4 Reactie op brief 'Jeugd GGZ valt weg voor duizenden jongeren'.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

De heer N. Beuk, stichting Arkin Mevrouw D. Peijnenburg UvA Minds

Datum Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door Onderwerp

15 augustus 2023 0408-2575

[Uw kenmerk] Petra Helderman jeugd p.helderman@amsterdam.nl

Betreft: reactie op brief Jeugd GGZ valt weg voor duizenden jongeren d.d. 8 augustus 2023

Geachte ondertekenaars van de brief ‘Jeugd ggz valt weg voor duizenden jongeren’, Hartelijk dank voor uw brief van 8 augustus jl. waarin u uw zorgen uit over de aanbesteding Enkelvoudige Specialistische Jeugdhulp. Uit uw brief spreekt grote betrokkenheid bij het welzijn van de Amsterdamse kinderen, jongeren en gezinnen. Deze heeft u opgebouwd door u jarenlang intensief te ontfermen over de Amsterdamse jeugd en hen te helpen met de vele problemen, van kleine tot complexe, waarmee zij kampen. Als antwoord op uw zorgen wil ik u namens het college van B&W de beweegredenen voor de aanbesteding en de opbouw van de opdracht nogmaals toelichten. Ook vertel ik u welke gevolgen ik voorzie in het stelsel van jeugdhulp en hoe we ons daarop voorbereiden en ga ik nog in op een aantal specifieke punten. De opdracht en redenen voor de aanbesteding Op 18 juli heeft het college van Amsterdam besloten in te stemmen met de voorlopige gunning van de opdracht voor de ESJH per 1 januari 2024. Van de huidige 208 Amsterdamse jeugdhulpaanbieders hebben zich 49 ingeschreven op de aanbesteding. Daarvan deden 17 partijen een incomplete inschrijving en bleven er 32 partijen over. Van deze 32 partijen zijn in totaal 13 partijen voorlopig gegund waarvan 4 voor de stadsbrede hulp (perceel 2).

Deze aanbesteding heeft een zeer lange voorbereidingstijd gekend waarin relevante marktpartijen en andere partijen zijn betrokken. Doel was en is meerdere problemen in het jeugdhulpstelsel op te lossen en een stevige basis te leggen voor de doorontwikkeling van het jeugdhulpstelsel. De kernpartners Hoog Specialistische Jeugdhulp (HSJH), het OKT, de GI, de buurtteams, het onderwijs, huisartsen en het Jeugdplatform zijn reeds gestart met deze doorontwikkeling.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 augustus 2023 Kenmerk 0408-2575 Pagina 2 van 6

Duidelijkere indeling Met de nieuwe opdracht van de ESJH willen we het jeugdstelsel eenvoudiger maken en duidelijker inrichten, zodat helder is waar jeugdigen en hun ouders de juiste hulp kunnen halen. We zien al langer dat we binnen de ESJH heel veel soorten ondersteuning aanbieden. Veel van de huidige ESJH-hulp valt niet onder de jeugdwet, zoals coaching en ondersteuning bij moeite met sociale vaardigheden. Ook gaat het vaak juist om complexe en meervoudige problematiek, die eigenlijk door de hoog specialistische jeugdhulp behandeld moet worden. Deze aanbesteding is erop gericht alleen die jeugdhulp in te kopen in dit onderdeel van het jeugdstelsel die daadwerkelijk enkelvoudig van aard is, waar sprake is van één probleem of stoornis en waar één jeugdhulpspecialisme voor ingezet moet worden. De andere soorten jeugdhulp kunnen niet meer onder de ESJH worden uitgevoerd maar wel bij andere onderdelen van het jeugdstelsel, zoals bij het OKT en de Hoog Specialistische Jeugdhulp. Deze jeugdhulp valt dus niet zomaar weg. Voor hulp die niet onder de jeugdwet valt zoeken we naar andere ondersteuning.

Situatie vanaf 2024 Van de 8.000 kinderen die zich jaarlijks melden voor de ESJH-zorg verwachten we dat vanaf 2024 6.000 kinderen gebruik kunnen blijven maken van de ESJH, dat 1000 kinderen extra bij de HSJH komen en 1.000 kinderen kunnen worden geholpen met lichtere vormen van ondersteuning en hulp. We kennen en snappen de zorgen over een verhoogde toestroom bij hoog specialistische hulp. Daarom hebben we 10 miljoen euro extra vrijgemaakt voor de partijen waarmee we samenwerken voor dit type zorg. Ook hebben we 5 miljoen euro uitgetrokken om wachtlijsten niet verder op te laten lopen. Beter beheersbaar Behalve een duidelijker onderscheid tussen de hulp geboden vanuit OKT, ESJH en HSJH, hebben we ervoor gekozen het aantal aanbieders te beperken, te gaan werken met een lumpsum en taakgerichte sturing en de inzet meer te richten op kwetsbare stadsdelen. We zagen dat het stelsel met meer dan 200 aanbieders niet stuurbaar en beheersbaar was. Het aantal ouders en kinderen dat gebruikmaakt van de ESJH is de afgelopen vijf jaar bovendien verdubbeld. Dit heeft gezorgd voor een kostenstijging van 15 miljoen euro naar inmiddels 39 miljoen euro voor de ESJH waarbij de uitgaven nog steeds stijgen. Ook is de inzet van de ESJH vooral te zien in Centrum en Zuid, terwijl de meest kwetsbare gezinnen en kinderen in Zuidoost, Noord en Nieuw-West wonen.

Met een steeds krapper budget door Rijksbezuinigingen zijn we genoodzaakt steeds scherper te kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat de kinderen die jeugdhulp het hardste nodig hebben daar ook van verzekerd kunnen zijn en blijven. Betere samenwerking

Gemeente Amsterdam

Datum 15 augustus 2023 Kenmerk 0408-2575 Pagina 3 van 6

Met de kernpartners HSJH, het OKT, de GI, de huisartsen en het Jeugdplatform Amsterdam zijn we in 2021 een intensief traject ingegaan met de ontwikkelagenda om in partnerschap te komen tot jeugdhulp waarbij in gezamenlijke verantwoordelijkheid breed gekeken wordt in het gezin naar de jeugdhulp die nodig is en de ondersteuning die vanuit andere domeinen moet worden ingezet. Zo kijken we hoe we bijvoorbeeld scholen waar veel kinderen met ADHD worden verwezen kunnen helpen om te gaan met kinderen met druk gedrag, in plaats van al die kinderen naar een individuele behandeling te sturen. Het systeem om het kind heen is belangrijk. We willen problemen van kinderen niet medicaliseren en problematiseren maar aan de slag gaan met ouders, kinderopvang en school, zodat de oorzaken van problemen bij kinderen worden opgelost. Alle kinderen verdienen een goede plek op school, thuis en in de kinderopvang ook als zij zich in een kwetsbare positie bevinden en meer en specifieke aandacht nodig hebben. Daarom richten de HSJH kernpartners zich nu gebiedsgericht in om met het OKT, de GI en het buurtteam in de stadsdelen intensief te kunnen samenwerken in en rond gezinnen en school. Zij bereiden zich voor om aanmeldingen per stadsdeel in gezamenlijkheid te ontvangen, scherper te prioriteren wie er met jeugdhulp geholpen moet worden en ook domeinoverstijgende ondersteuning in te kunnen zetten.

Er wordt gebouwd aan het netwerk met de sociale basis, informele partijen en alle anderen die betekenisvol kunnen zijn voor kinderen en gezinnen. De EJSH zal met ingang van 1 januari 2024 aan de ontwikkelagenda toegevoegd worden. Hierdoor stimuleer ik een intensief samenwerkend netwerk van aanbieders die met elkaar de verantwoordelijkheid dragen voor de kinderen en gezinnen in het stadsdeel waardoor zij niet meer van het kastje naar de muur worden gestuurd. De voorlopig gegunde aanbieders zijn in staat alle enkelvoudige GGZ-problematiek, zoals beschreven in de opdracht, op te kunnen pakken, ongeacht de oorzaak die eraan ten grondslag ligt, leeftijd of andere differentiërende omstandigheden. Dit vereenvoudigt het zorglandschap terwijl het aanbod gewaarborgd is. Voorbereidingen Zoals eerder aangegeven, kunnen ongeveer 2000 nieuw aan te melden kinderen die vanaf 1 januari 2024 gebruik willen maken van lichtere ondersteuning, of juist de gezinnen met complexere problematiek, niet meer terecht bij de ESJH-aanbieders. We zijn met de kernpartners HSJH (waaronder Arkin en MOC ‘t Kabouterhuis) in gesprek om hen voor te bereiden op ongeveer 1000 nieuwe aanmeldingen voor de complexere problemen. Voor deze extra belasting van de hoogspecialistische jeugdhulp heeft de Amsterdamse gemeenteraad besloten 10 miljoen extra beschikbaar te stellen bovenop het rijksbudget.

Deze voegen we toe aan de lumpsums van kernpartners. Daarnaast is er ook 5 miljoen extra uitgetrokken voor het niet laten oplopen van wachtlijsten binnen de HSJH.

Gemeente Amsterdam

Datum 15 augustus 2023 Kenmerk 0408-2575 Pagina 4 van 6

Voor de lichtere vormen van ondersteuning starten we samen met huisartsen en het OKT de noodzakelijke impactanalyse en voorbereidingen, zodat straks duidelijk is naar wie kinderen met welke hulpvragen kunnen worden verwezen. Ook hiervoor geldt de voorwaarde dat het OKT hiervoor over voldoende capaciteit kan beschikken en zullen we overgangsmaatregelen in gang zetten als dat nog niet gelukt is. Zorgcontinuïteit Daarnaast zorgen we voor zorgcontinuïteit. Kinderen die eind 2023 in behandeling zijn bij aanbieders die nu een contract hebben en vanaf 1 januari niet meer, kunnen hun behandeling in 2024 afmaken bij hun vertrouwde behandelaar. Deze aanbieders worden hiervoor financieel vergoed. In de meeste gevallen zal deze tijdsperiode voldoende zijn om de behandeling af te ronden. In de gevallen waarin behandeling langer moet duren dan 2024 wordt nauwkeurig per gezin bekeken wat een goede oplossing is. Graag wil ik hieronder ook ingaan op uw vragen over het aanbestedingstraject, onze keuze voor de voorlopig te gunnen partijen en zorginhoudelijke deskundigheid in de beoordeling. Het aanbestedingstraject en onze keuze voor de voorlopig te gunnen partijen. U geeft in uw brief aan dat jeugd GGZ voor minimaal 2.346 jeugdigen wegvalt en dat aanbieders buiten spel zijn gezet.

U heeft ook in dialoogsessies aangegeven dat het gevaar zou kunnen bestaan dat sommige behandelingen niet meer uitgevoerd zouden kunnen worden. Alle 208 jeugdhulpaanbieders hebben zich kunnen inschrijven. Uiteindelijk hebben 49 partijen dit gedaan en daarvan hebben 32 partijen meegedongen in deze aanbesteding. Niet alle aanbieders van specialistische jeugd GGZ zijn buiten spel gezet maar het aantal is wel verminderd. Zoals hierboven beschreven valt de jeugdhulp voor het in uw brief genoemde aantal kinderen niet weg. Het is het aantal kinderen dat nu door uw partijen geholpen wordt. Deze kinderen maken sowieso hun behandeling in 2024 bij u af. Nieuwe instroom kan niet meer bij de huidige contractanten plaatsvinden die de opdracht niet (voorlopig) gegund hebben gekregen, maar wel bij de nieuw te contracteren partijen die enkelvoudige specialistische jeugd GGZ en opvoedondersteuning uit gaan voeren, bij de kernpartners HSJH en bij het OKT. De aanbieders met de hoogste puntenaantallen (bovenop de toets van technische bekwaamheid) zijn voorlopig gegund op de door hen aangegeven haalbare capaciteit. Met de eerste vier was de benodigde capaciteit en volledigheid van het in te zetten aanbod behaald, waardoor het maximum van tien niet hoefde te worden ingezet.

Deze vier partijen zijn allen in staat om de door de gemeente beschreven opdracht uit te kunnen voeren, ongeacht de oorzaak die ten grondslag ligt aan een stoornis of

Gemeente Amsterdam

Datum 15 augustus 2023 Kenmerk 0408-2575 Pagina 5 van 6

bijvoorbeeld leeftijd van de kinderen. Op dit moment is er een grote diversiteit aan aanbieders werkzaam die zich vaak min of meer hebben gespecialiseerd in een leeftijdsgroep of bijvoorbeeld specifieke oorzaken van GGZ-stoornissen, maar die zich niet onderscheiden van andere aanbieders die in staat zijn alle jeugd GGZbehandelingen uit te voeren. De voorlopig gegunde partijen krijgen de opdracht om alle benodigde behandelingen binnen de ESJH uit te voeren. Zij mogen daarbij ook gebruikmaken van onderaannemers. De gemeente blijft volgen of dit lukt. Ook poliklinische behandeling is bij de partijen die de ESJH vanaf 2024 uitvoeren nog mogelijk. En daarnaast is dit mogelijk voor behandelingen in de HSJH. De gemeente stimuleert het ambulant werken en bieden van GGZ-behandelingen in de omgeving van de jeugdige. Zorginhoudelijke kwaliteit en de beleidsvisie van de gemeente in de aanbesteding De aanbesteding is in twee delen ingericht: 1.

Technische beoordeling op deskundigheid voor het uitvoeren van Jeugd GGZ en opvoedondersteuning: Alle partijen zijn beoordeeld op het voldoen aan de wettelijke en beroepsgerichte eisen die er zijn om GGZ-behandelingen te mogen uitvoeren (onder andere SKJ / BIG-registraties personeel, verantwoorde werktoedeling Kwaliteitskader Jeugd, werken volgens de voor de werkzaamheden van de opdrachtnemer relevante richtlijnen uit de data bank Richtlijnen van het NJI). 2. Beoordeling op de mate waarin, en de wijze waarop, de inschrijver in de praktijk vorm geeft aan samenwerken en het behalen van doelen en resultaten om zo optimaal mogelijk aan te sluiten bij de beleidskeuzes van de gemeente. Het ging hierbij onder andere over reeds aanwezige professionaliteit en ervaring, het inzetten van effectief bewezen interventies, het aansluiten bij het OKT zodat zij behandelingen kunnen uitvoeren met steun van een aanbieder en de aanpak en effectiviteit bezien vanuit samenwerking met o.a. de sociale basis, preventie en HSJH. Hierbij was belangrijk dat de inschrijver liet zien dat hij de opdracht doorgrondt; begrijpt wat de gemeente met de geschetste doorontwikkeling beoogt en wat we van hem verwachten ten aanzien van (flexibel) meebewegen door aanpassen en ontwikkelen van aanbod om steeds goed aan te blijven sluiten bij veranderende problematiek en maatschappelijke ontwikkelingen.

De samengestelde beoordelingscommissies beschikten over voldoende deskundigheid om de antwoorden op de gestelde vragen te beoordelen. Uit uw brief maak ik op dat u zich zorgen maakt over Amsterdamse kinderen die een behandeling nodig zullen hebben. Ik hoop dat ik met mijn antwoord een groot deel van deze zorgen weg heb kunnen nemen. De gemeente denkt zeker niet licht over de voorbereidingen die nodig zijn om de aanpassingen in het jeugdstelsel te laten werken vanaf 1 januari 2024 en treft daar de voorbereidingen voor.

Gemeente Amsterdam

Datum 15 augustus 2023 Kenmerk 0408-2575 Pagina 6 van 6

Ik voel ook zeer mee met alle aanbieders waar we afscheid van moeten nemen. Van 208 naar 13 aanbieders is een grote beweging. Amsterdam moet uiteindelijk na 2024 afscheid nemen van een groot aantal aanbieders dat met hart en ziel en met mooie resultaten heeft gewerkt met en voor Amsterdamse kinderen. Ik sta achter deze ontwikkeling maar voel en begrijp daarnaast ook de pijn die dat met zich meebrengt. U bent inmiddels uitgenodigd om op woensdag 16 augustus een gesprek te voeren over uw brief en mijn antwoord met Marieke Volbers (Afdelingsmanager Contractmanagement), Christianne van Rijn (Subsidies en Inkoop Sociaal) en Petra Helderman (Strategisch adviseur Jeugd). Met vriendelijke groet, namens het college van B&W

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs, Jeugdzorg en Armoede