5 DEF-Plan_bijlage 3 Architectenselectie.pdf
Tekst van het document
Plan voor de oprichting en bouw van een Nationaal Slavernijmuseum
bijlage 3
Architect & adviseurs
Plan voor de oprichting en bouw van een Nationaal Slavernijmuseum
bijlage 3
Architect & adviseurs
Februari 2024 Dit document met hoofdlijnen voor de selectie van architect en adviseurs kwam tot stand in samenwerking tussen de Lead Buyer Fysiek van de gemeente Amsterdam en de kwartiermakers van het Nationaal Slavernijmuseum.
Inhoud
1
Inleiding
7
2
Project Nationaal Slavernijmuseum
8
2.1
Aanbesteder
8
2.2
Projectopdracht
8
2.3
Projectlocatie
9
2.4
Uitgangspunten en randvoorwaarden
9
2.5
Risico’s en kansen
11
3
4
5
6
7
Uitgangspunten aanbesteding
13
3.1
Beleidsdoelen van de gemeente Amsterdam
13
3.2
Nadere invulling beleidsuitgangspunten en wettelijke normen
14
3.3
Afbakening van de inkoopbehoefte en -scope
14
3.4
Omvang en geraamde waarde
14
3.5
Mate van oplossingsvrijheid
14
3.6
Categoriemanagement
14
3.7
Bepalende en richtinggevende kenmerken van de inkoopopgave
15
3.8
Inkoopdoelen
16
Contractafwegingen
17
4.1
Samenvoegen en/of perceelindeling
17
4.2
Contractvorm
17
Aanbestedingsprocedures
18
5.1
Selectie Ontwerpend architect (Internationale Prijsvraagprocedure)
18
5.2
Selectie Uitvoerend architect (Europese Niet-Openbare procedure)
22
5.3
Overige in te kopen diensten
23
Inkoopaanpak, organisatie en planning
24
6.1 6.2
24 25
Aanpak en organisatie Contractmanagement
Vervolgstappen
26
5
1
Inleiding
In Vertel het hele verhaal – Plan voor een Nationaal Slavernijmuseum wordt door de kwartiermakers van het Nationaal Slavernijmuseum onder andere de inhoud, het museale concept, de organisatie, de voorkeurslocatie en de financiën van het museum toegelicht. Bij het plan zijn diverse bijlagen opgenomen om het geheel te ondersteunen en te verduidelijken. Dit document maakt integraal onderdeel uit van het plan voor de oprichting van een Nationaal Slavernijmuseum. Het geeft op hoofdlijnen weer hoe de selectie van de architecten en adviseurs in het vervolgtraject verloopt. Dit wordt ook vaak de inkoopstrategie genoemd. Hierin worden alle relevante keuzes op het gebied van de inkoop onderbouwd en vastgelegd.
6
Architect & adviseurs
7
2
PROJECTSCOPE
Project Nationaal Slavernijmuseum
1 Het selecteren van een ontwerpend architect die kennis heeft van het slavernijverleden en door diverse etnische gemeenschappen als geschikte vertegenwoordiger wordt gezien. 2 Het selecteren van een uitvoerend architect inclusief coördinator en diverse adviseurs voor de disciplines E&W, bouwfysisch, akoestisch, brandveiligheid, beveiliging en bouwkosten. De coördinator regelt de afstemming en begeleiding tussen de ontwerpend en uitvoerend architect en verschillende adviseurs. REIKWIJDTE 1 Deze projectopdracht richt zich specifiek op het selecteren van architecten en adviseurs. AFBAKENING 1 Uitgesloten van deze projectopgave is de bouwopgave van het museum. Dit zal in een aparte inkoopstrategie worden toegelicht. 2 Uitgesloten van deze inkoopstrategie is de oprichting van de museumorganisatie, de tentoonstelling, de inrichting en tijdelijke programmering.
Kwartiermakers John Leerdam, Peggy Brandon en David Brandwagt werken samen aan een plan voor oprichting van het museum, dat straks door zoveel mogelijk mensen wordt gedragen. Met participatiebijeenkomsten zijn mensen in het land en daarbuiten uitgenodigd mee te denken over de invulling van het museum. De ambitie voor het nieuwe gebouw is geconcretiseerd en vertaald naar een ruimtelijk, functioneel en technisch Programma van Eisen. Daarin zijn de aantallen en soort ruimtes vastgelegd, de omvang ervan en de relaties ertussen. Hiernaast is er een museaal ondernemingsplan opgesteld. Deze documenten worden gebruikt als vertrekpunt voor de volgende fase. Deze inkoopstrategie vormt een onderdeel van het plan dat begin 2024 aan het college wordt uitgebracht. Met het uitbrengen van dit integrale plan voor oprichting van het museum wordt de definitiefase afgerond.
2.1
Projectlocatie Er moet nog een definitief besluit worden genomen over de locatie van het museum. Met de inzichten uit het participatietraject en gekeken naar de haalbaarheid in ontwikkeltempo en kosten, komt de locatie kop Java-eiland nadrukkelijk als voorkeurslocatie naar voren. Kop Java-eiland is een centrale prominente plek aan stromend water op een bereikbare plek en met een sterke visuele relatie met het centrale deel van het IJ. Tegelijkertijd ligt het op voldoende afstand van het drukke centrum waardoor er ruimte is voor rust om het slavernijmuseum op je in te laten werken. Doordat het op enige afstand ligt van het centrum zorgt het er ook voor dat de gebieden met hoge toeristische druk niet verder belast worden. In het participatietraject werden de eerder bepaalde uitgangspunten voor het Nationaal Slavernijmuseum bevestigd en verrijkt. De kop Java-eiland werd vaak genoemd als een geschikte plek voor het museum.
Aanbesteder De aanbesteder in deze aanbesteding is, namens het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Amsterdam, het Ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam, vertegenwoordigd door de directeur van het Ingenieursbureau, Weesperstraat 432, 1018 DN te Amsterdam. Het Projectmanagementbureau van de gemeente Amsterdam begeleidt deze aanbesteding.
2.2
2.3
2.4
Uitgangspunten en randvoorwaarden Voor het Nationaal Slavernijmuseum is er een sterke wens om een ontwerpend architect aan te trekken die affiniteit heeft met het slavernijverleden en als een representatieve vertegenwoordiger wordt gezien voor alle gemeenschappen. Het is van belang dat deze persoon en keuze breed gedragen wordt. Het voor genomen idee is om naast de Europese Unie ook specifiek het Caraïbische gebied, het Afrikaans continent en Indisch-Oceanië te bereiken. Deze gebieden vallen niet onder de Government Procurement Agreement (GPA)1 en worden juridisch geduid als zogenaamde ‘derde landen’. Een uitsluiting van deze landen is ondenkbaar en dient derhalve te worden voorkomen.
Projectopdracht PROJECTRESULTAAT 1 Een museum waarin het Nederlandse koloniale slavernijverleden centraal staat. 2 Een museum met een programma dat een groot en divers publiek aanspreekt. 3 Een levendige plek voor uitvoeringen, gesprek, film en muziek, maar vooral een veilige plek voor reflectie en herdenking. 4 Een museum in een nieuw en kenmerkend gebouw aan doorgaand water met 9.000 m2 BVO waarvan ca. 6.500m2 BVO-publieksoppervlak.
8
Architect & adviseurs
1
De Overeenkomst inzake overheidsopdrachten is een multilateraal verdrag dat is gesloten in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Deze overeenkomst is ook wel bekend onder haar Engelse benaming als de ‘Agreement on Government Procurement’ (GPA). Bron: Toegang landen | Aanbesteden | Europa decentraal
9
2.5
BEHEERSMAATREGEL (IN CONTRACT/AANBESTEDING)
UITGANGSPUNT/RANDVOORWAARDE
IMPACT OP DE INKOOP
OMSCHRIJVING RISICO/ KANS
OORZAAK
De reikwijdte van de uitvraag voor een ontwerpend architect blijft niet alleen beperkt tot de Europese grenzen, maar wordt opengesteld tot in principe alle landen.
De landen en gebieden (het Caraïbische gebied, Afrikaans continent en Indisch-Oceanië) die een slavernijverleden kennen vallen niet onder de GPA. Het vergt dan ook enige vindingrijkheid om naast de verplichte Europese aanbestedingsregels en protocollen deze landen toe te laten.
RISICO Gegadigden uit landen met een slavernijverleden schrijven niet in.
Uitvoeringsvereisten of voorwaarden die alleen in Europa van toepassing zijn. Denk aan certificaten, eisen, lidmaatschap beroepsverenigingen, etc.
Participatie gemeenschap
Omdat het een zeer emotioneel en gevoelig onderwerp is, is maximale betrokkenheid en invloed op de keuze van het ‘winnend’ ontwerp door de gemeenschap van groot belang. Gehoord worden en meedoen is essentieel bij de keuze van de ontwerpend architect en het uiteindelijk te realiseren ontwerp.
Het is noodzakelijk om op te letten welke eisen, wensen en/of uitvoeringsvoorwaarden er worden opgenomen. Dit om te voorkomen dat ondernemingen uit deze landen buiten de GPA alsnog niet kunnen inschrijven, omdat ze niet aan deze vereisten voldoen.
RISICO Gegadigden uit landen met een slavernijverleden schrijven niet in.
De formele publicatie van aanbesteding is beperkt tot de Europese Unie en GPA landen.
Via consulaten, internationale vakbladen, persoonlijke uitnodigingen, etc. informeren over de aanstaande aanbesteding.
RISICO Een klager uit een EU (dan wel GPA) lidstaat kan succesvol bezwaar maken tegen de inschrijving afkomstig uit een land dat niet aangesloten is bij de GPA vanwege tekortkomingen op gebied van sociale, milieuen arbeidsnormen.
Inschrijvers uit landen buiten de GPA voldoen niet aan het gemeentelijk beleid of Europese richtlijnen.
Vooraf goed inventariseren welke mogelijke beleidskader(s) kunnen conflicteren met de aanbesteding.
RISICO Inschrijvers uit landen buiten de Europese Unie kunnen niet inschrijven op TenderNed/ Mercell
Het platform voorziet niet in de behoefte omdat deze gericht is op de Europese Unie.
Oprichten van een specifiek platform/site met communicatiemogelijkheden voor het project.
RISICO Onenigheid in het ontwerpproces, architecten en adviseurs wijzen naar elkaar.
Alle benodigde disciplines worden los ingekocht.
Er wordt een coördinator gecontracteerd die toeziet op de samenwerking en integrale aanpak van de (ontwerp)opgave. Bij de keuze van de coördinator wordt ook de ontwerpend architect betrokken.
RISICO Toetsing van integriteit inschrijvers buiten de GPA landen.
Screening van internationale partijen is door onze screeningsunit wellicht niet mogelijk.
Vooraf screeningsunit goed meenemen in voorgenomen procedures en verkennen welke mogelijkheden er zijn.
Social governance
10
Risico’s en kansen
Architect & adviseurs
Naast het stellen van eisen t.a.v. architectonische en/of technische bekwaamheid zal er ook beoordeeld worden op aspecten van diversiteit en inclusie die betrekking hebben op de voorgestelde ontwerpteams.
11
12
BEHEERSMAATREGEL (IN CONTRACT/AANBESTEDING)
OMSCHRIJVING RISICO/ KANS
OORZAAK
KANS Ruimte voor inclusie en diversiteit bij aanbesteding
De opgave biedt maximale ruimte om invulling te geven aan het maatschappelijk doel dat het college van B&W heeft vastgesteld.
Inschrijvers beoordelen op de teams die zij voorstellen om de (ontwerp)opgave te realiseren.
KANS Jonge (vernieuwende) architecten een kans bieden.
Bij referentie-eisen en inschrijvingsvereisten voldoende ruimte bieden om minder ervaren architecten te laten meedingen met vernieuwende ideeën.
De mogelijkheid bieden voor combinaties van ervaren architecten met jonge architecten.
KANS Gemeenschap laten participeren in beoordelingsproces.
Een gezonde verhouding in stemrecht kiezen tussen vak- en publieksjury, zodat participatie wordt gewaarborgd.
De beoordeling laten uitvoeren door een vak- en een publiek sjury. De publieks-jury krijgt een stem bij de beoordeling van de ontwerpen tijdens de gunningsfase.
Architect & adviseurs
Uitgangspunten aanbesteding
3
3.1
Beleidsdoelen van de gemeente Amsterdam
THEMA
EFFECTUERING
TOELICHTING
Duurzaam
Ja
Dit beleidsdoel zal specifiek opge nomen worden in de realisatie van het gebouw d.m.v. ontwerpeisen.
Gezond
Ja
Er zijn ruime mogelijkheden rondom onderwijs. Een verzamelplaats om het slavernijverleden te herdenken en te bespreken draagt bij aan welzijn in brede zin.
Inclusie en diversiteit
Ja
Dit beleidsdoel is het hoofdthema van de opgave, dit behoeft geen verdere toelichting.
Innovatie
Ja
Dit beleidsdoel zal specifiek opgenomen worden in de prijsvraag procedure d.m.v. wedstrijdreglement.
Regionaal en MKB
Nee
Gezien het hoofdthema is juist de beperking regionaal/ MKB niet wenselijk. Het betreft een nationaal museum voor de gehele gemeenschap en allen die zich betrokken voelen bij het Nederlandse slavernijverleden.
Sociaal
Ja
Deels door de inzet op sociale duurzaamheid.
13
3.2
Nadere invulling beleidsuitgangspunten en wettelijke normen
3.7
Bepalende en richtinggevende kenmerken van de inkoopopgave
THEMA
TOELICHTING
KENMERK
BESCHRIJVING KENMERK
Beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten (BIO)
De screeningunit wordt betrokken bij dit inkooptraject, aangezien het een opgave met een waarde van meer dan 20 miljoen Euro betreft.
Multidisciplinaire opgave
De opgave bestaat uit meerdere disciplines, diverse architectonische diensten en adviesdiensten.
Betekenisvol ontwerp
Het te realiseren ontwerp moet het slavernijverleden kunnen vertellen, daarom een internationale aanbesteding.
Integrale projectbenadering
Om het project te laten slagen is het van belang dat de ontwerpend en uitvoerend architect goed samenwerken. Zij dienen elkaar aan te vullen en te versterken.
Focus op participatie
De participatie ambities liggen zeer hoog, draagvlak creëren rondom deze opgave is essentieel.
Risicobeheersing
Kostenbeheersing van de opgave en het risicoprofiel van de realisatieovereenkomst spelen een belangrijke rol in de aantrekkelijkheid en daarmee de haalbaarheid van deze opgave voor de opdrachtgever en de marktpartijen.
Flexibiliteit in planning
Er is behoefte aan een gefaseerde opdrachtverlening.
3.3
Afbakening van de inkoopbehoefte en -scope Deze inkoopstrategie gaat over de volgende twee hoofdinkopen: 1 Een ontwerpend architect 2 Een uitvoerend architect (incl. adviseurs en coördinator)
3.4
•
Uitvoerend architect
•
Ontwerpcoördinator
•
Bouwfysisch adviseur
•
Installatieadviseur
•
Bouwkostenadviseur
•
Constructeur
•
Museumadviseur
Omvang en geraamde waarde Voor de berekening van de honoraria van de ontwerpend- en uitvoerend architect gaan we uit van een nog te bepalen vast percentage van de bouwsom. De architect wordt geselecteerd op basis van kwaliteit, niet op basis van concurrentie in de prijsopgave.
3.5
Categoriemanagement Stadsbrede raamovereenkomsten Voor de inkoop van de diensten is niet voorzien om gebruik te maken van eventuele bestaande raamovereenkomsten. Het unieke en bijzondere karakter van de opgave vraagt iets anders. Voor de realisatie van het museum en de omgeving volgt in een latere verkenning welke mogelijkheden er zijn zodra de locatie is vastgesteld. Voor nu valt te denken aan onder andere de inrichting van de openbare ruimte: stadsbrede raamovereenkomsten verhardingen, natuursteen en groen.
14
Wij rapporteren volgens de door de gemeenteraad vastgestelde Regeling grote projecten (RGP). Deze regeling is speciaal bedoeld voor projecten met grote risico’s. Daarmee wordt vooraf in beeld gebracht wat de oorzaken en gevolgen zijn van risico’s en het treffen en naleven van beheersmaatregelen. De Risman methode is de methode waarmee gewerkt wordt.
Mate van oplossingsvrijheid Het inkooptraject voor de ontwerpend architect zal een ruime mate van ontwerpvrijheid kennen. De nadruk zal voor een groot gedeelte liggen op de aspecten van creativiteit en inlevingsvermogen op het onderwerp slavernijverleden.
3.6
Politieke en/of bestuurlijke risico’s
Architect & adviseurs
POLITIEKE EN/OF BESTUURLIJKE RISICO’S TEN AANZIEN VAN DE OPDRACHT Voor de opdracht is veel aandacht in de media?
Ja
De opdracht brengt hoge kosten voor gemeente met zich mee?
Ja
De opdracht heeft een hoog afbreukrisico?
Ja
Zijn er integriteitsignalen m.b.t. de opdracht uit de markt?
Ja
Betreft de opdracht een kwetsbare doelgroep (kinderen, ouderen, gehandicapten e.d.?)
Ja
15
Zijn er andere politieke en bestuurlijke risico’s geconstateerd?
Ja
Is er sprake van politieke en/of bestuurlijke risico’s t.a.v. de opdracht?
Ja
Is er een voormelding bij de Screeningsunit gedaan?
Ja
OPMERKINGEN: Het project zal naar verwachting vanwege de complexiteit, gevoeligheid en omvang onder de regeling grote projecten (RGP) van de gemeente komen te vallen.
3.8
4
Contractafwegingen
4.1
Samenvoegen en/of perceelindeling De projectkenmerken en inkoopdoelen geven duidelijk richting aan dit onderdeel van de strategie. Kenmerkend voor dit project is het kunnen sturen op de opgave en participatie vanuit de gemeenschap. Vanuit dit oogpunt is het dan ook wenselijk om de verschillende architectonische diensten separaat aan te besteden en juist niet te kiezen voor een integrale opgave met realisatie. Het afbreukrisico is te groot als het draagvlak wegvalt doordat participatie niet voldoende heeft plaatsgevonden en er een onwenselijk, niet gedragen ontwerp wordt gerealiseerd.
Inkoopdoelen Aanvullend op de randvoorwaarden, uitgangspunten en projectdoelen zijn de inkoopdoelen voor de opgave bepaald: •
Het hebben van maximale sturing op de inhoud;
•
Het hebben van inspraak op het eindresultaat;
•
Het hebben van grip op alle betrokken partijen.
Toch zijn er wel keuzes te maken over welke onderdelen gebundeld of juist afzonderlijk van elkaar worden aanbesteed. In plaats van adviseurs afzonderlijk te contracteren voor het ontwerp is er gekozen om twee architectenteams te contracteren die gezamenlijk het ontwerpteam vormen. De ontwerpend architect bestaat uit een (mogelijk internationaal) samengesteld team van bijvoorbeeld ervaren en minder ervaren architecten die verantwoordelijk zijn voor het ontwerp en de visie. De uitvoerend architect dient kennis te hebben van de Nederlandse bouwregelgeving en is verantwoordelijk voor de aansturing van technische adviseurs.
Door het grote maatschappelijke afbreukrisico is er de wens om te kunnen (bij)sturen en in te grijpen in alle fasen van de voorbereiding en realisatie. Daarnaast is het noodzakelijk dat de betrokken marktpartijen hun teams divers en inclusief inrichten.
Onderbouwing van de keuze voor een ontwerpend- en uitvoerend architectenbureau volgt op basis van de volgende uitganspunten: •
Beoordeling wordt zuiverder door de competenties (inhoud en techniek) uit elkaar te halen;
•
Draagvlak voor de ontwerpend architect is groter;
•
Beoordeling van de ontwerpend architect is eenvoudiger;
•
Expertise Nederlandse bouwregelgeving gegarandeerd;
•
Nederlandstalige coördinator en uitwerkend team.
Doorslaggevend bij deze keuze in scheiding tussen ontwerp en uitvoerend architecten is het zuiverder kunnen beoordelen van ingediende ontwerpen tijdens de aanbesteding. De specifieke vakjury kan zich bij het ontwerpend architectenbureau namelijk uitsluitend bezighouden met de beoordeling van in eerste instantie de visie en later het ontwerp. Bij het uitvoerend architectenbureau kan er door een meer technische beoordelings commissie worden beoordeeld. Hierdoor ontstaat er ook op dit onderdeel een kwalitatievere beoordeling op de juiste aspecten.
4.2
Contractvorm Voor de ontwerpend en uitvoerend architect worden de Amsterdamse bepalingen op basis van de DNR2011 toegepast. Als er een buitenlandse architect wordt gecontracteerd, zal de Engelse vertaling van de DNR (The New Rules 2011) worden toegepast waarbij ook de Amsterdamse bepalingen van kracht zullen zijn.
16
Architect & adviseurs
17
presentaties of online platforms kunnen mensen hun stem laten horen en feedback geven op de voorgestelde ontwerpen. Dit vergroot de transparantie en draagvlak voor het uiteindelijke ontwerp.
5 Aanbestedingsprocedures •
INSPIRATIE EN PROMOTIE: Prijsvragen kunnen een bron van inspiratie en promotie zijn voor zowel architecten als de bredere samenleving. De ingediende ontwerpen worden vaak tentoongesteld, gepubliceerd in architectuurtijdschriften of online gedeeld. Dit biedt architecten de mogelijkheid om hun werk te tonen, reputatie op te bouwen en nieuwe kansen te verkrijgen. Het publiek krijgt op zijn beurt de kans om te worden geïnspireerd door innovatieve ontwerpen en architectuur in het algemeen.
Flexibiliteit en risicobereidheid: Prijsvragen als selectiemechanisme bieden een zekere mate van flexibiliteit en risicobereidheid in vergelijking met strikt gedefinieerde aanbestedingsprocedures. Ze moedigen ontwerpers aan om gedurfde, experimentele en vernieuwende ideeën te verkennen zonder geremd te worden door traditionele beperkingen. Dit kan leiden tot creatieve oplossingen en concepten die anders mogelijk niet zouden worden overwogen.
5.1
Selectie Ontwerpend architect (Internationale Prijsvraagprocedure) Er is een sterke wens om een ontwerpend architect aan te trekken die affiniteit heeft met het slavernijverleden en een vertegenwoordiger is van alle gemeenschappen. Dit betekent dat we ook buiten de grenzen van de Europese Unie geïnteresseerden willen bereiken. We richten ons naast de Europese lidstaten en de landen aangesloten bij GPA specifiek ook op het Caraïbische gebied, het Afrikaans continent en Indisch-Oceanië. De aanbestedingsprocedure die we daarvoor willen toepassen is de prijsvraagprocedure (AW art. 2.43). Het is een (internationale) uitvraag waarbij de ontwerpopgave centraal staat en de vijf beste gegadigden geselecteerd worden om tijdens de mededingingsprocedure met onderhandeling het beste plan uit te werken en te presenteren aan de jury en het publiek. De beste inschrijving leidt tot een contract dat de opdrachtgever aangaat met de architect. De prijsvraagprocedure leent zich goed voor participatie doordat het publiek invloed heeft op de keuze van de ontwerpen. Bij deze prijsvraagprocedure wordt expliciet gekozen om eerst op basis van een visie (fase 2) te komen tot een shortlist. Om vervolgens vijf ontwerpen (fase 3) te vergelijken en de kwaliteit van deze ontwerpen te stimuleren door middel van competitie.
In zekere zin is de geschiktheid van de architect ondergeschikt aan het vinden van het beste ontwerp. Als voordelen van de prijsvraag zijn te noemen: •
•
18
CREATIEVE DIVERSITEIT: Een prijsvraag trekt vaak een breed scala aan architecten en ontwerpers aan, inclusief zowel gevestigde professionals als opkomend talent. Dit kan leiden tot een diverse en innovatieve pool van ontwerpen, waarbij verschillende perspectieven en benaderingen worden verkend. Het stimuleert creatieve concurrentie en kan resulteren in baanbrekende ideeën die anders mogelijk niet naar voren zouden zijn gekomen. PUBLIEKE BETROKKENHEID: Prijsvragen hebben vaak een openbaar karakter en kunnen het bredere publiek betrekken bij het ontwerp- en besluitvormingsproces. Door het organiseren van tentoonstellingen,
Architect & adviseurs
Longlist met gegadigen door beoordeling aanmeldingen o.b.v. ingezonden referentieprojecten
FASE 1 INZENDING
Prijsvraag procedure AW2012. Art. 2.42 & 2.43 Shortlist (max. 5) door beoordeling vakjury van de visie op de opgave
Winnaar door beoordeling (vakjury en publiek) vijf schetsontwerpen
FASE 2 SELECTIE
FASE 3 GUNNING
Mededingingsprocedure AW2012. Art. 2.30 & 2.31
AANMELDINGEN Bij de aanmelding mogen alle gegadigden op basis van de selectie- en geschikt heidseisen en rechtsgeldigheid deelnemen aan de prijsvraagprocedure. Alleen door de aanbestedende dienst/opdrachtgever goedgekeurde gegadigden mogen deelnemen aan de tweede fase waarin de beste vijf inzendingen op de visie worden gekozen. Met deze stap proberen we kansarme gegadigden te scheiden van de kansrijke(re) gegadigden.
19
SELECTIE VISIE OP DE OPGAVE
Te denken valt aan:
De gegadigden dienen hun visie in waarbij ze voldoen aan de selectie- en geschiktheidseisen. Een selectiecommissie beoordeelt de inzendingen of deze voldoen aan de gestelde eisen. De selectiecommissie bestaande uit materie deskundigen selecteren de beste vijf visiedocumenten voor deelname aan de gunningsfase.
•
Het uitvoeren van een ontwerpopdracht met o.a. volumestudie, ontwerpschetsen van de ruimtelijke en functionele indeling, impressies en een ontwerptoelichting.
•
Het indienen van een plan van aanpak waarin zijn opgenomen: de visie op het ontwerp, op welke wijze de inschrijver het ontwerpproces inricht en hoe opdrachtgever en gebruikers hierbij worden betrokken.
KEUZE BESTE SCHETSONTWERP
Bereik landen buiten de GPA
De vijf best scorende architecten worden uitgenodigd om een schetsontwerp te maken. Deze schetsontwerpen zullen vergezeld van een ontwerpvisie aan het publiek gepresenteerd worden. Een vakjury beoordeelt samen met het publiek het winnende schetsontwerp. De voorgenomen verhouding in stemrecht tussen vakjury en publiek zal nader bepaald worden. De selectiecommissie(s) en de vakjury zullen samengesteld worden op basis van de bij de beoordeling passende competenties.
De selectie van de ontwerpend architect richt zich breder dan de Europese markt. Dit betekent dat naast de verplichte aankondiging op het Europese tenderplatform ook andere kanalen zullen worden ingezet om de voormalige Nederlandse koloniën en landen met een Nederlands slavernijverleden te bereiken. Hierbij valt te denken aan internationale vakbladen, buitenlandse brancheverenigingen, consulaten, enz. De inschrijving zal niet geschieden via het tenderplatform maar via e-mail en een daartoe in te richten website. De huidige tenderplatforms zijn ingericht voor de Europese markt.
Selectie eisen t.a.v. visie op de opgave Voor het terugbrengen van het aantal gegadigden wordt er naast de gestelde geschiktheidseisen beoordeeld op de visie op de opgave. Belangrijke elementen daarbij zijn:
Twee voorbeelden hiervan zijn: Powerhouse Parramatta International Design Competition2 en dichter bij huis, ontwerpwedstrijd uitkijktoren ICOON Terneuzen3.
• Affiniteit hebben met het slavernijverleden.
Tegemoetkoming inschrijfkosten
• Visie op de ruimtelijke vertaling van het eindadvies van de kwartiermakers (o.a. op het museaal concept).
Voor de mededingingsprocedure (fase 3) kunnen de overgebleven inschrijvers een tegemoetkoming verwachten voor de gemaakte kosten. De tegemoetkoming per inschrijver zal nog worden vastgesteld.
• Visie op de ruimtelijke vertaling van het museum met park op de voorkeurslocatie. • Visie op de samenstelling van het ontwerpteam en de organisatie.
Aandachtspunten bij de (internationale) prijsvraagprocedure
Het in te dienen visiedocument kan daarbij eventueel ondersteund worden met illustraties, impressies e.d. Er mag echter nog geen ontwerp worden ingediend. In de uitvraag zal het wedstrijdreglement nader worden uitgewerkt in vormvereisten voor de inzending.
•
De selectiecommissie dient te bestaan uit materiedeskundigen die in staat moeten zijn om het visiedocument en het later in te dienen schetsontwerp inhoudelijk te kunnen beoordelen (vakjury).
•
De selectiecommissie dient zich te houden aan het vooraf bekend gemaakte wedstrijdreglement, daarvan afwijken is niet toegestaan.
•
Het aantal potentieel geïnteresseerden moet niet worden onderschat. Een nadere uitwerking van de selectie eisen en geschiktheidseisen moet nog uitgevoerd worden.
•
Er moeten voldoende communicatiekanalen worden ingericht, zodat de (internationale) doelgroepen waarop we ons richten bereikt worden.
•
Het specifiek op te richten platform/ website dient internationaal (meertalig) ingericht te zijn.
Geschiktheidseisen •
Een accreditatie van een erkende organisatie/ instituut waaruit blijkt dat de inschrijver beroepsbekwaam is in het vakgebied architectuur. Hierbij valt onder andere te denken aan een inschrijving architectenregister “Bureau Architectenregister”.
• Aantoonbare ervaring met het ontwerpen van een gebouw, monument of bouwwerk dat een publieke, politieke en/of maatschappelijke lading/functie vervuld waarbij: a Oplevering in de afgelopen vijf jaar. b Omvang tenminste 5.000 m2.
Gunningscriteria schetsontwerp De gunningscriteria zien toe op de nadere uitwerking van de ingediende visie, een schetsontwerp en bijbehorende ontwerpvisie. De beoordeling zal plaatsvinden door een vakjury en het publiek.
20
Architect & adviseurs
Powerhouse Precinct at Parramatta International Design Competition | Powerhouse Precinct at Parramatta (malcolmreading.com) 3 icoonterneuzen.nl
2
21
5.2
Gunningscriteria plan van aanpak
Selectie Uitvoerend architect (Europese Niet-Openbare procedure)
Naast het element prijs wordt er beoordeeld op het plan van aanpak op de opgave. Voor de beoordeling van het plan van aanpak zal een beoordelingscommissie worden aangesteld met inhoudelijke kennis en bijstand van de ontwerpend architect.
De markt voor architecten met kennis van Nederlandse wet- en regelgeving i.c.m. ervaring met het ontwerpen van gebouwen met een maatschappelijke functie is omvangrijk. Daarbij is er net zoals bij de ontwerpend architect een sterke wens dat het uitvoerend team een goede afspiegeling van de huidige samenleving is, met andere woorden: divers en inclusief.
Aandachtspunten bij de Europese Niet-Openbare procedure
Met een niet-openbare Europese aanbesteding kunnen er gericht architecten worden geselecteerd op basis van expertise en ervaring (bijvoorbeeld t.a.v. bouwtechnieken, duurzaamheidsnormen of ervaring met vergelijkbare projecten). Hierdoor kan er een uitvoerend architect geselecteerd worden die het meest geschikt is voor het project. In de eerste fase worden uit alle aanmeldingen de meest geschikte gegadigden (max. 5) op basis van vooraf opgestelde en gecommuniceerde selectiecriteria geselecteerd. De geselecteerden worden uitgenodigd om een inschrijving te doen. In de tweede fase worden de inschrijvingen beoordeeld. De opdracht wordt gegund op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding, waarbij naast prijs wordt beoordeeld op het plan van aanpak op de opgave.
Shortlist (max. 5) door beoordeling selectiecommissie van de visie op de samenwerking
5.3
•
De selectiecommissie dient te bestaan uit materiedeskundigen die in staat zijn het visiedocument en het plan van aanpak inhoudelijk te beoordelen.
•
De selectiecommissie dient zich te houden aan de vooraf bekend gemaakte selectie eisen en gunningscriteria, daarvan afwijken is niet toegestaan.
•
Het aantal potentieel geïnteresseerden moet niet worden onderschat. Een nadere uitwerking van de selectie eisen en geschiktheidseisen moet nog uitgevoerd worden.
Overige in te kopen diensten Op onderdelen zoals bouwkosten, techniek, planning, programma en gebruik zullen naar verwachting second opinions door de opdrachtgever worden laten uitgevoerd. Dit vormt onderdeel van de afsluiting van een ontwerpfase met een fasedocument. Bij de afronding van een fase wordt het programma van eisen door de ontwerpteams herijkt en ter goedkeuring aan de opdrachtgever voorgelegd.
FASE 1 AANMELDING
AW2012 Art. 2.27 Winnaar door beoordeling selectiecommissie vijf plannen van aanpak
FASE 2 INSCHRIJVING
Selectie eisen op de samenwerking en uitwerking Bij de selectie van de gegadigden wordt er beoordeeld op basis van de afgegeven visie op de samenwerking en uitwerking. Er is namelijk een gerede kans dat een buitenlandse architect als ontwerpend architect wordt aangesteld. Zodoende is de wijze van afstemming, risicobeheersing en samenwerking van groot belang en wordt gevraagd deze nader uit te werken in een visie. De samenstelling van het ontwerpteam en de organisatie zal ook worden beoordeeld.
Geschiktheidseisen Aantoonbare ervaring met het ontwerpen en volledig technisch uitwerken van een gebouw, monument of bouwwerk in Nederland dat een publieke, politieke en/of maatschappelijke lading/functie vervuld waarbij:
22
•
Oplevering in de afgelopen vijf jaar.
•
Omvang tenminste 5.000 m2.
Architect & adviseurs
23
6 Inkoopaanpak,
organisatie en planning
OPDACHTGEVER
UITVOEREND ARCHITECT (+ADVISEURS)
ONTWERPEND ARCHITECT
6.1
Schematische weergave van de rolverdeling tussen opdrachtnemers en opdrachtgever.
Aanpak en organisatie Eisen aan de eigen organisatie Tijdens het schrijven van deze strategie heeft het projectteam verschillende contract- en samenwerkingsvormen verkend. Hierbij is geconstateerd dat het projectteam bekend en vertrouwd is met de uitvraag van architectonische diensten, maar in mindere mate met internationale uitvragen.
AANNEMER
6.2
Contractmanagement De taak van coördinator valt onder het uitvoerend architectenteam. De coördinator wordt in samenspraak met het ontwerpend team aangesteld. De coördinator vormt de link tussen de ontwerpend architect, uitvoerend architect en opdrachtgever.
BENODIGDE KENNIS Ter voorbereiding op de aankomende fase, zullen er nog verkenningen gedaan worden naar andere opgaven met een internationaal ontwerpkarakter. De uitvraag is voor Nederlandse begrippen zeldzaam en dat vergt dus ook een unieke aanpak.
ONTWERPEND ARCHITECT
OPDACHTGEVER
ONTWERPEND ARCHITECT
OPDACHTGEVER
ONTWERPEND ARCHITECT
OPDACHTGEVER
UITVOEREND ARCHITECT (+ADVISEURS)
AANNEMER
PROCESBEGELEIDING PRIJSVRAAG Om de kans op succes te vergroten is het raadzaam om het projectteam in de selectie fase bij te laten staan door een procesbegeleider. Een begeleider die de spelregels en het gedachtengoed van een prijsvraag bewaakt. Een procesbegeleider moet zorgen dat de gemeentelijke processen en procedures zo goed mogelijk gevolgd worden zonder daarbij de inschrijvers uit het oog te verliezen. Om de rol van proces begeleider in te vullen zal eerst intern binnen de gemeentelijke organisatie worden gekeken naar een geschikte kandidaat. Indien deze niet beschikbaar of aanwezig is, zal extern worden gezocht.
UITVOEREND ARCHITECT (+ADVISEURS)
FASE 1 PRIJSVRAAGFASE (2024)
FASE 2 ONTWERP- TOT VERGUNNING (2025)
FASE 1 BOUWTEAMFASE EN UITVOERING (2026 – 2029)
Schematische weergave gefaseerde aanpak.
24
Architect & adviseurs
25
7 Vervolgstappen
• Aan de hand van dit hoofdlijnendocument kan het projectteam met de Tender board in gesprek voor een nader advies. De Tenderboard adviseert over de inkoopstrategie en vervolgens over de inkoopdocumenten.
26
•
De volgende stap is om de prijsvraag voor de ontwerpend architect en aanbesteding uitvoerend architect op te stellen.
•
De Lead Buyer Fysiek toetst de aanbestedingen en geeft een advies aan de (interne) opdrachtgever.
Architect & adviseurs
27
28
Architect & adviseurs
29
www.amsterdam.nl/diversiteit/nationaal-slavernijmuseum