven herbestemmen we in buurten geen parkeerplaatsen als dat leidt tot een parkeerdruk van meer dan 90%, zonder dat we aanvullende maatregelen nemen. Dit betekent andersom ook dat we de ruimte tot 90% parkeerdruk zien als een overcapaciteit aan parkeerruimte. Er zijn kennelijk meer parkeerplaatsen dan er nodig zijn voor bewoners en bezoekers om te parkeren. Deze ruimte hebben we hard nodig om ervoor te zorgen dat de openbare ruimte goed toegankelijk en aantrekkelijk is voor iedereen. Per buurt bepalen we daarom hoeveel parkeerplaatsen we kunnen herbestemmen totdat we een parkeerdruk van 90% bereiken. De kaart hiernaast laat zien dat er vooral overcapaciteit aan parkeerplaatsen is in de stadsdelen Noord, Zuidoost, Nieuw-West en delen van Oost. In Centrum en grote delen van Zuid en West is de parkeerdruk al zo hoog, dat er geen ruimte is om tot 90% parkeerdruk parkeerplaatsen te herbestemmen. We hebben in deze delen van de gemeente aanvullende instrumenten nodig.

Aantal parkeervakken dat nog kan worden herbestemd tot 90% parkeerdruk ≤ 10

≤ 50

≤ 200

≤ 25

≤ 100

≥ 200

We bepalen in Amsterdam op zowel straat- als buurtniveau de parkeerdruk. Parkeerdrukmetingen gebeuren sinds 2023 ieder jaar. Dat betekent dat we regelmatig nieuwe data krijgen van iedere straat en buurt. Er wordt doordeweeks en in het weekend gemeten, zowel overdag als in de avond. Op deze manier proberen we een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de parkeersituatie in een straat. Uiteraard houden we rekening met feestdagen en vakanties, op deze momenten voeren we geen parkeerdrukmetingen uit.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 2

7

Inzet parkeergarages In verschillende gebieden kunnen bewoners en bezoekers gebruik maken van parkeergarages. In deze garages is het mogelijk om te parkeren met een parkeervergunning voor bewoners. Ook bezoekers kunnen gebruik maken van een deel van de garages Meer informatie over parkeergarages en de uitnodigingsgebieden staat op Parkeergarages voor vergunninghouders - Gemeente Amsterdam. Door vergunninghouders en bezoekers gebruik te laten maken van parkeergarages kunnen parkeerplaatsen in de openbare ruimte worden herbestemd. Het aantal parkeerplekken in het vergunninggebied blijft hetzelfde, maar de locatie van de vakken verschuift van de straat naar een garage.

Aantal parkeervakken dat per buurt kan worden herbestemd door het inzetten van parkeergarages voor vergunninghouders ≤ 10

≤ 20

≤ 50

≤ 141

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 2

8

Aantal parkeervakken per vergunninggebied dat kan worden herbestemd door het verlagen van het vergunningplafond ≤0

≤ 100

≤ 200

≤ 50

≤ 150

≤ 400

≤ 679

Verlaging van vergunningplafonds Naast de inzet van parkeergarages is het verlagen van het vergunningplafond een belangrijk instrument om ruimte in de stad te kunnen herbestemmen. Het verlagen van het vergunningplafond betekent dat we in een gebied het aantal vergunningen dat uitgegeven kan worden tot en met 1 juli 2025 verlagen met halfjaarlijkse stappen van 1.1%*. Er worden geen actieve vergunningen ingetrokken. We monitoren of er ook daadwerkelijk vergunningen worden

ingeleverd in vergunninggebieden. Als dat niet gebeurt zal het aantal actieve vergunningen hoger zijn dan het plafond; in dat geval ontstaat er in werkelijkheid geen ruimte om te herbestemmen, enkel op papier. Monitoring laat zien dat het aantal vergunninghouders daadwerkelijk lager wordt over de jaren heen in gebieden waar we het vergunningplafond hebben verlaagd.

Bij elke halfjaarlijkse stap worden circa 750 vergunningen uit de roulatie gehaald. Met de ruimte die daarmee vrijkomt kunnen circa 550 parkeerplaatsen worden herbestemd. Er moet iets meer dan één vergunning uit de roulatie gehaald worden om één parkeerplaats te herbestemmen, omdat niet alle vergunninghouders gelijktijdig op het piekmoment aanwezig zijn.

*Naast halfjaarlijkse verlagingen zijn er een aantal vergunninggebieden waar het plafond eenmalig met meer dan 1.1% is verlaagd.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 2

9

Hoofdstuk 3

Ambitie behaald en een veelvoud aan baten Na vijf jaar is de ondergrens van de ambitie behaald In de periode 2019 tot eind 2023 hebben in totaal 7.110 parkeerplekken een andere invulling gekregen. Hiermee hebben we de ondergrens van de ambitie van 7.000 tot 10.000 opheffingen behaald om eind 2025 7.000 tot 10.000 parkeerplekken te herbestemmen. De herbestemde parkeerplekken zijn niet meer beschikbaar om te parkeren. Met de vrijgekomen

ruimte maken we de stad leefbaar, toegankelijk en veilig, doordat de vrijgekomen ruimte nu benut wordt voor een veelvoud aan baten. De aankomende jaren gaan we door met het herbestemmen van parkeerplekken, hiermee komen we steeds dichter bij ons uiteindelijke doel voor 2025: het herbestemmen van 10.000 parkeerplekken.

Toelichting: een voetbalveld is gemiddeld 5.000m2 (halve hectare) en een parkeerplaats is gemiddeld 15m2. Er is dus 7.110*15= 106.605m2 opgeheven. Dat staat gelijk aan 21,3 voetbalvelden.

7.110 parkeerplekken = voetbalvelden

21,3

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 3 10

Minder parkeerplekken creëert ruimte voor andere baten Hieronder is een overzicht van de uiteenlopende baten waarvoor we de afgelopen vijf jaar ruimte hebben gemaakt in de stad. Ruimte die we goed kunnen gebruiken, want het wordt steeds drukker in de stad. Onder elke baat wordt het aantal herbestemde parkeerplaatsen vermeld. Maatregelen bruggen & kademuren

3.542x

904x

789x

451x

447x

212x

171x

Herinrichting

Fietsparkeren

Maatregelen bruggen & kademuren

Woningbouw

Vergroening

Verkeersveiligheid / veilig oversteken

Meer loopruimte

OV: doorstroming & toegankelijke haltes

151x

136x

82x

48x

47x

44x

19x

Afvalcontainers

OV: doorstroming en toegankelijke haltes

Fietsinfra

Rain proof

Service voorzieningen

Touringcarhalte

Deelmobiliteit

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 3 11

Bestemming vrijgekomen parkeerruimte afgelopen 5 jaar In de onderstaande grafiek wordt per jaar weergegeven hoeveel parkeerplaatsen er zijn herbestemd gedurende de afgelopen vijf jaar, en naar welke baten deze herbestemde parkeerplaatsen zijn gegaan.

Door de jaren heen is te zien dat er voor veel verschillende baten parkeerplaatsen zijn herbestemd. Per jaar verschilt het aantal per baat behoorlijk. Zo is in 2020 een aanzienlijk deel herbestemd voor het herstellen van bruggen

en kademuren, zijn er in 2023 relatief veel parkeerplaatsen herbestemd voor vergroening en zien we dat door alle jaren heen grote aantallen parkeerplaatsen zijn herbestemd voor fietsparkeren.

2019 2020 2021 2022 2023 0

500

1000

1500

De baten: Herinrichting

Verkeersveiligheid / veilig oversteken

Rain proof

Woningbouw

OV: doorstroming en toegankelijke haltes

Afvalcontainers

Fietsparkeren

Fietsinfra

Service voorzieningen

Maatregelen bruggen & kademuren

Meer loopruimte

Deelmobiliteit

Vergroening

Touringcarhalte

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 3 12

Voor herinrichting

Herinrichtingen Voor ongeveer de helft van de 7.000 herbestemde parkeerplaatsen staat vermeld dat de baat een ‘herinrichting’ is. De nieuwe bestemming van een parkeerplaats lijkt hierdoor wat onduidelijk. Het zit als volgt: wanneer we een straat van gevel tot gevel opnieuw inrichten, maken we als gemeente een nieuw ontwerp voor de hele straat. Dit noemen we een herinrichting.

De categorie genaamd ‘herinrichting’ levert een bijdrage aan een combinatie van baten.

In bijna alle gevallen wordt de ruimte van de opgeheven parkeerplekken herbestemd voor het verbreden van voetpaden en fietspaden, het aanleggen van (extra) groen, het creëren van fietsparkeerplekken of het verbeteren van de verkeersveiligheid. Omdat de inrichting van de gehele straat verandert, en niet alleen die van de parkeerplaatsen, is is het lastig om een specifieke baat toe te wijzen. Op de plek van de voormalige parkeerplaatsen komt bijvoorbeeld voor een deel een iets breder voetpad, maar leggen we ook een stukje fietspad of groen aan. De categorie ‘herinrichting’ levert dus een bijdrage aan een combinatie van baten.

Na herinrichting

Locatie: Nieuwezijds Voorburgwal Beide foto’s zijn op hetzelfde punt genomen 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 3 13

Hoofdstuk 4

Elk stadsdeel uitgelicht Noord 1.160

De kaart aan de rechterzijde toont het aantal opgeheven parkeerplaatsen in de afgelopen 5 jaar per stadsdeel. De stadsdelen verschillen niet alleen qua aantal opgeheven parkeerplekken, ook de baten verschillen. Daarom zoemen we in dit hoofdstuk kort in op elk stadsdeel en belichten we een aantal concrete projecten. Omdat Weesp nog geen onderdeel was van de gemeente Amsterdam tijdens het vaststellen van de Agenda Amsterdam Autoluw, is er ook geen doelstelling voor dit stadsgebied opgesteld. Bij het formuleren van een nieuwe opgave zal Weesp nadrukkelijk ook meegenomen worden.

Nieuw-West 813

West 1.194

Centrum 1.565

Oost 720

Zuid 1.512

Zuidoost 146

Weesp -

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 14

Centrum Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt: ≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25

Maatregelen Bruggen en kademuren 638 Herinrichting 491 Fietsparkeren 120

1.565

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel Centrum Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

Ondanks het relatief kleine oppervlakte van stadsdeel Centrum, hebben hier de meeste parkeerplekken een nieuwe bestemming gekregen in de afgelopen 5 jaar. In totaal hebben 1.565 parkeerplaatsen in het stadsdeel een andere functie gekregen die bijdraagt aan het creëren van een fijne stad. Het tempo waarin parkeerplaatsen worden opgeheven groeit elk jaar gestaag. Ruim een derde van de parkeerplaatsen is herbestemd voor het vernieuwen en verbeteren van kademuren. Het is de verwachting dat dit aantal de komende jaren laag zal zijn. Verder is er in stadsdeel Centrum sterk gestuurd op meer toegankelijkheid voor voetgangers, door het herbestemmen van ruim honderd parkeerplaatsen voor meer trottoirruimte. Hiermee is ook een bijdrage geleverd aan het toegankelijker maken van stoepen voor kwetsbare bewoners. De grootste clusters aan herbestemmingen hebben plaatsgevonden rondom de nieuw geopende parkeergarages Vijzel en Marnix (ook bekend als Singelgrachtgarage). Ook de aankomende jaren zullen hier nog parkeerplaatsen worden herbestemd.

Meer loopruimte 107 Verkeersveiligheid / veilig oversteken 66 Fietsinfra 64 Afvalcontainers 28 Vergroening 21 OV: doorstroming & toegankelijke haltes 16 Service voorzieningen 14 Ebuurthub 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 15 0

Centrum Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

Renovatie bruggen en kademuren

De Vijzelstraat

De Oudezijds Voorburgwal

Er zijn honderden parkeerplaatsen opgeheven om de eeuwenoude bruggen en kademuren van de stad te renoveren of vervangen. We herstellen het oudste deel van Amsterdam en zorgen dat deze weer aantrekkelijk en veilig is voor de aankomende decennia.

Rondom de Vijzelstraat zijn al meer dan 100 parkeerplaatsen herbestemd om ruimte te maken voor onder andere groen en fietsparkeren. Dit was mogelijk door de opening van de Vijzel garage, een volledig automatische garage die is gebouwd bovenop metrostation Vijzelgracht. De aankomende jaren zullen we hier nog meer parkeerplaatsen herbestemmen.

Op de Oudezijds Voorburgwal is op een smalle strook langs de gracht groen gerealiseerd; een aangenaam koel punt langs de versteende gracht.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 16

Nieuw-West Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt:

Woningbouw 441

≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25

Herinrichting 156 Vergroening 78 OV: doorstroming en toegankelijke haltes 69 Touringcarhalte 22

813

Verkeersveiligheid / veilig oversteken 20

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel Nieuw-West Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

Afvalcontainers 10

Nieuw-West is qua oppervlakte een groot stadsdeel. Ook het aantal parkeerplaatsen is er hoog. Hiervan hebben 813 parkeerplaatsen een nieuwe bestemming gekregen. Meer dan de helft van de opgeheven parkeerplaatsen heeft bijgedragen aan het realiseren van nieuwe woningen en openbare ruimte bij de woningen. Dit aantal is hoger dan de aantallen van alle andere stadsdelen bij elkaar opgeteld. Dat is ook niet zo vreemd, want er komen ieder jaar veel woningen bij in Nieuw-West. Het tempo van herbestemming schommelt erg in het stadsdeel, het aantal ligt jaarlijks tussen de circa 100 en 300 plekken. De meeste parkeerplaatsen zijn opgeheven in de zuidzijde van het stadsdeel.

Service voorzieningen 8 Meer loopruimte 6 Fietsparkeren 2 Deelmobiliteit 1 Rain proof 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 17 0

Nieuw-West Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

Stedelijke vernieuwing

Het Osdorpplein

De Jacob Geelstraat

In de Christiaan Snouck Hurgronjehof zijn 34 parkeerplaatsen herbestemd om stedelijke vernieuwing mogelijk te maken. De oude woningen zijn hier gesloopt en er zijn nieuwe woningen voor teruggekomen met een aantrekkelijke openbare ruimte waar bewoners kunnen verblijven.

Rondom het Osdorpplein zijn de afgelopen jaren veel parkeerplaatsen herbestemd. Op de locatie van het oude stadskantoor zijn 62 parkeerplaatsen herbestemd. Er zullen op deze plek nieuwe voorzieningen en woningen terugkomen. De komende jaren zullen er nog meer parkeerplaatsen rondom het plein herbestemd worden.

In de Jacob Geelstraat zijn vijf parkeerplaatsen herbestemd om te zorgen voor een veilige oversteek mogelijkheid. Leerlingen en ouders van de Huizingaschool en het Comenius Lyceum kunnen hierdoor veilig oversteken.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 18

Noord Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt: ≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25

Herinrichting 1024 Fietsparkeren 39 Afvalcontainers 31 Touringcarhalte 20

1.160

Vergroening 18

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel Noord Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

Verkeersveiligheid / veilig oversteken 11

In Noord hebben 1.160 van de parkeerplaatsen een andere bestemming gekregen. Het aantal schommelt rond de 100 tot 200, met een uitschieter van ruim 400 parkeerplaatsen in 2021 in verband met de voorbereiding van de herinrichting van het Buikslotermeerplein. Naast een herbestemming rondom het Buikslotermeerplein zijn er veel parkeerplaatsen herbestemd aan de zuidkant van Noord in de vooroorlogse buurten met een hoge ruimtedruk en de transformatiegebieden waar een flink aantal nieuwbouwwoningen wordt gebouwd. We werken daar aan vergroening en een aantrekkelijke openbare ruimte, die door bewoners gebruikt kan worden om te verblijven en spelen.

Woningbouw 10 Meer loopruimte 4 Deelmobiliteit 2 Service voorzieningen 1 OV: doorstroming & toegankelijke haltes 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 19 0

Noord Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

Ondergrondse afvalcontainers

De Asterweg

De H. Cleyndertweg

Op meerdere plekken in Noord zijn er parkeerplaatsen herbestemd om ruimte te maken voor ondergrondse afvalcontainers.

In de Asterweg zijn parkeerplaatsen herbestemd om de weg opnieuw in te richten. Hiermee is ruimte gemaakt voor veilige fietspaden en goed toegankelijke stoepen.

Door parkeerplaatsen te herbestemmen hebben we op deze plek meer ruimte voor groen gemaakt. Het bestaande groen hebben we hierdoor kunnen versterken.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 20

Oost Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt: ≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25 Herinrichting 311 Vergroening 202 Fietsparkeren 102

720

Afvalcontainers 51

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel Oost

Verkeersveiligheid / veilig oversteken 32

In stadsdeel Oost vond het grootste deel van de herbestemmingen plaats in buurten van Oud Oost. Dat is niet verassend, want de ruimtedruk is in dit deel veruit het hoogste. Ieder jaar zijn circa 100 parkeerplaatsen herbestemd, met een uitschieter van ruim 300 in 2023. In totaal hebben 720 parkeerplaatsen in Oost een nieuwe bestemming gekregen.

Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

Van alle stadsdelen zijn er in Oost de meeste parkeerplaatsen herbestemd voor vergroening, namelijk ruim 200! Dat betekent dat we meer dan 3.000 vierkante meter extra groen hebben gecreëerd, dat is meer dan een half voetbalveld.

Service voorzieningen 14 Meer loopruimte 4 Touringcarhalte 2 Deelmobiliteit 2 Woningbouw 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 21 0

Oost Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

Ruimte voor groen

De Weesperzijde

De Molukkenstraat

Door heel stadsdeel Oost heen zijn meer dan 200 parkeerplaatsen herbestemd om ruimte te maken voor groen. In straten die erg versteend zijn lopen de temperaturen in de zomer hoog op. Door meer groen in straten te planten zorgen we voor een lagere temperatuur en een aantrekkelijke openbare ruimte.

Door de herinrichting van de Weesperzijde heeft Oost misschien wel de fietsstraat met het mooiste uitzicht van de stad gekregen. Al fietsend over de fietsstraat kijk je zo over de Amstel heen. Waar de auto dominant is op de nabijgelegen Wibautstraat is de Weesperzijde volledig ingericht om fietsers en voetgangers ruimte te geven.

Op de Molukkenstraat zijn een aantal parkeerplaatsen herbestemd om ruimte te maken voor het parkeren van fietsen. De supermarkt op deze plek zorgt voor veel geparkeerde fietsen die op de stoep worden geparkeerd. De stoep is nu weer goed toegankelijk en fietsen kunnen netjes in het vak worden geparkeerd. 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 22

West Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt: ≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25

Herinrichting 732 Fietsparkeren 237 Maatregelen Bruggen en kademuren 111 OV: doorstroming & toegankelijke haltes 37

1.194

Verkeersveiligheid / veilig oversteken 23

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel West Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

Vergroening 19

In West zijn in bijna alle buurten parkeerplaatsen herbestemd, waarvan de meeste in buurten rondom de Kinkerstraat. Maar liefst 1.226 parkeerplaatsen hebben na 5 jaar een nieuwe bestemming gekregen. Tussen 2019 en 2022 daalde het aantal herbestemde parkeerplaatsen jaarlijks, in 2023 is het aantal weer aangetrokken. Dit jaar zullen er ook veel parkeerplaatsen aan de oostkant van het stadsdeel een nieuwe bestemming krijgen in verband met de opening van parkeergarage Marnix. We kunnen hiermee een grote bijdrage leveren aan het verbeteren van de toegankelijkheid en vergroening van de buurten rondom de parkeergarage.

Afvalcontainers 13 Fietsinfra 13 Service voorzieningen 7 Meer loopruimte 2 Touringcarhalte 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 23 0

West Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

Ruimte voor fietsparkeren

De Kinkerstraat

De Reinaert de Vosstraat

Op veel verschillende plekken in West hebben we de afgelopen jaren parkeerplaatsen herbestemd om fietsen te kunnen parkeren. In totaal gaat het om meer dan 200 herbestemde parkeerplaatsen. We stimuleren actieve vormen van mobiliteit en houden tegelijkertijd de stoepen goed toegankelijk voor kwetsbare groepen.

De vernieuwde Kinkerstraat is in 2023 opgeleverd. In de straat zijn 54 parkeerplaatsen herbestemd om ruimte te maken voor een nieuw fietspad, bredere stoepen en groen. Door de herinrichting is deze stadsstraat klaar voor de toekomst!

Op deze locatie waren eerst 20 parkeerplaatsen. Nu is er ruimte gemaakt voor voetgangers en veel groen. Hiermee is het groen rondom de Reinaert de Vosstraat versterkt.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 24

Zuid

Herinrichting

Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt:

Fietsparkeren

772

404

≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25

Vergroening 105 Verkeersveiligheid / veilig oversteken 51 Rain proof 48 Meer loopruimte 46

1.512

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel Zuid Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

Maatregelen Bruggen en kademuren 40

Stadsdeel Zuid komt op een tweede plek qua aantal herbestemde parkeerplaatsen. In alle buurten zijn parkeerplaatsen herbestemd, met een zwaartepunt in de Rivierenbuurt en De Pijp. Vooral in de Pijp is de druk op de openbare ruimte erg hoog. Daarom voorzien we dat ook in de toekomst een groot aantal parkeerplaatsen in deze wijk van functie zal veranderen. Ruim een kwart van de herbestemde parkeerplaatsen in Zuid wordt tegenwoordig gebruikt voor fietsparkeren. Daardoor staan er minder fietsen op de stoep geparkeerd en zorgen we dat stoepen goed toegankelijk blijven. Het aantal herbestemde parkeerplaatsen groeit gestaag per jaar zoals te zien in de grafiek aan de linkerzijde. In totaal hebben 1.512 parkeerplaatsen in stadsdeel Zuid een nieuwe functie gekregen de afgelopen jaren.

OV: doorstroming & toegankelijke haltes 14 Deelmobiliteit 14 Afvalcontainers 10 Fietsinfra 5 Service voorzieningen 3

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 25

Zuid Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

Ruimte voor fietsparkeren

De Oude Pijp

Het Merwedeplein

Het aantal fietsen in woonstraten in Zuid is groot. Daarom zijn meer dan 400 parkeerplaatsen herbestemd om ruimte te maken voor fietsparkeren. De smalle stoepen in de oudste delen van het stadsdeel houden we hiermee toegankelijk voor iedereen.

In de Oude Pijp zijn al 380 parkeerplaatsen herbestemd. Dagelijks maken veel bewoners, ondernemers en bezoekers gebruik van de openbare ruimte in de Pijp, terwijl de straten smal en versteend zijn. Door het aantal geparkeerde auto’s te verminderen hebben we ruimte gemaakt voor groen, bredere stoepen, fietsparkeermogelijkheden en meer verblijfsruimte.

Op het Merwedeplein zijn 9 parkeerplaatsen herbestemd om het plein rainproof in te richten. Door aantrekkelijk groen toe te voegen zorgen we voor een betere waterberging op het plein.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 26

Zuidoost Aantal herbestemde parkeerplaatsen per buurt: ≤ 400

≤ 75

≤ 10

≤ 200

≤ 50

≤0

≤ 100

≤ 25

146

In totaal zijn er parkeerplaatsen herbestemd in stadsdeel Zuidoost

Herinrichting 123 Verkeersveiligheid / veilig oversteken 9

Aantal opgeheven parkeerplaatsen per jaar 600 500 400 300 200 100 0

2019

2020

2021

2022

2023

In stadsdeel Zuidoost zijn relatief weinig parkeerplaatsen herbestemd de afgelopen 5 jaar. Minder dan 1% van de parkeerplaatsen heeft een nieuwe functie gekregen. Dit is te verklaren door de relatief lage druk op de openbare ruimte in dit stadsdeel. Daarnaast is Zuidoost al een enorm groen stadsdeel en kunnen we ruimtelijke opgaves vaak realiseren zonder een groot aantal parkeerplaatsen te herbestemmen. We verwachten dat het aantal herbestemde parkeerplaatsen ook de komende jaren niet sterk zal stijgen in Zuidoost.

Afvalcontainers 8 Vergroening 4 Meer loopruimte 2 Fietsparkeren

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 27

Zuidoost Een aantal voorbeelden van wat het herbestemmen van de parkeerplaatsen concreet heeft opgeleverd:

De Wethouderbuurt

De Dolingadreef

Verspreid door de Wethouderbuurt zijn twaalf parkeerplaatsen herbestemd, hierdoor is ruimte gemaakt voor vergroening. We brengen hiermee meer balans tussen ruimte voor groen en ruimte voor geparkeerde auto’s.

Op de Dolingadreef reed autoverkeer erg hard, waardoor voetgangers lastig konden oversteken. Er zijn daarom snelheidsbeperkende maatregelen genomen. De middenberm is vergroend, parkeervakken zijn omgezet van haaks naar langs, zeven parkeerplaatsen zijn opgeheven en de weg is versmald. Hierdoor is oversteken makkelijker en de verkeersveiligheid verbeterd. 5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 4 28

Hoofdstuk 5

Terugkijken en een blik in de toekomst

De afgelopen jaren laten zien dat we door middel van het inzetten van onbenutte parkeerplaatsen, het verlagen van vergunningplafonds en het inzetten van parkeergarages verschillende baten kunnen realiseren in de openbare ruimte. Hiermee scheppen we de voorwaarden om zonder het creëren van parkeerproblemen parkeerplaatsen een andere bestemming te geven. We hebben al ruim 7.000 parkeerplaatsen herbestemd voor verschillende autoluwbaten, zoals het realiseren van meer groen, fietsparkeerplekken en het toegankelijker maken van stoepen.

Met ruim 7.000 herbestemde parkeerplaatsen hebben we de onderkant van de ambitie bereikt die de gemeenteraad in 2018 heeft gesteld bij het vaststellen van de Agenda Amsterdam Autoluw. Tegelijkertijd zien we dat de ruimtedruk nog steeds hoog is. We gaan daarom door om ook de bovenkant van de ambitie, 10.000 parkeerplaatsen, te halen. Ook daarna zullen we ruimte moeten blijven maken. De opgaven richting 2050 zijn immers groot. Amsterdam groeit nog steeds hard en

steeds meer inwoners, bezoekers en ondernemers maken gebruik van de schaarse openbare ruimte.

We gaan door om ook de bovenkant van de ambitie, 10.000 parkeerplaatsen, te halen.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 5 29

De omgevingsvisie 2050: een aantal strategische keuzes Amsterdam groeit hard. Om deze groei in goede banen te leiden hebben we in de omgevingsvisie 2050 een vijftal strategische keuzes vastgelegd met elkaar. Meerkernige ontwikkeling, groeien binnen grenzen, duurzaam en gezond bewegen, rigoureus vergroenen en samen stadmaken. Drie daarvan (groeien binnen grenzen, duurzaam en gezond bewegen en rigoureus vergroenen) raken direct aan het herbestemmen van parkeervakken.

We kiezen voor groeien op een compacte en duurzame manier, door te Groeien binnen grenzen. Daarnaast zorgen we overal voor voldoende ruimte voor ontmoeting en draagvlak voor voorzieningen en ondernemerschap. Verdichting vraagt om slim ruimtegebruik, ook door mobiliteit, en een gezonde leefomgeving, die uitnodigt tot bewegen, ontmoeten en spelen.

Met Duurzaam en gezond bewegen geeft Amsterdam ruim baan aan lopen, fietsen en openbaar vervoer. De inrichting van de leefomgeving nodigt uit tot actief bewegen, spelen en sporten.

Met minder auto’s op straat komt er ruimte voor Rigoureus vergroenen. Zo zorgen we in alle buurten voor meer leef kwaliteit. Bomen en planten in de openbare ruimte en op en aan gebouwen helpen om de stad klimaatbestendig en leefbaar te houden voor mens, dier en plant.

We zien dat de strategische keuzes, de groei van de stad en het intensiever gebruik van de schaarse ruimte ook zorgen voor de nood tot een mobiliteitstransitie Zonder die transitie dreigt een verkeersinfarct en een verslechtering van de bereikbaarheid en leefbaarheid in de stad.

Om te kunnen groeien binnen grenzen, duurzaam en gezond bewegen te stimuleren, rigoureus te vergroenen en de mobiliteitstransitie te stimuleren, moeten we de aankomende jaren parkeerplaatsen blijven herbestemmen. Door nu en in de toekomst de ruimte die de geparkeerde auto inneemt in de openbare ruimte terug te brengen, zorgen we dat we ruimte hebben voor het veranderende gebruik van de openbare ruimte. Als we dit niet doen zal de druk op de openbare ruimte te hoog worden en wordt de stad onleefbaar.

5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen | hoofdstuk 5 30

Colofon Uitgave: Gemeente Amsterdam, Verkeer & Openbare Ruimte juni 2024 Tekst en redactie: Gemeente Amsterdam, Verkeer & Openbare Ruimte studio lucy & claire Vormgeving: studio lucy & claire Fotografie en afbeeldingen: Gemeente Amsterdam, Verkeer & Openbare Ruimte studio lucy & claire Meer informatie: https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/amsterdam-maakt-ruimte/ https://amsterdam2050.nl/ https://amsterdam-autoluw-magazine.readz.com/editie-7 Copyright: Gemeente Amsterdam, Verkeer & Openbare Ruimte (V&OR) Aan de inhoud van deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. V&OR aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onjuistheden/ onvolledigheden.