4. Ruimtelijke Ordening BRIEF Bijlage Raadsinformatiebrief Hoogb.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 mei 2023 Ruimtelijke Ordening Reinier van Dantzig Ruimte en Duurzaamheid; Bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

Concept Hoogbouwbeleid vrijgegeven voor inspraak en advies

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u over het volgende. Het college van B&W heeft op 23 mei 2023 besloten het concept Hoogbouwbeleid vrij te geven voor inspraak en advies. Vanaf 5 juni 2023 kunnen belanghebbenden gedurende zes weken zienswijzen indienen en kunnen de stadsdelen advies geven. In de Omgevingsvisie 2050 is één van de strategische keuzes om te ‘groeien binnen grenzen’. Het Hoogbouwbeleid levert een bijdrage aan deze ambitie. De huidige hoogbouwvisie (2011) sluit niet meer aan bij de huidige praktijk waarin de stad harder groeit, en op andere plekken, dan toen voorzien en waarin te weinig specifieke richtlijnen staan die hoogbouwontwikkeling kunnen vergemakkelijken. In deze brief informeer ik u over de opzet en de inhoud van het concept Hoogbouwbeleid. Doel Hoogbouwbeleid Amsterdam groeit ieder jaar met 10.000 inwoners. De woningvoorraad staat steeds verder onder druk en ook de druk op bedrijfs- en kantoorruimte is groot. Dat betekent dat we dus meer ruimte moeten creëren. Dat doen we doen door te verdichten. Hoogbouw is één van de manieren waarop we kunnen verdichten. Dat is niet nieuw. Hoogbouw geeft de stad al op diverse plekken vorm. Waar hoogbouw wel en niet past kan nog duidelijker worden aangegeven. Daarom heeft het College van B&W besloten tot actualisatie van de hoogbouwvisie 2011.

Deze actualisatie is aangekondigd in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (2021). De principes uit de hoogbouwvisie 2011 blijven van kracht, zoals het mogelijk maken van hoogbouw op plekken, binnen de bestaande grenzen van Amsterdam, die met het openbaar vervoer goed bereikbaar zijn. Het concept Hoogbouwbeleid bestaat uit concrete regels op gebiedsniveau en principes (vertaald in vuistregels) op niveau van het gebouw.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 mei 2023 Pagina 2 van 5

Omgevingsvisie Amsterdam 2050 In 2011 is de nu nog vigerende hoogbouwvisie vastgesteld, als onderdeel van de Structuurvisie 2040 (vastgesteld door de gemeenteraad op 17 februari 2011). In de opvolger van de Structuurvisie 2040: de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, vastgesteld door de raad op 8 juli 2021, staat dat Amsterdam groeit binnen haar grenzen. In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 bieden we ruimte aan 150.000 woningen, 200.000 arbeidsplaatsen en bijbehorende maatschappelijke voorzieningen. Verdichting is een duurzame vorm van verstedelijking. Verdichting kan op verschillende manieren vorm krijgen. In elke vorm stelt Amsterdam eisen aan betaalbaarheid, schoonheid, klimaatneutraal, goede woningen, een goede plint, enzovoorts. Hoogbouw is op sommige plekken een stedenbouwkundige vorm die antwoord geeft op die vragen. In de Omgevingsvisie zijn de belangrijkste uitgangspunten voor het hoogbouwbeleid, in lijn met de principes uit de hoogbouwvisie uit 2011, vastgelegd:   

  

We spreken van hoogbouw bij gebouwen hoger dan 3o meter, binnen de bufferzone van het UNESCO gebied boven de 20 meter en in Weesp boven de 12 meter. We werken aan gebouwen die bijdragen aan de kwaliteit van de openbare ruimte, van het wonen en werken in het gebouw en aan gebouwen die lang mee gaan. We willen flink verdichten op plekken met hoge dynamiek en ontwikkeldruk. Dit zijn locaties direct grenzend aan het centrum en rondom de grote ov-stations. Hoogbouw kan een geschikte gebouwvorm zijn om te verdichten. Rondom het IJ, een centrale open plek in de stad, wordt hoogbouw ingezet om het stadslandschap leesbaar te maken en het stadsbeeld vorm te geven. We beschermen gebieden en landschappen van bijzondere waarde, in het bijzonder het UNESCO-erfgoed. Elke stedenbouwkundige opzet vraagt om een specifieke inpassing van hoogbouw.

Om richting te geven aan het schaalniveau van het gebouw en de buurt wordt in de Omgevingsvisie een aantal principes genoemd die houvast kunnen bieden:  Hoogbouw maakt op een mooie manier deel uit van het stadssilhouet.  Hoogbouw levert een bijdrage aan de kwaliteit van de openbare ruimte.  Er is een aangenaam verblijfsklimaat op het maaiveld rondom hoogbouw.  Het is fijn wonen en werken in hoogbouw.  Hoogbouw gaat lang mee. In de Omgevingsvisie Weesp (2021) staat dat in en rondom de historische binnenstad geen hoogbouw is toegestaan en geldt in eerste instantie een maximum van vijf bouwlagen, ‘al geven we binnen het beschermde stadsgezicht de voorkeur aan lagere compacte bebouwing aansluitend bij het historische karakter’. De bouwhoogte wordt hier daarom situationeel bepaald. In de Omgevingsvisie Weesp staat dat er voor zowel het stationsgebied als de subcentra kansen liggen om hoger te bouwen dan de maximum bouwhoogte van vijf bouwlagen, zolang de ruimtelijke ontwikkelingen zijn voorzien van een zorgvuldig ingepast stedenbouwkundig plan dat past binnen de bestaande beeldkwaliteit van Weesp. Ook staat er beschreven dat aan de stadsboulevard

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 mei 2023 Pagina 3 van 5

eventueel in hogere dichtheid kan worden gebouwd, met hogere bouwhoogten die afwijken van de rest van Weesp. Coalitieakkoord, Woningbouwplan en Ontwikkelstrategie Het hoogbouwbeleid is ook een uitwerking van het Coalitieakkoord 2022-2026 waarin staat dat Amsterdam de ruimte optimaal blijft benutten door de hoogte in te gaan bij OV-knooppunten. En het draagt bij aan de ambities uit het Woningbouwplan 2022-2028 om 7500 woningen per jaar te kunnen blijven bouwen. In de in het Coalitieakkoord en het Woningbouwplan 2022-2028 aangekondigde Ontwikkelstrategie wordt zal de verdere uitvoering van de verdichtingsopgave op de middellange termijn worden geborgd. Het hoogbouwbeleid geeft aan op welke plekken dat door middel van hoogbouw kan gebeuren en bewaakt de kwaliteit als dat in die vorm gebeurt. Opzet beleid Het hoogbouwbeleid biedt concrete sturing en toetsingskaders voor de uitwerking naar gebieden en projecten. Het beleid bestaat uit regels op het niveau van de stad en op het niveau van het gebouw. Concrete regels op het niveau van de stad: vier regimes Op het niveau van de stad worden, op basis van diverse beperkende en richtinggevende (beleids)documenten en regelgeving, vier regimes onderscheiden: 1. Ja, gebieden geschikt voor hoogbouw (transformatiegebieden rondom OV-knooppunten) 2. Soms, op specifieke plekken (in de naoorlogse gebieden) 3.

In principe nee (bij uitzondering als stedenbouwkundig accent in de 19e eeuwse ring, de gordel ‘20-’40 en IJburg) 4. Nee (in de beschermde stadsgezichten) Deze regimes zijn in grote lijnen dezelfde als die in de hoogbouwvisie 2011. Nieuw zijn de volgende zaken:  Het hoogbouwbeleid biedt concrete sturing en toetsingskaders voor de uitwerking naar gebieden en projecten. Deze opzet draagt bij aan versimpeling van interne en extern processen en meer duidelijkheid en eenduidigheid voor bewoners/belanghebbenden en ontwikkelaars/ontwerpers  Er worden specifiekere uitspraken gedaan over maximumhoogtes en de onderlinge relaties  Het aantal gebieden geschikt voor hoogbouw is, in lijn met de ontwikkeling van de stad van de laatste tien jaar, toegenomen. Haven Stad is hier met meerdere mogelijke clusters bij gekomen, het Schinkelkwartier en de noordelijke IJ-oevers (waarbij hoogbouw in de tweede linie mogelijk is, waar deze niet zichtbaar is vanuit het UNESCO-gebied)  Regels op gebouwniveau Vuistregels gebouwniveau Nieuw in dit hoogbouwbeleid zijn de principes (vertaald in vuistregels die gelden als leidraad) op gebouwniveau. Hoge gebouwen hebben grote invloed op het leven in de stad qua schaal en in de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 mei 2023 Pagina 4 van 5

tijd. Het staat er lang. Hoogbouw breek je niet zo makkelijk weer af. Daarnaast is het zichtbaar van ver en daarmee voor veel mensen. Bovendien is het door zijn maat bepalend voor de beleving van de directe omgeving. Een hoog gebouw heeft daarmee meer impact op de stad dan de meeste andere bebouwing. Daarom is het extra van belang om het goed te doen, om gebouwen te maken waar we over lange tijd nog steeds trots op zijn en die dan nog steeds goed bruikbaar zijn. Hierbij maken we gebruik van lessen die we uit bestaande hoogbouwontwikkelingen hebben getrokken. De principes op gebouwniveau zijn reeds benoemd in de Omgevingsvisie Amsterdam en zijn opgenomen in het hoogbouwbeleid (waarbij twee principes betreffende de openbare ruimte zijn samengevoegd tot één): 1. Hoogbouw draagt bij aan de levendigheid van de openbare ruimte 2. Het is fijn wonen en werken in hoogbouw 3. Hoogbouw gaat lang mee 4. Hoogbouw maakt op een mooie manier deel uit van het stadssilhouet De vier principes zijn uitgewerkt in een aantal vuistregels die gelden als leidraad voor het realiseren van hoge gebouwen. Wijzigingen t.o.v. hoogbouwvisie 2011 Omdat de groei van de stad harder gaat dan 10 jaar geleden werd verwacht, komen er in Amsterdam meer hoogbouwbuurten (meerdere hoge gebouwen bij elkaar). Voorheen waren op deze plekken accenten gedacht (één of twee hoge gebouwen bij elkaar).

Ook wordt hoogbouw op meer plekken gerealiseerd dan voorheen en is de vormgeving van nieuw te ontwikkelen buurten duidelijker geworden. Voorbeelden van nieuwe buurten met veel hoogbouw zijn het Hamerkwartier, het Schinkelkwartier, het Zeeburgereiland en, Amstel III. Ook zijn er een aantal nieuwe ontwikkelgebieden bijgekomen waar hoogbouw mogelijk is. Haven-Stad is het grootste gebied. Ook worden een aantal reeds in ontwikkeling zijnde gebieden uitgebreid, zoals Sloterdijk Centrum en de Zuidas. Deze ontwikkelingen moesten een plek krijgen in het nieuwe Hoogbouwbeleid. Wat verder om aanpassing vroeg was de helderheid van het beleid. Ook waren de regels in de hoogbouwvisie niet heel concreet en waren de mogelijkheden voor hoogbouw voor een groot deel afhankelijk van een toets door een Hoogbouwcommissie. In het nieuwe beleid zijn de regels veel duidelijker. Dat is prettiger voor iedereen die in de stad met de ontwikkeling van hoogbouw te maken heeft. Toetsing van een hoogbouwplan vindt dus ook niet meer plaats door een Hoogbouwcommissie, maar binnen het project. Tot slot zijn, zoals hierboven genoemd, de principes op gebouwniveau (vertaald in vuistregels) nieuw in dit hoogbouwbeleid. Hoge gebouwen zijn heel zichtbaar en staan er voor een lange tijd. Daarom vinden we het extra belangrijk om écht goede gebouwen te maken.

De gebouwprincipes zijn algemeen beschreven en laten ruimte voor diverse soorten (innovatieve) oplossingen. Het minimum aan bijbehorende vuistregels gelden als leidraad en dagen uit tot innovatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 mei 2023 Pagina 5 van 5

Werking en positionering Het hoogbouwbeleid is een planologisch-juridisch instrument dat wordt ingezet om de ontwikkeling van hoogbouw in goede banen te leiden. In het beleid is opgenomen waar hoogbouw wel/niet en onder welke voorwaarden mogelijk is. Bij de bouwplanontwikkeling ligt de verantwoordelijkheid voor de invulling van de vier principes op gebouwniveau en toepassing van de vuistregels in eerste instantie - bij de projectteams van de gemeente. Wanneer er wordt voorgesteld om af te wijken van de vuistregels, is de lijn om richtinggevend advies te vragen aan de SIRK (Subcommissie Integrale Ruimtelijke Kwaliteit, in de toekomst onderdeel van de Commissie Omgevingskwaliteit). Het projectteam kan ook altijd voor advies terecht bij de beleidseigenaar. Het beleid is geldig voor 10 jaar, maar zal, indien daar aanleiding voor is, periodiek worden geactualiseerd op basis van eventueel tussentijds genomen raadsbesluiten. Proces Bewoners en belanghebbenden kunnen van 5 juni tot en met 17 juli 2023 (in totaal zes weken) hun zienswijze indienen. Gelijktijdig ontvangt u als raad ook het concept Hoogbouwbeleid. Indien u dat wenst kan er een technische sessie worden georganiseerd.

Het vervolgproces ziet er als volgt uit: - 5 juni t/m 17 juli: Inspraak- en adviesperiode - In de periode juni-september: optionele technische sessie - Juli - september 2023: opstellen nota van beantwoording zienswijzen - Oktober: college van B&W - Oktober/november: ter bespreking in raadscommissie RO - November/december: ter vaststelling in gemeenteraad

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Bijlagen 1. Concept Hoogbouwbeleid - inspraakversie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl