5. Bijlage 11 Externe veiligheid.pdf
Tekst van het document
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS RAPPORTAGE INVENTARISATIE GROEPSRISICO EN MOGELIJKE MAATREGELEN DIENST ZUIDAS AMSTERDAM
11 januari 2010
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Inhoud Samenvatting_______________________________________________________________ 4 1
Inleiding ________________________________________________________________ 5 1.1 Aanleiding ___________________________________________________________ 5 1.2 Doel ________________________________________________________________ 5 1.3 Leeswijzer____________________________________________________________ 5
2
Wet- en regelgeving ______________________________________________________ 6 2.1 Inleiding _____________________________________________________________ 6 2.2 Wettelijk kader________________________________________________________ 6 2.3 Normen _____________________________________________________________ 6 2.4 Het Basisnet voor rijkswegen_____________________________________________ 7
3
Aanpak _________________________________________________________________ 9 3.1 Inleiding _____________________________________________________________ 9 3.2 Stappenplan verantwoording groepsrisico __________________________________ 9 3.3 Ruimtelijke Invulling van de flankprojecten _________________________________10 3.4 Vervolgstappen ______________________________________________________10 3.5 Eindproduct _________________________________________________________10
4
Ruimtelijke inventarisatie_________________________________________________11 4.1 Inleiding ____________________________________________________________11 4.2 Flankproject Amsterdam Rai ____________________________________________11 4.3 Flankproject Beethoven ________________________________________________ 14 4.4 Flankproject Frederik Roeskestraat _______________________________________17 4.5 Flankproject Gershwin _________________________________________________ 20 4.6 Flankproject Ravel ____________________________________________________ 23 4.7 Flankproject Strawinsky ________________________________________________ 27 4.8 Flankproject Vivaldi ___________________________________________________30 4.9 Flankproject Kenniskwartier_____________________________________________35
5
Risico’s_________________________________________________________________38 5.1 Inleiding ____________________________________________________________38 5.2 Risicoanalyse vervoer van gevaarlijke stoffen over de A10 _____________________38 5.3 Risico’s in de huidige en toekomstige situatie _______________________________ 40
6
Scenarioanalyse ________________________________________________________43 6.1 Inleiding ____________________________________________________________ 43 6.2 Werkwijze brandweer _________________________________________________ 43 6.3 Scenario: tankwagen brandbare gassen ___________________________________ 44 6.4 Scenario: tankwagen brandbare vloeistoffen _______________________________ 45 6.5 Scenario: tankwagen toxische vloeistoffen _________________________________ 46
ARCADIS
2
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
7
Richtlijnen verantwoording _______________________________________________48 7.1 Inleiding ____________________________________________________________ 48 7.2 Uitgangspunten ______________________________________________________ 48 7.3 Risico’s in de huidige en toekomstige situatie _______________________________ 48 7.4 Voorgestelde maatregelen______________________________________________ 49 7.4.1 Bronmaatregelen _______________________________________________ 49 7.4.2 Effectmaatregelen ______________________________________________50 7.5 Mogelijkheden voor zelfredzaamheid _____________________________________50 7.6 Hulpverlening________________________________________________________51
8
Conclusie_______________________________________________________________ 52
Bijlage 1
Referenties________________________________________________________ 54
ARCADIS
3
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Samenvatting De flankprojecten van de Zuidas liggen aan de A10 Zuid waarover vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Om deze reden moet een verantwoording van het groepsrisico worden opgesteld voor de bestemmingsplannen van de flankprojecten. De verschillende onderdelen van het voor u liggende rapport kunnen hiervoor gebruikt worden. Het is opgesteld voor de volgende flankprojecten: Amsterdam RAI, Beethoven, Frederik Roeskestraat, Gershwin, Ravel, Strawinsky, Vivaldi, Kenniskwartier en Beethoven. In 2009 is door het adviesbureau AVIV een risicoanalyse opgesteld voor de gehele Zuidas (alle flankprojecten). Voor het bepalen van de externe veiligheidsrisico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen over de A10 Zuid is gebruik gemaakt van dit onderzoek. In de risicoanalyse van AVIV is ervan uitgegaan dat de A10 nog niet ondergronds is aangelegd: dus van het Dijkmodel met de bijbehorende flankbebouwing. Wel is rekening gehouden met de aanleg van de Westrandweg. Langs de A10 Zuid is geen plaatsgebonden 10-6 contour berekend als gevolg van het vervoer van gevaarlijke stoffen. Zelfs bij een maximale benutting van de gebruiksruimte in 2020 is er geen plaatsgebonden 10-6 contour aanwezig. Het vervoer van gevaarlijke stoffen legt daarmee geen ruimtelijke belemmeringen op aan de ontwikkeling van de flankprojecten.
De realisatie van de programma’s van de flankprojecten leidt wel tot een toename van het groepsrisico en tot een overschrijding van de oriëntatiewaarde ter hoogte van verschillende flankprojecten. Om deze reden zijn richtlijnen opgesteld voor de verantwoording van het groepsrisico. Daarbij zijn maatregelen voorgesteld ter beperking van de risico’s en is gekeken naar mogelijkheden voor zelfredzaamheid en hulpverlening. In het rapport is tot slot een aantal aandachtspunten opgenomen in het kader van externe veiligheid. Het is van belang om deze punten op te nemen in de verantwoording van het groepsrisico voor het betreffende flankproject. Samengevat zijn dit: §
het voornemen om het vervoer van LPG over de A10 Zuid te verplaatsen naar de Westrandweg door middel van een routeringsbesluit;
§
de aanbeveling om de vluchtroutes van gebouwen haaks op de A10 Zuid te oriënteren;
§
de toetsing op de bereikbaarheid;
§
de algemene bluswatervoorziening;
§
de afstemming tussen ontwerpers en brandweer met betrekking tot de bluswatervoorziening in de gebouwen.
ARCADIS
4
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
HOOFDSTUK
1.1
1
Inleiding
AANLEIDING De Zuidas is een sleutelproject van de gemeente Amsterdam. Op dit moment is de dienst Zuidas Amsterdam bezig met het uitwerken van de plannen voor de Zuidasflanken. Deze projecten liggen aan de A10 Zuid waarover gevaarlijke stoffen vervoerd worden. Om deze reden moet een verantwoording van het groepsrisico worden opgesteld voor de bestemmingsplannen van de flankprojecten. Het voorliggende rapport is opgesteld voor de volgende projecten: Amsterdam RAI, Beethoven, Frederik Roeskestraat, Gershwin, Ravel, Strawinsky, Vivaldi, Kenniskwartier en Beethoven.
1.2
DOEL Het doel is het opstellen van een rapport dat gebruikt kan worden bij de onderbouwing van de besluitvorming over de flankprojecten van de Zuidas.
1.3
LEESWIJZER In hoofdstuk twee is de wetgeving op het gebied van de risico’s van transport van gevaarlijke stoffen kort beschreven. Daaropvolgend wordt in hoofdstuk drie de aanpak besproken. De ruimtelijke invulling per plan wordt gepresenteerd in hoofdstuk vier. Daarna volgt hoofdstuk vijf waarin de externe veiligheidrisico’s van de A10 zijn geïnventariseerd. In hoofdstuk zes wordt de scenarioanalyse beschreven en in hoofdstuk zeven de verantwoording van het groepsrisico. Het rapport wordt afgesloten met de conclusie in hoofdstuk acht.
ARCADIS
5
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
HOOFDSTUK
2.1
2
Wet- en regelgeving
INLEIDING In dit hoofdstuk wordt de van toepassing zijnde wet- en regelgeving voor externe veiligheid beschreven met de uitleg van de termen plaatsgebonden risico en groepsrisico. Daarbij komen ook de stappen voor de verantwoordingsplicht van het groepsrisico aan de orde.
2.2
WETTELIJK KADER Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen is sinds 2004 de Circulaire Risiconormering Vervoer Gevaarlijke stoffen [1] van toepassing. Deze Circulaire is gebaseerd op de Nota Risico Normering Vervoer Gevaarlijke Stoffen [2] en het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (BEVI) [3]. In de Circulaire wordt zoveel mogelijk aangesloten bij het BEVI. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de uitwerking van de normen en grenswaarden voor het plaatsgebonden risico en hoe een mogelijke verhoging van het groepsrisico verantwoord moet worden.
2.3
NORMEN
Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico (PR) geeft inzicht in de theoretische kans op overlijden van een individu op een horizontale afstand van een risicovolle activiteit. Het PR wordt bepaald door te stellen dat een (fictieve) persoon zich 24 uur per dag gedurende een heel jaar, onbeschermd op een bepaalde plaats bevindt. Het PR is geheel afhankelijk van de hoeveelheid vervoer en de aard van gevaarlijke stoffen en de ongevalfrequentie. Het PR kan als contour worden weergegeven op een topografische kaart door middel van lijnen die getrokken zijn door de punten met een gelijk risico. De grenswaarde van het PR voor het vervoer van gevaarlijke stoffen is 10-6 per jaar. Voor nieuwe situaties geldt deze norm als grenswaarde. Nieuwe (beperkt) kwetsbare bestemmingen mogen niet binnen deze contour worden toegevoegd. Op termijn gaat de 10-6 ook voor bestaande situaties als grenswaarde gelden.
Groepsrisico Het groepsrisico (GR) wordt naast de mogelijke ongevallen en bijbehorende ongevals- en uitstromingsfrequentie bepaald door de aanwezige mensen in de nabijheid van een eventueel ongeval. Bij het aangeven van representatieve aantallen personen wordt gewerkt vanuit zowel de kwetsbare als de minder kwetsbare bestemmingen. Met het GR wordt aangegeven hoe hoog het totale aantal slachtoffers bij een ongeval kan zijn op basis van de aanwezige mensen.
ARCADIS
6
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Naarmate de groep slachtoffers (N) groter wordt, moet de kans (f) op een dergelijk ongeval (kwadratisch) kleiner zijn. Dit resulteert in een fN-curve waarbij de kans tegen het aantal slachtoffers is uitgezet. Bij het bepalen van het GR wordt er getoetst aan de oriëntatiewaarde. Dit is geen norm of grenswaarde, maar geldt als ijkpunt. In de praktijk wordt de oriëntatiewaarde vaak als richtlijn genomen. In afbeelding 2.1 is een voorbeeld gegeven van een fN-curve. De rode gestippelde lijn is de oriëntatiewaarde. De groene lijn is het berekende groepsrisico over een traject. Afbeelding 2.1 Voorbeeld fN-curve
Voor het groepsrisico geldt een verantwoordingsplicht bij een wijziging (toename) van het groepsrisico ten opzichte van de huidige situatie en/of bij een overschrijding van de oriëntatiewaarde. Dit geldt voor zowel wijzigingen in de ruimtelijke ordening als voor wijzigingen in verkeersbesluitvorming en transportstromen.
Verantwoordingsplicht groepsrisico De verantwoordingsplicht bestaat uit de volgende stappen en is zodanig opgebouwd dat deze in ruimtelijke besluiten opgenomen kan worden. De onderdelen van de verantwoordingsplicht zijn [4]: § §
Vaststellen van de bestaande risico’s van de huidige situatie. Vaststellen van het risico voor nieuwe situaties na realisatie van RO- en vervoersontwikkelingen.
2.4
§
Ruimtelijke onderbouwing van het plan.
§
Maatregelen ter beperking van de risico’s (bronmaatregelen).
§
Mogelijkheden voor hulpverlening en zelfredzaamheid.
HET BASISNET VOOR RIJKSWEGEN Ten tijde van het vaststellen van deze rapportage wordt door het Rijk gewerkt aan het Basisnet Weg. Het voorstel Basisnet beoogt de spanning tussen het vervoer van gevaarlijke stoffen over rijkswegen, ruimtelijke ontwikkelingen en veiligheid te verminderen door het vaststellen van gebruiksruimtes voor het vervoer en veiligheidszones voor de ruimtelijke ordening. Voor de A10 Zuid zijn de volgende beleidsontwikkelingen uit het Basisnet Weg van belang; het plasbrandaandachtsgebied (PAG) en de maximale gebruiksruimte.
ARCADIS
7
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Voor rijkswegen waarover een ‘aanzienlijke hoeveelheid brandbare vloeistoffen’ vervoerd wordt, is een PAG voorgesteld. Hieronder valt ook de A10 Zuid in de gemeente Amsterdam. Het PAG is een zone van 30 meter die het effectgebied1 weergeeft van een plasbrand bij een tankwagen met brandbare vloeistoffen. Deze zone wordt gemeten vanaf de rand van de rechter- of linkerrijstrook. Het voorstel is dat wanneer het bevoegd gezag kwetsbare objecten wil ontwikkelen binnen een PAG, het besluit zorgvuldig moet worden afgewogen2 [5]. In het voorstel Basisnet Weg is daarnaast een maximale gebruiksruimte voor het vervoer gedefinieerd. De gebruikruimte geeft het plafond aan tot waar het vervoer van gevaarlijke stoffen over de rijkswegen mag doorgroeien. De gehanteerde vervoercijfers zijn voor alle vervoerde stoffen behalve LPG twee maal zo hoog als de vervoersprognoses voor 2020 op basis van het Global Economy scenario. Voor LPG geldt afhankelijk van de rijksweg een plafond van minstens een factor anderhalf ten opzichte van het Global Economy scenario in 2020 [5]. Voor de A10 Zuid geldt voor het vervoer van LPG een plafond van 3.912 tankwagens per jaar [1]. Het Basisnet is momenteel in ontwikkeling en de verwachting is dat het medio 2010 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd en in 2011 in werking treedt.
1
Met effectgebied wordt bedoeld het gebied waarbinnen een ongeval met gevaarlijke stoffen leidt tot
dodelijke slachtoffers onder personen die er aanwezig zijn. 2
Het is mogelijk dat voor het bouwen van kwetsbare objecten binnen het PAG een uitgebreide
verantwoordingsplicht zal gaan gelden.
ARCADIS
8
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
HOOFDSTUK
3.1
3
Aanpak
INLEIDING Een verantwoording van het groepsrisico is een plicht die een gemeente heeft bij het opstellen van een ruimtelijk plan of het afgeven van een vergunning (zie ook paragraaf 2.3). Hiermee verantwoordt een gemeente wat zij op een bepaalde locatie willen bouwen en waarom daar.
3.2
STAPPENPLAN VERANTWOORDING GROEPSRISICO Bij een verantwoording van het groepsrisico zijn veel partijen betrokken. Enerzijds de Dienst Ruimtelijke Ontwikkeling (DRO) en de Dienst Milieu en Bouwtoezicht (DMB) en anderzijds de regionale brandweer, die een adviestaak heeft in dit project. De verschillende partijen hebben elk hun eigen vragen, eisen en punten van aandacht. Er bestaat een spanningsveld tussen de ruimtelijke ordening en veiligheid. Dit komt tot uiting in maatregelen die bijvoorbeeld de brandweer voorstelt. Daarbij moeten dus keuzes worden gemaakt. Wordt er gekozen voor een veilig plan of een optimaal ingevuld plan? Voor de verantwoording van het groepsrisico moeten de volgende stappen doorlopen worden: §
Risico’s: in de situatie zonder Zuidas én met Zuidas.
§
Ruimtelijke onderbouwing.
§
Maatregelen ter beperking van het groepsrisico, onderverdeeld in: − bronmaatregelen; − effectmaatregelen oftewel maatregelen aan gebouwen en inrichting van het gebied; − maatregelen voor zelfredzaamheid.
§
Zelfredzaamheid.
§
Hulpverlening: − scenarioanalyse; − bluswatervoorzieningen en bereikbaarheid.
ARCADIS
9
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
In afbeelding 3.2 wordt het werkproces voor het doorlopen van de verantwoording van het groepsrisico weergegeven. Afbeelding 3.2 Werkproces voor het doorlopen van de verantwoording groepsrisico
In de volgende hoofdstukken zijn de uitkomsten van de verschillende stappen beschreven.
3.3
RUIMTELIJKE INVULLING VAN DE FLANKPROJECTEN Voor deze verantwoording gaan wij uit van de volgende flankprojecten: Amsterdam RAI, Beethoven, Frederik Roeskestraat, Gershwin, Ravel (inclusief Parkrand), Strawinsky, Vivaldi en Kenniskwartier. Voor de Kop Zuidas is al een verantwoording van het groepsrisico opgesteld en daarom wordt het flankproject niet behandeld in dit rapport. In de verantwoording voor het flankproject Kop Zuidas is aangesloten bij de hier gehanteerde werkwijze. Per flankproject worden de volgende vragen beantwoord: §
In welk stadium bevindt elk van de plannen zich? Met andere woorden zijn er al besluiten genomen voor de delen van de projecten?
§
Wat is de huidige situatie voor realisatie van het plan?
§
Wat is de toekomstige invulling van het plangebied?
§
Welke onderdelen zijn mogelijk zonder het Dok?
Voor beantwoording van bovenstaande vragen zijn interviews afgenomen met de managers van de flankprojecten en zijn de meest actuele plandocumenten geraadpleegd. De beschrijving per plan is in een later stadium aan de projectmanagers teruggekoppeld.
3.4
VERVOLGSTAPPEN In de eerste fase van het project is de basisinformatie verzameld. Na deze fase is een projectgroep samengesteld bestaand uit adviseurs en vertegenwoordigers van ARCADIS, de Dienst Ruimtelijke Ordening (DRO), de Dienst Milieu en Bouwtoezicht (DMB), de Dienst Zuidas Amsterdam en de regionale brandweer. In de projectgroep heeft verder afstemming plaatsgevonden over de uit te voeren scenarioanalyse en de te nemen maatregelen inzake hulpverlening en zelfredzaamheid.
3.5
EINDPRODUCT Alle voorgaande onderdelen leiden tot een rapport waarin alle ingrediënten voor de bestuurlijke verantwoording aanwezig zijn. Van dit rapport kan gebruik worden gemaakt voor de verantwoording van het groepsrisico per flankproject.
ARCADIS
10
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
HOOFDSTUK
4.1
4
Ruimtelijke inventarisatie
INLEIDING Voor dit onderzoek gaan wij uit van de volgende flankprojecten: Amsterdam RAI, Beethoven, Frederik Roeskestraat, Gershwin, Ravel, Strawinsky, Vivaldi, Kenniskwartier en Beethoven. In overleg met de Dienst Amsterdam Zuidas zijn verder de volgende uitgangspunten gehanteerd: § voor de genoemde flankprojecten is uitgegaan van de stand van zaken 1 januari 2009; § de flankprojecten Mahler en Kop Zuidas zijn autonome ontwikkelingen.
4.2
FLANKPROJECT AMSTERDAM RAI
Bronnen Concept Projectbesluit Amsterdam RAI, april 2008 Ligging van het plangebied De RAI ligt ten oosten van het centrumgebied van Zuidas. Het complex ligt aan de Wielingenstraat (in het noorden), de A10 (in het zuiden), het Beatrixpark (westen) en de Europaboulevard (oosten). Het plangebied beslaat een oppervlakte van circa 25 hectaren. Afbeelding 4.3 Ligging van flankproject Amsterdam RAI
ARCADIS
11
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Besluitvormingsfase Voor het plan is tot op heden alleen een concept Projectbesluit, april 2008, opgesteld. Het projectbesluit is nog niet vastgesteld door de gemeenteraad. Volgens de planning moet dit in de tweede helft van 2008 plaatsvinden, evenals de vaststelling van het uitvoeringsbesluit. Het vigerende bestemmingsplan “RAI e.o.” voorziet niet in de ontwikkeling van een hotel en een kerkelijk centrum. Voor de realisatie van deze ontwikkelingen zal daarom een voorbereidingsbesluit genomen moeten worden.
Stedenbouwkundige situatie Amsterdam RAI Het plangebied wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van het RAI-complex, bestaande uit een internationaal beurs- en congrescentrum en tentoonstellingshallen. Het Europaplein aan de oostzijde van de RAI werd tot voor kort voor parkeren en tijdelijke evenementen gebruikt, op dit moment wordt hier het station RAI van de Noord-Zuidlijn en de nieuwe Expofoyer gebouwd.
Toekomstige invulling van Amsterdam RAI In het Projectbesluit worden de te realiseren functies in het plangebied besproken, zie daarvoor onderstaande tabel. Tabel 4.1
Ontwikkeling
Volume in m2 bvo
Nieuwe ontwikkelingen,
Hotel Kerkelijk centrum
40.000 tot 55.000 800
Concept projectbesluit RAI
De locaties van de nieuwe ontwikkelingen zijn weergegeven in afbeelding 4.4. De plaats van het nieuwe hotel is al bekend, afgebeeld met het gearceerde rechthoekige blok. De locatie van de kerk is nog niet vastgesteld. Met een ster is de meest reële locatie weergegeven. Afbeelding 4.4 Kaart nieuwe ontwikkelingen RAI Amsterdam
Ontsluiting van het plangebied In afbeelding 4.4 zijn ook de belangrijkste ontsluitingswegen van de Amsterdam RAI afgebeeld. Voor het autoverkeer is de Europaboulevard de belangrijkste verkeersader. Het
ARCADIS
12
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
terrein van is toegankelijk voor auto’s: in verband met laden en lossen zijn alle hallen en congresruimten bereikbaar per auto. Door de RAI loopt een route voor langzaam, niet-gemotoriseerd verkeer in oost-west richting die aansluit op het Beatrixpark (de rode pijl op de bovenstaande kaart). Deze route is een belangrijke verbinding tussen de Rivierenbuurt en de Zuidas en is als zodanig in de conceptvisie Zuidas 2007 verwerkt. Over de exacte ontsluiting van het hotel en het kerkelijk centrum in relatie tot de bestaande functies is tot op heden geen besluit genomen.
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp.
Relatie met het dok van de Zuidas Al de geplande functies zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
13
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.3
FLANKPROJECT BEETHOVEN
Bronnen Uitvoeringsbesluit Beethoven, april 2007 Ligging van het plangebied Het plangebied Beethoven wordt ten zuiden begrensd door de A10 en ten westen door de Beethovenstraat. Ten oosten van het plan ligt het Beatrixpark. Het gebied beslaat een oppervlakte van circa 7 hectaren. Afbeelding 4.5 Ligging van flankproject Beethoven
Besluitvormingsfase Het Uitvoeringsbesluit Beethoven is op 4 april 2007 goedgekeurd door de gemeenteraad. Stedenbouwkundige situatie Beethoven De bestaande functies in Beethoven zijn: § de Christus geboortekerk; § Sint Nicolaas lyceum, kapel en klooster; § tijdelijk kinderdagverblijf Hestia; § Stadsdeelwerf; § drietal transformatorhuisjes; Voor het overige bestaat het gebied uit openbare ruimte onderverdeeld in wegen, groen, water overlopend in het Beatrixpark.
Toekomstige invulling van Beethoven In het stedenbouwkundig ontwerp dat is opgenomen in het Uitvoeringsbesluit Beethoven van april 2007 is aangegeven dat het plan Beethoven een unieke positie heeft tussen het Beatrixpark en het nieuwe stedelijke centrum Zuidas. Naast het Uitvoeringsbesluit is door het bureau Henning Larsen Architects (HLA) in samenwerking met de dienst Ruimtelijke Ordening, Amsterdam (dRO) een plan gemaakt met een gedetailleerdere uitwerking. Dit plan is als uitgangspunt genomen voor de uitwerking van dit document. Aan de westzijde van het plan wordt aangesloten op het stedelijke karakter van de Zuidas, hoogbouw, terwijl aan de oostzijde meer aansluiting gezocht wordt bij het park. De hoogte van de bebouwing in het plangebied loopt geleidelijk op vanaf de randen van het park richting de Beethovenstraat.
ARCADIS
14
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Het gebied wordt in de toekomst ontsloten via een te realiseren nieuwe aansluiting aan de zuidzijde van het plangebied (het verlengde Mathijs Vermeulenpad). Het parkeren wordt ondergebracht in een ondergrondse parkeergarage. Deze garage ligt onder alle bouwvelden en onder een groot deel van de openbare ruimte, met uitzondering van het Sint Nicolaas lyceum. Het maaiveld wordt daardoor ontzien van parkeren, waardoor deze ruimte voornamelijk een verblijfsfunctie krijgt. De voetgangersentree van de parkeergarage is op dit moment gesitueerd op het plein tussen kavel 3 en kavel 5. In het plangebied wordt het volgende programma voorzien, verdeeld over de kavels die in de laatste kolom staan. In afbeelding 4.6 is de ligging van de kavels weergegeven. Functie
Invulling
Invulling per kavel, stand van
Kavel 1
Voorzieningen
School
zaken oktober 2010
Kavel 2
Wonen
Kavel 3
Kantoren
o.a. commerciële plint
Kavel 4
Voorzieningen
o.a. Platform 21
Tabel 4.2
Wonen Kavel 5
Kantoren
Akzo Nobel
Kavel 6
Voorzieningen
Museum
Kavel 7
Wonen
Afbeelding 4.6 Ligging plankavels (nummers), stand van zaken oktober 2008
Het totale programma uit het uitvoeringsbesluit is 87.000 m2 bruto vloeroppervlak, waarvan circa 30.000 m2 bestemd is voor kantoren, 30.000 m2 voor woningen en 27.000 m2 aan voorzieningen. Voor wat betreft het wonen en de voorzieningen (musea) krijgen deze voornamelijk plaats aan de oost- en noordzijde van het plangebied, waarbij de school aan de Beethovenstraat grenst. Verdere uitwerking en realisatie van de plannen vinden gefaseerd plaats.
ARCADIS
15
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Ontsluiting van het plangebied Het expeditiesysteem voor het plangebied is nog in onderzoek. Deze kan centraal plaatsvinden of per gebouw. Uitgangspunt is dat het gebied op maaiveld bereikbaar is voor hulpdiensten en incidenteel voor overig verkeer. Het gebied op maaiveld wordt een verblijfsgebied. Dat wil zeggen dat er geen doorgaande autoroute of hoofdfietsroute gerealiseerd wordt. Na realisatie van het plangebied vindt de ontsluiting van autoverkeer vindt plaats via het verlengde Mathijs Vermeulenpad. In afbeelding 4.7 zijn de verschillende vervoersstromen op hoofdlijnen weergegeven. Afbeelding 4.7 Ontsluiting van het plangebied met extra toevoeging geel voor voetgangers
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp. Relatie met het dok van de Zuidas De geplande functies zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
16
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.4
FLANKPROJECT FREDERIK ROESKESTRAAT
Bronnen Uitvoeringsbesluit Frederik Roeskestraat, juli 2008 Ligging van het plangebied Het plangebied wordt globaal begrensd door het Zuideramstelkanaal (noorden en oosten), de Rooms Katholieke begraafplaats (zuiden) en de Amstelveenseweg (westen). Het gebied is ongeveer 9 hectare groot. Afbeelding 4.8 Ligging van flankproject Frederik Roeskestraat
Besluitvormingsfasen Voor het plan Frederik Roeskestraat is tot op heden alleen het projectbesluit vastgesteld. Het uitvoeringsbesluit ligt op dit moment ter vaststelling bij de gemeenteraad. Daarnaast zijn er ook geen besluiten genomen voor delen van het plangebied. Stedenbouwkundige situatie Frederik Roeskestraat Op dit moment liggen er veel onderwijsinstellingen in het gebied: de Rietveldacademie, de Geert Grooteschool, de Openluchtschool en de British School. Daarnaast wordt het plangebied aan de zuidzijde begrensd door de Rooms Katholieke begraafplaats Buitenveldert. De bezoekerstoegang van de begraafplaats ligt in het plangebied. Deze toegang wordt geflankeerd door het kantoor, de kapel en het bedrijfsgebouw van de begraafplaats. Op de hoek van de Amstelveense weg met de Fred Roeskestraat bevinden zich verder twee kantoorgebouwen; het Forumgebouw en het Olympic Plaza.
Toekomstige invulling van Frederik Roeskestraat Het doel is om het plangebied op termijn te transformeren van een monofunctioneel gebied met voornamelijk scholen naar een gemengd gebied met wonen, kantoren, onderwijsfuncties en voorzieningen. Zodat de Frederik Roeskestraat beter aansluit op het stedelijk gebied van de Zuidas en Oud Zuid.
ARCADIS
17
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Het wonen moet aan de Frederik Roeskestraat een duidelijk herkenbare functie krijgen. Op diverse kavels (op de kaart nummers 2, 3 en 4) wordt ruimte geprogrammeerd voor de bouw van woningen. Daarbij zal de huidige bebouwing van de British School en het ROC (3,4) worden vervangen door een mix van kantoren, woningen en voorzieningen. Ook is het bedoeling om op het Rietveldkavel (2) woningen te realiseren voor studenten. Verder wordt aan de zuidzijde van het plangebied circa 2.400 m2 voorzieningen ontwikkeld in de vorm van paviljoens. Het totale programma van de Frederik Roeskestraat is weergegeven in tabel 4.3. Afbeelding 4.9 Verkaveling Frederik Roeskestraat
Tabel 4.3 Programma Frederik Roeskestraat
Kavel 1
Programma in m2 bvo Forum/Loyens Loeff -kantoren Rietveld academie
15.700
2
-voorzieningen
15.800
3
Sloop
5.000
-5.000
-wonen Voormalig ROC -kantoren -voorzieningen
5.000
Toe te voegen
Totaal 15.700
-wonen British school -kantoren -voorzieningen
4
Bestaand
-5.000
3.500
19.300
3.500
3.500
12.480 500
12.480 500
8.650
8.650
12.730 500
12.730 500
8.820
8.820
5
-wonen Geert Grooteschool -voorzieningen Openluchtschool
11.000
11.000
6
-voorzieningen Olympic Plaza
1.200
1.200
7
-kantoren -voorzieningen
5.900
5.900
8
Uitbreiding Olympic Plaza -voorzieningen
1.200
1.200
9-12
Paviljoens zuidzijde Fred. Roeske. -voorzieningen
2.400
2.400
13
RK Begraafplaats Buitenveldert -voorzieningen
54.280
105.080
Totale programma
1.200 60.800
1.200 -10.000
Ontsluiting van het plangebied De Frederik Roeskestraat is momenteel voor gemotoriseerd verkeer enkel via de
ARCADIS
18
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Amstelveenseweg te bereiken. De oostzijde van de straat ter hoogte van de achterzijde van de percelen Dirk Schäferstraat (1-5) en de Dina Appeldoornstraat blijft in beide richtingen afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Door de toename van de bebouwingsdichtheid in het plangebied zal het autoverkeer over de Fred. Roeskestraat toenemen. Verkeerskundig onderzoek heeft uitgewezen dat er geen aanpassing van het wegprofiel noodzakelijk is en dat het kruispunt Fred.RoeskestraatAmstelveenseweg niet aangepast hoeft te worden om de toename van het autoverkeer te kunnen verwerken. Voetgangers kunnen het gebied gemakkelijk bereiken en verlaten. Er zijn met name aan de noordzijde van de Frederik Roeskestraat goede trottoirs en omdat de straat doodlopend is, is deze relatief autoluw. Verder zijn er tussen de kavels aan de noordzijde voetpaden en ligt er ten noorden van de Rietveldacademie een voetgangersbrug over het Zuideramstelkanaal. Daarbij loopt door de Roeskestraat een vrijliggend fietspad. Het fietspad maakt onderdeel uit van de doorgaande fietsroute tussen de Amstelveenseweg en Beatrixpark (de groene oost-west pijl op in afbeelding 4.10). Afbeelding 4.10 Route langzaam verkeer
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp. Relatie met het dok van de Zuidas De geplande functies zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
19
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.5
FLANKPROJECT GERSHWIN
Bronnen Uitvoeringsbesluit en Stedenbouwkundig Programma van Eisen Gershwin, februari 2002 Ontwerpbestemmingsplan Gershwin, november 2003 Ontwerp openbare ruimte Gershwin april 2008 Actualisatie stedenbouwkundig programma Gershwin, stand van zaken juni 2008 Ligging van het plangebied Het plangebied Gershwin wordt begrensd door de Mahlerlaan, Buiteveldertselaan, Beethovenstraat en De Boelelaan. Het plan ligt ten zuiden van het centrum van de Zuidas (weergegeven in afbeelding 4.11). Het oppervlak van het gebied beslaat circa 9 hectaren. Afbeelding 4.11 Ligging van flankproject Gershwin
Besluitvormingsfasen Voor het plan Gershwin zijn tot op heden onder meer de volgende besluiten genomen: § Projectbesluit Gershwin, juni 2001 § Stedenbouwkundig Programma van Eisen Gershwin, februari 2002 (op 6 juni 2002 vastgesteld door de gemeenteraad) § Uitvoeringsbesluit 2002 § Ontwerpbestemmingsplan Gershwin, vaststelling door gemeenteraad op 10 december 2003 § Goedkeuringsbesluit Gedeputeerde Staten op 6 juli 2004 en hernieuwde goedkeuring op 15 augustus 2008 § Vernietiging goedkeuringsbesluit op 12 maart 2008 Na de vernietiging van het goedkeuringsbesluit is het voornemen om voor de verschillende kavels artikel 19-procedures te starten. Op dit moment is al begonnen met de realisatie van het deelgebied Amsterdam Symphony en één kavel van het deelgebied Royaal Zuid.
ARCADIS
20
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Ook wordt er gestart met de reparatie van het bestaande bestemmingsplan dan wel het opstellen van een nieuw bestemmingsplan Gershwin.
Stedenbouwkundige situatie Gershwin Gershwin werd voorheen gebruikt als sportpark (Buitenveldert). In het oostelijke deel van het plangebied, ter hoogte van het ABN AMRO hoofdkantoor, ligt een parkeerterrein voor ongeveer 500 auto’s. Met de start van de realisatie van het plan zijn deze functies beëindigd.
Toekomstige invulling van Gershwin In het plan Gershwin worden 19 kavels met een hoogstedelijk woonmilieu ontwikkeld. 30% van de woningen wordt in de goedkope sector gerealiseerd. Daarbij wordt, voornamelijk in de plint, ruimte gemaakt voor voorzieningen, o.a. een medisch centrum en een hotelschool. In het Stedenbouwkundig Programma van Eisen is het plangebied opgedeeld in vier clusters, respectievelijk Zuidschans, Amsterdam Symphony, Royaal Zuid en De Complete Stad. De onderstaande afbeelding geeft de ligging van de vier clusters weer. Afbeelding 4.12 Ligging van de clusters
Per cluster is een programma opgesteld waarin bij benadering het aantal woningen, het aantal vierkante meters kantooroppervlak en het aantal vierkante meters voorzieningen is gegeven. Tabel 4.4 Programma Gerswhin, stand van zaken juni 2008
1 De Zuidschans
Aantal Aantal m2 bvo woningen kantoorruimte 460 17.000
Aantal m2 bvo voorzieningen 5.000
Invulling v.d. voorzieningen Plintvoorzieningen medisch centrum
2 Amsterdam Symphony (incl. Amsterdam Arch) 3 Royaal Zuid
105
33.000
20.000
360
0
8.000
Plintvoorzieningen
4 De Complete Stad
390
7.500
8.500
Hotelschool,
Het totale programma
1.315
57.500
41.500
O.a. zwembad, cultuur en horeca
plintvoorzieningen -
ARCADIS
21
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Het totale programma is bij benadering 274.000 m2 bruto vloeroppervlak, waarvan circa 175.000 m2 bestemd is voor woningen, 57.500 m2 voor kantoren en 41.500 m2 voor voorzieningen. Zoals blijkt uit de bovenstaande tabel zullen de woningen evenredig verspreid liggen over het gehele plangebied. De negentien kavels in Gershwin zijn verdeeld over twee stroken: aan de noordzijde (A10zijde) de stadsblokken met daarin kantoren voorzieningen en woningen; aan de zuidzijde de waterblokken waarin het hotel en woningen zijn opgenomen.
Ontsluiting van het plangebied Wat betreft de ontsluiting is het plangebied direct verbonden met het hoofdwegennet. Uitgangspunt is wel dat het gebied zelf beperkt toegankelijk is voor auto’s (alleen bestemmingsverkeer). Ontsluiting vindt plaats via de Mahlerlaan. De noord-zuidstraten vanaf de Mahlerlaan vormen een directe verbinding met de inritten van de parkeergarages, die gelegen zijn onder de bebouwingsblokken. Het gehele openbare gebied is in principe toegankelijk voor voetgangers en fietsers. Zij kunnen gebruik maken van de Gershwinlaan die dwars door het gebied loopt (zie de onderstaande kaart). Verder maakt de aanleg van noord-zuidverbindingen (inclusief drie bruggen over de De Boelegracht) de doorgang van de Mahlerlaan naar de De Boelelaan mogelijk. Hulpdiensten kunnen naast de reguliere ontsluitingswegen in het geval van calamiteiten ook gebruik maken van een aantal andere ontsluitingsmogelijkheden die weergegeven staan in afbeelding 4.13, waaronder ook de brug in cluster II over de De Boelegracht.
Bluswatervoorzieningen In de Gershwinlaan, de Mahlerlaan, De Beethovenstraat en de Buitenveldertselaan worden drinkwaterleidingen aangelegd. Op deze waterleidingen zijn om de 80 meter brandhydranten aangesloten. Dit is het primaire systeem van de bluswatervoorziening. Alle gebouwen van Gershwin zijn binnen een afstand van 40 meter (2x20 meter) van één van deze hydranten gelegen. Bij de bouwvergunningbehandeling van een gebouw zal getoetst moet worden of op gebouwniveau nog additionele voorzieningen moeten worden getroffen. Afbeelding 4.13 Ontsluiting Gershwin
Relatie met het dok van de Zuidas Al de geplande functies van Gershwin zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
22
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.6
FLANKPROJECT RAVEL
Bronnen Projectbesluit Ravel, juni 2007 Revised Masterplan Ravel, maart 2008 Ligging van het plangebied Het plangebied Ravel wordt begrensd door de rijksweg A10, De Boelelaan, Beethovenstraat en de Antonie Vivaldilaan. Het plan ligt ten oosten van het centrum van de Zuidas (weergegeven op de onderstaande kaart). Het oppervlak van het gebied beslaat circa 13 hectaren. Afbeelding 4.14 Ligging van flankproject Ravel
Besluitvormingsfase Voor het plan Ravel is tot op heden alleen het projectbesluit vastgesteld (op 26 juni 2007). In 2008 is op basis van dit besluit een Masterplan opgesteld waarin een aanzet is gegeven voor het Stedenbouwkundig Programma van Eisen.
Stedenbouwkundige situatie Ravel In het plangebied is het sportpark Goed Genoeg gelegen van AFC met vijf voetbalvelden, een clubgebouw en bijhorend parkeerterrein. Verder bevindt zich er het universitair sportcentrum van de UvA, de tijdelijke horecagelegenheid Lotz en parkeerplaats P15. Een deel van de bestaande functies zullen blijven bestaan binnen het plan Ravel/Parkrand, zij het op een andere plek binnen het plangebied. Het sportcomplex van AFC en het universitair sportcentrum zullen worden verplaatst naar de oostzijde van het gebied. Lotz heeft slechts een vergunning tot januari 2008.
Toekomstige invulling van Ravel Het plangebied Ravel krijgt een grootstedelijk karakter met de ontwikkeling van woningen en onderwijs langs de parkrand, kantoren en ‘high end retail’ langs de Beethovenstraat en op het Ravel Plaza. De detailhandel moet complementair zijn aan de functies van de nabijgelegen wijkwinkelcentra zoals het Groot Gelderlandplein. Een groot deel van de te
ARCADIS
23
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
ontwikkelen detailhandel moet bestaan uit voor Nederland nieuwe en exclusieve winkelketens. Centraal in het programma van Ravel staat de ervaring van wonen in een parkachtige stadsomgeving. In het oostelijk deel van het plangebied komt het sportcomplex van AFC te liggen, inclusief vijf voetbalvelden. De vijf voetbalvelden lopen van zuid naar noord in hoogte op, zodat een terrasvormig sportcomplex ontstaat. Twee van de vijf voetbalvelden komen te liggen op het dok (de overkapping van de A10). Onder twee velden wordt het Parkgebouw gerealiseerd, waarin het clubgebouw van AFC is gepland. Evenals de parkeervoorzieningen voor de kantoren en woningen van Vivaldi. Het totale programma van Ravel, stand van zaken december 2008, voorziet in de ontwikkeling van de volgende functies en volumes: circa 110.000 m2 bvo woningen, 91.500 m2 bvo kantoren en 68.500 m2 bvo voorzieningen. In tabel 4.5 is het programma verdeeld over de verschillende kavels. Tabel 4.5
Kavel
Functie
Programma Ravel per kavel,
1
Detailhandel
Aantal m2 bvo 2.000
Kantoren
23.500
Wonen
13.000
Voorzieningen
4.500
Lokale detailhandel en diensten
Detailhandel
4.200
Winkels topsegment
Kantoren
18.500
Wonen
12.000
Voorzieningen
2.800
Lokale detailhandel en diensten
Detailhandel
3.900
Winkels topsegment
Kantoren
15.000
Wonen
10.500
Voorzieningen
1.600
Lokale detailhandel en diensten
Detailhandel
2.000
Winkels topsegment
Kantoren
9.000
Wonen
10.000
Voorzieningen
2.500
Wonen
29.000
Flexibele plint
2.000
Lokale detailhandel en diensten
Detailhandel
2.000
Winkels topsegment
Hotel
20.000
Wonen
13.000
Voorzieningen
1.000
Lokale detailhandel en diensten
Detailhandel
1.000
Winkels topsegment
Wonen
13.500
Voorzieningen
1.000
Lokale detailhandel en diensten
Onderwijs
15.000
Nieuwe locatie British School
Wonen
9.000
Detailhandel
3.000
Kantoren
25.500
Parkgebouw voorzieningen
Nader te bepalen
stand van zaken december 2008 2
3
4
5 6
7
8 9 10
Invulling Winkels topsegment
Lokale detailhandel en diensten
Winkels topsegment
AFC clubgebouw en parkeren
ARCADIS
24
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
De ligging van de kavels is weergegeven in de onderstaande afbeelding. Afbeelding 4.15 Ligging van de kavels, Revised Masterplan Ravel (inclusief het parkgebouw)
De gekleurde blokken in afbeelding 4.15 geven een indicatie van de ligging van de beschreven functies. § Blauw: kantoren § Groen: woningen § Oranje: voorzieningen § Donkergrijs: lokale detailhandel en diensten
Ontsluiting van het plangebied In het huidige voorstel wordt het autoverkeer van Ravel ontsloten vanaf de Beethovenstraat en de aan te leggen Ravelstraat (zie afbeelding 4.16). Vervolgens wordt het bestemmingsverkeer direct afgeleid naar ondergrondse parkeergarages. Het principe is dat de toegang tot de parkeergarages vanuit het noorden/zuiden verloopt via de Ravelstraat. Het autoverkeer vanaf de parkeerplaatsen richting de Beethovenstraat verloopt langs de aan te leggen oost-westcorridors (zie de onderstaande afbeelding). Op het maaiveld is dan nog beperkt verkeer voor kort parkeren en nood- en hulpdiensten. Door het plangebied lopen verder twee belangrijke fietsroutes. Een oost-west verbinding tussen de Antonie Vivaldilaan en de Beethovenstraat. De tweede fietsroute loopt eveneens door het park, noord-zuid vanaf het Beatrixpark richting De Boelelaan. Het plangebied krijgt in het huidige voorstel een autoluw karakter. In het kader van het uitvoeringsbesluit wordt op dit moment kritisch gekeken naar de ontsluiting en mogelijk dat hier nog wijzigingen plaatsvinden.
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp.
ARCADIS
25
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Afbeelding 4.16 Ontsluiting van het autoverkeer, Revised Masterplan Ravel
Relatie met het dok van de Zuidas Twee voetbalvelden die deel uit maken van het flankproject Ravel komen op het dok te liggen. De rest van de geplande functies zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
26
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.7
FLANKPROJECT STRAWINSKY
Bronnen Startnotite Herontwikkeling Strawinsky, april 2008 Ligging van het plangebied Strawinsky is onderdeel van het Centrumgebied van de Zuidas. Het plan wordt in het noorden begrensd door de Prinses Irenestraat, in het westen door de Parnassusweg, in oosten door de Beethovenstraat en in het zuiden door de A10. In totaal bedraagt het plangebied circa 12 hectaren. Afbeelding 4.17 Ligging van flankproject Strawinsky
Besluitvormingsfase Voor het plan is tot op heden alleen de Startnotitie Herontwikkeling Strawinsky (april 2008) opgesteld. Er is nog geen projectbesluit vastgesteld voor Strawinksy. De planning is om het projectbesluit in de 2e helft van 2008 ter besluitvorming voor te leggen aan de Stadsdeelraad Zuideramstel. Stedenbouwkundige situatie Strawinsky Het gebied omvat in de huidige situatie kantoorzones aan beiden zijden van de Strawinksylaan. Deze laan is een hooggelegen autoverbinding op een dijklichaam tussen de Beethovenstraat en de Parnassusweg. Verder liggen in het plangebied een aantal kenmerkende gebouwen en functies van de Zuidas, zoals het WTC en het Atrium-complex.
Toekomstige invulling van Strawinsky Het plangebied van Strawinksy bestaat uit twee herontwikkelingsvlakken; gelegen ten noorden en ten zuiden van de Strawinksylaan. De noordzijde (het bovenste roze vlak in afbeelding 4.18) kan worden herontwikkeld tot een woon- en werkgebied met een bouwhoogte van 20 tot 30 meter. Dit kan aan de koppen oplopen tot 60 meter. In totaal wordt, naast de herontwikkeling van de bestaande kantoren
ARCADIS
27
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
(41.000 m2 ), 41.500 m2 bruto vloeroppervlak aan woningen gerealiseerd (zie tabel 4.6). De plint is gereserveerd voor kleinschalige detailhandel en horeca (cafés en restaurants). Aan de zuidzijde wordt het WTC en het Atrium/Stibbe-complex uitgebreid met 35.000 m2 bruto vloeroppervlak aan kantoorruimte. Verder wordt in de plint weer ruimte gemaakt voor detailhandel en horeca (cafés en restaurants). Afbeelding 4.18 Ligging van de herontwikkelingsvlakken
Tabel 4.6 Programma van Strawinsky
Programma in m2 bvo Noordzijde Kantoren Woningen
Bestaand 41.000
Vervanging 41.000
Voorzieningen plint Zuidzijde Atrium/Stibbe-complex WTC
67.000 139.000
Voorzieningen plint Totaal
247.000
41.000
Uitbreiding
Totaal
0 41.500
41.000 41.500
14.000
14.000
25.000 10.000
92.000 149.000
14.000
14.000
104.500
351.500
Ontsluiting van het plangebied De Strawinskylaan behoudt in de huidige plannen een functie als ontsluitingsweg voor het gemotoriseerd vervoer (zie afbeelding 4.19). In de fase waarin het dok van de Zuidas wordt gebouwd, blijven de bussen en tram waarschijnlijk over de Strawinskylaan rijden. Wanneer het middendok gerealiseerd is, zal het bus- en tramstation van de Strawinskylaan worden verplaatst naar een locatie ten zuiden van het nieuwe station Zuid. De straat kan dan opnieuw worden ingericht, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers. De Prinses Irenestraat krijgt een ander karakter. Deze weg zal ingericht worden als erftoegangsweg.
ARCADIS
28
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Afbeelding 4.19 Ontsluiting van het verkeer
Bij de herinrichting van de Strawinskylaan en de Prinses Irenestraat worden fietsers en voetgangers optimaal gefaciliteerd. Aan beide zijden van de Strawinskylaan is een vrij liggend fietspad gepland. Verder zal langs de Prinses Irenestraat een hoofdnet fietspad worden aangelegd die de verbinding zal vormen tussen de Amstel en de Schinkel. Daarbij is een fietsbrug gepland die beide straten met elkaar verbindt.
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp. Relatie met het dok van de Zuidas Al de geplande functies van Strawinsky zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
29
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.8
FLANKPROJECT VIVALDI
Bronnen Herziening Stedenbouwkundig Programma van Eisen Vivaldi, maart 2005 Plan Amsterdam, Vivaldi, mei 2007 Ligging van het plangebied Vivaldi is gelegen ten zuiden van de A10 en vormt de oostelijke entree van de Zuidas. Het plangebied wordt aan de oostzijde begrensd door de Europaboulevard, aan de westzijde door het terrein van de voetbalclub AFC en aan de zuidzijde door De Boelelaan. Het plangebied bedraagt ongeveer 10 hectaren. Afbeelding 4.20 Ligging van flankproject Vivaldi
Besluitvormingsfase Het uitvoeringsbesluit voor Vivaldi is in 2001 vastgesteld door de gemeenteraad. In 2006 is een herziening van het stedenbouwkundig programma van eisen vastgesteld. Tot op heden is er geen bestemmingsplan opgesteld voor Vivaldi. Wel zijn een aantal kavels al gerealiseerd; waaronder één kavel van de A10-zone (11), twee kavels van De Boelegrachtzone (8 en 9) en het Energiegebouw van KPN. Stedenbouwkundige situatie Vivaldi In het plangebied bevindt zich de districtscentrale en de bijhorende communicatietoren van KPN-telecom. Het elektriciteitsdistributiecentrum Zorgvlied van Nuon is eveneens in het plangebied gevestigd. Verder zijn in het gebied gevestigd: het Holiday Inn hotel, het veilinghuis Sotheby’s, de kantoren van ING en Ernst & Young, de woontoren in het Eurocenter (De Boelegrachtzone kavels 8 en 9), diverse onderwijsinstellingen en een kinderdagverblijf in de Parkrand.
Toekomstige invulling van Vivaldi Het totale programma bestaat uit ongeveer 412.500 vierkante meters bruto vloeroppervlak, waarvan 20% voor woningen is bestemd, 65% voor kantoren en 15% voor voorzieningen.
ARCADIS
30
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Het plan bestaat uit 4 deelgebieden en 14 ontwikkelingskavels. Wij zullen de deelgebieden één voor één beschouwen, waarbij gekeken wordt naar de ontsluiting en de te realiseren functie en volumes . In afbeeldingen 4.21 en 4.22 is de ligging van de deelgebieden en van de ontsluitingswegen afgebeeld. Afbeelding 4.21 Deelgebieden en kavels
Afbeelding 4.22 Ontsluiting van Vivaldi
ARCADIS
31
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Het programma van Vivaldi is in de onderstaande tabellen per kavel weergegeven in aantallen vierkante meters bruto vloeroppervlak. Voor de voorzieningen is de invulling, waar mogelijk, nader gespecificeerd. Deelgebied Parkrand
Tabel 4.7 Huidige situatie in m2 bvo,
Kavel 1
Wonen
Kantoren
Voorzieningen
Invulling
2 10
Herziening SPvE 2005 Boelengracht-zone A10-zone
3 t/m 7+ C 8+9
14.000
11
25.900 24.000
5.000 17.500
30.000
500
Sotheby’s o.a. Holiday Inn
12 13 Middengebied
14 KPN
16.250
ING Totaal Tabel 4.8 2
Toekomstige situatie in m bvo,
14.000
116.950
Deelgebied
Kavel
Parkrand3
1 2
34.000 33.000 4
Boelengracht-zone
10 3 t/m 7+ C
27.000
A10-zone
8+9 11
Herziening SPvE 2005
Middengebied Totaal
Wonen
20.800 23.000 Kantoren
Voorzieningen
13.000
1.500 1.500
30.000 51.000
1.000 8.000
24.000 30.000
17.500 500
12 13
30.000 30.000
500 500
14
20.000
500
KPN ING
16.250 20.800 108.000
14.000
265.050
Invulling
o.a. Holiday Inn
31.500
Deelgebied A10-zone Het deelgebied A10-zone is onderverdeeld in twee gebieden. Ter hoogte van de kavels 11, 12 en 13 komt een podium, een onderbouwlaag van 8 à 10 meter, waarop per kavel één toren wordt gebouwd. Op de drie kavel wordt in totaal 90.000 vierkante meter bruto vloeroppervlak kantoorruimte gerealiseerd. De drie torens komen tot ongeveer 85 meter hoog en zullen nagenoeg even hoog zijn. Op kavel 14 moet een bouwblok van 55 meter komen. In dit gebied wordt 20.000 vierkante meter bruto vloeroppervlak aan kantoren ontwikkeld. De drie torens en de blokbebouwing worden ieder afzonderlijk vanaf de straat ontsloten voor voetgangers en autoverkeer. De entree van de gebouwen en de parkeergarages komen aan de zuidzijde van het deelgebied te liggen. Voor het expeditieverkeer is ten noorden van de bebouwing een straat opgenomen voor ontsluiting van de kavels. In deze straat is éénrichtingsverkeer voorzien met een de rijrichting van oost naar west. Parkeren vindt plaats op eigen terrein, in een parkeergarage onder maaiveld.
3
Het programma voor het Parkgebouw is meegenomen in plan Ravel.
4
In het toekomstig programma wordt bij kavel 2 gesproken over 20.000 vierkante meter voor “extra
woningen/voorzieningen”. In dit rapport is de keuze gemaakt om dit aantal op te tellen bij wonen.
ARCADIS
32
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Deelgebied Parkrand De nieuwbouw in het gebied bestaat uit bouwblokken met een onderbouw tot 30 meter. Op deze onderbouw is ruimte voor een aantal torens tot maximaal 85 meter hoog. De positie van de torens staat niet vast, wel is het noodzakelijk dat op een aantal plaatsen ruimte tussen de torens open blijft. Vanwege geluidsbeperkingen is het wonen vooral aan de zuidzijde van het plangebied gesitueerd (kavels 1 en 2). De kantoren zijn gepland in het noorden, op kavel 10. De entrees van de gebouwen zijn georiënteerd op het oosten, op de Antonio Vivaldistraat. De ontsluiting van het autoverkeer vindt ook plaats via deze straat. Voor het langzaam verkeer zijn rondom de bebouwing verschillende ontsluitingswegen, zowel op de begane grond als op het hoger gelegen park aan de westzijde. De mogelijkheid wordt opengehouden om onder het meest zuidelijk sportveld (van plan Ravel/Parkrand) een parkeergarage te bouwen voor kavel 1 in het zuiden van het deelgebied. Het Parkgebouw (onderdeel van plan Ravel/Parkrand) dient als parkeervoorziening voor de kavels 2 en 10.
Deelgebied Boelegrachtzone Het programma van het deelgebied wordt in verhouding tot het oppervlak verdeeld over de kavels. De bouwhoogte varieert daarbij van 20 tot maximaal 55 meter. De bebouwing is georiënteerd op de Maria Antonia Walpurgislaan die door het midden van het gebied loopt, evenals de ingangen van de parkeergarages. De toegang tot de gebouwen komt aan de Barbara Strozzilaan en de Maria Antonia Walpurgislaan te liggen. In de toekomst zal, door de aanleg van De Boelegracht, het gemotoriseerd verkeer niet meer door de ventweg langs de Boelelaan worden ontsloten. Voor de ontsluiting van dit verkeer komen er voor twee bruggen over de Boelegracht die in het verlengde liggen van de Antonio Vivaldistraat en de Tommaso Albinonistraat. Voor het langzaam verkeer zijn daarnaast nog twee extra voetgangersbruggen over de Boelegracht gepland.
Deelgebied Middengebied Dit gebied bestaat grotendeels uit bestaande te handhaven bebouwing; de kantoren van ING (Drentestaete I en II), het kantoor van Ernst & Young, de districtscentrale met telecommunicatietoren van KPN en gebouwen met technische installaties van Nuon (Zorgvlied). In de plannen voor het gebied wordt het parkeerdek ten noorden van Drentestaete I gesloopt. De ophoging van de KPN telecommunicatietoren is eind 2008 gereed. Op het terrein van Nuon is verder een onderstation van Prorail gepland. Centraal in het Middengebied staat het opwaarderen van de bestaande functies. Dit zullen met name private initiatieven zijn van de huidige eigenaren. Ook de ontsluiting van het gebied zal nauwelijks wijzigen. Als gevolg van de nieuwe ligging van de straten, bomen, kabels en leidingen, wordt de toegang tot de parkeerplaatsen mogelijk aangepast. Nieuwe parkeerplaatsen zullen of ondergronds of in het Parkgebouw gerealiseerd moeten worden.
ARCADIS
33
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp. Relatie met het dok van de Zuidas Al de geplande functies van Vivaldi zijn mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
34
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
4.9
FLANKPROJECT KENNISKWARTIER
Bronnen Visie Zuidas, oktober 2007 Interviews met medewerkers van de Dienst Zuidas Amsterdam, augustus 2008 Kenniskwartier Startbesluit concept, november 2008 Ligging van het plangebied Het Kenniskwartier ligt in het zuidwesten van de Zuidas. Ten noorden van het plangebied ligt de rijksweg A10 en ten zuiden de A.J. Ernststraat. Verder wordt het plan in het oosten begrensd door de Buitenveldertselaan en in het westen door de Amstelveenseweg. Het plangebied bedraagt circa 42 hectaren. Afbeelding 4.23 Ligging van flankproject Kenniskwartier
Besluitvormingsfase Voor het Kenniskwartier is tot op heden geen projectbesluit opgesteld. Er vindt nog overleg plaats tussen de Dienst Zuidas Amsterdam en diverse ontwikkelaars over de invulling van het plan. Wel is een concept startbesluit opgesteld en voor de bouw van een Deloittekantoor is een artikel 19-procedure gestart. Stedenbouwkundige situatie Kenniskwartier In het plangebied ligt de campus van de Vrije Universiteit (VU) en het Universitair Medisch Centrum van de VU. Er studeren 19.000 studenten aan de VU. Daarnaast telt de universiteit en het ziekenhuis samen ruim 10.000 medewerkers. In het noordoosten ligt verder nog het sportpark Buitenveldert. Het gebied wordt doorkruist door de Boelelaan, de belangrijkste ontsluitingweg voor het gemotoriseerd verkeer.
Toekomstige invulling van Kenniskwartier Op dit moment is alleen een concept startbesluit opgesteld voor ontwikkeling van het Kenniskwartier. De locatie van de nieuwbouwplannen van de campus en het Universitair Medisch Centrum van de VU is nog onduidelijk. Wel is het mogelijk om de locatie en het
ARCADIS
35
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
programma aan te geven van het exploitatiegebied (in afbeelding 4.24 aangegeven met een blauwe stippellijn). Afbeelding 4.24 Ligging van de grondexploitatie ten noorden van de Boelelaan
Het programma uit het concept startbesluit is weergegeven in de onderstaande tabel. In totaal bedraagt het programma circa 223.000 m2 bvo kantoren, 223.000 m2 bvo woningen, 417.000 m2 bvo onderwijsvoorzieningen en 16.000 m2 bvo overige voorzieningen. Het kantoor van Deloitte (50.000 m2 bvo) is onderdeel van het programma. Tabel 4.9 Programma uit het Kenniskwartier Startbesluit concept
Programma in m2 bvo Exploitatiegebied (ten noorden van Boelelaan)
Kantoren Maximaal 223.000
Rest van het plangebied Totaal
Onderwijsvoorzieningen Minimaal 128.000 128.000
Woningen
Overige voorzieningen 16.000
0
95.000
289.000
0
223.000
223.000
417.000
16.000
Ontsluiting van het plangebied Momenteel is er nog weinig bekend over de ontsluiting van het Kenniskwartier na realisering van de plannen. In het concept startbesluit worden de Amstelveenseweg, Boelelaan en de Buitenveldertselaan genoemd als onderdeel van ontsluitingsnetwerk voor het autoverkeer. In het ontwerp van deze wegen dient de afwikkeling van het autoverkeer prioriteit te krijgen. Voor de ontsluiting van het voetgangers- en fietserverkeer is nog geen plan opgesteld. Wel dient de doorstroming van voetgangers en fietsers geborgd te worden op basis van het startbesluit.
ARCADIS
36
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
Bluswatervoorzieningen Op dit moment is geen informatie bekend over de bluswatervoorzieningen in het plangebied. In de Themagroep Water van de Dienst Zuidas Amsterdam worden afspraken gemaakt over dit onderwerp.
Relatie met het dok van de Zuidas Op dit moment zijn de geplande functies in het Kenniskwartier mogelijk zonder ontwikkeling van het dok.
ARCADIS
37
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
HOOFDSTUK
5.1
5
Risico’s
INLEIDING In 2009 is door het adviesbureau AVIV een risicoanalyse opgesteld voor de gehele Zuidas 9 (alle flankprojecten), van knooppunt Amstel (hectometer 170) tot afslag Schinkel (hectometer 210) [6]. Voor het bepalen van de externe veiligheidsrisico’s van het wegvervoer is gebruik gemaakt van dit onderzoek. In de risicoanalyse van AVIV is ervan uitgegaan dat de A10 nog niet ondergronds is aangelegd: dus van het Dijkmodel met de bijbehorende flankbebouwing. Wel is rekening gehouden met de aanleg van de Westrandweg. Wanneer kleine wijzigingen plaatsvinden in de programma’s van de flankprojecten en de totale netto omvang gelijk blijft ten opzichte van de aangehaalde programma’s in hoofdstuk vier, hebben deze geen consequenties voor de (berekende) externe veiligheidsrisico’s. Bij wijzigingen in de netto omvang van het programma of een nieuwe indeling van het plangebied, waarbij plankavels dichterbij de A10 liggen, wordt aanbevolen om nieuwe risicoberekeningen uit te voeren voor het betreffende flankproject.
5.2
RISICOANALYSE VERVOER VAN GEVAARLIJKE STOFFEN OVER DE A10 Voor de integrale verantwoording van de Zuidas wordt de volgende verdeling van de stofcategorieën aangehouden. Het aantal transporten is gebaseerd op de tellingen van Dienst Verkeer en Scheepsvaart uit 2006 [7].
Tabel 5.10 Aantal transporten in 2006 over de noordelijke rijbaan
Tabel 5.11 Aantal transporten in 2006 over de zuidelijke rijbaan
Stofcategorie
Aantal tankwagens
LF1 (brandbare vloeistof) LF2 (zeer brandbare vloeistof)
1666 5713
LT2 (giftige vloeistof)
31
GF3 (brandbaar gas)
1466
Stofcategorie
Aantal tankwagens
LF1 (brandbare vloeistof)
1396
LF2 (zeer brandbare vloeistof) LT2 (giftige vloeistof)
4631 41
GF3 (brandbaar gas)
1149
ARCADIS
38
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
De groei van het aantal transporten tot 2009 is bepaald op basis van de jaarlijkse groeipercentages van het Global Economy scenario zoals vastgesteld door Rijkswaterstaat DVS om de Toekomstverkenning vervoer gevaarlijke stoffen over de weg 2007 [8]. Voor de huidige situatie (2009) leidt dit tot de volgende transportintensiteiten: Tabel 5.12 Aantal transporten in 2009
Stofcategorie
Aantal tankwagens noordelijke rijbaan
Aantal tankwagens zuidelijke rijbaan
LF1 (brandbare vloeistof) LF2 (zeer brandbare vloeistof)
1716 5886
1438 4771
LT2 (giftige vloeistof) GF3 (zeer brandbaar gas)
33 1466
44 1149
De situatie in 2020 is ook bepaald op basis van de jaarlijkse groeipercentages van het Global Economy scenario [8]. Naar aanleiding van de verwachte verschuiving van vervoersstromen door de aanleg van de Westrandweg, is deze vervoersintensiteit vervolgens met 33% gereduceerd [6]. In de eindrapportage Basisnet Weg is tevens aangegeven dat de aanleg van de Westrandweg leidt tot minder vervoer van gevaarlijke stoffen over de A10 Zuid [5]. De gehanteerde reductiefactor is een inschatting van de gemeente Amsterdam. Aantal tankwagens noordelijke rijbaan 1283
Aantal tankwagens zuidelijke rijbaan 1075
LF2 (zeer brandbare vloeistof) LT2 (giftige vloeistof)
4400 30
3566 40
GF3 (zeer brandbaar gas)
982
770
Tabel 5.13 Aantal transporten in 2020, na aanleg Westrandweg
Stofcategorie LF1 (brandbare vloeistof)
De maximale gebruiksruimte voor 2020 is in tabel 5.14 weergegeven. Het plafond tot waar het vervoer van gevaarlijke stoffen, behalve LPG, mag doorgroeien is tweemaal zo hoog als de prognoses voor 2020 [5]. Voor het vervoer van LPG ter hoogte van de A10 Zuid geldt een plafond van 3.912 tankwagens per jaar (over beide rijbanen) [1]. De maximale gebruiksruimte is met 33% verlaagd in verband met de aanleg van de Westrandweg [6]. Tabel 5.14 Maximale gebruiksruimte voor 2020, na aanleg van de Westrandweg
Stofcategorie
Aantal tankwagens noordelijke rijbaan
Aantal tankwagens zuidelijke rijbaan
LF1 (brandbare vloeistof) LF2 (zeer brandbare vloeistof)
2566 8800
2150 7133
LT2 (giftige vloeistof) GF3 (zeer brandbaar gas)
59 1473
80 1155
ARCADIS
39
EXTERNE VEILIGHEID OP DE ZUIDAS
5.3
RISICO’S IN DE HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE SITUATIE Mogelijke wijzigingen in de programma’s van de flankprojecten zullen naar verwachting niet leiden tot een significante toename van de risico’s. Per flankproject moeten wel de wijzigingen ten opzichte van de situatie in hoofdstuk vier bekeken en beoordeeld worden.