4. PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Strategie Stoffen

PFAS-monitoring Schiphol (2024) Samenvatting Zoals verwacht is PFOS-totaal veruit de meest dominante parameter van de PFASverontreiniging in het oppervlaktewater op en rond Schiphol en zijn de concentraties bij gemaal Bolstra beduidend hoger dan bij gemaal NS-Noord. Als gevolg van de belasting vanuit het Schipholgebied is sprake van een sterke achteruitgang voor PFOS-totaal in het oostelijk deel van de Ringvaart van ca. 5x naar ca. 50x normoverschrijding. De directe volksgezondheid lijkt hierdoor niet in het geding; RIVM-advieswaarden voor PFAS in open zwemwater en irrigatiewater worden hierbij niet overschreden. In het Schipholgebied levert de lozing vanuit de ‘bassins’ – de enige beheerste PFOSbodemverontreiniging in het gebied - momenteel een beperkte bijdrage aan de belasting van het watersysteem. Voor de hoge PFOS- (en PFAS-)concentraties bij gemaal Bolstra zorgen, lijken vooral de aanvoer vanuit de richting van de voormalig brandweeroefenlocatie en vanuit het Fokker Logistics Park (FLP; incl. het Evides-terrein) bepalend.

Aanleiding In 2023 is de Strategie chemische probleemstoffen KRW vastgesteld. Deze omvat een aanpak van onder andere de PFOS-problematiek binnen Rijnland. Een van de geformuleerde maatregelen betreft een onderzoeksmaatregel naar PFOS in het watersysteem van Schiphol, gericht op lokaliseren van sterk emitterende landbodemverontreinigingen. Hiervoor is in 2024 onderzoeksmonitoring opgezet. De uitgezette onderzoeksmonitoring heeft tot doel de volgende deelvragen te beantwoorden: 1.

PFAS-kwaliteit uitgemalen water; Welke waterkwaliteit m.b.t. PFAS wordt

uitgemalen vanuit het Schipholgebied en hoe verhoudt dat zich ten opzichte van metingen in eerder jaren? 2. Impact op de Ringvaart; Wat is het effect van het uitgemalen water op de PFASconcentraties in de Ringvaart? 3. Herkomst van hoge PFAS-concentraties bij gemaal Bolstra; Waar komen de hoge PFAS-concentraties bij gemaal Bolstra vandaan, wat zijn de bronlocaties? 4. Impact van bodemverontreiniging Evides-terrein; Wat is het effect van de PFOSbodemverontreiniging op het Evides-terrein (AWZI Schiphol) op de nabijgelegen watergangen? Voorliggende memo presenteert de resultaten van de uitvoerde onderzoeksmonitoring waarbij per deelvraag de onderzoeksopzet en resultaten worden besproken.

Toelichting PFAS en toetswaarden PFAS is een verzamelnaam voor een groep van meer dan 6000 individuele verbindingen. Daaronder vallen onder andere ook PFOS en PFOA, twee stofnamen die ook veel in de media worden genoemd. In Nederland betreft de PFOS-problematiek met name het gevolg van de toepassing in blusschuim. Voor PFOA is de toepassing veel meer diffuus (mede na PFOS-verbod). Met PFOS-totaal wordt (tegenwoordig) meestal een groep van PFAS-verbindingen aangeduid, bestaande uit lineair PFOS en de vertakte isomeren. Hetzelfde geldt voor PFOA-totaal.

Dossier: Project:

25.022965 01/04/2025

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024) Voor het meten van PFAS worden meestal slechts enkele tientallen (van de duizenden) individuele PFAS geanalyseerd. Er zijn diverse meetpakketten voor PFAS beschikbaar, met elk een net iets andere samenstelling van individuele PFAS (er is wel een grote overlap tussen de verschillende pakketten). Zie bijlage 1 voor welke individuele PFAS zitten in beide gebruikte analysepakketten. Afhankelijk van de onderzoeksvraag zijn de meetpakketten geselecteerd en afhankelijk van deze meetpakketten worden een of meerdere van onderstaande gegevens gepresenteerd: PFOS-totaal (ng/l) = concentratie van lineair en vertakte PFOS opgeteld (= “slinvertPFOS”). Deze waarden zijn geschikt voor toetsing aan de (Europese) KRW-normen: jaargemiddeld (JG) = 0,65 ng/l; maximaal (MAC) = 36.000 ng/l. PFOA-totaal (ng/l) = concentraties van lineair en vertakte PFOA opgeteld (= “slinvertPFOA”). Deze waarden zijn geschikt voor toetsing aan de (nationale) waterkwaliteitsnormen: jaargemiddeld (JG) = 48 ng/l; maximaal (MAC) = 2.800.000 ng/l. PFAS-totaal (ng/l) = concentratie van alle (geanalyseerde) individuele PFAS opgeteld. Deze waarden zijn als PFAS-totaal niet bruikbaar voor een toetsing, maar wordt gebruikt voor vergelijken van PFAS-belasting en PFAS-samenstellingen (‘fingerprint’).

Effect PFAS-totaal (ng PEQ/l) = effect van alle (geanalyseerde) PFAS opgeteld in PFOAequivalenten (zgn. PEQ). Hiermee wordt het effect van de verschillende individuele PFAS opgeteld. Niet elke PFAS is namelijk even schadelijk (zie RPF – relatieve potentie factor - in bijlage 1). Deze waarden zijn geschikt voor toetsing aan de RIVM-advieswaarden voor open zwemwater (280 ng PEQ/l) en irrigatiewater (380 ng PEQ/l). Ter vergelijk: de advieswaarde voor zwembadwater is 71 ng PEQ/l.

Schipholgebied In 2008 vond een blusschuimincident plaats in hangar 73. Als gevolg daarvan zijn bodemverontreinigingen ontstaan in de bassins en bij AWZI Schiphol. Ook op de vml. Brandweeroefenlocatie is PFOS-houdend blusschuim gebruikt. Ten behoeve van het peilbeheer kan overtollig water via gemaal Bolstra en gemaal NS Noord (of via een stuw naar vakgemaal Rijk) uit het Schipholgebied afgevoerd worden.

gemaal NS Noord

Figuur 1. Schipholgebied (blauw; is gelijk aan peilvak GH-140.04.2A) met enkele belangrijke locaties m.b.t. de PFOSproblematiek en het waterbeheer.

vml.brandweeroefenlocatie

vakgemaal Rijk

hangar 73 AWZI Schiphol/Evides-terrein bassins gemaal Bolstra

Pagina 2 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Deelvraag 1. PFAS-kwaliteit uitgemalen water 1.1 Doel Bepalen PFAS-concentraties en de trend van PFOS in het uitgemalen water uit het Schipholgebied. 1.2 Onderzoeksmonitoring Bij de poldergemalen Bolstra (ROP18081) en NS-Noord (ROP18069) zijn - net als in 2015 en 2018 maandelijks (12x) metingen gedaan. De watermonsters zijn geanalyseerd op het PFAS 30pakket (zie bijlage 1). Vanwege de lage rapportagegrens is het goed mogelijk om de PFASsamenstelling te bepalen en tevens te toetsen aan zowel de normen voor PFOS en PFOA als aan de RIVMadvieswaarden voor zwemwater en irrigatiewater. De rapportagegrens per individuele PFAS is < 0,5 ng/l

1.3 Resultaten Hieronder worden enkel de resultaten gepresenteerd. In de volgende paragraaf (1.4 Conclusie en discussie) wordt beschreven wat hieruit is afgeleid.

Figuur 2. ‘Fingerprint’ PFAS bij gemalen Schipholgebied per monster (2024). Alle 37 PFAS zijn in de figuur gestapeld weergegeven, maar – i.v.m. de leesbaarheid –beperkt de legenda zich tot de meest relevante PFAS. (ROP18069 = gemaal NS Noord, ROP18081 = gemaal Bolstra).

Pagina 3 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024) Tabel 1. Overzicht resultaten PFAS-monitoring bij gemalen Schipholgebied (2024) Locatiecode Omschrijving ROP18069 gemaal NS Noord

ROP18081

gemaal Bolstra

Datum 31-1-2024 16-2-2024 14-3-2024 11-4-2024 14-5-2024 19-6-2024 29-7-2024 13-8-2024 11-9-2024 10-10-2024 11-11-2024 10-12-2024 Gemiddeld 31-1-2024 19-2-2024 14-3-2024 11-4-2024 14-5-2024 11-6-2024 9-7-2024 13-8-2024 11-9-2024 11-10-2024 11-11-2024 10-12-2024 Gemiddeld

PFAS-totaal PFAS-totaal PFOS-totaal PFOA-totaal ng PEQ/l ng/l ng/l ng/l 381 328 100 14,0 282 194 110 9,2 192 150 68 9,5 173 139 61 10,8 167 146 55 15,0 111 105 33 12,4 164 144 51 15,6 257 192 96 14,6 29 20 8 1,4 130 116 41 11,8 143 124 46 12,7 125 102 41 8,9 179 147 59 11,3 678 471 250 16,0 869 525 360 13,0 438 310 165 13,4 644 436 260 13,5 682 460 280 14,9 305 207 117 9,1 666 414 280 10,4 990 670 376 22,2 163 113 60 5,5 892 599 349 18,3 605 421 226 17,4 1034 645 410 17,8 664 439 261 14,3

Figuur 2b. Ontwikkeling concentraties lineair PFOS bij gemalen Schipholgebied (2015-2024). Waarom alleen lineair PFOS in figuur 2b? Bij de eerdere meetronden (2015 en 2018) waren de analysemethodieken voor PFAS/PFOS nog niet gestandaardiseerd. Meestal werd alleen ‘PFOS’ gerapporteerd (lineair PFOS). Later werden ook de som vertakte PFOS-isomeren meegenomen en PFOA. PFAS-analysepakketten waren voor 2019 niet/nauwelijks beschikbaar. Daarom is alleen een goed vergelijk met de ‘oude metingen’ mogelijk voor lineaire PFOS. Zie ook Corsa 15.000406.

Pagina 4 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024) 1.4 Conclusie en discussie PFOS-totaal is veruit de meest dominante parameter van PFAS-totaal PFOS-totaal levert de grootste bijdrage aan de PFAS-totaal voor zowel de concentratie (zie ‘slinvertPFOS’ in figuur 2) als het PFOA-effect. Dit is consistent met bestaande kennis en eerdere resultaten. Bij gemaal Bolstra draagt PFOS-totaal jaargemiddeld respectievelijk circa 60% bij aan de PFAS-concentratie en ruim 75% aan het PFAS-effect. PFHxS-totaal (zie ‘slinvertPFHxS’ in figuur 2) – een bijproduct van het productieproces van PFOS – draagt ook significant bij. Bij gemaal Bolstra zijn de PFOS/PFAS-concentraties hoger dan bij gemaal NS Noord. De PFAS-concentraties bij gemaal Bolstra (ROP18081) zijn beduidend hoger dan bij gemaal NS Noord (ROP18069). Voor PFOS-totaal is dit verschil in 2024 gemiddeld een factor 4 (zie tabel 1). Dit beeld is consistent met eerdere monitoring in 2015 en 2018. Opvallend is de relatief hoge concentratie van de individuele PFAS 6:2 FTS (= ‘2PFC6yC2a1sf’) in januari, met name bij gemaal NS Noord (zie figuur 2). Van deze PFAS is bekend dat deze als vervanger van PFOS in blusschuim wordt gebruikt. Een verklaring voor de hoge waarde in januari is vooralsnog onbekend. Bij gemaal NS Noord voldoet het water veelal aan de RIVM-advieswaarden voor open zwemwater en irrigatie. Bij gemaal Bolstra niet.

In de perioden dat het oppervlaktewater wordt gebruikt om in te zwemmen of om het land te beregenen voldoet het uitgemalen water bij gemaal NS Noord aan de advieswaarden voor open zwemwater en irrigatie. In januari en februari van 2024 was het PFAS-totaal effect (ng PEQ/l) hier echter wel boven de 280 (zie tabel 1). Omdat er in die maanden niet wordt gezwommen of beregend leverde heeft dit waarschijnlijk niet geleid tot een onacceptabel risico voor de volksgezondheid. Bij gemaal Bolstra worden deze RIVM-advieswaarden vrijwel continu overschreden. De ontwikkeling van de PFOS-concentraties in het Schipholgebied laat geen verbetering zien. Uit de vergelijking van de recente PFAS-data met eerdere meetronden in 2015 en 2018 blijkt dat de lineaire PFOS-concentraties niet zijn afgenomen (zie figuur 2b). Ten opzichte van 2018 lijkt het zelfs verslechterd op beide locaties. Een deel van de verklaring kan zitten in veranderde weersomstandigheden (drogere perioden) en of peilbeheer (verminderde inlaat). Ook de gestopte beheersing van de bodemverontreiniging op het Evides-terrein kan hieraan hebben bijgedragen.

➔ VERVOLG: in plaats van incidenteel een jaar te monitoren, is voor komende jaren tweemaandelijks monitoring bij de gemalen ingezet om vinger aan de pols te houden.

Pagina 5 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Deelvraag 2. Impact op de Ringvaart 2.1 Doel Bepalen impact van het uitgemalen water bij gemaal Bolstra op de waterkwaliteit in de Ringvaart. 2.2 Onderzoeksmonitoring In de Ringvaart zijn bovenstrooms (RO027) en benedenstrooms (RO422) van het Schipholgebied zijn maandelijks metingen gedaan in de periode april tot en met juli (4x). De watermonsters zijn geanalyseerd op het PFAS 30pakket (zie bijlage 1). Vanwege de lage rapportagegrens is het goed mogelijk om de PFASsamenstelling te bepalen en tevens te toetsen aan zowel de normen voor PFOS en PFOA als aan de RIVMadvieswaarden voor zwemwater en irrigatiewater. De rapportagegrens per individuele PFAS is < 0,5 ng/l

2.3 Resultaten Hieronder worden enkel de resultaten gepresenteerd. In de volgende paragraaf (2.4 Conclusie en discussie) wordt beschreven wat hieruit is afgeleid.

Figuur 3. ‘Fingerprint’ PFAS in de Ringvaart ter hoogte van de Aalsmeerderbrug (RO027) en van de Bosrandbrug (RO422) per monster (2024). Alle 37 PFAS zijn in de figuur weergegeven, maar – i.v.m. de leesbaarheid –beperkt de legenda zich tot de meest relevante PFAS

Pagina 6 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024) Tabel 2. Overzicht resultaten PFAS-monitoring op de (oostelijke) Ringvaart (2024) Locatiecode RO027

Omschrijving Ringvaart Aalsmeerderbrug

RO422

Ringvaart Bosrandbrug

Datum 11-4-2024 14-5-2024 11-6-2024 9-7-2024 11-4-2024 14-5-2024 9-7-2024

PFAS-totaal ng PEQ/l 30 31 31 33 98 134 70

PFAS-totaal ng/l 35 36 36 38 78 102 62

PFOS-totaal ng/l 4,2 3,8 3,4 3,7 33 47 20

PFOA-totaal ng/l 7,4 9,0 9,2 9,7 8,7 10,5 10,0

2.4 Conclusie en discussie De Ringvaart wordt ter hoogte van Schiphol significant opgeladen met PFAS. De PFAS-concentraties in de Ringvaart bij de Bosrandbrug (benedenstrooms van gemaal Bolstra) beduidend hoger dan bij de Aalsmeerderbrug (bovenstrooms). Met name PFOStotaal (=’slinvertPFOS’) en PFHxS-totaal (=’slinvertPFHxS’) zijn de individuele PFAS die deze verhoging verklaren (zie figuur 3). Dit zijn ook de belangrijkste PFAS in het Schipholgebied (zie paragraaf 1.4.). Naast uitgemalen water bij gemaal Bolstra kunnen ook andere lozingen – waaronder het effluent van AWZI Schiphol (Evides) –bijdragen aan de geconstateerde PFAS-belasting van de Ringvaart. Geen overschrijding van de RIVM-advieswaarden voor open zwemwater en irrigatie in de Ringvaart. Het Ringvaartwater bij de Aalsmeerderbrug voldoet ruim aan de advieswaarde voor PFAS in open zwemwater (280 ng PEQ/l). De concentraties liggen zelfs onder de advieswaarde voor zwembadwater (71 ng PEQ/l). Bij de Bosrandbrug wordt deze laatste advieswaarde weliswaar overschreden, maar wordt nog wel ruim voldaan aan de advieswaarden die gelden voor oppervlaktewater (open zwemwater en irrigatiewater). ➔ VERVOLG: effluent AWZI Schiphol op PFAS om deze lozing al dan niet uit te sluiten voor een specifieke bronaanpak.

Pagina 7 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Deelvraag 3. Herkomst van hoge PFAS-concentraties bij gemaal Bolstra. 3.1 Doel Het nader lokaliseren van ‘hot spots’, welke nog niet goed in beeld zijn maar de waterkwaliteit bij gemaal Bolstra wel sterk beïnvloeden. 3.2 Onderzoeksmonitoring

KL4067 ROP180196 ROP180195 ROP18023

KL3060 KL2513

ROP18081

Binnen het Schipholgebied is op zes (‘land-side’*) locaties in de zomer metingen gedaan (2x; in juli en augustus), waarmee inzicht wordt verkregen van de aanvoerstromen naar gemaal Bolstra/locatie ROP18081 (rood). KL2513; aanvoerend water vanuit oostelijk deel incl. ‘hangar 73’ en Fokker Logistics Park KL3060; aanvoerend water vanuit Fokker Logistics Park incl. ‘Evides-terrein’ KL4067; nabij stuw afvoerend naar vakgemaal Rijk ROP180195; aanvoerend water zuidelijk deel ROP180196; nabij ‘vml. brandweeroefenlocatie’ ROP18023; nabij lozingspunt van de ‘bassins’ De watermonsters zijn geanalyseerd op het PFAS 37-pakket (zie bijlage 1). Omdat hier de focus ligt op het aantreffen van hoge PFOS-concentraties, is de verhoogde rapportagegrens voor dit doel geen probleem. Vanwege deze hogere rapportagegrens zijn veel individuele PFAS niet aangetroffen (<). Hierdoor zijn deze resultaten niet geschikt om de PFAS-samenstelling te bepalen en wordt niet getoetst aan de RIVMadvieswaarden voor open zwemwater en irrigatiewater. Alleen de concentraties PFOStotaal worden gepresenteerd. De rapportagegrens per individuele PFAS is < 20 ng/l (= 0,02 ug/l)

Pagina 8 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024) 3.3 Resultaten Hieronder worden enkel de resultaten gepresenteerd. In de volgende paragraaf (3.4 Conclusie en discussie) wordt beschreven wat hieruit is afgeleid. Tabel 3. Overzicht resultaten PFOS-monitoring Schipholgebied; aanvoerstromen naar gemaal Bolstra (2024) Locatiecode Omschrijving KL2513 aanvoer vanuit Schiphol-oost KL3060

afvoersloot Fokker Logistics Park

KL4067

nabij stuw naar vakgemaal Rijk

ROP180195

aanvoersloot in verlengde van gemaal Bolstra aanvoer vml brandweeroefenlocatie aanvoer bassins

ROP180196 ROP18023

Datum 25-7-2024 27-8-2024 25-7-2024 27-8-2024 25-7-2024 27-8-2024 25-7-2024 27-8-2024 25-7-2024 27-8-2024 25-7-2024 20-8-2024

PFAS-totaal ng PEQ/l -

PFAS-totaal ng/l -

PFOS-totaal ng/l 120 220 290 500 140 30 240 90 2000 150 40 30

PFOA-totaal ng/l -

3.4 Conclusie en discussie De PFOS-concentraties in het Schipholgebied variëren sterk. De twee metingen van PFOS-concentraties in het Schipholgebied (eind juli en augustus) verschillen per locatie een factor 2 tot meer dan een factor 10. Alleen bij ROP18023 is deze vrij constant. Ook bij gemaal Bolstra waren de concentraties half augustus substantieel hoger dan in september (zie tabel 1). Ook in 2015 en 2018 waren in opeenvolgende maanden grote wisselingen in de PFOS-concentraties (zie figuur 2b). Mogelijk zijn de weersomstandigheden (neerslag na een droge periode?) hiervoor een verklaring. De ‘bassins’ is momenteel geen belangrijke bronlocatie, twee andere ‘bekende’ bronlocaties lijken sterk bepalend voor hoge PFOS-concentraties bij gemaal Bolstra. De relatief lage concentraties PFOS-totaal bij ROP18023 duiden erop dat de beheersmaatregel van de ‘bassins’ werkt. De zeer hoge concentratie bij ROP180196 eind juli wordt gelinkt aan de bodemverontreiniging op het nabijgelegen voormalige brandweeroefenlocatie. Deze lijkt de grootste/meest directe invloed te hebben op de waterkwaliteit bij gemaal Bolstra. Een tweede relevante aanvoerroute van PFOS-totaal komt vanuit het Fokker Logistics Park (KL3060). De verontreinigingspluim van de achterliggende bron (vermoedelijk Evides-terrein) komt later/vertraagd (na neerslag) langs deze locatie.

De verontreinigingspluim is begin september (nog) niet volledig weggespoeld door de neerslag. Toch lijkt deze route minder belangrijk voor de kwaliteit bij gemaal Bolstra dan het vml. brandweeroefenlocatie, omdat de concentraties bij KL2513 lager zijn dan bij ROP18081. ➔ VERVOLG: Resultaten bespreken met Schiphol en Omgevingsdienst in het kader van vervolgactie aanpak (verspreiding vanuit) bodemverontreiniging.

➔ EVENTUEEL VERVOLG: Analyse weersomstandigheden en peilbeheer voor deze periode ter verklaring variatie in de metingen (eerste aanzet; zie bijlage 2).

Pagina 9 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Deelvraag 4. Impact van bodemverontreiniging Evides-terrein 4.1 Doel Bepalen of de impact van de uitlogende verontreinigde bodem al dan niet acceptabel is voor het watersysteem. 4.2 Onderzoeksmonitoring

KL2804 KL2805 KL2806

In de watergang ten zuiden van het Evides-terrein/AWZI Schiphol (rood) zijn op drie locaties in de zomer metingen gedaan (2x; in respectievelijk juli en augustus). KL2804; sloot C, ‘bovenstrooms’ van Evides-terrein (richting hangar 73, waar het blusschuimincident in 2008 plaats vond) KL2805; sloot B t.h.v. ‘oude’ PFAS-bodemverontreiniging op het Evides-terrein KL2806; sloot A t.h.v. PFAS-bodemverontreiniging a.g.v. het blusschuimincident in 2008 De watermonsters zijn geanalyseerd op het PFAS 37-pakket (zie bijlage 1). Omdat hier de focus ligt op het aantreffen van hoge PFOS-concentraties, is de verhoogde rapportagegrens voor dit doel geen probleem. Vanwege deze hogere rapportagegrens zijn veel individuele PFAS niet aangetroffen (<). Hierdoor zijn deze resultaten niet geschikt om de PFAS-samenstelling te bepalen en wordt niet getoetst aan de RIVMadvieswaarden voor open zwemwater en irrigatiewater. Alleen de concentraties PFOStotaal worden gepresenteerd. De rapportagegrens per individuele PFAS is < 20 ng/l (= 0,02 ug/l) 4.3 Resultaten Tabel 4. Overzicht resultaten PFOS-monitoring bij Evides-terrein (2024) Locatiecode KL2804

Omschrijving sloot C ten NW van Evides

KL2805

sloot B ten W van Evides

KL2806

sloot A naast Evides

Datum 31-7-2024 27-8-2024 31-7-2024 27-8-2024 31-7-2024 27-8-2024

PFAS-totaal ng PEQ/l

PFAS-totaal ng/l

PFOS-totaal ng/l 670 180 720 310 2800 840

PFOA-totaal ng/l

Pagina 10 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024) 4.4 Conclusie en discussie De PFOS-concentraties in de sloten nabij Evides zijn sterk verhoogd. Alle drie de meetlocaties nabij het Evides-terrein zijn sterk verhoogd. De hoogste concentraties in sloot A (KL2806) duidt erop dat de bodemverontreiniging op het Evidesterrein – ontstaan in de nasleep van het blusschuimincident in 2008 – de grootste bron is. De verklaring voor het grote verschil tussen de metingen op de verschillende dagen moet gezocht worden in externe factoren zoals weer (neerslag) of waterbeheer (inlaat/doorspoeling).

➔ VERVOLG: Resultaten bespreken met Evides en de Omgevingsdienst in het kader van vervolgactie aanpak (verspreiding vanuit) bodemverontreiniging.

Pagina 11 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Bijlage 1. Gebruikte PFAS-analysepakketten.

AQUON-code

Synoniem

Perfluorcarbonzuren TFA TFA PFBA PFBA PFPA PFPeA PFHxA PFHxA PFHpA PFHpA slinvertPFOA PFOA PFOA sverttPFOA PFNA PFNA PFDA PFDA PFUdA PFUnDA PFDoA PFDoDA PFTDA PFTrDA PFTeDA PFTeDA PFC16azr PFHxDA PFC18azr PFODA Perfluorsulfonzuren L_PFBS PFBS PFC5asfzr PFPeS slinverPFHxS PFHxS L_PFHxS sverttPFHxS L_PFHpS PFHpS slinvertPFOS PFOS PFOS sverttPFOS PFC9asfzr PFNS L_PFDS PFDS PFAS - overig FRD-903 HFPO-DA (GenX) ADONA DONA 6:2 FTOH 6:2 FTOH 8:2 FTOH 8:2 FTOH H-PFC6asfzr 4:2 FTS 2PFC6yC2a1sf 6:2 FTS H-PFC10asfzr 8:2 FTS H-PFC12asfzr 10:2 FTS PFOSA FOSA EtFOSAA EtFOSAA EtFOSA EtFOSA N-MeFOSAA MeFOSAA MeFOSA MeFOSA MeFBSAA MeFBSAA NC1yPFC4asfA MeFBSA PFC4asfAd PFBSA HPFHpA H-PFHpA H-PFUdA H-PFUdA 9-Cl-PF3ONS 6:2 Cl-PFESA 11ClPF3OUdS 8:2 Cl-PFESA bisPFC10yPO4 8:2 diPAP cF16C10ezr 26ClF12C6oxT PF37DC1yOA

PFAS 30 *

PFAS 37 **

RPF

rg (in ng/l) <0,05 - <0,5

rg (in ug/l) <0,02 - <0,6

0,002 0,05 0,05 0,01 1 1 1 1 10 10 4 3 3 0,3 0,02 0,02

(altijd >) (altijd >) (altijd >) (altijd >) (altijd >) (altijd >) <0,1 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,1 <0,1 -

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02 (<0,04) <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 <0,02 - <0,03

0,001 0,6 0,6 0,6 0,6 2 2 2 2 2 2

(altijd >) <0,05 (altijd >) (altijd >) <0,05 <0,05 (<0,1) (altijd >) <0,05 <0,05 <0,05

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02 (<0,04) <0,02 <0,02 <0,02

0,06 0,03 0,02 0,04 0,05 1 10 10 2 2 2 2 2 0,001 0,001 0,001 1 4 2 2 0,1 0,1 0,1 0,1

(altijd >) <0,05 <0,05 <0,5 <0,05 <0,1 <0,1 <0,1 <0,05 <0,1 <0,2 <0,1 -

<0,05 <0,05 <0,1 <0,05 <0,02 <0,05 <0,02 - <0,04 <0,1 <0,05 <0,02 <0,02 <0,02 <0,5 <0,05 <0,1 <0,05 <0,02 <0,5

* totaal 36 PFAS, incl. 3 somparameters ** totaal 41 PFAS, incl. 2 somparameters

De grijze RPF’s zijn niet door het RIVM bepaald, maar zijn inschatting (expert oordeel), zodat deze PFAS toch meegenomen kunnen worden met de toetsing aan de RIVM-advieswaarden voor open zwemwater en irrigatiewater.

Pagina 12 van 13

Hoogheemraadschap van Rijnland

25.022965

PFAS-monitoring Schiphol (2024)

Bijlage 2. Neerslaghoeveelheden en meetmomenten PFAS (juli en augustus 2024)

Blauwe lijnen = neerslaghoeveelheden (per uur) Groene lijnen = meetmomenten bij gemalen NS Noord en of Bolstra (zie deelvraag 1) Rode lijnen = meetmomenten in het Schipholgebied (zie deelvragen 3 en 4)

Pagina 13 van 13