4424-250357.R05v1 - Van Eeghenstraat 94-96-98.pdf
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam
Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Funderingsonderzoek 4424-250357.R05 v1.1 | 11-9-2025 Definitief Gemeente Amsterdam
Documentbeheer Documentgegevens Projectnaam
Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam
Fugro projectnummer
4424-250357
Fugro-documentnr.
4424-250357.R05
Versienummer
v1.1
Versiestatus
Definitief
Fugro entiteit
Fugro NL Land B.V.
Adres Fugro-kantoor
Zekeringstraat 41a 1014 BV Amsterdam
Klantgegevens Klant
Gemeente Amsterdam
Adres klant Contactpersoon klant
De heer peter Hazewindus
Versiebeheer Gecontroleerd door
Goedgekeurd door
Versie
Datum
Status
Omschrijving
Opgesteld door
1.0
4-9-2025
Concept
Initiële versie
APH
ZKJ
APH
1.1
11-9-2025
Definitief
Aanvulling met gegevens van de souterrainvloer
APH
ZKJ
APH
Projectteam Initialen
Naam
Rol
APH
A. (Ariën) Heddes
Senior Consultant Funderingsonderzoek
ZKJ
Z. (Zakaria) Rabbaj
Consultant Funderingsonderzoek
HMB
H. (Hylkje) Meeboer
Consultant Funderingsonderzoek
RDN
R. (Robbert) Drieman
Consultant Funderingsonderzoek
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina ii van i
Gemeente Amsterdam
Inhoudsopgave Documentbeheer
ii
Inhoudsopgave
i
Bijlagen .
i
1.
Inleiding
1
2.
Locatie
1
3.
Opzet funderingsonderzoek
1
4.
Archiefonderzoek
2
5.
Visuele inspectie
6
6.
Metingen
7
7.
Waterhuishouding en grondwaterdekking
11
8.
Archief heiwerk en grondopbouw
15
9.
Funderingsinspecties
18
10.
Samenvatting resultaten en analyse
22
11.
Conclusie
25
Bijlagen . -
Informatieblad en resultaten archiefonderzoek
1
-
Informatieblad en resultaten visuele inspectie
2
-
Rapportage 4424-250357.R01 met resultaten lintvoeg- en vloerwaterpassing
3
-
Rapportage 4424-250357.R02 met resultaten funderingsinspectie 1
4a
-
Rapportage 4424-250357.R03 met resultaten funderingsinspectie 2
4b
-
Rapportage 4424-250357.R04 met resultaten funderingsinspectie 3
4c
-
Rapportage SHR 250001-024 met resultaten houtonderzoek
5
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina i van 25
Gemeente Amsterdam
1.
Inleiding Op 8 februari 2024 ontving Fugro NL Land B.V. te Amsterdam van de Gemeente Amsterdam een offerteaanvraag voor een onderzoek naar de verzakking Van Eeghenstraat 94-98 te Amsterdam. De aanleiding voor de offerte betrof de zeer ernstige verzakkingen welke vanaf eind 2022 optraden bij de panden Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam. Op 19 maart 2024 heeft Fugro hiervoor de offerte uitgebracht en op 21 maart 2024 ontving Fugro hiervoor de opdracht van de Gemeente Amsterdam. De eerste onderzoeken zijn uitgevoerd in 2024. De noodzakelijke funderingsinspecties konden pas worden uitgevoerd eind juni 2025. Dit rapport bevat de resultaten van het funderingsonderzoek en beoordeling van de oorzaak van de verzakkingen.
2.
Locatie De panden zijn gelegen in de Cornelis Schuytbuurt van het Stadsdeel Zuid te Amsterdam. Figuur 2.1: situatie van het panden (bron: data.amsterdam.nl)
3.
Opzet funderingsonderzoek Het onderzoek is opgezet volgens de KCAF-richtlijn “Funderingen onder gebouwen” uit 2022. Het onderzoek bestaat normaliter o.a. uit een archiefonderzoek, scheefstandsmetingen, visuele inspectie, beoordeling grondwaterdekking op fundering, beoordeling geotechnische draagkracht en indien nodig een fysiek onderzoek van de fundering door middel van een funderingsinspectie. De resultaten hiervan worden in samenhang beoordeeld.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 1 van 25
Gemeente Amsterdam
4.
Archiefonderzoek Het archiefonderzoek is uitgevoerd bij het Stadsarchief Amsterdam. Hierbij is gezocht naar stukken van de oprichting, eventuele verbouwingen en overige informatie met betrekking tot de fundering (bijv. oude funderingsrapporten of onderzoeken). Relevante archiefstukken zijn als bijlagen aan dit rapport toegevoegd. Samengevat zijn de resultaten hiervan als volgt: 1903 – Oprichting bouweenheid
De panden vormen een bouweenheid welke volgens de ordekaart is opgericht in 1903;
Van de bouweenheid zijn tekeningen aangetroffen uit 1902 op de beeldbank van het Stadsarchief, er is geen oprichtingsdossier aangetroffen;
Het panden bestaat uit 5 bouwlagen (begane grond, 1e t/m 3e etage en een zolderetage);
Onder de bouwmuren en de gevels is een Amsterdamse houten paalfundering toegepast, bestaande uit een dubbele palenrij (paaljuk) met daar overheen kespen en langshout. De h.o.h.-afstand van de paaljukken onder de bouwmuren bedraagt globaal 1,4 m. Het funderingsmetselwerk versnijdt tekentechnisch van 0,33 m naar 0,66 m op aanlegniveau;
Onder de tussenbouwmuur is een Rotterdamse houten paalfundering toegepast, bestaande uit een enkele palenrij daar overheen langshout. Het funderingsmetselwerk versnijdt tekentechnisch van dik 0,22 m naar dik 0,33 m op aanlegniveau;
De souterrainvloer was waarschijnlijk uitgevoerd in beton of steenachtig materiaal. De vloer ruste op een gewelfde constructie van waarschijnlijk ongewapend beton;
Er is geen informatie bekend van het heiwerk, zoals een heistaat of aantekeningen;
Het maaiveldniveau aan de achterzijde ligt tekentechnisch globaal op NAP-0,5 m;
Het straatniveau aan de voorgevel ligt tekentechnisch globaal op NAP+0,7 m;
De bovenzijde van het hoogstgelegen funderingshout is niet vermeld, ingemeten en verschaald van tekening kan de bovenzijde worden herleid op globaal NAP-2,2 m;
De bovenzijde begane grondvloer (bouwpeil) is niet vermeld, ingemeten en verschaald van tekening kan de bovenzijde worden herleid op globaal NAP+2,2 m;
Figuur 4.1:Situatie bouweenheid (bron: maps.amsterdam.nl)
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 2 van 25
Gemeente Amsterdam
Figuur 4.2: palenplan Van Eeghenstraat 94-96-96 uit 1901
Figuur 4.3: dwarsdoorsnede van de panden Van Eeghenstraat 94-96-96 uit 1901
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 3 van 25
Gemeente Amsterdam
1903 – samenstelling souterrainvloer De vloeren van de beletage en de verdiepingen zijn houten vloeren, op de oprichtingstekening zijn de vloeren ook apart uitgetekend. Het materiaal van de souterrainvloer is niet benoemd. Uit de doorsneden van de oprichtingstekeningen kan echter worden opgemaakt dat de (dunne) souterrainvloer moet zijn uitgevoerd in ongewapende beton of steenachtig materiaal. De vloer draagt af op een gewelfde constructie van waarschijnlijk ongewapend beton. Door de gewelfde vorm ontstonden grote ruimten onder de vloeren bij de aansluitingen op de bouwmuren. Deze ruimten werden normaliter opgevuld met steenachtig materiaal. Het eigen gewicht van deze constructie is aanzienlijk hoger dan een houten vloer. Bij een aangenomen gemiddelde dikte souterrainvloer van 0,4 m en met een gewicht van 20 kN/m3 volgt een belasting van 8 KN/m2. Dit is aanzienlijk hoger dan het gewicht van een houten vloer van 0,3 tot 0,5 kN/m2. NB. Navraag bij de aannemer leerde dan men inderdaad bovenbeschreven constructie heeft aangetroffen bij de sloop van de vloer. Figuur 4.4: dwarsdoorsnede van de panden met de gewelfde constructie onder de souterrainvloer.
1988 - Van Eeghenstraat 98, aanbrengen lift
Aangetroffen is een bouwdossier uit 1988 over een verbouwing en het aanbrengen van een lift bij het pand Van Eeghenstraat 98. De liftschacht bestond uit een staalconstructie. Op souterrainniveau is voor de liftput een betonconstructie aangebracht welk afdraagt op de bestaande fundering van de buitengevel en de tussenbouwmuur.
Vooraf is op 18-11-1988 een funderinginspectie uitgevoerd vanuit de brede beuk aan de tussenbouwmuur. Hierbij zijn 2 palen ontgraven, bij de rechter paal zijn geen gebreken waargenomen. De linkerpaal was ingeponst in het bovenliggende metselwerk. Ter reparatie is een stalen balk van 1 meter lengte aangebracht boven de paal.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 4 van 25
Gemeente Amsterdam
Op de locatie van de inspectieput bleek de gewelfde constructie onder de souterrainvloer al te zijn gesloopt en heeft men een betonconstructie met 2 stalen balken aangetroffen. Deze constructie is vermoedelijk ooit aangebracht voor een technische ruimte.
1989 - Van Eeghenstraat 94, aanbrengen lift
Aangetroffen is een bouwdossier uit 1989 over een verbouwing en het aanbrengen van een lift bij het pand Van Eeghenstraat 94, dit identiek als bij pand Van Eeghenstraat 98.
Figuur 4.5: Van Eeghenstraat 98, funderingsinspectie in 1988
Figuur 4.6: Van Eeghenstraat 98, betonnen constructie lift put uit 1988
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 5 van 25
Gemeente Amsterdam
5.
Visuele inspectie De visuele inspectie dient om te beoordelen of er schade waarneembaar is aan de bovenbouw welk kan worden gerelateerd aan gebreken aan de fundering. In algemeen geldt dat bij beperkte zakkingsverschillen een directe relatie tussen een gebrek aan de bovenbouw en de fundering niet aannemelijk is. Eventuele voorkomende schade aan de bovenbouw zal dan eerder gerelateerd zijn aan bouwkundige of constructieve gebreken. De panden zijn tijdens de metingen visueel geïnspecteerd. Algemene informatie hierover is gegeven in het informatieblad Visuele inspectie. De foto’s van de visuele inspectie zijn weergegeven in bijlage 2. Bij de visuele inspectie zijn zeer ernstige verzakkingen en gebreken waargenomen welke direct zijn te relateren aan de verzakkingen uit de funderingen bij de bouwmuur Van Eeghenstraat 9698, de tussenbouwmuur Van Eeghenstraat 98 en de achtergevels Van Eeghenstraat 96 en 98. De waargenomen scheefstanden en gebreken komen goed overeen met de resultaten uit de scheefstandsmetingen (lintvoeg en vloerwaterpassing) en de defomatiemetingen.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 6 van 25
Gemeente Amsterdam
6.
Metingen Lintvoeg- en vloerwaterpassing Deze metingen hebben tot doel om de relatieve zakkingsverschillen van panden vast te stellen. De lintvoegwaterpassing wordt uitgevoerd aan de voorgevels van de pand(en) en de belendingen, dit om de zakkingsverschillen in samenhang te kunnen beoordelen. De vloerwaterpassing dient in hoofdzaak om de zakkingsverschillen in de diepte te beoordelen en wordt bij voorkeur op een (originele) etage uitgevoerd. De meetnauwkeurigheid van een lintvoegwaterpassing bedraagt ± 2,5 mm en van een vloerwaterpassing ± 5 mm. Bij vloerwaterpassingen dient rekening te worden gehouden met de onbekende vlakheid van de vloer bij de bouw, nieuwe vloerafwerkingen of nieuw aangebrachte vloeren. Zakkingen in het midden van vloervelden of rondom trapgaten zijn meestal niet gerelateerd aan de fundering.
In juni 2024 is door Fugro een lintvoegwaterpassing uitgevoerd aan de aan de gevels van de panden en zijn vloerwaterpassingen uitgevoerd op de eerste etages van de panden. De resultaten van de metingen zijn weergegeven in rapportage 4424-250357.R01 d.d. 2-7-2024. Een algemene beschrijving van de metingen en de interpretatie van de meetresultaten is gegeven op het informatieblad lintvoeg- en vloerwaterpassing opgenomen in de rapportage. Uit de metingen volgt dat bij het pand Van Eeghenstraat 94 de zakkingsverschillen relatief beperkt zijn, het pand staat in orde van 30 mm naar links (richting bouwmuur 94-96). De panden Van Eeghenstraat 96 en 98 zijn zeer sterk verzakt richting de bouwmuur 96-98 en de tussenbouwmuur 98, deze muren zijn tegelijk ook sterk verzakt richting de achtergevel. Ten opzichte van de minder gezakte linkerbouwmuur pand 98 en de bouwmuur 94-96 zijn hierdoor zeer grote tot extreme zakkingsverschillen in de breedte ontstaan, vooral achter. Figuur 6.1: vloerwaterpassing op eerste etage, relatieve zakkingsverschillen t.o.v. hoogste punt
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 7 van 25
Gemeente Amsterdam
Figuur 6.2: lintvoegwaterpassing
De rotaties uit de lintvoeg- en vloerwaterpassing bij de panden worden volgens de KCAFrichtlijn beoordeeld als nihil tot zeer groot. Figuur 6.3: Beoordeling rotaties volgens tabel 2 van de KCAF-richtlijn uit 2022
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 8 van 25
Gemeente Amsterdam
Peilmaten/ Absolute zakking Het doel van een peilmaatmeting is om op basis van het huidige vloerpeil en het bouwpeil (t.o.v. van NAP) de absolute zakking te bepalen sinds de oprichting. Er dient rekening te worden gehouden dat er mogelijk is afgeweken van het vermelde bouwpeil of dat vloeren later zijn voorzien van nieuwe afwerkingen of in zijn geheel kunnen zijn vervangen. De absolute zakking kan dan meestal alleen globaal (in orde van cm) worden bepaald en dient in relatie met de bouwtijd, de overige metingen en de omgeving te worden beoordeeld.
Het vloerpeil van het bordes van pand Van Eeghenstraat 94 is ingemeten op NAP+1,53 m. Het straatpeil voor het pand is ingemeten op NAP+0,24 m. De hoogtemaatvoering van vloeren t.o.v. NAP bij de oprichting is hier niet bekend, hierdoor kan geen exacte absolute zakking ten opzichte van de huidige hoogteligging worden vastgesteld. Op basis van ervaringen met naastgelegen panden is het aannemelijk dat de panden sinds de bouw in absolute zin beperkt zijn gezakt, voornamelijk door de beperkte terreinophogingen. Meetbouten/ Zakkingsnelheid Uit het Amsterdamse meetboutennet (data.amsterdam.nl) zijn geen meetbouten bekend in de onderhavige bouweenheid. Door de opdrachtgever is rapportage 22.278A-2 d.d. 13 maart 2023 van het bedrijf “Meting in Uitvoering” aangeleverd. Dit betrof deformatiemetingen in de z-richting. Hieruit volgde dat op 15-11-2022 er 10 meetbouten zijn geplaatst in het pand Van Eeghenstraat 98. De meetbouten zijn hermeten op 10-2-2023, hierbij zijn er ook 16 meetbouten bijgeplaatst in de panden Van Eeghenstraat 94-96. Op 10-3-2023 zijn alle meetbouten hermeten. Uit de metingen volgde dat er lokaal extreme zakkingen optraden, welk duidde op het volledig bezwijken van de fundering. De meest extreme zakkingen kwamen voor bij de meetbouten 2 t/m 6, geplaatst in de bouwmuur 96-98 en de tussenbouwmuur in pand 98.
De zakkingen uit de later bijgeplaatste meetbouten 12, 14 t/m 16 duiden eveneens op extreme zakkingen. Vanwege de beperkte meetperiode van 1 maand zijn zakkingen uit deze metingen verminderd representatief. Bij de KCAF-richtlijn worden de zakkingsnelheden beoordeeld op basis van zakkingen op jaarbasis. Vanwege de korte meetperioden en de soms extreme zakkingen is een doorvertaling naar zakkingen op jaarbasis hier niet reëel. Duidelijk is dat hier lokaal extreme zakkingsnelheden zijn optreden welke minimaal als zeer groot worden beoordeeld. De zakkingen zijn lokaal zodanig groot dat deze buiten het beoordelingskader van de richtlijn valt. Figuur 6.4: Beoordeling zakkingsnelheid volgens tabel 3 van de KCAF-richtlijn uit 2022
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 9 van 25
Gemeente Amsterdam
De opgetreden zakkingen in millimeters zijn in onderstaand figuur ingeschreven voor de perioden 15-11-2022 tot 01-3-2023 en de periode 10-2-2023 tot 10-3-2023. Figuur 6.5: Overzicht meetbouten met ingeschreven de zakkingen
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 10 van 25
Gemeente Amsterdam
7.
Waterhuishouding en grondwaterdekking Waterhuishouding Het gebied maakt van oorsprong deel uit van de Buitenveldersche Binnendijksche Polder waarvan het zomerpeil lag op NAP-1,90 m. De onderhavige bebouwing ligt tegen het Vondelpark waarvan het zomerpeil van het open water werd gehandhaafd op NAP-2,20 m. Het open water van het Vondelpark ligt momenteel op ongeveer NAP-2,45 m. De huidige grondwaterstand rond het Vondelpark ligt in het verhang van het Vondelpark richting het open water van de grachten, welk wordt gehandhaafd op NAP-0,40 m (Stadsboezempeil). De grondwaterstand volgt dit op hoofdlijnen maar ligt veelal hoger door opbolling. Figuur 7.1: polderkaart uit 1910 met de situatie polders
Voor het bepalen van de huidige grondwaterstand zijn vanuit Waternet er diverse peilbuizen uit de omgeving bekend met waarnemingen van de laatste decennia. Onder een overzicht. Figuur 7.2: Overzicht peilbuizen in de omgeving (bron: Waternet) blauw=actief; rood=afgesloten
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 11 van 25
Gemeente Amsterdam
Waterhuishouding straatzijde van Eeghenstraat Aan de straatzijde Van Eeghenstraat is peilbuis E05208 aanwezig met waarnemingen vanaf 1980 tot 2025 (de peilbuis is actief). De peilbuizen E05361 en E05596 zijn niet actief en gemeten over een periode van 10 en 4 jaar. Zichtbaar is dat de waarnemingen elkaar nagenoeg overlappen. De gemiddelde grondwaterstanden zijn bepaald op NAP-1,66 m en op NAP-1,56 m. Het toetsingsniveau (gemiddelde + gemiddeld laag)/ 2) van de grondwaterstand straatzijde Van Eeghenstraat op basis van de maatgevende peilbuis E05208 is hier bepaald op NAP-1,91 m. Figuur 7.3: Bepaling toetsingswaarde grondwaterstand op basis van peilbuizen in de Van Eeghenstraat Peilbuis nr
E05208
Peilbuis nr
E05361
Peilbuis nr
E05596
Omschrijving
van Eeghenstraat 92
Omschrijving
van Eeghenstraat 110
Omschrijving
Van Eeghenstraat 151
Hoogste
-1,17
Maximum
-1,00
Maximum
-1,17
Gemiddeld
-1,66
Gemiddeld
-1,56
Gemiddeld
-1,56
Gemiddeld Laag
-2,15
Gemiddeld Laag
-1,85
Gemiddeld Laag
-1,87
Laagste
-2,22
Laagste
-2,06
Laagste
-1,92
Toetsingsniveau (Gem+Gem laag/2)
-1,91
Toetsingsniveau (Gem+Gem laag/2)
-1,71
Toetsingsniveau (Gem+Gem laag/2)
-1,71
Figuur 7.4: Waarnemingen peilbuizen in de Van Eeghenstraat ten opzichte van bovenkant hout
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 12 van 25
Gemeente Amsterdam
Waterhuishouding zijde Vondelpark Aan de zijde van het Vondelpark is peilbuis E05476 aanwezig met waarnemingen vanaf 1992 tot 2025 (de peilbuis is actief). De overige peilbuizen zijn niet actief en veelal gemeten over een korte perioden van 1-2 jaar. Zichtbaar is dat de waarnemingen elkaar nagenoeg overlappen. De gemiddelde grondwaterstanden zijn bepaald op NAP-1,95 m en op NAP-2,08 m. Het toetsingsniveau (gemiddelde + gemiddeld laag)/ 2) van de grondwaterstand op basis van de maatgevende peilbuis E05476 is hier bepaald op NAP-2,32 m. Figuur 7.5: Bepaling toetsingswaarde grondwaterstand op basis van peilbuizen in het Vondelpark Peilbuis nr
E05476
Peilbuis nr
E05722
Omschrijving
Vondelpark
Omschrijving
Vondelpark Locatie 13
Hoogste
-1,41
Maximum
-1,59
Gemiddeld
-1,95
Gemiddeld
-2,08
Gemiddeld Laag
-2,68
Gemiddeld Laag
-2,42
Laagste
-3,11
Laagste
-2,62
Toetsingsniveau (Gem+Gem laag/2)
-2,32
Toetsingsniveau (Gem+Gem laag/2)
-2,25
Figuur 7.6: Waarnemingen peilbuizen in het Vondelpark ten opzichte van bovenkant hout
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 13 van 25
Gemeente Amsterdam
Bovenzijde funderingshout Bij de bouw van de onderhavige bouweenheid Van Eeghenstraat 94-98 is de bovenzijde van de houten fundering niet vermeld op de tekening, ingemeten lag deze op globaal NAP-2,2 m. Van belendende bouweenheden is wel informatie bekend van de aanleghoogten van het funderingshout, hieronder de informatie van panden 100-104 en 106-110. Bij de bouw van de panden Van Eeghenstraat 100-104 in 1903 is in de vergunning vermeld dat de bovenkant van de houten fundering niet hoger mocht worden gelegd dan het zomerpeil van de Buitenveldersche Binnendijksche Polder, zijnde NAP-1,90 m. Bij de bouw van de panden Van Eeghenstraat 106-110 in 1905 is in de vergunning vermeld dat de bovenkant van de houten fundering niet hoger mocht worden gelegd dan het maalpeil van vijvers in het Vondelpark, zijnde NAP-2,20 m. Bij de uitvoering werd toestemming verkregen om de fundering hoger te mogen aanbrengen op NAP-1,80 m. Uit bovenstaande volgt dat de bovenzijde funderingshout van de bebouwing direct grenzend aan het Vondelpark minimaal moest worden aangelegd op NAP-2,20 m. Echter in de uitvoering kan de aanleghoogte zijn aangepast aan de heersende grondwaterstand. Bij de onderhavige bouweenheid zijn in 2025 drie funderingsinspecties uitgevoerd, hierbij is bovenzijde funderingshout aangetroffen op NAP-2,1 m (put-1), NAP-2,24 m (put-2) en op NAP2,22 m (put-3).
Bij de inspecties zijn geen tekenen van droogstandsaantasting waargenomen. Grondwaterdekking op funderingshout Gezien de situering van de peilbuizen is het aannemelijk dat grondwaterstand ter plaatse van de panden in belangrijke mate de waarnemingen van peilbuis E05208 in de Van Eeghenstraat volgt. Ingeschat wordt dat de gemiddelde grondwaterstand ter plaatse van de panden in orde ligt van NAP-1,70 m en het toetsingsniveau van de grondwaterstand in orde van NAP-2,0 m. Het maatgevende niveau van het funderingshout kan uit de inspectieputten worden herleid op NAP-2,1 m. Ten opzichte van de gemiddelde grondwaterstand van NAP-1,7 m bedraagt de grondwaterdekking op bovenzijde funderingshout dan globaal 0,4 m. Ten opzichte van het toetsingsniveau grondwaterstand van NAP-2,0 m bedraagt de grondwaterdekking op bovenzijde funderingshout globaal 0,1 m. In de KCAF-richtlijn is geen beoordeling opgenomen over de grondwaterdekking. Volgens de voorgaande F3O-richtlijn uit 2016 wordt de huidige grondwaterdekking volgens onderstaande tabel beoordeeld als klein. Figuur 7.7: Beoordeling grondwaterdekking volgens F3O/CURNET/SBR richtlijn van oktober 2016
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 14 van 25
Gemeente Amsterdam
8.
Archief heiwerk en grondopbouw Archiefonderzoek In Amsterdam werd het inheiniveau van de palen destijds bepaald door het slaan van proefpalen waarbij de kalenderwaarden moesten voldoen aan tabellen van bouw- en woningtoezicht. De kalenderwaarden waren o.a. afhankelijk van de paalbelasting en gewicht en valhoogte heiblok. In de praktijk hield dit in dat de palen in de eerste zandlaag werden geplaatst, bij een te lage kalendering werden palen bijgeplaatst of dieper geplaatst. Vanaf eind 19e eeuw werden in Amsterdam palen voorgeschreven met een kopomtrek van minimaal 75 cm (Ø 240 mm) en een puntomtrek van minimaal 32 cm (Ø 102 mm).
Uit de archiefstukken is geen informatie bekend van het heiwerk, zoals een inheiniveau palen of een paallengte. Aannemelijk is dat de palen zijn geplaatst in de eerste zandlaag. Grondonderzoek (sonderingen) In 2019 heeft Fugro vier sonderingen uitgevoerd bij de onderhavige panden onder werknummer 9017-1572-001. Uit de sonderingen volgt dat de eerste zandlaag aanwezig is van globaal NAP 12,0 m tot NAP -16,0 m en hieronder vrijwel zonder teruggangen overgaat in de tweede zandlaag. De dikte en vastheid van de eerste zandlaag wordt beoordeeld als ruim voldoende. Op basis van dit sonderbeeld is een destijds verkeerd gekozen inheiniveau niet aannemelijk. Bij sondering DKM4 is de vastheid van de eerste zandlaag aanzienlijk lager, vanwege de locatie is deze sondering waarschijnlijk niet voldoende representatief. Figuur 8.1: Situatie sonderingen werknummer 9017-1572-001
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 15 van 25
Gemeente Amsterdam
Figuur 8.2: Sondeergrafiek 9017-1572-001 DKM-1
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 16 van 25
Gemeente Amsterdam
Negatieve kleefbelasting Stadsuitbreidingen zijn veelal bouwrijp gemaakt door het aanbrengen van een zandpakket van het voormalige polderpeil naar het stadspeil. Door deze ophogingen werden de ondergelegen slappe lagen (vooral de veenlaag) sterk samengedrukt. Deze zetting is kort na het ophogen zeer sterk en neemt in de tijd sterk af. Door het zakken van de ophooglaag krijgen de palen een extra belasting: de zogenaamde negatieve kleefbelasting. De grote hiervan hangt sterk samen met de dikte en vastheid van de ophooglaag, de grondwaterstand en de tijd tussen het ophogen en de bouw. De ophoogdikte kan verschillen tussen het bouwterrein en de straat, bij demping van oude sloten en bij oplopend straatniveau richting bruggen. Als kort na de ophoging is gebouwd en er fors is opgehoogd zijn panden kan de absolute zakking in orde liggen van decimeters. Dit zakkingsproces verloopt binnen een bouwblok meestal ongelijkmatig. Panden zakken gebruikelijk richting de straat doordat de straat hoger is aangelegd en later opnieuw zullen zijn opgehoogd bij herprofileringen. Bij straathoeken werkt dit veelal dubbelop waardoor bouwblokken normaliter sterk richting de straathoeken zakken. Als het straatniveau oploopt richting bijvoorbeeld bruggen zal de zakking met het oplopend straatniveau sterk toenemen.
De absolute zakking van panden in opgehoogde gebieden zijn hoofdzakelijk het gevolg van de negatieve kleefbelasting en het sterkst kort na de bouw. Huidige zakkingsnelheden als gevolg van dit proces liggen normaliter in orde van 0,5 à 1,5 mm/jaar.
Aan de achterzijde van de panden, zijde Vondelpark, is het terrein nagenoeg niet opgehoogd. Aan de straatzijde is het terrein opgehoogd tot NAP+0,70 m, het jaar van ophogen is onbekend. Het straatniveau ligt momenteel op NAP+0,30 m. Uit de sondering DKM-1 kan worden afgeleid dat onderzijde van de zandophoging/bovenzijde veenlaag momenteel ligt op NAP –3,5 m. Figuur 8.3: principe negatieve kleefbelasting
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 17 van 25
Figuur 8.4: ophoogkaart met oude waterlopen (geel)
Gemeente Amsterdam
9.
Funderingsinspecties Voor het onderzoek zijn drie funderingsinspecties uitgevoerd. Voor de locaties hiervan is gekozen voor de sterk verzakte bouwmuur 96-98 en de tussenbouwmuur van pand 98. De derde locatie is gekozen aan de bouwmuur 94-96, deze bouwmuur is beperkt verzakt en dient als controle en vergelijk van de eerste twee putten. De graafwerkzaamheden voor de funderingsinspecties zijn uitgevoerd door de aannemer van de het funderingsherstel. Uit veiligheidsoverwegingen was de ontgraving van de fundering pas mogelijk na de graafwerkzaamheden van de kelder, het funderingsmetselwerk was hierbij al verwijderd. De werkzaamheden voor de inspectie zijn uitgevoerd volgens de KCAF-richtlijn “Funderingen onder gebouwen” uit 2022. Samengevat zijn de resultaten van de funderingsinspecties als volgt: Funderingsinspectie put-1, bouwmuur 94-96
De funderingsinspectie is uitgevoerd op 27-6-2025 aan de bouwmuur 94-96.
Er is een Amsterdamse houten paalfundering aangetroffen, bestaande uit een dubbele palenrij (paaljuk) met daar overheen kespen en langshout;
De bovenkant van het langshout ligt op NAP-2,10 m;
Er zijn 6 palen blootgelegd waarvan de paalkopdiameters variëren van Ø 195 tot Ø 220 mm;
De h.o.h.-afstanden van de paaljukken bedragen 1,3 m en 1,2 m
De palen staan redelijk geplaatst ten opzichte van de aanlegbreedte van het oorspronkelijke funderingsmetselwerk;
De afmetingen van het langshout en de kespen bedraagt 80 x 210 mm;
De kespen zijn boven de paalkoppen matig tot sterk samengedrukt;
De funderingsconstructie functioneert visueel matig tot redelijk.
Bij de funderingsinspectie is de houtkwaliteit van de palen en het funderingshout beoordeeld met behulp van een slaghamer van het type Specht, de volgende indringingen zijn gemeten: Paalkoppen: 18 tot 25 mm;
Kespen:
15 tot 23 mm;
Langshout:
13 mm.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 18 van 25
Gemeente Amsterdam
Funderingsinspectie put-2, bouwmuur 96-98
De funderingsinspectie is uitgevoerd op 27-6-2025 aan de bouwmuur 96-98.
Er is een Amsterdamse houten paalfundering aangetroffen, bestaande uit een dubbele palenrij (paaljuk) met daar overheen kespen en langshout;
De bovenkant van het langshout ligt op NAP-2,24 m;
Er zijn 6 palen blootgelegd waarvan de paalkopdiameters variëren van Ø 195 tot Ø 220 mm;
De h.o.h.-afstanden van de paaljukken bedragen 1,1 m en 1,4 m;
De palen staan redelijk geplaatst ten opzichte van de aanlegbreedte van het oorspronkelijke funderingsmetselwerk;
De palen 3 en 4 staan in lichte mate scheef richting de achterzijde van het pand;
De palen 5 en 6 staan zeer fors scheef richting de achterzijde van het pand, de paalschachten zullen op een lager niveau zijn gebroken;
De afmetingen van de kespen bedraagt 80 x 250 à 300 mm;
De afmetingen van het langshout bedraagt 80 x 210 mm;
De linkse kesp 7 is beperkt samengedrukt boven de paalkoppen;
De middelste kesp 8 is zeer sterk samengedrukt boven de paalkoppen, de kespen zijn deels in het bovenliggende langshout geponst;
De rechtse kesp 9 is sterk samengedrukt aan de zijde waar de palen scheef staan;
De funderingsconstructie functioneert visueel matig aan de linkerzijde put tot zeer slecht aan de rechterzijde van de put (achtergevel);
Bij de funderingsinspectie is de houtkwaliteit van de palen en het funderingshout beoordeeld met behulp van een slaghamer van het type Specht, de volgende indringingen zijn gemeten: Paalkoppen: 22 tot 28 mm;
Kespen:
15 tot 20 mm;
Langshout:
13 mm.
Figuur 9.1: zeer sterke scheefstand van de palen 5 en 6
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 19 van 25
Gemeente Amsterdam
Funderingsinspectie put-3, tussenbouwmuur 98
De funderingsinspectie is uitgevoerd op 27-6-2025 aan de tussenbouwmuur 98.
Er is een Rotterdamse houten paalfundering aangetroffen, bestaande uit een enkele palen met daar overheen langshout;
De bovenkant van het langshout ligt op NAP-2,22 m;
Er zijn 3 palen blootgelegd waarvan de paalkopdiameters variëren van Ø 210 tot Ø 245 mm;
De h.o.h.-afstanden van de palen bedragen 1,5 m en 1,3 m;
De palen 2 en 3 staan redelijk geplaatst ten opzichte van de aanlegbreedte van het oorspronkelijke funderingsmetselwerk;
Paal 1 heeft ooit voor een klein deel onder het langshout gestaan. Dit deel is afgebroken waardoor de paal volledig is uitgeschakeld;
Paal 2 staat zeer fors scheef in de lengte van de tussenbouwmuur, de paalschacht is op een lager niveau gebroken;
Boven paal 3 is een stalen HE-ligger aangetroffen, deze ligger zal in 1988 zijn aangebracht (in de archiefstukken werd nog gesproken over 2 liggers, dit zal zijn aangepast);
De afmeting van het langshout bedraagt 85 x 270 mm;
De funderingsconstructie functioneert visueel matig tot slecht.
Bij de funderingsinspectie is de houtkwaliteit van de palen en het funderingshout beoordeeld met behulp van een slaghamer van het type Specht, de volgende indringingen zijn gemeten: Paalkoppen: 20 tot 30 mm;
Langshout:
15 mm.
Figuur 9.2: overzicht put met links paal 1, midden paal 2 en rechts de stalen ligger
Figuur 9.3: zijaanzicht stalen HE-ligger boven houten paal
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 20 van 25
Gemeente Amsterdam
Houtonderzoek In de KCAF-richtlijn is een beslissingsdiagram opgenomen waarin wordt beoordeeld of er een noodzaak is voor het nemen van houtmonsters. Normaliter is dit van belang voor het bepalen van de sterkte van de paalschacht in de toekomst. Hier zijn per put 2 houtmonsters onttrokken om uitsluitsel te krijgen over het type aantasting (bacterieel of droogstand). De houtmonsters zijn opgestuurd naar een laboratorium waar deze zijn geanalyseerd op houtsoort, type en mate van eventuele aantasting. De resultaten hiervan zijn bijgesloten in de rapportage SHR 250001-024 d.d. 23 juli 2025. De resultaten van het laboratoriumonderzoek komen redelijk overeen met de gemeten indringingen met de Specht. Er is geen droogstand waargenomen. Figuur 9.4: Resultaten houtonderzoek SHR
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 21 van 25
Gemeente Amsterdam
10.
Samenvatting resultaten en analyse De resultaten van het onderzoek zijn hieronder samengevat en in samenhang geanalyseerd. Archiefonderzoek De panden Van Eeghenstraat 94 t/m 98 vormen een bouweenheid opgericht in 1903. Van de oprichting zijn enkele tekeningen aangetroffen op de Beeldbank Stadsarchief. De fundering betreft een Amsterdamse houten paalfundering (dubbele palen/ paaljukken) onder de bouwmuren en gevels en een Rotterdamse houten paalfundering (enkele palen) onder de tussenbouwmuren. Opgemeten van tekening lag de fundering op globaal NAP-2,20 m. In 1988 is in het pand Van Eeghenstraat 98 een lift aangebracht waarvan de lift put door een betonconstructie afdraagt op de bestaande fundering. Vooraf is een inspectieput uitgevoerd bij de tussenbouwmuur, hierbij bleek dat 1 paal was ingeponst in het bovenliggende metselwerk. Ter reparatie is een stalen balk van 1 meter lengte aangebracht boven de paal. In 1989 is in het pand Van Eeghenstraat 94 een identieke lift aangebracht, ditmaal zonder funderinginspectie. Op souterrainniveau is bij de bouw een gewelfde constructie aangebracht van o.a. beton. De gemiddelde dikte hiervan bedroeg globaal 0,4 m met een soortelijk gewicht van 20 kN/m3. Vervanging door de nieuwe betonconstructie voor de liften is min of meer belasting neutraal.
Visuele inspectie Bij de visuele inspectie zijn zeer ernstige verzakkingen en gebreken waargenomen welke direct zijn te relateren aan de verzakkingen uit de funderingen bij de bouwmuur Van Eeghenstraat 9698, de tussenbouwmuur Van Eeghenstraat 98 en de achtergevels Van Eeghenstraat 96 en 98. De waargenomen scheefstanden en gebreken komen goed overeen met de resultaten uit de scheefstandsmetingen (lintvoeg en vloerwaterpassing) en de defomatiemetingen. Metingen Op basis van ervaringen met naastgelegen panden is het aannemelijk dat de panden sinds de bouw in absolute zin beperkt zijn gezakt, voornamelijk door de beperkte terreinophogingen. Uit de metingen volgt dat bij het pand Van Eeghenstraat 94 de zakkingsverschillen relatief beperkt zijn, het pand staat in orde van 30 mm naar links (richting bouwmuur 94-96). De panden Van Eeghenstraat 96 en 98 zijn zeer sterk verzakt richting de bouwmuur 96-98 en de tussenbouwmuur 98, deze muren zijn tegelijk ook sterk verzakt richting de achtergevel. Ten opzichte van de minder gezakte linkerbouwmuur pand 98 en de bouwmuur 94-96 zijn hierdoor zeer grote tot extreme zakkingsverschillen in de breedte ontstaan, vooral achter. Uit de aangeleverde defomatiemetingen (meetbouten) volgt dat er in de periode 15-11-2022 tot 10-3-2023 er lokaal extreme zakkingen zijn opgetreden, welk duidde op het volledig bezwijken van de fundering.
De meest extreme zakkingen kwamen voor bij de meetbouten 2 t/m 6, geplaatst aan de achterzijde bouwmuur 96-98 en de tussenbouwmuur in pand 98. De zakkingen uit de later bijgeplaatste meetbouten 12, 14 t/m 16 bij de achtergevel Van Eeghenstraat 96 en voorzijde bouwmuur Van Eeghenstraat 96-98 duiden eveneens op extreme zakkingen. De zakkingen uit de lintvoegwaterpassing en de meetbouten komen goed overeen.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 22 van 25
Gemeente Amsterdam
Waterhuishouding/ grondwaterdekking Vanuit Waternet zijn diverse peilbuizen in de omgeving bekend met waarnemingen freatisch grondwater. Gezien de situering van de peilbuizen is het aannemelijk dat grondwaterstand ter plaatse van de panden in belangrijke mate de waarnemingen van peilbuis E05208 in de Van Eeghenstraat volgt. Ingeschat wordt dat de gemiddelde grondwaterstand ter plaatse van de panden in orde ligt van NAP-1,70 m en het toetsingsniveau (gemiddelde + gemiddeld laag)/ 2) van de grondwaterstand in orde van NAP-2,0 m. Bij de drie funderingsinspecties is bovenzijde hout aangetroffen op NAP-2,1 m (put-1), NAP-2,24 m (put-2) en op NAP-2,22 m (put-3). De grondwaterdekking op het hoogstgelegen funderingshout bedraagt dan globaal 0,4 m ten opzichte van de gemiddelde grondwaterstand en 0,1 m ten opzichte van het toetsingsniveau. Op basis van bovenstaande beoordeling is droogstand van de houten fundering hier niet aannemelijk. Dit wordt bevestigd door de waarnemingen bij de funderingsinspecties, hier zijn geen zichtbare tekenen (o.a. bruinverkleuring) van droogstandsaantasting waargenomen. Bij de funderingsinspecties zijn relatief lage indringingen gemeten bij het funderingshout en de houten palen. Ook dit duidt niet op droogstandsaantasting.
Opgemerkt dat droogstandsaantasting alleen kan optreden als het hout en de omgeving volledig droog is, incidentele en kortdurende lagere grondstanden leiden normaliter dan ook niet tot aantasting van het hout. Er zijn normaliter ook meerdere jaren van volledige droogstand nodig voordat het funderingshout significant in kwaliteit en sterkte achteruitgaat. Archief heiwerk/ grondopbouw Uit de archiefstukken is geen informatie bekend van het heiwerk, zoals een inheiniveau palen of een paallengte. Aannemelijk is dat de palen zijn geplaatst in de eerste zandlaag. Uit sonderingen rondom de panden is een eerste zandlaag bekend welk aanwezig is van globaal NAP -12,0 m tot NAP -16,0 m en hieronder vrijwel zonder teruggangen overgaat in de tweede zandlaag. De dikte en vastheid van de eerste zandlaag wordt beoordeeld als ruim voldoende. Op basis van dit sonderbeeld is een destijds verkeerd gekozen inheiniveau niet aannemelijk. Opgemerkt dat de funderingen uit deze bouwperiode empirisch zijn ontworpen en over het algemeen niet voldoen aan de huidige ontwerpnormen voor nieuwbouw. Deze funderingen zijn veelal gezakt en vertonen over het algemeen nog een (beperkt) doorgaand zakkingsgedrag.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 23 van 25
Gemeente Amsterdam
Analyse Funderingen van panden van voor globaal 1950 zijn empirisch ontworpen en voldoen over het algemeen niet aan de huidige ontwerpnormen voor nieuwbouw. Deze funderingen zijn veelal gezakt en vertonen over het algemeen nog een (beperkt) doorgaand zakkingsgedrag. Bij sterk opgehoogde bouwterreinen treedt bovendien nog een hoge negatieve kleefbelasting op. Panden kunnen hierdoor in orde van decimeters zijn gezakt, vooral in de eerste periode na de bouw. Hierna resteert een beperkte doorgaande zakking, in de amsterdamse uitbreidingswijken ligt deze normaliter in orde van 0,5 tot 1,5 mm/jaar. De achtergrond van deze zakkingen zijn dus normaliter geotechnisch van aard en niet gerelateerd aan fysieke gebreken van de fundering. Bij de onderhavige panden is het bouwterrein beperkt opgehoogd en is alleen aan de voorzijde opgehoogd. Gebruikelijk zakken dergelijke panden dan ook richting de straatzijde. Zakkingen aan de achterzijde van panden zijn sterk verdacht en veelal gerelateerd aan fysieke gebreken. Naast zakkingen van geotechnische aard kunnen er ook zakkingen optreden door fysieke gebreken aan de houten fundering. De ervaring leert dat deze fysieke gebreken in het begin nauwelijks leiden tot zakkingen maar dat deze in de tijd progressief kunnen gaan toenemen.
Als er onderdelen van de fundering gaan bezwijken zorgt dit tot overbelasting en bezwijken van andere onderdelen van de fundering et cetera. In de laatste fase kan een fundering in een korte tijd volledig bezwijken. Een dergelijk proces kan soms meerdere decennia in beslag nemen. Bij de tussenbouwmuur Van Eeghenstraat 98 is een paal aangetroffen welk volledig naast de fundering stond en is uitgeschakeld. Merkwaardig genoeg heeft men destijds geen poging gedaan om de paal toch te laten dragen, bijvoorbeeld door extra funderingshout. Zichtbaar is dat de volgende paal 2 zodanig scheef staat dat deze moet zijn gebroken op een lager niveau. Vermoedelijk zijn deze gebreken ook reden geweest dat paal 3 overbelast raakte en de paalkop in het bovenliggende metselwerk is geponst. In 1988 is hier een inspectieput gegraven en is bij paal 3 een stalen balk over de paalkop aangebracht. Of de uitschakeling van meerdere palen onder de tussenbouwmuur van pand 98 ook de belangrijkste reden is geweest van het verdere bezwijkproces onder de achtergevel en bouwmuur 96-98 valt niet te reconstrueren. Bij inspectieput 2 aan de bouwmuur 96-98 zijn richting de achtergevel palen aangetroffen welke zodanig scheef staat dat deze moeten zijn gebroken op een lager niveau. Het bezwijken van paalschachten is dan ook de belangrijkste oorzaak van de zakkingen.
Opvallend is dat het bovenliggende funderingshout niet is bezweken, er zijn wel vervormingen en samendrukkingen van vooral het kesphout waargenomen, maar dit is niet ongebruikelijk bij oude funderingen. Waarom de paalschachten hier als eerste zijn bezweken is blijft speculeren, mogelijk zijn de palen al kapotgeslagen bij het heien of er zijn andere fouten gemaakt bij het bouwproces. Het feit dat er geen voorzieningen zijn getroffen bij de excentrische geplaatste paal onder de tussenbouwmuur doet vermoeden dat de controle tijdens de bouw gebrekkig is geweest. Uit het onderzoek volgt dat er geen droogstand van de houten fundering is opgetreden. Uit de peilbuis voor de panden volgt dat er de laatste 45 jaar geen sterk afwijkende grondwaterstanden zijn waargenomen welk reden zouden kunnen zijn voor de zakkingen.
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 24 van 25
Gemeente Amsterdam
11.
Conclusie Fugro NL Land B.V. te Amsterdam ontving van Gemeente Amsterdam de opdracht voor het uitvoeren van een funderingsonderzoek bij de panden Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam naar aanleiding van het optreden van ernstige zakkingen bij de panden. Gevraagd is om te onderzoeken wat de oorzaak is geweest van de verzakkingen. Uit het onderzoek volgt dat de belangrijkste oorzaak van de verzakkingen het gevolg is van het bezwijken van meerdere houten paalschachten door overbelasting. Waarschijnlijk is het zakkingsproces gestart bij de tussenbouwmuur Van Eeghenstraat 98 waar een essentiële paal volledig naast de fundering stond. Het vermoeden is dat er ook fouten zijn gemaakt bij het heien waardoor de paalschachten zijn verzwakt. Dit heeft in de tijd geleid tot overbelasting en bezwijken van omliggende palen en uiteindelijk geleid tot progressief bezwijken van de fundering onder de tussenbouwmuur, achtergevel en de bouwmuur van Eeghenstraat 96-98. Uit het onderzoek volgt dat er geen droogstand van de houten fundering is opgetreden. Uit de peilbuis voor de panden volgt dat er de laatste 45 jaar geen sterk afwijkende grondwaterstanden zijn waargenomen die reden zouden kunnen zijn voor de zakkingen. Figuur 11.1: Classificatie fundering volgens de KCAF-richtlijn van november 2022
4424-250357.R05 v1.1 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 25 van 25
Bijlage 1 Archiefonderzoek
Standaardbijlage
Archiefonderzoek Om een oordeel te kunnen vormen over de kwaliteit van de fundering van een pand, is het van groot belang om zoveel mogelijk te weten te over het ontwerp en de uitvoering van de fundering. Deze informatie kan vaak uit een Gemeentelijk- of Historisch Archief worden verkregen. Gezocht wordt naar de volgende zaken :
Bestektekening. Hierop is het gehele pand getekend. meestal met de toegepaste
funderingsconstructie. Vaak zijn ook hoogtematen ten opzichte van het NAP vermeld.
Palenplan. Op deze tekening zijn het aantal en de locaties van de palen weergegeven. Vaak is ook informatie over de afmetingen van langshout en eventueel kespen gegeven.
Heiregister. Hierin is informatie over de uitvoering van het heiwerk te vinden : proefpaal,
paallengten, diameters, gewicht heiblok, inheidiepte, kalenders, eventuele extra palen, data. De
eerste paal van het heiwerk was meestal een proefpaal, waarmee de benodigde paallengte voor het pand definitief werd vastgesteld.
Opzichtersdagboek. Hierin zijn eventuele problemen tijdens de uitvoering terug te vinden en de
eventuele wijzigingen in de constructie die hiervan het gevolg waren. In tegenstelling tot hetgeen tegenwoordig gebruikelijk is, werden vroeger deze wijzigingen niet opnieuw verwerkt in de bouwtekeningen.
Naast bovengenoemde zaken is het van belang om informatie te verzamelen over de
bodemgesteldheid ter plaatse. Deze informatie wordt verkregen van de betreffende Gemeente of uit ons eigen archief.
Het gaat hier om de volgende zaken :
Bodemonderzoek. Meestal sonderingen uit de directe omgeving.
Grondwaterstanden. Freatische grondwaterstand en de fluctuaties hierin sinds de bouw.
Bouwrijp maken terrein. Het bouwterrein kan voorafgaand aan de bouw zijn opgehoogd. De
dikte van de ophoging, het gebruikte materiaal, het jaartal van uitvoering en eventuele wijziging van de grondwaterstand zijn van belang.
Historische kaarten en prenten.
Archiefonderzoek Pagina 1 van 1
1902 - Oprichting Van Eeghenstraat 94-96-98
1988 - Funderingsinspectie Van Eeghenstraat 98
1989 - verbouwing met lift Van Eeghenstraat 94
2022 - rapportage DBC inzake stabiliseren tussenbouwmuur
Adviesbureau voor bouwconstructies Kerkstraat 107 1017GD Amsterdam
Van Eeghenstraat 98 Amsterdam Werknr: 202255 Rapportage stabiliseren tussenbouwmuur
Opdrachtgever : Zuidervastgoed Concertgebouwplein 15 1071 LL Amsterdam
Architect :
Kodde Architecten Prinsengracht 465 Amsterdam
Algemeen Voorschriften:
NEN 8700 8701 NEN-EN 1990+A1+A1C22011 nl NEN-EN 1990 +Al+AlC22011NB2011 nl e.v.
Gebruiksklasse:
Categorie A Kantoorruimte
Veiligheidsklasse:
CC2 gevolgklasse 2
Referentieperiode
15 jaar
Gebiedsindeling
Gebied II ; bebouwd
Bouwmaterialen Betonconstructie:
Betonkwaliteit : C30/37 Staalkwaliteit : B500
Staalconstructie:
Staalkwaliteit : S235
Houtconstructie
Sterkteklasse : C18 / C24
Kerkstraat 107 1017 GD Amsterdam
Mob Tel : 0654232770 E-Mail: dettmers@dettmers.nl
Get: FGD
Werknr 202255
Datum: 9-11-2022
Bladz:
1
Inleiding De drie panden Van Eeghenstraat 94, 96 en 98 worden gekocht door Zuidervastgoed BV. Voor de verbouwing van de panden is er een concept bouwaanvraag gedaan, gemaakt door Kodde Architecten te Amsterdam. Tij dens het nu in werking zijnde aanvraagtraject blijkt dat de achtergevel en de tussenbouwmuur van nr. 98 ernstig en zeer snel aan het verzakken is. Dit is opgevallen door het vergelijken van foto's van enkele maanden geleden met de huidige. In tussentijd zijn er enkele kruizen aangebracht in de achtergevel en de achtergevel van de uitbouw. De scheurvorming is echter zo ernstig en de snelheid van de zettingen zo groot dat ik van mening ben dat de tussenbouwmuur zeer spoedig moet worden gestabiliseerd. Er is geen tijd om te wachten op alle zaken die wettelijk moeten worden geregeld om tot een bouwvergunning te komen zoals vormgegeven in de concept bouwaanvraag.
Onderzoek naar bestaande toestand In de laatste drie maanden is er geconstateerd dat de achtergevel van het hoofdgebouw van nr. 98 en de achtergevel van de erker van hetzelfde perceel ernstig verzakken. Om enig inzicht te krijgen in de snelheid en de ernst van de verzakking is er als eerste een herhaling van de vloerwaterpassing uit 2014 van Allnamics gemaakt en een fotoreportage samengesteld van de scheuren in het gebouw. Uit de vloerwaterpassing blijkt dat de scheefstand in de achtergevel grote reden tot zorg geeft. Dit met name omdat uit de fotorapportage blijkt dat deze scheefstanden pas in de laatste maanden groter zijn geworden. Het tijdsbestek is niet helemaal duidelijk, maar als het zettingsverschil van in de achtergevel van 68 mm t.o.v. 2014 in de laatste paar maanden is opgetreden, dan is er een zeer serieus defect in de fundering. Zelfs gekeken naar het tijdsbestek van 8 jaar, tussen 2014 waarin de eerste vloerwaterpassing is gemaakt, en 2022, geeft een zetting van 68mm een zettingssnelheid van 8mm per jaar. Zelfs dat is verontrustend. Hierbij moet nog worden bedacht dat de vloerwaterpassing relatief is. De zetting van het nulpunt is niet bekend. In de bijlage zijn de fotorapportage, de waterpassingen en de uitgewerkte scheefstanden opgenomen.
Het plaatsen van enkele kruizen is naar mijn mening niet voldoende om het langdurige traject van het verkrijgen van een bouwvergunning of te wachten. De vervormingen en scheefstanden zijn zo groot dat er wat meer serieuze maatregelen moeten worden genomen om calamiteiten te voorkomen. De eerste maatregel en tevens de belangrijkste is reeds genomen. Het pand nr.98 is ontruimd. Nu is het noodzakelijk de tussenbouwmuur van nr. 98 snel te stabiliseren.
Kerkstraat 107 1017 GD Amsterdam
Get: Tel : 0654232770 E -mail: dettmers(&,dettmers.n1 Datum:
Werknr: I Bladz:
2
Voorstel
1. Vooraf worden er meetbouten in het pand geplaatst om te kunnen controleren wat er tijdens en na de stabilisering met het pand gebeurd. 2. De penanten aan de achtergevel van de uitbouw worden voorzien van "op en neren". 3. Met een, nu nog niet bekende, aannemer moet in het gebouw geinventariseerd worden hoe de situatie op de verdieping is en zal er i.o.m. de constructeur worden gekeken naar eventueel aanvullend stut- en stempelwerk. 4. De tussenbouwmuur moet worden opgevangen met twee doorgaande balken over 4 steunpunten in de vorm van schroefinjectiepalen. Zie bijgevoegde schets. Om, i.v.m. de veiligheid, het werken met een relatief zware schroefinjectie machine in het pand te beperken, worden er ook vier palen buiten aan de voor- en achtergevel geplaatst. De balken worden op straatniveau in drie delen ingebracht. De palen in het pand kunnen later weer worden opgenomen in de nieuw te maken fundering.
Kerkstraat 107 1017 GD Amsterdam
Get: Tel : 0654232770 E -mail: dettmers@dettmers.n1 Datum:
Werknr: Bladz:
3
Overzicht van gevonden archiefstukken 1902 Oprichting. Palenplan, plattegronden, balklagen, doorsnedes, en aanzichten Maatvoering ontbreekt. 1959 Bijgebouw (garage) naast nr. 94 1988 Tekening betonconstructie liftput. Strackee d.d. 31-10-1988 Tekening liftschacht Strackee d.d. 18-11-1988 Funderingsonderzoek nr. 98 aan binnen tussenbouwmuur. Strackee i.v.m. lift d.d. 22-11-1988 Berekeningen van schacht en liftput ontbreken. 1989 Nieuwe toestand. Ben Schellekens Architect d.d. 25-01-1998 1989 Tekening liftschacht nr. 94. Strackee d.d. 5-12-1989 2014 Funderingsrapport Allnamics. Remco Offenberg d.d. 14-11-2014 NB: Sonderingen vanuit DINO Loket. Deze zijn gunstiger dan de sonderingen die later gemaakt zijn in 2018 2017 Bouwaanvraag Kamstra en Prosman Architecten d.d. 20-09-2017 NB: Grote parkeergarage 2019 Verkennend bodemonderzoek. APS Milieu BV d.d. feb.2019 2019 Geohydrologisch rapport Fugro d.d.18-02-2019 2019 Geotechnisch onderzoek Fugro d.d. 5-3-2019 2020 Constructieve uitganspunten verbouwing en uitbreiding. Buro Duyts d.d.19-10-2020 NB: Dit rapport op basis van het ontwerp Kamstra Prosman uit 2017. 2022 Concept aanvraag Kodde architecten d.d. 26-7-2022 NB: Kleine parkeerkelder.
Kerkstraat 107 1017 GD Amsterdam
Get: Tel : 0654232770 E -mail: dettmers(&dettmers.n1 Datum:
Werknr: Bladz:
4
2022-2023 Deformatiemetingen Van Eeghenstraat 94-98
METING IN UITVOERING LANDMETEN EN ADVIES
Meting In Uitvoering Wateringweg 109 2031 EG HAARLEM Tel: E-mail: BTW-id: KvK: Bank: IBAN:
023-7271251 info@miu.nu NL002076637B09 70595828 RABO NL69RAB00167982346
BIC:
RABONL2U
VAN EEGHENSTRAAT 94, 96 EN 98 TE AMSTERDAM DEFORMATIEMETING IN Z-RICHTING
13 maart 2023
Opdrachtgever: Earn. Wegter, Fam. Kleijtweg en Fam. Tuzgol p/a De Lairessestraat 73 1071 NV Amsterdam
Bijlage(n): Tekening 22.278A-1A deformatiemeting in Z-richting Tabellen 1 en 2 resultaat deformatiemeting in Z-richting
Onze referentie: 22.278A-2 Behandeld door: Hans ten Brink
22.278A-2
INHOUDSOPGAVE:
Inleiding
2
Deformatiemeting in Z-richting
2
Meetbouten en referentiebouten
2
Overzicht metingen
3
Bijzonderheden
3
Herhalingsmetingen
3
Algemeen
3
22.278A-2 ,....--'
INLEIDING Meting In Uitvoering heeft in opdracht van Fam. Wegter, Fam. Kleijtweg en Fam. Tuzgol een deformatiemeting in Z-richting uitgevoerd ten behoeve van het project Van Eeghenstraat 94, 96 en 98 te Amsterdam. In deze rapportage wordt het resultaat van de deformatiemeting in Z-richting weergegeven.
DEFORMATIEMETING IN Z-RICHTING Meting In Uitvoering heeft een deformatiemeting in Z-richting uitgevoerd ten behoeve van project Van Eeghenstraat 94, 96 en 98 te Amsterdam. Uitvoeringsdatunn: 10 maart 2023 Een deformatiemeting in Z-richting betreft het met een zeer hoge nauwkeurigheid vaststellen van mogelijke zakking van een object. Door het uitvoeren van een 0-meting en een of meerdere herhalingsmetingen is het mogelijk een inzicht te krijgen in het zakkingverloop en/of zakkingtempo. De meting wordt uitgevoerd met een optisch-elektronisch nauwkeurigheidswaterpasinstrument van het merk Leica, type DNA03 met bijbehorende temperatuurongevoelige invarbaak voorzien van een barcode. Onder normale omstandigheden kan met dit instrument binnen een sluitende waterpassing een nauwkeurigheid van —0.10 of +0.10 mm per instrumentopstelling worden gerealiseerd. De meting wordt uitgevoerd in honderdsten van millimeters, gerapporteerd wordt in tienden van millimeters. Gerealiseerde meetnauwkeurigheid 10 maart 2023 Aantal instrumentopstellingen: 61 Totale sluitfout in mm: 0.48 Voor deze meting geldt een gemiddelde nauwkeurigheid van 0.01 mm per instrumentopstelling.
MEETBOUTEN EN REFERENTIEBOUTEN In totaal zijn 26 meetbouten en 2 referentiebouten geplaatst of bepaald en ingemeten. Referentiebout 1 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, links (= gemeentelijke referentiebout 12780008). Hoogte referentiebout 1 is gesteld op 0,0 mm. Referentiebout 2 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, rechts. Hoogte referentiebout 2 is gemeten ten opzichte van referentiebout 1 en, tijdens de nulmeting d.d. 15 november 2022, vastgesteld op: -202,9 mm.
22.278A-2
Een overzicht van de meetbouten is weergegeven op tekening 22.278-1. Zie bijlage 1. Het resultaat van de deformatiemeting in Z-richting is weergegeven in tabellen 1 en 2. Zie bijlage 2.
OVERZICHT METINGEN Op 15 november 2022 en 10 februari 2023 zijn de meetbouten en referentiebouten geplaatst of bepaald. Uitvoering meting 1 (nulmeting) meetbouten 1 t/m 10: 15 november 2022. Uitvoering meting 2 (herhalingsmeting) meetbouten 1 t/m 10: 10 februari 2023. Uitvoering meting 1 (nulmeting) meetbouten 11 t/m 26: 10 februari 2023. Uitvoering meting 3 (herhalingsmeting) meetbouten 1 t/m 10: 10 maart 2023. Uitvoering meting 2 (herhalingsmeting) meetbouten 11 t/m 26: 10 maart 2023.
BIJZONDERHEDEN Er zijn geen bijzonderheden geconstateerd tijdens het uitvoeren van de meetwerkzaamheden.
HERHALINGSMETINGEN Meting In Uitvoering adviseert herhalingsmetingen met regelmaat te laten uitvoeren. Herhalingsmetingen worden in overleg en na opdrachtverlening uitgevoerd.
ALGEMEEN
Meting In Uitvoering staat voor u klaar. Indien u vragen heeft over dit rapport kunt u contact met ons opnemen. Wij staan u graag te woord.
Gecontroleerd:
H. ten Brink
METING IN UITVOERING
Haarlem, 13 maart 2023
22.278A-2
BIJLAGE I
Tekening 22.278-1 deformatiemeting in Z-richting
22.278A-2 t'',,•0^,
7/7/ ////
,//// //// / //7/
/ 12 10
22
25.
19 /
I
15 3
-. 6
/ 14 18 /
96 13
20 17
/ 26
// / /7//
Van Eeghenstraat 1 = Meetbout 1. Referentiebout 1 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, links (= gemeentelijke referentiebout 12780008). Referentiebout 2 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, rechts.
Meting In Uitvoering
Wateringweg 109
Telefoon
023-7271251
2031 EG HAARLEM
info@miu.nu
Deformatiemeting in Z-richting Van Eeghenstraat 94, 96 en 98 Amsterdam
Datum uitvoering nulmeting
15-11-22/10-02-23
Get.
HtB Formaat
Projectnr.
22.278A Tekeningnr
1A
A4 Schaal
n.v.t.
BIJLAGE II Tabellen 1 en 2 resultaat deformatiemeting in Z-richting.
METING
TABEL 1
IN MTVOERING IE
N0.L.IL
Resultaat deformatiemeting in Z-richting
Project
Van Eeghenstraat 94-98 to Amsterdam
Onze referentie
22.278
Uw referentie Meting In Uitvoering
Meting In Uitvoering
Aantal dagen
Meting In Uitvoering
Aantal dagen
Datum
15-11-2022
10-2-2023
87
10-3-2023
115
Meting
1
2
2-1
3
3-1
Hoogte in mm.
Hoogte in mm.
Verschil in mm.
Gemiddelde zakking
Hoogte in mm.
M e et bout
t.o.v. referentiebout 1
t.o.v. referentiebout 1
t.o.v. meting 1
in mm./jaar
t.o.v. referentiebout 1
Verschil in mm.
Gemiddelde zakking
t.o.v. meting 1
in mm./jaar
Referentiebout 1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Referentiebout 2
-202,9
-202,9
0,0
0,0
-202,9
0,0
0,0
-5,1
21,4
-90,5
-5,9
18,7
1
-84,6
-89,7
2
1956,5
1928,4
-28,1
118,0
1923,9
-32,6
103,5
3
1139,8
1106,4
-33,4
140,2
1101,5
-38,3
121,6
4
1572,2
1548,6
-23,6
99,1
1547,3
-24,9
79,1
5
1656,6
1634,1
-22,5
94,5
1633,1
-23,5
74,6
6
2017,5
2002,4
-15,1
63,4
2001,5
-16,0
50,8
7
1271,1
1262,3
-8,8
36,9
1262,1
-9,0
28,6
8
-1295,4
-1296,1
-0,7
2,9
-1296,6
-1,2
3,8
9
-1365,9
-1366,9
-1,0
4,2
-1367,3
-1,4
4,4
10
1688,6
1687,6
-1,0
4,2
1687,4
-1,2
3,8
Referentiebout 1 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, links (= gemeentelijke referentiebout 12780008). Referentiebout 2 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, rechts.
METING
TABEL 2
IN KROENING
A d 10. N
Resultaat deformatiemeting in Z-richting
Project
Van Eeghenstraat 94, 96 en 98 to Amsterdam
Onze referentie
22.278A
Uw referentie Meting In Uitvoering
Meting In Uitvoering
Datum
10-2-2023
10-3-2023
28
Meting
1
2
2-1
Hoogte in mm.
Hoogte in mm.
Meetbout
t.o.v. referentiebout 1
Aantal dagen
Verschil in mm.
t.o.v. referentiebout 1
t.o.v. meting 1
Meting In Uitvoering
3
31
Gemiddelde zakking
Hoogte in mm.
Verschil in mm.
Gemiddelde zakking
in mm./jaar
t.o.v. referentiebout 1
t.o.v. meting 1
in mm./jaar
Referentiebout 1
0,0
0,0
0,0
0,0
Referentiebout 2
-202,9
-202,9
0,0
0,0
11
32,6
2027,2
2024,7
-2,5
12
1470,4
1463,8
-6,6
13
2085,7
2084,6
14
2084,6
2080,2
-4,4
15
1153,7
1148,7
-5,0
65,2
16
1558,7
1552,9
-5,8
75,7
17
664,8
664,0
-0,8
10,4
86,1 14,3 57,4
18
2124,0
2122,1
-1,9
24,8
19
1201,3
1198,6
-2,7
35,2
20
686,9
686,1
-0,8
10,4
21
2066,3
2065,3
-1,0
13
22
1207,5
1205,5
-2,0
26,1
23
2215,1
2214,6
-0,5
6,5
24
2253,9
2253,7
-0,2
2,6
25
2119,9
2119,6
-0,3
3,9
26
8,1
7,8
-0,3
3,9
Referentiebout 1 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, links (= gemeentelijke referentiebout 12780008). Referentiebout 2 in trafo-gebouw Emmastraat 2, in voorgevel, rechts.
Aantal dagen
Bijlage 2 Visuele inspectie
Visuele Inspectie Door het visueel inspecteren van het pand wordt een eerste indruk verkregen over de mogelijke kwaliteit van de fundering.
Dit type onderzoek wordt vaak uitgevoerd bij de aankoop / verkoop van panden, eventueel in
combinatie met Archiefonderzoek. Meestal is in deze situatie onvoldoende tijd beschikbaar voor meer uitgebreid funderingsonderzoek.
Van belang is er op te wijzen dat de "visuele inspectie" slechts een indicatief oordeel oplevert.
Hetgeen waardevol is als eerste gegeven, maar slechts een beperkte zekerheid biedt. Indien meer zekerheid is gewenst, moet een meer uitgebreid funderingsonderzoek worden uitgevoerd. Bij de uitvoering van een visuele inspectie wordt gelet op de volgende zaken:
Scheefstand. Dit kan duiden op een overbelasting van de fundering of op een plaatselijke afwijkende draagkracht van de bodem.
Scheuren in het metselwerk en het patroon hiervan. Deze worden vastgelegd in een schets. Aan het patroon van de scheurvorming kan vaak een funderingsprobleem worden herkend.
Klemmende ramen en / of deuren. Dit kan duiden op recente vervorming in het pand. Overige lokale factoren, zoals bijvoorbeeld verbouwingen en doorbraken.
Omgevingsfactoren. Alle zaken die invloed kunnen hebben op de fundering van het pand, zoals
b.v.: aangrenzende bebouwing, bouwputten in de directe omgeving, ophogingen, boompartijen, bemalingen.
Visuele Inspectie Pagina 1 van 1
Foto 1: Van Eeghenstraat 98-96-94, voorgevels
Foto 2: Van Eeghenstraat 98-96, sterke verzakking richting bouwmuur 98-96
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 1 van 12
Foto 3: Van Eeghenstraat 98, voorgevel
Foto 4: Van Eeghenstraat 98, voorgevel met scheurvorming boven entree
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 2 van 12
Foto 5: Van Eeghenstraat 94-96-98, achtergevels
Foto 6: Van Eeghenstraat 94-96-98, achtergevels
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 3 van 12
Foto 7: Van Eeghenstraat 94, achtergevel
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 4 van 12
Foto 8: Van Eeghenstraat 96, achtergevel
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 5 van 12
Foto 9: Van Eeghenstraat 96, erker aan achtergevel
Foto 10: Van Eeghenstraat 96, erker aan achtergevel
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 6 van 12
Foto 11: Van Eeghenstraat 96, achtergevel
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 7 van 12
Foto 12: Van Eeghenstraat 98, erker aan achtergevel
Foto 13: Van Eeghenstraat 98, erker aan achtergevel
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 8 van 12
Foto 14: Van Eeghenstraat 96, 1e etage met rechts bouwmuur 96-98
Foto 15: Van Eeghenstraat 96, 1e etage met scheurvorming in bouwmuur 96-98
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 9 van 12
Foto 16: Van Eeghenstraat 96, 1e etage met scheurvorming in tussenbouwmuur
Foto 17: Van Eeghenstraat 96, 1e etage met scheurvorming in tussenbouwmuur
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 10 van 12
Foto 18: Van Eeghenstraat 98, 1e etage met scheurvorming bij erker achtergevel
Foto 19: Van Eeghenstraat 98, 1e etage scheurvorming in tussenbouwmuur
Visuele inspectie | 4424-250357 | Van Eeghenstraat 94-96-98 te Amsterdam Pagina 11 van 12
Foto 20: Van Eeghenstraat 98, 1e etage scheurvorming in tussenbouwmuur
Foto 21: Van Eeghenstraat 98, 1e etage scheurvorming in tussenbouwmuur