4. Samenvatting voortgangsrapportage Weerbaar Amsterdam aug 2021-feb 2022

Amsterdam-Amstelland

Samenvatting voortgangsrapportage programma Weerbaar Amsterdam April 2022

Samenvatting voortgangsrapportage programma Weerbaar Amsterdam De voortgangsrapportage van het programma Weerbaar Amsterdam beschrijft de inzet op het tegengaan van drugscriminaliteit en ondermijning van het afgelopen half jaar vanuit de gemeente Amsterdam en het Actiecentrum Veiligheid en Zorg Amsterdam-Amstelland. De onderdelen versterken elkaar door vanuit verschillende perspectieven te werken aan interventies, (bestuurlijke) maatregelen en procesverbeteringen. De aanpak van Ondermijning richt zich op het in beeld krijgen, verstoren en tegenaan van criminele geldstromen en de netwerken daaromheen. De aanpak van het tegengaan Drugscriminaliteit richt zich op het verminderen van de sociale ontwrichting door drugshandel van buurten en (kwetsbare jonge) mensen en op het weerbaarder maken van wijken en jongeren tegen de aantrekkingskracht van drugs. De maatregelen en activiteiten gebeuren aanvullend op bestaande inspanningen vanuit de gemeente en het AcVZ om ondermijning te voorkomen en aan te pakken.

Ondermijning

Beluister hier de podcasts over deze projecten

Het tegengaan van criminele geldstromen en de netwerken daaromheen gebeurt onder meer door malafide eigendom en gebruik van vastgoed aan te pakken, de Bibob-toets en de aanwijsbevoegdheid vergunningplicht groter in te zetten en gemeentelijke medewerkers op te leiden in het herkennen van signalen van ondermijning. Ook is de Ondermijningsbrigade Amsterdam Amstelland actief waarbij verschil-

2 | Samenvatting voortgangsrapportage programma Weerbaar Amsterdam | April 2022

lende instanties controleren of ondernemers zich aan de regels houden. Het onderdeel Ondermijning richt zich op het tegengaan van ondermijning aan de hand van drie doelen: kennis verwerven, mentaliteitsverandering en grenzen stellen. Het zwaartepunt ligt bij het scheppen van randvoorwaarden om als gemeente - al dan niet in samenwerking met de RIEC-partners, ondernemers en inwoners ­ondermijning in de stad te voor­komen en aan te pakken. De afgelopen periode zijn de volgende resultaten bereikt op de volgende resultaatgebieden: • Vastgoed Om criminele investeringen in vastgoed tegen te gaan worden vastgoedtransacties gevolgd. Om crimineel gebruik van panden te voorkomen en aan te pakken is geïnvesteerd in voorlichting aan vastgoedeigenaren en -verhuurders met onder meer een brochure die tips bevat om onder meer potentiële huurders te screenen. • Informatiesysteem Om criminele inmenging beter te kunnen herkennen is gewerkt aan het bij elkaar brengen van data van verschillende gemeentelijke diensten alsook databronnen als het Handelsregister, het Kadaster en de vergunningensystemen. Hierbij is en wordt steeds getoetst op privacyaspecten.

• Opleiden en trainen Meer dan 1.000 medewerkers hebben het afgelopen jaar de basistraining gevolgd. Om de basiskennis en bewustwording over ondermijning te vergroten, ontwikkelde de gemeente ook een animatie en een publieksvriendelijke website (amsterdam.nl/ ondermijning) over hoe ondermijning te herkennen. • Aanpak in stadsdelen De gemeente bouwde aan een steviger (basis)capaciteit om ondermijning zowel stedelijk als vanuit de stadsdelen gericht aan te pakken en het vergroten van bewustwording en weerbaarheid bij ondernemers en inwoners. Met de komst van projectleiders ondermijning in alle stadsdelen is niet alleen de informatiepositie verbeterd. Er worden trainingen gegeven en de zogenoemde ‘knock and talk’-gesprekken gevoerd met ondernemers. Ook vinden er meer acties en controles plaats om crimineel woningmisbruik tegen te gaan. • Bestuurlijk Instrumentarium Er zijn stappen gezet als het gaat om het invoeren van de vergunningplicht alsook het verbeteren van het proces rond het screenen van organisaties en personen aan de hand van de wet Bibob, de Beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten (BIO). • Ondermijningsbrigade Amsterdam Amstelland De Ondermijningsbrigade - waarbinnen verschillende overheids­ organisaties sinds 2021 samen controleren of ondernemers zich houden aan de wet- en regelgeving - is opgezet en organisatorisch ondergebracht bij de gemeente.

De Ondermijningsbrigade organiseert wekelijks controles.

3 | Samenvatting voortgangsrapportage programma Weerbaar Amsterdam | April 2022

Drugscriminaliteit Vanuit het onderdeel Drugscriminaliteit worden activiteiten ontwikkeld die (duurzaam) bijdragen aan het versterken van de weerbaarheid van de buurt Venserpolder (Zuidoost) en de Wildemanbuurt (Nieuw-West) tegen de sociale ontwrichting als gevolg van drugshandel. Ook worden de ontwrichtende effecten van drugshandel op het leven van (jonge) mensen aangepakt. Het doel van de maatregelen is om met een combinatie van straf (drang/dwang) en zorg crimineel gedrag te doen stoppen en om personen die crimineel gedrag vertonen of dreigen af te glijden in de criminaliteit een ander perspectief te laten kiezen. Door onderzoek en op basis van casuïstiek wordt inzicht verworven in de aard van carrières in de drugscriminaliteit. Met de kennis die hiermee wordt opgedaan worden interventies toegepast en ontwikkeld. De afgelopen periode zijn de volgende resultaten bereikt op de volgende maatregelen: • Credible Messengers In de afgelopen periode hebben de Credible Messengers zich als netwerk verenigd onder de naam ADAMAS (crediblemessengers.nl). In totaal bestaat het netwerk nu uit 27 opgeleide Credible Messengers en zijn in alle stadsdelen actief. Zo hebben ze advies gegeven over de ethische uitgangspunten rondom gerichte wapencontroles en hebben ze meegedacht over media-uitingen voor de campagne Amsterdam Ontwapent.

• Het Andere Verhaal Er zijn 14 straatcolleges aan jongeren gegeven sinds augustus 2021 op diverse scholen in de stad. Straatcolleges vormen onderdeel van Het Andere Verhaal om het gesprek te voeren met jongeren en hun omgeving over drugscriminaliteit.

4 | Samenvatting voortgangsrapportage programma Weerbaar Amsterdam | April 2022

gehouden voor casemanagers en afdelingshoofden in JC Zaanstad om hen bewust(er) te maken van wat zij kunnen doen tegen criminaliteit tijdens detentie. • Tegengaan wapengeweld De afgelopen periode is onder meer ingezet op regisseurs van het Operationeel Team Schoolveiligheid die scholen ondersteunen bij vragen rondom veiligheid binnen de school, een proef met gerichte wapencontroles en de campagne Amsterdam Ontwapent, waarbij in de landelijke Week van de Veiligheid een wapeninleveractie in Amsterdam en de Amstellandgemeenten is gehouden. • Schaduwkant van drugsgebruik Vanwege de coronacrisis zijn er geen gesprekken gevoerd met festivalorganisatoren over de maatschappelijke gevolgen van drugsgebruik. Ook andere acties die de maatschappelijke dialoog over de maatschappelijke gevolgen van hun drugsgebruik op gang moeten brengen en houden zijn uitgesteld.

VRM22_031

• De Buurtrechter Sinds de start van de buurtrechter in Venserpolder na de zomer van 2021 heeft een aantal rechtszittingen en leerplichtgesprekken plaatsgevonden. • Top 600 met antecedenten drugs en geweld In 2021 is de pilot Top600 DG afgerond. Dit heeft geleid tot een beter beeld van de problematiek en inzicht in wat regie op personen in de drugscriminaliteit meer vraagt van regisseurs dan High Impact Crime, onder andere vanwege de onzichtbaarheid en ongrijpbaarheid van een deel van de doelgroep en de grotere veiligheidsrisico’s voor medewerkers. • Aanpak Doorgroeiers Op dit moment zijn 24 personen in de leeftijd van 17 tot 28 jaar oud zijn opgenomen in deze persoonsgerichte aanpak. Meerdere nieuwe interventies ingezet en uitgeprobeerd, variërend van perspectief bieden tot straf-/zorg combinaties of een repressieve aanpak. • Eervolle Uitweg Vier personen zijn in 2021 - als pilot - ondersteund bij het uitstappen uit de (drugs)criminaliteit. Deze casussen hebben inzichten opgeleverd over onder andere de intensiteit van begeleiding en over motivatie.

• Straatdealers Aanvullende acties zijn het aangaan van een intensieve samen­ werking tussen OM en politie waardoor meer lik-op-stuk wordt gerealiseerd, nieuwe waarschuwingscampagnes gericht op bezoekers en meldingscampagne gericht op ondernemers en bewoners en de inzet van een koppel straatcoaches om jonge straatdealers uit hun reguliere woonstadsdeel te herkennen. • Doorbreken criminaliteit tijdens detentie Om criminaliteit tijdens detentie te verminderen of te stoppen zijn met de samenwerkingspartners stappen gezet op het gebied van informatiedelen bij in-, door- en uitstroom van gedetineerden, het signaleren en opvolgen van signalen en casuïstiek. Zo zijn ruim 50 bedragen aangetroffen boven de 300 euro. Hier wordt verder onderzoek naar gedaan. Ook is er een aantal bijeenkomsten