4. Rapport BinnenstadsEnquete 2024.pdf
Tekst van het document
binnenstad meestal niet 2 9 3 1 15
(bijna) nooit 4 2 6
Groen: liefhebber en oranje: mijder
De volgende tabel laat zien onder welke groepen zich relatief veel liefhebbers of mijders van de binnenstad bevinden. Ondernemers in de binnenstad zijn met 49% het vaakst een liefhebber van de binnenstad en onder respondenten onder de 35 jaar bevinden zich de meeste mijders (20%). Groepen die relatief vaak graag naar de binnenstad gaan of deze mijden Liefhebbers (38%) Mijders (17%)
bewoners binnenstad (47%) ondernemers binnenstad (49%) mannen (44%) max. vmbo (44%) 55-plussers (42%)
bewoners overige stadsdelen zonder werk in binnenstad (18%) Burgwallen-Oude Zijde (32%) vrouwen (19%) havo/ vwo/ mbo, hbo/wo (18%) onder de 35 jaar (20%)
31
totaal 7 18 30 17 28 100
4.2 Ruim helft respondenten komt graag en regelmatig naar de binnenstad De frequentie waarmee Amsterdammers uit andere stadsdelen de binnenstad bezoeken, ligt sinds vorig jaar weer rond het niveau van voor corona. Bijna iedereen komt er minstens één keer per jaar (98%), waaronder 57% die minstens één keer per week gaat. Hoe vaak bent u de afgelopen 12 maanden in de binnenstad geweest? N=2.986*
*exclusief respondenten uit Centrum en van buiten de stad
Forenzen uit de regio komen het vaakst minstens een keer per week naar de binnenstad (91%). Binnen Amsterdam geldt dat respondenten van binnen de ring vaker naar de binnenstad gaan dan respondenten van buiten de ring. Weespers komen het minst vaak naar de binnenstad. Hoe vaak bent u de afgelopen 12 maanden in de binnenstad geweest?
forenzen
43
West
48
24
5 3
43
22
7 22
Oost
15
49
25
7 22
Zuid
15
46
29
8 2
Noord
18
41
Nieuw-West
10
Zuidoost
9
25
38
32
33
32
15
9
4 3
13
5 2 7
dagelijks
>= 1x per week >= 1x per maand >=1x per halfjaar >=1x per jaar
4 (vrijwel) nooit
Weesp
6
0%
25 20%
33 40%
15 60%
8 80%
13 100%
32
Respondenten met maximaal vmbo zijn net zo vaak als respondenten met een ander opleidingsniveau dagelijks in de binnenstad te vinden. Zij komen wel minder vaak een of meerdere keren per week (29%) en juist wat vaker één of meerdere keren per half jaar (16%) Ruim de helft van de Amsterdammers die niet in Centrum wonen komt (meestal) graag in de binnenstad (53%) en gaat er ook regelmatig heen. Daar tegenover staat een kwart die de binnenstad (meestal) liever mijdt. Desondanks komt 40% van de binnenstadsmijders er alsnog meerdere keren per week. Slechts 15% van de binnenstadsmijders komt niet vaker dan een paar keer per jaar. Deze respondenten zeggen over het algemeen ook dat ze niks te zoeken hebben in de binnenstad.
4.3 Belangrijkste bezoekmotieven: werk, cultuur, horeca en winkelen Onderstaande figuur laat zien waarom men de binnenstad heeft bezocht. Om welke redenen bent u de afgelopen 12 maanden naar de Amsterdamse binnenstad gegaan?
73
cultuur
69
horeca
totaal
68
winkelen 47
doorgaande route
binnenstadsbewoner
48
wandelen
45
bij iemand thuis
binnenstad ondernemer
40
werk
32
historisch erfgoed, architectuur
32
ander stadsdeel: baan in binnenstad
overige voorzieningen 29
nachtleven
24
varen door grachten
regio: baan in centrum
14
stad leren kennen/ sightseeing 6
studie
ander stadsdeel: geen baan in binnenstad
5
coffeeshop 1
sekswerker
7
anders 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
De redenen om de binnenstad te bezoeken zijn door de jaren heen stabiel. Circa zeven van de tien bezoekers komen (ook) voor de voorzieningen op het gebied van cultuur, horeca en winkelen. Hoewel in iets mindere mate, zijn dit ook de meest voorkomende bezoekmotieven
33
voor bewoners van de binnenstad en respondenten die er ondernemen of werken. Van de overige voorzieningen in de binnenstad, zoals kappers of een kerk, maakt 32% van de respondenten gebruik. Coffeeshops en sekswerkers trekken respectievelijk 5% en 1% van de bezoekers. Ook de mooie openbare ruimte van de binnenstad trekt veel bezoekers. Bijna de helft van de Amsterdammers heeft afgelopen jaar wel eens gewandeld in de binnenstad en een kwart heeft gevaren door de grachten. Het historisch erfgoed was voor 31% een bezoekreden en 14% wilde de stad betere leren kennen (sightseeing). Bezoeken aan de binnenstad zijn soms puur functioneel: 10% van de Amsterdammers woont in de binnenstad, 26% van de respondenten heeft er werk en bijna de helft gebruikt de binnenstad als doorgaande route naar andere delen van de stad.
Om welke redenen bent u de afgelopen 12 maanden naar de Amsterdamse binnenstad gegaan? % Komt hiervoor relatief weinig Komt hiervoor relatief vaak voorzieningen cultuur, 89 bewoner binnenstad (75%) Zuid (96%) horeca, Oost (94%) winkelen, West (92%) nachtleven, geen hbo, wo (84%) hbo, wo (92%) coffeeshop, vestiging > 20 jaar (82%) vestiging < 5 jr (92%) sekswerker, 55+ (85%) <35 jaar (95%) overig Amerika, Oceanië (97%) lhbtqia+ (94%) niet/nauwelijks verbonden (77%) binnenstadsmijder (76%) vaker per week/maand (95%) functioneel doorgaande 81 ander stadsdeel zonder werk in bs (73%) binnenstad (100%) route, bij Weesp (54%) West (88%) iemand Zuidoost (65%) thuis, werk, hbo, wo (85%) max.
vmbo (55%) studie, < 35 jaar (91%) 66+ (67%) wonen lhbtqia+ (87%) niet/nauwelijks verbonden (65%) sterk verbonden (90%) binnenstadsmijder (73%) komt dagelijks (97%) max paar keer per jaar (51%) openbare ruimte wandelen, 63 Burgwallen-Oude Zijde (55%) Weteringschans (73%) varen, Grachtengordel-West (56%) Weesperbuurt/Plantage (75%) historisch Weesp (44%) Zuid (72%) erfgoed, West (71%) sightseeing geen hbo, wo (56%) hbo, wo (65%) vestiging > 20 jaar (60%) vestiging < 10jr (70%) 66+ (59%) <25 jaar (72%) vrouw (59%) man (67%) forens (57%) Amerika, Oceanië (79%) niet/nauwelijks verbonden (36%) sterk verbonden (74%) binnenstadsmijder (35%) liefhebber binnenstad (74%) max paar keer per jaar (34%) komt dagelijks of wekelijks (70%)
In bovenstaande tabel zijn de bezoekmotieven samengevoegd in 3 categorieën. Het blijkt dat van de respondenten 89% het afgelopen jaar wel eens een voorziening in de binnenstad heeft bezocht, 81% er om functionele redenen was en 63% in de openbare ruimte heeft gerecreëerd. Voor alle drie de categorieën geldt dat zij vaker bezoekers trekken uit
34
aangrenzende stadsdelen, jongeren en/of mensen die nog niet heel lang in de binnenstad zijn gevestigd, de lhbtqia+-gemeenschap, mensen met een hbo of wo-diploma en mensen die sowieso zeer regelmatig naar de binnenstad komen. Mijders van de binnenstad komen bijna net zo vaak als anderen naar de binnenstad om functionele redenen, maar maken veel minder gebruik van de voorzieningen en de recreatiemogelijkheden in de openbare ruimte. Bijna de helft van de mijders (49%) voelt zich niet tot nauwelijks verbonden met de binnenstad (versus 14% gemiddeld). Liefhebbers van de binnenstad komen vooral vaker naar de binnenstad voor de openbare ruimte. Op de andere bezoekersmotieven scoren zij meer gemiddeld. Veel respondenten hebben geen functionele reden om naar de binnenstad te gaan, zoals werk, studie of wonen. Hierdoor bezoeken zij de binnenstad minder vaak dan overige Amsterdammers. Waarschijnlijk maken zij hierdoor in de binnenstad ook minder gebruik van de voorzieningen en de openbare ruimte. Daarnaast voelen zij zich minder vaak sterk verbonden met de binnenstad (19% versus 37% gemiddeld). Het gaat vaker om mensen met maximaal vmbo, ouderen en bewoners van Weesp en Zuidoost.
35
5 Beleving van de binnenstad
5.1 Mijders van de binnenstad voelen zich er vaak niet op hun gemak De respondenten zijn een aantal stellingen voorgelegd over hun beleving van de binnenstad. De volgende figuur laat zien dat mensen die (soms) graag naar de binnenstad gaan meestal tot altijd genieten van de schoonheid van de binnenstad en er zich op hun gemak en veilig voelen. Van de binnenstadsmijders voelen de meesten (58%) er zich (meestal) niet op hun gemak, en vaker dan anderen voelen zij zich er meestal niet veilig (30%) of genieten niet van de schoonheid van de binnenstad (25%).
ik voel me veilig in de binnenstad
ik voel me op mijn ik geniet van hoe gemak in de mooi de binnestad binnestad is
Hoe vaak zijn de volgende stellingen op u van toepassing? Naar hoe graag men naar de binnenstad komt liefhebber
58
wisselvallig mijder
33 12
37
14
52 17
15
mijder
11
21
11 2
38
40%
meestal soms meestal niet (bijna) nooit
8 2
60 37
altijd
weet niet/ geen antwoord
19
63
20%
11 6
23
27
wisselvallig
4
57
12
liefhebber
0%
20
36
mijder 4
5
42 26
liefhebber wisselvallig
36
17 22
18
60%
80%
6 2 12 100%
Zowel onder liefhebbers als mijders van de binnenstad bevinden zich mensen die zich in de binnenstad storen aan het gedrag van anderen of er op hun hoede zijn. Binnenstadsmijders hebben deze negatieve gevoelens wel vaker. Van de mijders stoort 81% zich meestal aan het gedrag van anderen in de binnenstad, terwijl het bij de liefhebbers om 24% gaat. Van de mijders is 55% (meestal) op hun hoede in de binnenstad. Dit is onder liefhebbers 32%.
36
ik ben op mijn hoede in de binnenstad
ik stoor me aan het gedrag van anderen in de binnenstad
Hoe vaak zijn de volgende stellingen op u van toepassing? Naar hoe graag men naar de binnenstad komt
liefhebber
wisselvallig
7
17
55
21
13
33
8
38
6 2
altijd meestal soms
mijder
liefhebber
44
37
14
4
meestal niet (bijna) nooit
15
17
26
22
19 weet niet/ geen antwoord
wisselvallig
mijder 0%
20
23
29
27
26 20%
40%
16
20 60%
13 80%
13
11 100%
Verschillen tussen groepen: Respondenten met maximaal een vmbo-diploma ergeren zich minder vaak aan het gedrag van anderen in de binnenstad. Zij voelen zich er dan ook relatief vaak op hun gemak. Ook respondenten uit de binnenstad en 55-plussers voelen zich vaker op hun gemak in de binnenstad. Dit neemt toe naarmate men er langer gevestigd is. 35-minners en werkenden uit een ander stadsdeel storen zich relatief vaak aan het gedrag van anderen. 35-minners voelen zich minder vaak op hun gemak dan ouderen. Respondenten met een hbo of wo-opleiding, migranten uit Amerika en Oceanië en 35minners zijn minder vaak op hun hoede in de binnenstad. Migranten uit Europa voelen zich iets minder vaak op hun gemak. Forenzen genieten minder vaak van de schoonheid van de stad.
5.2 Binnenstad krijgt een 6,5 voor thuisvoelen De Amsterdamse binnenstad krijgt in 2024 gemiddeld een 6,5 voor de stelling “ik voel me thuis in de binnenstad’. Dit cijfer is hoger dan in voorgaande jaren, toen het rond een 5,8 lag. In hoeverre bent u het eens met de stelling Ik voel me thuis in de binnenstad? 1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens 2021 2022 2023 binnenstadsbewoners 6,7 6,2 6,3 binnenstad ondernemer 6,6 6,5 6,7 overige respondenten 5,7 5,5 5,7 totaal 5,8 5,6 5,8
2024 7,1 7,0 6,3 6,5
37
In 2024 geeft 30% van de respondenten een onvoldoende voor thuisvoelen in de binnenstad. Dit percentage ligt het hoogst onder respondenten die er maximaal een paar keer per jaar komen (65%). Ook gaat het vaker om migranten met een migratieachtergrond uit Europa, Amerika of Oceanië (37%), respondenten uit Burgwallen-Oude Zijde (33%), 26 tot 35-jarigen (39%) en/of vrouwen (32%). Bijna vier op de tien (38%) geven een acht of hoger. Dit zijn vaker bewoners en ondernemers in de binnenstad (55%), mensen die langer dan 10 jaar in de binnenstad gevestigd zijn (49%) en/of mensen die er minstens een keer per week komen (43%). Verder gaat het vaker om personen met maximaal vmbo (45%), 55-plussers (45%) en/of mannen (41%). De vier voorwaarden voor thuisvoelen die genoemd worden in het reflectiestuk van de Universiteit van Amsterdam komen ook naar voren uit de enquêtes van de Aanpak Binnenstad: Familiariteit/ bekendheid met de routines en rituelen van de binnenstad: Respondenten die wekelijks in de binnenstad komen, voelen zich er veel meer thuis dan degenen die er niet vaker dan een paar keer per jaar komen. Veiligheid: Van de respondenten voelt 68% zich (meestal) op hun gemak in de binnenstad. Ruim de helft van hen geeft een hoog cijfer voor hun thuisgevoel. De 16% die zich meestal niet op hun gemak voelen in de binnenstad voelt zich meestal ook niet thuis (79%).
Identiteit/positieve invloed van de plaats op je zelf(beeld): Bijna driekwart van de respondenten die een 8 of meer geven voor hun thuisgevoel, geven eenzelfde cijfer voor hun gevoel van trots op de Amsterdamse binnenstad. Van degenen die zich niet thuisvoelen, geeft tweederde ook een onvoldoende voor trots. Eigenaarschap/invloed hebben op de plaats: Uit de Leefbaarheidsenquête Wallen van maart 2024 blijkt dat bewoners en ondernemers die zich inzetten voor de leefbaarheid van het Wallengebied een hoger cijfer geven voor het thuisgevoelen van de eigen buurt (7,8) dan degenen die een reden opgeven waarom ze dit niet doen of zeggen dit wel te willen doen (7,4). Degenen die aangeven geen behoefte te hebben om zich in te zetten voor de buurt geven echter het hoogste cijfer (8,1).
38
5.3 Meerderheid vindt de binnenstad vervelend druk Rond 2014 begint het toerisme in Amsterdam sterk te groeien. Het is ook rond die tijd dat steeds meer Amsterdammers de binnenstad vervelend druk beginnen te vinden. Waar het voor die tijd om ongeveer één op de tien binnenstadsbewoners ging, vinden in 2024 zes op de tien binnenstadsbewoners de binnenstad vervelend druk. Het aandeel dat het gezellig druk vindt, is na 2012 gedaald van ongeveer 70% tot 26%. Ondernemers vinden de drukte vaker gezellig (36%). Als u alles bij elkaar neemt, hoe zou u de binnenstad dan willen beschrijven? Vervelend druk Gezellig druk 2000 2012 2019 2024 2000 binnenstadsbewoner 10 12 43 61 67 binnenstad ondernemer 3 7 50 79 werkenden van buiten binnenstad 7 3 60 71 bewoner ander stadsdeel zonder werk in binnenstad 58 totaal 58 Bron 2000 en 2012: Drukte in de binnenstad (O+S) en 2019 Buurtenquête Centrum
2012 66 75 80
2019 19 -
2024 26 36 24 26 26
Het oordeel over de drukte hangt sterk samen met de mate waarin men een liefhebber is van de binnenstad en of men er zich thuisvoelt. Zo vindt bijna de helft van de respondenten die een 8 of hoger geven voor thuisvoelen de drukte gezellig, terwijl 80% van degenen die zich onvoldoende thuisvoelen de drukte vervelend vinden. Groepen die de drukte in de binnenstad vaker gezellig vinden zijn respondenten met maximaal vmbo (46%), mannen (33%), 66-plussers (30%) en respondenten uit de wijken De Weteringschans (35%) en Grachtengordel-Zuid (37%) of stadsdeel Zuidoost (35%). Groepen die de drukte vaker vervelend vinden zijn respondenten met een hbo of woopleiding (61%), vrouwen (64%), 35-minners (61%) en respondenten uit de wijk Burgwallen-Oude Zijde (67%).
5.4 Afval en wegopbrekingen zorgen het vaakst voor ernstige overlast In de binnenstad zorgen afval en wegopbrekingen bij de meeste mensen voor ernstige overlast: 79% en 65% zeggen dit hier meestal tot altijd te ervaren. Daarna volgen op afstand de lange rijen en blowende mensen met 39% en 37%. Buitenslapers, drugsverslaafden en straatdealers zorgen bij 21%, 20% en 13% van alle respondenten meestal tot altijd voor ernstige overlast. Diverse vormen van overlast die veroorzaakt kunnen worden door uitgaanspubliek zijn alleen aan respondenten die in de binnenstad wonen of werken voorgelegd. Ruim een derde van hen ervaart meestal tot altijd ernstige overlast van luidruchtig gedrag en wangedrag. De overlast van het geluid van horecagasten en mensen op straat na 02:00 uur wordt door ongeveer een kwart (meestal) als ernstig ervaren.
39
Kunt u aangeven hoe vaak u in de binnenstad ernstige overlast ervaart van…. afval, rommel, vuilnis
55
wegopbrekingen
24
38
27
26
lange rijen op straat
19
20
blowende mensen
19
18
*luidruchtig gedrag (dronken, schreeuwen enz.)
15
*wangedrag (wildplassen, kotsen, enz.)
13
18
alcohol drinkende mensen
11
18
groepen met een gids
11
15
*geluid horecagasten (terras, roken, weggaan)
11
14
27
*mensen op straat na 02:00 uur
10
12
29
17
buitenslapers
9
12
30
21
drugsverslaafden
8
12
34
straatdealers
5
*afmeersteigers op Oudezijds Voorburgwal 2 4 0%
35
10
10
16
41
15
22
20%
40%
3 4 9
24 23
29
2
18
24
21
meestal
soms
meestal niet
13
19 22
(bijna) altijd
9 11
19
34
12
3
13
38
2
21
42
23
32 6 2
14
24
21
8
16
weet niet, geen antwoord
4
20 36
(bijna) nooit
4 7
44
60%
80%
100%
*alleen gevraagd aan inwoners en werkenden van de binnenstad
In grote lijnen denken bewoners, ondernemers en de overige Amsterdammers hetzelfde over hoe vaak de verschillende vormen van ernstige overlast voorkomen in de binnenstad. Er zijn een aantal groepen die vaker meestal of altijd ernstige overlast ervaren. Ondernemers ervaren overlast van wegopbrekingen vaker als ernstig. Respondenten die niet in de binnenstad wonen of werken ervaren minder vaak ernstige overlast van buitenslapers, groepen met een gids en afval. Respondenten die in bepaalde wijken wonen of ondernemen ervaren vaker bepaalde vormen van overlast in de binnenstad dan de gemiddelde Amsterdammer of forens. In de tabel staat in het rood aangegeven om welke wijken het gaat.
40
mensen op straat na 02:00 uur
buitenslapers
drugsverslaafden
straatdealers
afmeersteigers OZ
Burgwallen NZ 95 73 35 30 56 52 35 26 Burgwallen-OZ 92 50 44 34 77 69 33 38 Weteringschans 90 63 36 42 35 29 35 27 Grachtengordel-W 94 76 57 39 22 24 27 40 Grachtengordel-Z 90 62 40 37 41 32 27 24 Haarlemmerbuurt 90 66 31 34 33 29 29 35 Jordaan 90 70 56 30 33 27 28 29 Nieuwmarkt/Lastage 89 54 27 31 37 39 29 43 O. eilanden/Kadijken 83 65 31 33 21 24 26 24 Weesperbuurt/Plantage 90 56 30 40 32 23 30 26 gemiddeld Amsterdam 79 65 39 37 *36 *31 29 26 *alleen gevraagd aan inwoners en werkenden van de binnenstad
geluid horecagasten
groepen met gids
alcohol drinkende mensen
wangedrag
luidruchtig gedrag
blowende mensen
lange rijen op straat
wegopbrekingen
afval
Aandeel dat meestal of altijd ernstige overlast ervaren van……. naar wijk waar men woont of onderneemt, 2024
29 46 28 25 31 26 29 23 16 18 *25
43 61 28 12 21 14 20 21 15 17 *22
39 20 38 24 31 38 24 33 28 37 21
35 23 15 10 19 24 18 26 20 30 20
16 56 16 6 11 15 13 20 11 16 13
7 9 4 8 4 4 5 4 *6
41
6 Onprettige plekken
6.1 Buurt Oude Kerk e.o wordt het vaakst onprettig gevonden Bijna alle respondenten (98%) weten een onprettige plek in de binnenstad te noemen. 36% heeft een of twee plekken aangewezen op de kaart, terwijl de overige respondenten de onprettige plek(ken) hebben omschreven. Welke plek(ken) in de binnenstad ervaart u als onprettig? Noem maximaal 2 plekken, straten of gebieden
Op de kaart wijst men het vaakst een plek aan in de buurt Oude Kerk e.o. In deze buurt liggen onder andere een deel van de Dam, het Damrak en een deel van het redlight district. Uit de toelichtingen blijkt dat men het hier altijd extreem druk vindt: verkeer, toeristen, feestgangers, daklozen, verslaafden en winkelend publiek komen hier samen. Er is geen doorkomen aan, zegt een respondent. Door de buurt fietsen wordt daarnaast bemoeilijkt door toeristen die op het fietspad lopen en/of plots stil gaan staan om iets te bekijken. Op het Damrak en de directe omgeving daarvan is sprake van overtoerisme. Er is een vervelend en armoedig winkelaanbod; ‘niks voor bewoners en wel veel toeristenmeuk’. Sommigen vinden de demonstranten op de Dam intimiderend. Ook is er criminaliteit in de vorm van zakkenrollerij en dealen. In het Redlight district zorgt het publiek voor overlast door
42
wangedrag: kotsen, pis, schreeuwen en catcalling. ‘Al met al doet de inrichting van de buurt en het type publiek geen recht aan de mooie omgeving’, aldus een van de respondenten. Op een gedeelde tweede plaats van buurten met onprettige plekken staan Burgwallen-Oost en Nieuwe Kerk e.o. Ook Burgwallen-Oost ligt grotendeels in het Redlight district. Door de buurt lopen de Oudezijds Achterburgwal en het zuidelijke deel van de Zeedijk. Respondenten signaleren in deze buurt, met name later op de avond, agressie. Zowel door publiek, als door sekswerkers en dealers. Het gebied wordt onleefbaar gevonden voor bewoners: te druk, faciliteert alleen toeristen, bezoekers denken dat alles mag, lawaai, vies, drugs, ramen, filevorming, geschreeuw, daklozen. Ook deze buurt is door de drukte moeilijk om doorheen te komen. In Nieuwe kerk e.o. ligt de Nieuwendijk en een deel van de Dam. Ook hier is het druk, maar ’s avonds kan het juist donker, stil en grimmig zijn. De winkels worden ordinair genoemd, gericht op toeristen en/of goedkoop. De verkeerssituaties zijn hier lastig. Over de buurt Nieuwendijk-Noord wordt ongeveer hetzelfde gedacht. Maar daarnaast noemt men ook vaak dat er veel rondhangende en/of dronken mensen zijn. De omgeving van het Centraal Station wordt vaak als onprettig ervaren. Deze respondenten omschrijven ook vaak het Damrak, om dezelfde redenen als hierboven al beschreven.
Rondom het station zijn veel wegopbrekingen, en is de verkeerssituatie lastig. De tunnels onder het spoor door noemen sommigen donker, vies en vol met daklozen. De omgeving van het station vindt men vaak vies en voelt niet altijd veilig. Ook de buurt Nes e.o. is door meer dan 10% aangewezen als onprettig. Door deze buurt loopt het Rokin en de Nes. Veel mensen beschrijven echter het Damrak. Daarnaast noemt men ook hier de drukte, daklozen, verslaafden, demonstraties etc. Op de figuur op de volgende pagina staan de 100 meest gebruikte relevante woorden bij het beschrijven de onprettige plekken in de binnenstad. De meest voorkomende zijn druk, toeristen en veel. In de Binnenstadsenquête 2023 is gevraagd naar de favoriete plek in de binnenstad. Ook van deze beschrijvingen staat een wordcloud op de volgende pagina.
43
100 meest voorkomende relevante woorden in de omschrijvingen van onprettige plekken in de binnenstad
100 meest voorkomende relevante woorden in de omschrijvingen van de favoriete plek in de binnenstad, 2023
44
Bijlage Samenstelling respons
De vragenlijst is ingevuld door 6.505 personen. Hiervan wonen, ondernemen of werken er 6.323 in Amsterdam. Over hen gaat dit rapport en hun achtergrondkenmerken staan in onderstaande tabellen. Het aantal respondenten van buiten de stad zonder werk in Amsterdam is met 182 te weinig en te weinig divers samengesteld om representatieve uitspraken te kunnen doen over bezoekers aan de stad. Deze respondenten worden buiten beschouwing gelaten. Bijna de helft van de respondenten (47%) woont in stadsdeel Centrum. In dit deel van de stad, met name in (de directe omgeving van) het Wallengebied is extra ingezet op het werven van respondenten. Op deze manier kan gekeken worden of er verschillen zijn tussen buurten of wijken in de binnenstad. Voor het bepalen van uitkomsten voor heel Amsterdam wordt de dataset gewogen op stadsdeel en wijk in de binnenstad, zodat de totaalcijfers alsnog representatief zijn voor het aantal inwoners per stadsdeel of stadsgebied. Respons naar stadsdeel van het woonadres, gewogen en ongewogen
Centrum Westpoort
totaal %
totaal %
populatie
totaal
ongewogen
gewogen
Amsterdam 18+ (%)
2.998
47
11
10,7
3
-
-
0,2
West
699
11
16
16,7
Nieuw-West
456
7
17
16,9
Zuid
633
10
16
16,4
Oost
592
9
15
15,8
Noord
445
7
11
11,1
Weesp
85
1
3
2,5
Zuidoost
279
4
10
9,7
buiten Amsterdam of niet bekend totaal
132
5
2
-
6.323
100
100
100
totaal %
totaal %
populatie
Respons uit Centrum naar woonwijk, gewogen en ongewogen totaal
ongewogen
gewogen
Centrum 18+ (%)
Burgwallen-Nieuwe Zijde
104
4
5
5
Burgwallen-Oude Zijde
753
25
5
5
De Weteringschans
181
6
8
8
Grachtengordel-West
197
7
7
7
Grachtengordel-Zuid
155
5
6
6
Haarlemmerbuurt
167
6
10
10
Jordaan
410
14
21
22
Nieuwmarkt/Lastage
621
21
11
11
Oostelijke eilanden/Kadijken
234
8
16
17
Weesperbuurt/Plantage
164
6
9
9
niet bekend
12
-
2
-
2.998
100
100
100
totaal
45
Van de respondenten woont, onderneemt en/of werkt 62% in stadsdeel Centrum. De meeste overige respondenten wonen in een ander deel van Amsterdam. 182 respondenten wonen buiten Amsterdam, waarvan een klein aantal in het buitenland. Respons naar woonlocatie en hun relatie met de binnenstad
Centrum
bewoner
ondernemer in
baan in
Centrum
Centrum
Centrum
bezoeker
totaal
2.272
633
93
-
2.998
Westpoort
-
-
-
3
3
West
-
28
153
518
699
Nieuw-West
-
9
84
363
456
Zuid
-
44
102
487
633
Oost
-
37
125
430
592
Noord
-
18
88
339
445
Weesp
-
2
11
72
85
Zuidoost
-
9
43
227
279
Amsterdam
-
35
89
172
296
buiten Nederland
-
-
-
10
10
niet bekend
-
-
-
9
9
2.272
815
788
2.448
6.505
35
13
12
38
100
buiten
totaal totaal (%)
In 2024 hebben er naar verhouding relatief veel ondernemers die ook in de binnenstad wonen meegedaan aan het onderzoek. Dit kan invloed hebben op het gemiddelde oordeel van de ondernemers. Respons naar relatie met binnenstad 2024
Aantal
%
1.991
31
2.378
32
woont ook in binnenstad
633
10
220
3
woont buiten de binnenstad
147
2
111
2
woont buiten Amsterdam
35
1
27
-
woont ook in binnenstad
374
6
242
3
woont buiten de binnenstad
606
10
895
12
woont buiten Amsterdam
89
1
101
1
2.440
39
3.385
46
8
0
18
-
6.323
100
7.377
100
bewoner binnenstad ondernemer binnenstad
werknemer binnenstad
Amsterdammer die niet in binnenstad woont of werkt anders/ niet bekend totaal
2023
Respons met woning of onderneming in de binnenstad naar jaar van vestiging 2020-2024 2015-2019 2005-2014 1922-2004 totaal
aantal 653 416 470 1.095 2.634
% 25 16 18 42 100
46
Aan onderzoeken doen over het algemeen relatief veel 50-plussers, hoogopgeleiden en personen zonder migratieachtergrond mee. Dit is ook bij de Binnenstadsenquête het geval. De aantallen van de overige groepen respondenten zijn voldoende om eventuele verschillen tussen groepen vast te kunnen stellen. Respons naar leeftijd
18-25 26-35 36-49 50-65 66+ onbekend totaal
aantal 402 788 1.318 2.374 1.132 309 6.323
% 6 13 21 38 18 5 100
populatie Amsterdam 18+ 15 16 22 21 15 100
aantal 250 1.130 4.819 124 6.323
% 4 18 76 2 100
populatie Amsterdam 15-74 jaar (2022) 22 30 48 100
aantal 4.446 815 124 58 325 252 303 6.323
% 70 13 2 1 5 4 5 100
populatie Amsterdam 18+ 40 18 20 5 11 7 100
Respons naar behaald diploma
geen, vmbo, mbo1 havo, vwo, mbo2+ hbo, wo anders / onbekend totaal
Respons naar migratieachtergrond
geen Europa Turkije, Marokko, Suriname overig Afrika overig Azië overig Amerika, Oceanië niet bekend totaal
Respons naar huishoudsamenstelling 1 persoon stel stel met kind(eren) eenoudergezin anders niet bekend totaal
aantal 2.354 1.117 1.074 327 284 167 6.323
% 37 34 17 5 5 3 100
47
Bijlage Vragenlijst
Welkom bij de Binnenstadsenquête 2024. V1 In welke taal wilt u de vragenlijst invullen? Nederlands Engels De vragenlijst is bedoeld voor iedereen die in Amsterdam woont, iedereen die in de binnenstad van Amsterdam werkt of onderneemt en iedereen van buiten de stad die de binnenstad van Amsterdam onlangs nog heeft bezocht. De eerste vragen gaan over uw band met de binnenstad van Amsterdam. V2 Waar woont u? stadsdeel Centrum in Amsterdam ander stadsdeel in Amsterdam in Nederland, maar niet in Amsterdam niet in Nederland
V3 V3 V3
V2c: In welk land woont u? -> V7
V3 Wat is uw postcode? De postcode wordt uitsluitend gebruikt om te bepalen hoe ver u van de binnenstad woont. verplichte vraag V4 Hebt u een onderneming of baan in de binnenstad van Amsterdam? ja, ik heb een onderneming in de binnenstad ja, ik werk in loondienst in de binnenstad nee -> indien V2 = 1 -> V6 indien v2=2 -> V9 en indien V2= 3 of 4 -> V7
V5 Wat is de postcode van uw onderneming of baan in de binnenstad? Vul a.u.b. de postcode van het adres in en niet van de postbus. De postcode wordt uitsluitend gebruikt om te bepalen over welk deel van de binnenstad u de vragenlijst invult. weet niet / geen antwoord
48
V6
Sinds welk jaar woont of werkt u in de binnenstad? Maakt u een schatting als u het niet precies weet.
weet niet / geen antwoord Indien V2 = 3 of 4 V7 Heeft u wel eens in Amsterdam gewoond? ja nee geen antwoord Indien V2 = 3 of 4 en V4=3: V8 Hoeveel dagen duurde uw laatste bezoek aan Amsterdam? Vult u 1 dag in als u niet in Amsterdam hebt overnacht weet niet/ geen antwoord V9
Wat is uw leeftijd?
geen antwoord
V10 Deze vragenlijst gaat over de Amsterdamse binnenstad. Dit gebied komt overeen met stadsdeel Centrum en ligt binnen de Singelgracht en het IJ.
Hoe verbonden voelt u zich met de binnenstad van Amsterdam? sterk verbonden redelijk verbonden neutraal nauwelijks verbonden niet verbonden weet niet/ geen antwoord
49
V11 In hoeverre heeft u behoefte aan verbondenheid met de binnenstad? zeer veel behoefte veel behoefte niet veel, niet weinig behoefte weinig behoefte geen behoefte weet niet/ geen antwoord Indien V2 = 4 V12 Hoe vaak bent u in Amsterdam geweest? _> V14 1x (dit is de eerste keer) 2x 3x 4x 5x of vaker ik ga meerdere keren per jaar weet niet, geen antwoord Niet voor bewoners van stadsdeel centrum (v2=1 ) V13 Hoe vaak bent u de afgelopen 12 maanden in de Amsterdamse binnenstad geweest? 1 2 3 4 5 6 7
dagelijks één of meerdere keren per week één of meerdere keren per maand één of meerdere keren per half jaar één of meerdere keren per jaar (vrijwel) nooit weet niet / geen antwoord
V14
Om welke redenen bent u de afgelopen 12 maanden naar de Amsterdamse binnenstad gegaan? Meerdere antw. mogelijk.
1 1 2 3 4 5 5 6 7 8 9 10 11 12 5 5 13 14
Ik woon in de binnenstad werk studie winkelen horeca (hotel, restaurant, café,) cultuur (bioscoop, theater, museum, concert, etc.) nachtleven overige voorzieningen (kapper, arts, sportschool, bank etc.) wandelen varen door de grachten bij iemand thuis op bezoek doorgaande route naar ander deel van de stad coffeeshop bezoek sekswerker stad leren kennen/ sightseeing historisch erfgoed, stedenbouw, architectuur anders, namelijk weet niet / geen antwoord
V15 V15
50
V15 Hoe vaak zijn de volgende stellingen op u van toepassing? altijd meestal soms meestal niet
(bijna) nooit
weet niet/ geen antwoord
Ik kom graag in de binnenstad Ik ben op mijn hoede in de binnenstad Ik voel me op mijn gemak in de binnenstad Ik stoor me aan het gedrag van anderen in de binnenstad Ik geniet van hoe mooi de binnenstad is Ik voel me veilig in de binnenstad Ik vermijd de binnenstad liever V15a In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? Ik heb niks te zoeken in de binnenstad? eens redelijk eens neutraal redelijk oneens
oneens
weet niet/ geen antwoord
De volgende vragen gaan over hoe u de binnenstad van Amsterdam het liefst ziet. V16 De Amsterdamse binnenstad moet zijn…. eens redelijk eens levendig en druk een plek voor alle Amsterdammers een plek voor heel Nederland een internationale plek een plek voor zeer verschillende groepen
neutraal
redelijk oneens
oneens
weet niet/ geen antwoord
V17 Zijn er groepen die volgens u te dominant aanwezig zijn in de binnenstad? Maximaal 3 antwoorden mogelijk nee, er zijn geen groepen te dominant aanwezig bewoners ondernemers uitgaanspubliek feestgangers dagjesmensen uit Nederland buitenlandse toeristen rondleidingen met gids demonstranten expats studenten verslaafden daklozen straatdealers anders, namelijk___ weet niet/ geen antwoord
51
V18 Welke plek(ken) in de binnenstad ervaart u als onprettig? Noem maximaal 2 plekken, straten of gebieden en geef deze vervolgens aan op de kaart waar het is. Plek 1 is_____ Plek 2 is ____ Er zijn geen plekken in de binnenstad die ik onprettig vind geen antwoord
V19
In hoeverre bent u het eens met de stelling? U kunt een samenvattend rapportcijfer geven tussen 1 en 10.
Ik voel me thuis in de binnenstad Ik ben trots op de binnenstad
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
weet niet
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
V20 Als u alles bij elkaar neemt, hoe zou u de Binnenstad dan willen beschrijven? gezellig druk vervelend druk niet gezellig en niet vervelend druk weet niet
V21 Wat is volgens u de laatste 12 maanden verslechterd in de binnenstad? maximaal 3 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 16 17 18 19 20 22
niets, de binnenstad is de afgelopen 12 maanden niet achteruit gegaan staat cultureel erfgoed cultuuraanbod drugsoverlast drukte op straat gastvrijheid groen handhaving regels horeca-aanbod onderhoud van de openbare ruimte nachtleven overlast uitgaanspubliek rust in de nacht schoonhouden straten thuis voelen verkeer wegwerkzaamheden, bereikbaarheid winkelaanbod woningaanbod anders, namelijk _____ (bijna) alle bovenstaande punten weet niet, geen antwoord
52
V22 Wat is volgens u de laatste 12 maanden verbeterd in de binnenstad? maximaal 3 1 niets, ik zie geen verbeteringen in de binnenstad 2 staat cultureel erfgoed 3 cultuuraanbod 4 drugsoverlast 5 drukte op straat 6 gastvrijheid 7 groen 8 handhaving regels 9 horeca-aanbod 10 onderhoud openbare ruimte 11 nachtleven 12 overlast uitgaanspubliek 13 rust in de nacht 14 schoonhouden straten 15 thuis voelen 16 verkeer 17 wegwerkzaamheden, bereikbaarheid 18 winkelaanbod 19 woningaanbod 20 anders, namelijk ____ 22 (bijna) alle bovenstaande punten 23 weet niet, geen antwoord
niet indien V12=1 V23 Hoe vindt u in het algemeen dat de binnenstad van Amsterdam zich ontwikkelt? 1 2 3 4
de binnenstad gaat vooruit blijft hetzelfde de binnenstad gaat achteruit weet niet, geen antwoord
53
V24 Kunt u aangeven hoe vaak u in de binnenstad ernstige overlast ervaart van ….. Denk a.u.b. niet verder terug dan 6 maanden (bijna) meestal soms meestal niet (bijna) altijd nooit
weet niet, geen antwoord
mensen op straat na 02:00 uur* straatdealers luidruchtig gedrag (dronken, schreeuwen enz.)* wangedrag (wildplassen, kotsen, enz.)* blowende mensen alcohol drinkende mensen drugsverslaafden buitenslapers geluid horecagasten (terras, roken, bij het weggaan)* afmeersteigers op Oudezijds Voorburgwal* afval, rommel, vuilnis groepen met een gids lange rijen op straat wegopbrekingen *alleen inwoners binnenstad
De volgende vragen gaan over het Wallengebied Amsterdammers en mensen met werk in de binnenstad (v2=1 or v2=2 en/of v4 = 1 of 2) V25 Het Wallengebied is het drukste gebied van de binnenstad. Hoe vaak komt u in deze buurt? -> V27 Nvt. Ik woon in het Wallengebied 1 dagelijks 2 één of meerdere keren per week 3 één of meerdere keren per maand 4 één of meerdere keren per half jaar 5 één of meerdere keren per jaar 6 (vrijwel) nooit 7 weet niet / geen antwoord Respondenten van buiten de stad en geen werk in binnenstad V26 Het Wallengebied is het drukste gebied van de binnenstad. Bent u hier het afgelopen jaar nog geweest? ja nee, daar ga ik nog naar toe -> V31 nee, daar ga ik niet naar toe -> V31 weet niet/ geen antwoord -> V31
54
alle respondenten uit Amsterdam (i.v.m. vergelijkbaarheid oude cijfers), dus ook die hier niet komen In het Wallengebied zijn onder andere veel coffeeshops, raamprostitutie en horeca. Over de V27 aanwezigheid van deze bedrijven wordt zeer verschillend gedacht. In welke mate vindt u dat de volgende bedrijven aanwezig zouden moeten zijn in het Wallengebied?
prostitutie winkels coffeeshops restaurants souvenirwinkels / minimarkets / sexshops cafés kunst en cultuur(instellingen)
helema veel minder evenve al niet minder el als nu
meer
veel meer
weet niet
alleen voor mensen die wel eens in het Wallengebied komen/zijn geweest (v25 =1tm 5 of v26=1) V28 Er zijn verschillende maatregelen genomen om de leefbaarheid in het Wallengebied te verbeteren. Kunt u per maatregel aangeven wat volgens u het effect is op de leefbaarheid in het Wallengebied? Als het bestaan van de maatregel u niet is opgevallen kunt u dat aangeven.
positief
niet positief, maatregel geen beetje niet beetje is mij niet antpositief negatief negatief negatief opgevallen woord
geen alcoholverkoop na 16:00 uur in winkels en snackbars (do t/m zo) hosts (o.a. drukte reguleren) extra politie-inzet tegen straatdealers extra cameratoezicht bezoekerscampagne om straatdealers te negeren blowverbod op straat zomerterrassen sluiten 01:00 uur (was 02:00) horeca sluit 02:00 uur op vrij en za (was 03:00) afmeersteiger boten bij Krasnapolsky open tussen 13.00 en 20.00 uur (was onbeperkt) * afmeersteiger boten The Grand alleen op reservering* geen rondleidingen met gids langs de ramen rondleiding met gids max 15 personen (was 20) *alleen bewoners binnenstad
55
alleen bewoners van Amsterdam: (v2 = 1 of 2) V29 Welke invloed hebben de maatregelen in het Wallengebied op de buurt waar u zelf woont? positief geen invloed -> V31 negatief Weet niet, geen antwoord -> V31 V30 Waar merkt u dit aan? Weet niet/ geen antwoord V31 Wat vindt u in het algemeen van de maatregelen van de gemeente om de leefbaarheid te verbeteren? *In het wallengebied *In de rest van de binnenstad te ingrijpend ingrijpend neutraal weinig ingrijpend te weinig ingrijpend weet niet, geen antwoord
De laatste vragen gaan over uzelf. Uw antwoorden worden uitsluitend gebruikt om een algemeen beeld te schetsen van de deelnemers aan het onderzoek. Ook wordt gekeken of er groepen Amsterdammers zijn die de binnenstad anders ervaren dan gemiddeld. Er wordt nooit gerapporteerd over personen. Deelname aan het onderzoek is anoniem.
V32
1 2 7 9 11
Welke opleiding heeft u afgerond? Heeft u een opleiding in het buitenland gevolgd of een opleiding die niet meer bestaat? Kies dan de opleiding die er het meest op lijkt. geen diploma / basisschool LBO, VMBO of MBO1 HAVO, VWO of MBO2, 3 of 4 HBO of universiteit anders, namelijk weet niet, geen antwoord
V33
Wat is de samenstelling van uw huishouden?
1 2 3 4 5 6
1 persoon 1 stel 1 stel en kind(eren) 1 ouder en kind(eren) anders geen antwoord
56
V34
In welk land bent u geboren? <uitklap balk met landenlijst> geen antwoord In welk land is uw moeder geboren? <uitklap balk met landenlijst> geen antwoord In welk land is uw vader geboren? <uitklap balk met landenlijst> geen antwoord
V35
Hoe bent u bij deze enquête terecht gekomen?
1 2 3
10 11 12 13 14 15
Facebook Instagram X / Twitter LinkedIn brief van stadsdeel centrum met wachtwoord/QR-code website stadsdeel website gemeente ondernemersvereniging buren, vrienden Huis van de Buurt via een belangenorganisatie via werk digitale nieuwsbrief gemeente krant uitnodigingsmail stadsdeel anders, namelijk weet ik niet meer
V36
Wat is uw sekse?
1 2 3 4
man vrouw anders weet niet/ geen antwoord
5 6 7 8 9
V37 Rekent u zichzelf tot de lhbtqia+ gemeenschap? ja nee wil ik niet zeggen weet ik niet
57
V38 Begin 2025 worden er gespreksgroepen georganiseerd in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam om meer inzicht te krijgen in de ervaringen en verwachtingen van gebruikers van de Binnenstad. Mogen wij u benaderen voor eenmalige deelname aan een groepsgesprek? U kunt tegen die tijd aangeven of u nog beschikbaar bent. Ja, mijn e-mailadres is Nee, dank u, ik heb geen interesse
V39 Wilt u zich opgeven voor een van de volgende informatiebronnen van stadsdeel Centrum? nieuwsbrief Aanpak Binnenstad. In deze nieuwsbrief worden ook de resultaten bekend gemaakt van deze enquête o nieuwsbrief stadsdeel Centrum o mailinglist stadsdeel Centrum voor andere onderzoeken of onderwerpen die met uw buurt te maken hebben (alleen voor ondernemers en bewoners in stadsdeel Centrum) o Nee, dank u, ik heb geen interesse ->V40
V40 U bent geïnteresseerd in een van onze nieuwsbrieven. U kunt hieronder uw emailadres achterlaten. Wij gebruiken uw e-mailadres uitsluitend voor de nieuwsbrief waarvoor u zicht heeft opgegeven.
Alleen inwoners van Amsterdam (v2 = 1 of 2) V41 Hoe volgt u informatie van stadsdeel Centrum het liefst? A. Facebook B. Instagram C. X (voorheen Twitter) D. Digitale nieuwsbrief E. Het parool F. AT5 G. Huis aan huiskrant H. Anders, namelijk……… I. ik heb geen behoefte aan informatie van stadsdeel Centrum -> opm J. weet niet/geen antwoord -> opm Alleen inwoners van Amsterdam V42 Over welke thema’s leest of ziet u graag informatie over stadsdeel Centrum? verkeer & werkzaamheden activiteiten voor volwassenen / vrije tijd activiteiten voor jeugd & jongeren / vrije tijd beleid / plannen (wat verandert er in mijn buurt) nieuws van bestuur en stadsdeelcommissie / column bouwen en wonen anders, namelijk weet niet/ geen antwoord
58
In deze vragenlijst zijn verschillende onderwerpen aan bod gekomen. Wellicht zijn er onderwerpen die niet in deze vragenlijst aan de orde zijn geweest, maar waarover u wel graag iets kwijt zou willen. Ook suggesties voor verbetering zijn welkom. Deze kunt u hieronder beschrijven.
Dit waren alle vragen. Hartelijk dank voor uw medewerking. Door op 'Vorige' te klikken kunt u uw antwoorden bekijken. Door op 'Verzend' te klikken verzendt u uw antwoorden en sluit u de vragenlijst af. De vragenlijst kan hierna niet meer worden geopend.
59