4. Herstelonderzoek voortgezet onderwijs Cheider.pdf

Herstelonderzoek

Datum vaststelling: 7 december 2021

Samenvatting

In de periode december 2019 – februari 2020 heeft de Inspectie van het Onderwijs (hierna: inspectie) drie met elkaar samenhangende onderzoeken uitgevoerd op de scholen van de Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider. Het ging om een onderzoek naar burgerschap, het herstelonderzoek sociale veiligheid en als derde een vierjaarlijks onderzoek naar het bestuur en zijn scholen (4JOB). Als onderdeel van het 4JOB hebben we kwaliteitsonderzoeken op beide scholen uitgevoerd. Beide scholen werden toen als Onvoldoende beoordeeld, omdat de scholen in onvoldoende mate de veiligheid van de leerlingen waarborgden. Daarnaast troffen we tekortkomingen aan in het aanbod. Gelet op de voorgeschiedenis en de door de inspectie in de onderzoeken vastgestelde tekortkomingen heeft de inspectie met ingang van 1 september 2020 de bekostiging gedeeltelijk opgeschort en ingehouden.

Bestuur: Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider Bestuursnummer: 78457

School: Cheider voortgezet onderwijs Totaal aantal leerlingen: 34 (teldatum 1 oktober 2020) BRIN: 23GF

In de periode mei - juni 2021 hebben wij een herstelonderzoek uitgevoerd bij zowel de basisschool als de school voor voortgezet onderwijs. Dit rapport gaat over het herstelonderzoek bij de voschool. Met dit herstelonderzoek zijn wij nagegaan of het bestuur van de school aan de nog openstaande herstelopdrachten heeft voldaan. Bovendien hebben wij de kwaliteit van een aantal standaarden onderzocht. Wij stellen vast dat de vo-school nog niet aan alle wettelijke eisen voldoet. Het gaat dan om het aanbod bij het vak biologie en de tijdige aanlevering van het examenreglement en het programma van toetsing en afsluiting. Het bestuur moet deze wettelijke tekortkomingen alsnog herstellen, maar dit staat het oordeel Voldoende over kwaliteit van het onderwijs op de vo-school niet in de weg. De school waarborgt nu in voldoende mate de veiligheid van de leerlingen. Ook heeft de school aan meerdere herstelopdrachten voldaan. Dit leidt ertoe dat wij niet langer aanleiding zien om de bekostiging op te schorten, dan wel in te houden. Wat is verbeterd? De school heeft aan meerdere herstelopdrachten voldaan. Mede daardoor is ook de onderwijskwaliteit weer van voldoende niveau. De standaarden die wij hebben beoordeeld, zijn alle van voldoende niveau.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

2/28

Anders dan tijdens het vorige onderzoek besteedt de school nu aandacht aan seksualiteit en de verscheidenheid aan seksuele voorkeuren die er bestaan (seksuele diversiteit). Dit doet de school nu in het eerste leerjaar van het voortgezet onderwijs en in groep 8 van de basisschool. Leerlingen leren dan ook respect te hebben voor andere vormen van relaties dan de relatie tussen man en vrouw. Het is belangrijk dat de school nu en in de toekomst aandacht blijft besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. De school beschikt nu over een aanbod voor loopbaanoriëntatie en loopbaanbegeleiding (LOB). Ook besteedt de school voldoende aandacht aan het voorkomen en bestrijden van taalachterstanden. De school zorgt ervoor dat de leerlingen zich veilig kunnen voelen. Hiervoor heeft de school een veiligheidsbeleid dat ook bekend is bij het personeel. Onderdeel van dit veiligheidsbeleid is dat de school jaarlijks de veiligheidsbeleving van de leerlingen meet. De uitkomsten hiervan gebruikt de directie aantoonbaar om het gevoel van veiligheid onder de leerlingen verder te verbeteren. Dit was tijdens het vorige onderzoek nog niet zo. Net als tijdens het vorige onderzoek voldoen het examenreglement en de programma’s van toetsing en afsluiting (PTA) aan de wet. De directie van de school weet in voldoende mate wat er goed gaat in de school en wat beter moet of kan.

Ook werken de directie en het team aan verbetering van de onderwijskwaliteit waar dat nodig is. Dat doen zij op een doelgerichte en planmatige manier. Wat moet beter? In de onderbouw volgt de school bij het vak biologie de lesmethode niet zoals bedoeld. Hierdoor leren de leerlingen in de onderbouw niet alles wat hoort bij het vak biologie. Het bestuur moet deze tekortkoming herstellen. Wanneer leerlingen biologie als examenvak kiezen, dan kunnen ouders bepalen dat hun kind bepaalde onderwerpen niet aangeboden krijgt. Dit mag niet van de wet, omdat een leerling zich dan niet goed kan voorbereiden op het examen en het vervolgonderwijs. Het bestuur moet deze tekortkoming herstellen. Het bestuur heeft dit

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

3/28

gedaan in de periode van hoor en wederhoor. De school moet ervoor zorgen dat hij het examenreglement en de programma’s van toetsing en afsluiting jaarlijks vóór 1 oktober bij de inspectie instuurt. Dit is nu al een paar jaar niet gebeurd, maar moet wel van de wet. Het bestuur moet deze tekortkoming herstellen. Het bestuur heeft dit gedaan in de periode van hoor en wederhoor. Wat kan beter? We bevelen het bestuur aan ervoor te zorgen dat de vertrouwenspersonen functioneren zoals beschreven in het veiligheidsbeleid van de school. De school heeft nu twee vertrouwenspersonen voor de leerlingen; één voor de jongens en één voor de meisjes. In de praktijk blijkt echter dat de vertrouwenspersoon voor de meisjes niet als zodanig functioneert en beide vertrouwenspersonen zo goed als niet worden geraadpleegd. De school kan daarnaast duidelijker maken wanneer het tevreden is over de kwaliteit van het onderwijs en de leerresultaten van de leerlingen. Wij geven het bestuur in overweging om het kwaliteitsbeleid van de school op dit punt te versterken. Hoe verder? De kwaliteit van het onderwijs hebben wij als Voldoende beoordeeld. Tegelijkertijd constateren wij nog een aantal wettelijke tekortkomingen waarvoor we het bestuur herstelopdrachten geven en een prestatieafspraak maken. Verder maken wij jaarlijks een prestatieanalyse .

Wanneer daar risico's voor de kwaliteit van het onderwijs uit voortkomen, dan bespreken wij deze met het bestuur. De uitkomst van dit gesprek kan zijn dat wij een kwaliteitsonderzoek bij risico's uitvoeren. In het najaar van 2021 voeren wij een herstelonderzoek bij het bestuur gericht op de bewaking en borging van de sociale veiligheid. Tevens gaan wij dan na in welke mate het bestuur heeft voldaan aan de nog openstaande herstelopdrachten zoals verwoord in het rapport met vaststellingsdatum 15 mei 2020. Ten slotte besteden wij dan aandacht aan de in dit rapport opgenomen herstelopdrachten en aanbevelingen. Onderzoeksactiviteiten op de school kunnen hier onderdeel van uitmaken.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

4/28

Inhoudsopgave

1.

Opzet van het herstelonderzoek

6

2.

Hoofdconclusie en vervolg

11

3.

Resultaten herstelonderzoek

13

4.

Reactie van het bestuur

22

Bijlage: Zienswijze van het bestuur

24

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

5/28

1 . Opzet van het herstelonderzoek De inspectie heeft in de maanden mei en juni 2021 een herstelonderzoek uitgevoerd op de basisschool en school voor voortgezet onderwijs van het Cheider. De aanleiding voor dit herstelonderzoek was het oordeel Onvoldoende, afgegeven bij het kwaliteitsonderzoek uitgevoerd in de periode december 2019 tot en met februari 2020 (zie rapport met vaststellingsdatum 15 mei 2020). Dit oordeel volgde na een langdurig en intensief traject inzake de onderwijskwaliteit en de sociale veiligheid van de leerlingen.

Context De Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider vormt het bevoegd gezag van twee scholen, één voor primair onderwijs en één voor voortgezet onderwijs, en een kinderdagverblijf. De missie van het Cheider is het aanbieden van zowel Joods-religieus als regulier bekostigd (‘profaan’) onderwijs. Het Cheider heeft enkele specifieke kenmerken, voortvloeiend uit de levensbeschouwelijke richting. Zo heeft de school een eigen schoolsynagoge waar voorafgaand aan de lesdag het ochtendgebed plaatsvindt. Er is sprake van gescheiden onderwijs voor jongens en meisjes vanaf groep 4 van de basisschool voor de profane vakken en vanaf groep 5 voor de Joodse les. Naast regulier onderwijs wordt er onderwijs gegeven in de vakken Modern en Klassiek Hebreeuws en in vakken zoals Joodse geschiedenis, Bijbelse aardrijkskunde en Joods recht (o.a. Talmoed). Toezichthistorie Specifiek onderzoek sociale veiligheid In de periode mei-juli 2018 heeft de inspectie op aanwijzing van de minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media een specifiek onderzoek uitgevoerd naar de sociale veiligheid op de school en het handelen van het bestuur gericht op het borgen van de sociale veiligheid. De conclusie van dit specifiek onderzoek luidde dat het bestuur, ondanks goede intenties, tekort schoot in de borging daarvan.

Het onderzoek leidde tot een aantal herstelopdrachten en aanbevelingen (zie rapport met vaststellingsdatum 22 oktober 2018).

Tussentijds herstelonderzoek Met een 'tussentijds onderzoek' is de inspectie in de periode januarijuli 2019 de stand van zaken nagegaan van de herstelopdrachten en aanbevelingen. Dit onderzoek leidde tot de conclusie dat negen maanden na het specifieke onderzoek naar de sociale veiligheid de noodzakelijke verbeteringen op het gebied van zowel de sociale veiligheid als het bestuurlijk handelen op de scholen van het Cheider nog niet volledig waren gerealiseerd en dat de scholen op essentiële punten nog steeds niet voldeden aan de wet. Verder werd tijdens het tussentijdse onderzoek vastgesteld dat er ook nauwelijks sprake was van verbetering, dat het bestuur onnodig veel tijd nam om aan de herstelopdrachten te voldoen, dat er te weinig bereidheid was tot veranderen bij het bestuur en er onvoldoende sprake was van urgentiebesef (zie rapport met vaststellingsdatum 12 augustus 2019).

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

6/28

Vierjaarlijks onderzoek naar bestuur en scholen In de periode december 2019-februari 2020 heeft de inspectie gelijktijdig drie onderzoeken uitgevoerd: een herstelonderzoek naar de overgebleven herstelopdrachten na het hiervoor aangehaalde tussentijdse onderzoek in 2019, een vierjaarlijks onderzoek naar bestuur en scholen en een themaonderzoek 'Burgerschapsonderwijs en het omgaan met verschil in morele opvattingen'. Onderdeel van het vierjaarlijks onderzoek betrof een kwaliteitsonderzoek bij risico's bij beide scholen van Cheider. Deze kwaliteitsonderzoeken leidden voor beide scholen tot het eindoordeel Onvoldoende, omdat de scholen in onvoldoende mate de veiligheid van de leerlingen waarborgden (zie rapport met vaststellingsdatum 15 februari 2020). Bekostigingsmaatregel Bij besluit van 1 september 2020 heeft de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media de bekostiging van de scholen van Cheider opgeschort. Bij de beschikking van 30 november 2020 is die opschorting door de minister omgezet in een inhouding. Cheider heeft de voorzieningenrechter verzocht de besluiten van 1 september 2020 en 30 november 2020 te schorsen. De voorzieningenrechter was van oordeel dat het belang van Cheider bij het voorkomen van onomkeerbare gevolgen zwaarder woog. Aanleiding werd gezien het verzoek van Cheider toe te wijzen.

Bij de hoorzitting bij DUO op 15 december 2020 stelde Cheider aan de herstelopdrachten te voldoen. Om vast te stellen of hiervan inderdaad sprake is, was een onderzoek door de inspectie noodzakelijk. In afwachting van de uitkomst van het onderzoek, is de beslissing op bezwaar door DUO aangehouden. De hierboven beschreven toezichthistorie laat zien dat het de directie en het bestuur veel tijd kost om noodzakelijke verbeteringen te realiseren. Daarmee heeft het bestuur langere tijd onvoldoende zorg gedragen voor de kwaliteit van het onderwijs op de school waar het gaat om het naleven van de wettelijke eisen. Inhoud onderzoek Wij vormen onze oordelen door de onderwijspraktijk van de school te toetsen aan de standaarden uit het Onderzoekskader 2017 voortgezet onderwijs.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

7/28

Standaard

Onderzocht

Onderwijsproces OP1 Aanbod

●

OP2 Zicht op ontwikkeling en begeleiding

●

OP3 Didactisch handelen

●

OP8 Toetsing en afsluiting

●

Schoolklimaat ●

SK1 Veiligheid Onderwijsresultaten

●

OR1 Resultaten Kwaliteitszorg en ambitie KA1 Kwaliteitszorg

●

Tijdens het eerdere kwaliteitsonderzoek op beide scholen beoordeelden wij de onderwijskwaliteit als Onvoldoende. Om opnieuw een eindoordeel te kunnen geven over de onderwijskwaliteit, moeten wij opnieuw de kernstandaarden (OP2 Zicht op ontwikkeling en begeleiding; OP3 Didactisch handelen; SK1 Veiligheid en OR1 Resultaten) onderzoeken, aangevuld met de overige standaarden die eerder als Onvoldoende werden beoordeeld – in dit geval OP1 Aanbod. De standaard OP8 Toetsing en afsluitingen onderzoeken wij vanwege de hernieuwde aandacht voor de schoolexaminering. Voor de standaarden die wij tijdens het kwaliteitsonderzoek als Voldoende beoordeelden, geldt dat wij dit oordeel in beginsel overnemen. Voor deze standaarden gaan wij na of er geen contraindicaties zijn die dit belemmeren.

Herstelopdrachten als grond voor opschorting bekostiging Door de inspectie werd tijdens het herstelonderzoek sociale veiligheid en het kwaliteitsonderzoek vastgesteld dat Cheider niet (tijdig) aan drie herstelopdrachten had voldaan. Dientengevolge heeft de inspectie met ingang van 1 september 2020 de bekostiging gedeeltelijk opgeschort. Het ging om de volgende drie herstelopdrachten: • Het bestuur moet uiterlijk op 1 juni 2020 ervoor zorgen dat alle kerndoelen voor alle leerlingen volledig aan bod komen in het onderwijs, vooral wat betreft de aandacht voor de respectvolle omgang met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit. Dat moet gebeuren door bevoegde docenten. • Het bestuur moet de sociale veiligheid van leerlingen waarborgen door uiterlijk per 1 juni 2020 de genoemde tekortkomingen op te

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

8/28

heffen, en dat op duidelijke en ondubbelzinnige manier te doen. • Het bestuur corrigeert per 1 juli 2020 de omissies in het eerstvolgende jaarverslag (2019), te weten het onafhankelijk intern toezicht.

In dit herstelonderzoek gaan wij na in hoeverre aan de eerste twee herstelopdrachten is voldaan. De derde herstelopdracht maakt onderdeel uit van het herstelonderzoek naar het bestuur dat in het najaar 2021 plaatsvindt.

Overige wettelijke vereisten De deugdelijkheidseisen die niet aan een standaard in het waarderingskader zijn verbonden vatten we samen onder de noemer 'Overige wettelijke vereisten' (zie Onderzoekskader VO 2017). Tijdens het kwaliteitsonderzoek op de school constateerden wij dat de school aan een aantal overige wettelijke vereisten niet voldeed. Wij hebben daarom de volgende overige wettelijke vereisten in dit herstelonderzoek onderzocht: • Aanwezigheid schoolgids (art. 24c, lid 3 WVO); • Schoolgids inzake de klachtenregeling (art. 24a, eerste lid, onder e en art. 24b WVO); • Schoolgids inzake een beschrijving van de resultaten van het onderwijs (art. 24a, eerste lid, onder a, WVO); • Schoolgids inzake het vrijwillige karakter van de ouderbijdrage (art. 24a, eerste lid, onder d, WVO); • Schoolplan inzake de beschrijving van het stelsel van kwaliteitszorg (art. 24, vierde lid, en art 23a WVO); • Schoolplan inzake een beschrijving van het taalbeleid en professionaliseringsbeleid (art. 24, tweede lid, onder a en derde lid, WVO). • Managementstatuut inzake 'halachische geschillen' (art. 23a en 24e, eerste lid onder b en tweede lid, WVO). Onderzoeksactiviteiten Voorafgaand aan het herstelonderzoek naar de kwaliteit van het onderwijs op beide scholen hebben wij op 22 april 2021 een gesprek gevoerd met de directie en een afvaardiging van het bestuur van het Cheider.

In dit gesprek is beknopt gereflecteerd op de afgelopen periode en heeft de inspectie de opzet van onderhavig herstelonderzoek toegelicht. Op grond van dit gesprek hebben wij de opzet van het herstelonderzoek proportioneler kunnen inrichten. Zo reduceerden wij het aantal onderzoeksdagen en beperkten het aantal onderzoeksactiviteiten. Het herstelonderzoek naar de onderwijskwaliteit van de school voor voortgezet onderwijs bestond vervolgens uit de volgende activiteiten. Wij hebben op 10 en 11 mei 2021 gesprekken gevoerd met de directie, teamleider en docenten van de school. Ook hebben wij op deze dagen

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

9/28

enkele lessen bijgewoond. Over de toetsing en afsluiting hebben wij gesproken met de examensecretaris. Voorafgaand aan en op de bezoekdagen zelf hebben wij ingestuurde en aangereikte documenten over onder meer het leerstofaanbod en de veiligheid bestudeerd. Op 3 juni 2021 hebben wij een aantal leerlingen gesproken. Ter voorbereiding op dit gesprek met de leerlingen heeft op 27 mei 2021 een gesprek met het bestuur en de directie plaatsgehad. Ten slotte hebben wij op 17 juni 2021 een tweede gesprek gevoerd met de docent biologie en de directie over het leerstofaanbod van het vak biologie. Signalen In de voorbereiding van ieder onderzoek kijken we altijd naar eventuele signalen die bij de inspectie zijn binnengekomen. Soms heeft dat gevolgen voor de uitvoering van het onderzoek. We hebben enkele signalen met het bestuur besproken. Dit heeft niet geleid tot aanvullend onderzoek.

Legenda

Beoordelingen zoals ze in de rapportages worden weergegeven: G

Goed

V

Voldoende

O

Onvoldoende

K

Kan beter

Kwaliteitsgebieden: Onderwijsproces Schoolklimaat Onderwijsresultaten

Leeswijzer In hoofdstuk 2 staan de oordelen, de conclusie en het vervolgtoezicht. Hoofdstuk 3 gaat verder in op de resultaten van het onderzoek naar de hierboven genoemde standaarden en overige wettelijke vereisten. In hoofdstuk 4 is de reactie van het bestuur op het onderzoek en het rapport opgenomen.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

Kwaliteitszorg en ambitie

10/28

2 . Hoofdconclusie en vervolg Tijdens het herstelonderzoek sociale veiligheid en het kwaliteitsonderzoek bij risico's in de onderwijskwaliteit (in de periode december 2019 – februari 2020) beoordeelden wij de vo-school van het Cheider als Onvoldoende, omdat de school in onvoldoende mate de sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen waarborgde. Ook beoordeelden wij het aanbod als Onvoldoende, omdat het onderwijs de leerlingen onvoldoende voorbereidde op het vervolgonderwijs en de samenleving. Zo had de school onder meer geen dekkend aanbod voor de kerndoelen en ontbrak een structureel aanbod voor loopbaanleren (LOB) en het bestrijden van taalachterstanden. Op grond van onderhavig herstelonderzoek concluderen wij dat de school in voldoende mate zorgdraagt voor een veilige omgeving voor de leerlingen. Wij beoordelen de kwaliteit van het onderwijs op de voschool van Cheider daarom nu als Voldoende. Tegelijkertijd constateren wij enkele tekortkomingen in het aanbod waar het gaat om het vak biologie. Het aanbod in de onderbouw voor het vak biologie is namelijk niet volledig dekkend voor de kerndoelen. Waar het gaat om de in hoofdstuk 1 aangehaalde herstelopdrachten concluderen wij dat in voldoende mate voldaan is aan de herstelopdracht die betrekking heeft op het waarborgen van de sociale veiligheid van de leerlingen.

Om deze reden zien wij niet langer aanleiding om op dit moment de bekostiging op te schorten dan wel in te houden. Aan de herstelopdracht die gaat over het aanbod is in onvoldoende mate voldaan, zoals ook blijkt uit de vorige alinea. In het onderwijs komen niet alle kerndoelen voor alle leerlingen volledig aan bod.

2.1. Afspraken over vervolgtoezicht Op grond van onze bevindingen van dit herstelonderzoek naar de kwaliteit van het onderwijs op de vo-school constateren wij dat er sprake is van wettelijke tekortkomingen. Voor deze wettelijke tekortkomingen geven wij het bestuur de opdracht deze te herstellen. Wij zullen op de aangegeven momenten, waaronder tijdens het herstelonderzoek naar het bestuur in het najaar 2021, nagaan of aan de herstelopdrachten is voldaan. Onderzoeksactiviteiten op de school kunnen hier onderdeel van uitmaken.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

11/28

Wettelijke tekortkoming

Wat verwachten wij van het bestuur?

Wat doen wij?

De leerlingen krijgen in de onderbouw bij het vak biologie niet een aanbod dat voldoet aan de kerndoelen. Er wordt onvoldoende aandacht besteed aan de kerndoelen 29 en 34 (artikel 11b en 11c WVO in samenhang met het Besluit kerndoelen onderbouw VO).

Het bestuur moet uiterlijk 1 december 2021 ervoor zorgen dat in de onderbouw voor alle leerlingen het aanbod dekkend is voor de kerndoelen, in het bijzonder waar het gaat om de onderwerpen voortplanting en de sleutelbegrippen die daarbij horen.

Tijdens het herstelonderzoek naar het bestuur in het najaar 2021 gaan wij na of aan deze herstelopdracht is voldaan.

In de bovenbouw hebben ouders bij het vak biologie de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen het aanbieden van onderwerpen als voortplanting en de evolutietheorie. In dat geval bereidt het aanbod de leerlingen onvoldoende voor op het examen en het vervolgonderwijs.

Het bestuur communiceert uiterlijk op 1 december 2021 schriftelijk met de ouders dat wanneer leerlingen ervoor kiezen eindexamen te doen in het vak biologie, zij te allen tijde het gehele aanbod onderwezen krijgen.

De inspectie bestudeert het afschrift van het schrijven aan de ouders.

In de periode van hoor en wederhoor heeft het bestuur voldaan aan deze herstelopdracht. Het bestuur levert het examenreglement en het programma van toetsing en afsluiting (PTA) niet tijdig aan bij de inspectie (art. 31, lid 3, Eindexamenbesluit VO).

Het bestuur stuurt uiterlijk 8 december 2021 een afschrift van hierboven bedoeld schrijven aan de inspectie. Het bestuur zorgt ervoor dat het examenreglement en het PTA van elk van de afdelingen vóór 1 oktober van het lopende jaar aangeleverd zijn bij de inspectie.

Tijdens het herstelonderzoek naar het bestuur in het najaar 2021 gaan wij na of aan deze herstelopdracht is voldaan.

Wij controleren na 1 oktober 2021 of het bestuur het examenreglement en het PTA van de afdelingen tijdig heeft aangeleverd.

In de periode van hoor en wederhoor heeft het bestuur voldaan aan deze herstelopdracht.

In aanvulling op de hierboven vermelde herstelopdrachten doen wij het bestuur een aantal aanbevelingen. Aanbeveling Het veiligheidsbeleid van de school voorziet in twee vertrouwenspersonen, te weten één voor de jongens en één voor de meisjes. In de praktijk blijkt dat de persoon die volgens het veiligheidsbeleid fungeert als vertrouwenspersoon voor de meisjes, niet als zodanig functioneert. Wij bevelen het bestuur aan er zorg voor te dragen dat er een vertrouwenspersoon voor de meisjes is die als zodanig ook functioneert. Wij geven het bestuur in overweging om in het kwaliteitsbeleid van de school duidelijker te maken aan welke kwaliteit het onderwijs en de leerresultaten van de leerlingen ten minste moeten voldoen.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

12/28

3 . Resultaten herstelonderzoek In dit hoofdstuk beschrijven wij de resultaten van het herstelonderzoek bij de vo-school van het Cheider. Wij vermelden voor elke onderzochte standaard eerst de tekortkomingen die wij tijdens het kwaliteitsonderzoek constateerden. Vervolgens beschrijven wij, per standaard, de conclusie en het oordeel op grond van onderhavig herstelonderzoek en de bevindingen waarop deze gestoeld zijn. Ten slotte staan we stil bij de bevindingen waar het gaat om de overige wettelijke vereisten (paragraaf 3.5).

3.1. Onderwijsproces

OP1 Aanbod Tijdens het kwaliteitsonderzoek in 2020 constateerden wij dat het aanbod in de onderbouw niet voldeed aan de wettelijke eisen. In het onderwijs kwamen niet alle kerndoelen aan bod, in het bijzonder waar het gaat om de aandacht voor de respectvolle omgang met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit (kerndoel 43). Ook constateerden wij tekortkomingen in het aanbod Nederlandse taal om structureel taalachterstanden te kunnen bestrijden en in het aanbod voor de loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB). Conclusie Wij beoordelen de standaard OP1 Aanbod nu als Voldoende. Het onderhavig herstelonderzoek laat zien dat het aanbod Nederlandse taal voldoende gericht is op het structureel bestrijden van taalachterstanden. Ook besteedt de school inmiddels voldoende aandacht aan LOB. Daarmee is voldaan aan de herstelopdracht over een structureel aanbod voor LOB en het bestrijden van taalachterstanden. Waar het gaat om het aanbod in seksualiteit en seksuele diversiteit heeft de school belangrijke stappen gezet. Toch moeten wij concluderen dat het aanbod nog niet volledig voldoet aan de wettelijke eisen (artikel 11c WVO; art. 7 t/m 11 WVO). Bij het vak biologie wordt in de onderbouw de kern voortplanting niet volledig aangeboden of niet aan alle leerlingen.

Hierdoor is het feitelijke aanbod in de onderbouw niet dekkend voor de kerndoelen 29 en 34. Voor de bovenbouw geldt dat ouders bij het vak biologie de mogelijkheid hebben ervoor te kiezen dat hun kind bepaalde onderdelen van de leerstof wordt onthouden. Dit is wettelijk niet

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

13/28

toegestaan omdat in die gevallen het aanbod niet dekkend is voor de examenprogramma’s en het de leerlingen onvoldoende voorbereidt op het vervolgonderwijs. Wij geven voor voornoemde tekortkomingen het bestuur herstelopdrachten. In de periode van hoor en wederhoor heeft het bestuur voldaan aan de herstelopdracht die gaat over de bovenbouw.

Respectvolle omgang met seksualiteit en seksuele diversiteit Kerndoelen zijn wettelijk vastgestelde streefdoelen die richtlijnen en minimumeisen geven voor het onderwijsaanbod. Kerndoel 43 heeft onder andere betrekking op onderwijs waarin aandacht is voor een respectvolle omgang met seksualiteit en seksuele diversiteit. Tijdens de vorige onderzoeken merkten wij op dat de school incidenteel aan deze onderwerpen aandacht besteedt, met name in de joodse lessen en naar aanleiding van vragen van leerlingen. Anders dan tijdens eerdere onderzoeken zien we nu dat de school beleid heeft - te weten de notitie 'Actief burgerschap en sociale integratie in het primair en voortgezet onderwijs op het Cheider' - en over een aanbod beschikt gericht op een respectvolle omgang met seksualiteit en seksuele diversiteit. Daarmee voldoet het aanbod aan kerndoel 43. Een prijzenswaardige stap gezien de gevoeligheid hiervan binnen de cultuur van de school. Dit aanbod heeft de school aan de hand van de leerdoelenkaarten biologie en aardrijkskunde van het SLO uitgewerkt in een project geheten ‘The Wonder of Becoming You’. Het project is recent voor het eerst aangeboden aan de leerlingen in het eerste leerjaar van het voortgezet onderwijs en het laatste jaar van het primair onderwijs. De bedoeling is dit project jaarlijks aan te bieden.

Het is belangrijk dat de school deze intentie weet te realiseren en het aanbod duurzaam borgt in de schoolorganisatie. Een belangrijke kanttekening die wij plaatsen bij het project is het seksespecifieke karakter ervan (zie verderop). Kerndoel 43 gaat ook over kennis over verschillen in cultuur en levensbeschouwing in Nederland en respect voor elkaars opvattingen en leefwijzen. Ook dit onderdeel heeft de directie uitgewerkt in de hiervoor genoemde beleidsnotitie. Uit de gesprekken met de leerlingen blijkt dat het personeel van de school uitdraagt respectvol om te gaan met anderen, ook wanneer die afwijkende opvattingen of leefwijzen erop nahouden. Daarnaast besteedt de school aandacht aan andere religies en culturen in de Nederlandse samenleving, bijvoorbeeld tijdens de lessen geschiedenis of maatschappijleer. Waar het gaat om het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie is de rol van de school beperkt (artikel 17 WVO). De school organiseert weinig activiteiten die bevorderen dat leerlingen in contact komen met mensen met een andere dan Joodse achtergrond. Wij bevelen het bestuur aan om, mede met het oog op herziening van de burgerschapsopdracht voor het voortgezet onderwijs per 1 augustus 2021, het beleid rondom actief burgerschap en sociale integratie op dit vlak te verrijken.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

14/28

Aanbod biologie onderbouw De school beschikt voor het vak biologie in de onderbouw over een lesmethode die dekkend is voor de kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Doordat de school deze lesmethode niet als zodanig in zijn geheel aanbiedt, wordt onvoldoende aandacht besteed aan de kerndoelen 29 en 34 (artikel 11c WVO). Hierdoor voldoet het onderwezen aanbod in de onderbouw niet volledig aan de wettelijke eisen (artikel 11c WVO). Wij geven het bestuur hiervoor een herstelopdracht. Voor het vak biologie kiest de school ervoor om, net zoals wij tijdens eerdere onderzoeken constateerden, teksten en afbeeldingen die raakvlakken hebben met voortplanting (w.o. het menselijk lichaam en seksualiteit) en evolutie deels weg te lakken of te verwijderen. De school besteedt door het weglakken, en bovendien verwijderen van hoofdstukken, in de onderbouw onvoldoende aandacht aan sleutelbegrippen uit het gebied van de levende natuur en de betekenis ervan in het dagelijks leven (kerndoel 29). Ook leren leerlingen onvoldoende over de bouw en functie van het menselijk lichaam (kerndoel 34). Het gaat dan om onderwerpen als de voortplanting, met aandacht voor seksualiteit en erfelijkheid. De school geeft aan dat deze leerinhouden niet in lijn liggen met de identiteit en visie van de school.

De school poogt de tekortkomingen op te heffen door aan deze leerinhouden op een aangepaste wijze alsnog aandacht te besteden. Zo kent de school in de onderbouw een jaarlijkse projectweek waarin, in een cyclus van drie jaar, de onderwerpen voortplanting (incl. seksualiteit), evolutietheorie en seksuele diversiteit behandeld worden. Uit gesprekken met leerlingen en de schoolleiding blijkt echter dat deze driejarige cyclus niet altijd als zodanig wordt doorlopen. Een bijkomend probleem is dat zowel de genoemde projectweek als het eerder aangehaalde project ‘The Wonder of Becoming You’ een seksespecifiek karakter kennen. Hiermee bedoelen wij dat jongens enkel leren over voortplanting en seksualiteit bij de man en meisjes deze leerinhouden enkel aangeboden krijgen aangaande het vrouwelijk lichaam. Hierdoor krijgen jongens noch de meisjes in voldoende mate de bij de kerndoelen behorende leerinhouden aangeboden. Om te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen is het van belang dat jongens én meisjes de relevante leerinhouden zowel vanuit het mannelijk als vrouwelijk perspectief aangeboden krijgen.

Aanbod biologie bovenbouw Leerlingen die ervoor kiezen biologie als examenvak te doen, krijgen dit vak ook in de bovenbouw aangeboden. In beginsel is het aanbod in de bovenbouw voor het vak biologie dekkend voor de examenprogramma’s en bereidt het de leerlingen inhoudelijk voor op het vervolgonderwijs. Echter, ouders kunnen bezwaar maken tegen het aanbieden van onderwerpen als voortplanting en de evolutietheorie. Kinderen van deze ouders krijgen deze onderwerpen

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

15/28

dan niet aangeboden noch worden deze getoetst in het schoolexamen. Hierdoor bereidt het aanbod voor deze leerlingen hen onvoldoende voor op het examen biologie en het vervolgonderwijs. Om te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen (art. 7 t/m 10 VWO) is het van belang dat álle leerlingen met biologie als examenvak een aanbod krijgen dat dekkend is voor het examenprogramma. Dit betekent dat, ondanks dat in de afgelopen jaren slechts een enkel ouderpaar bezwaar maakte, het niet meer mogelijk kan zijn om als ouders bezwaar te maken tegen het aanbieden van bepaalde leerinhouden. Wij onderschrijven dan ook de noodzaak van het voornemen van de school om met ouders te communiceren dat wanneer hun kind biologie als examenvak kiest, deze in alle gevallen het volledige onderwijsprogramma en schoolexamen aangeboden krijgt. Wij geven het bestuur dan ook de de opdracht alle leerlingen het volledige onderwijsprogramma aan te bieden, zodat het aanbod voor álle leerlingen dekkend is voor de examenprogramma's (art. 7 t/ m 10 WVO). In de periode van hoor en wederhoor heeft het bestuur hieraan voldaan.

Nederlandse taal In de afgelopen periode heeft de school gewerkt aan een aanbod om structureel taalachterstanden te kunnen voorkomen en bestrijden. Als basis hiervoor heeft de vaksectie Nederlands een taalbeleidsplan ontwikkeld met daarin expliciet aandacht voor didactiek en aanbod voor het onderwijs in de woordenschat en tekstbegrip. Extra tijd voor lezen onder schooltijd en extra aandacht voor spelling maken eveneens onderdeel uit van het voorkomen en bestrijden van taalachterstanden. Andere vaksecties binnen de school zorgen zelf voor een toepassingsmogelijkheid van het taalbeleidsplan binnen hun eigen vakgebied. Docenten geven in gesprek met ons aan dat zij niet zozeer structurele achterstanden in de Nederlandse taal herkennen, maar vooral verschillen tussen leerlingen. Zij zijn over de hele linie positief gestemd over de toetsresultaten. De resultaten van recent afgenomen methodeonafhankelijke toetsen lijken dit te bevestigen. Loopbaanleren Eerder constateerden wij dat de school geen aanbod heeft voor loopbaanleren. Inmiddels beschikt de school over een methode waarin zowel aandacht is voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding als burgerschap. Deze methode gebruikt de school op dit moment in de onderbouw. De bedoeling is de methode in de komende jaren ook in de bovenbouw te gaan gebruiken.

OP2 Zicht op ontwikkeling en begeleiding Wij hebben tijdens dit herstelonderzoek geen contra-indicaties aangetroffen voor het tijdens het kwaliteitsonderzoek afgegeven oordeel Voldoende. Wij handhaven daarom het oordeel Voldoende voor het zicht op de ontwikkeling en begeleiding van de leerlingen.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

16/28

OP3 Didactisch handelen Wij hebben tijdens dit herstelonderzoek geen contra-indicaties aangetroffen voor het tijdens het kwaliteitsonderzoek afgegeven oordeel Voldoende. Wij handhaven daarom het oordeel Voldoende voor het zicht op de ontwikkeling en begeleiding van de leerlingen. OP8 Toetsing en afsluiting Het kwaliteitsonderzoek in 2020 liet zien dat het examenreglement van de school voldeed aan de wettelijke eisen. Dat gold ook voor het programma van toetsing en afsluiting (PTA) van de drie afdelingen vmbo-gt, havo en vwo. Tegelijkertijd constateerden we dat instemming van de medezeggenschapsraad met het examenreglement ontbrak. Daarnaast noemden wij enkele aandachtspunten die betrekking hadden op het examenreglement en de PTA’s, zoals het opnemen van de eindtermen en (sub)domeinen in de PTA’s. Conclusie Wij beoordelen de toetsing en afsluiting, evenals in 2020, als Voldoende. Het examenreglement, de PTA’s van de afdelingen en de uitvoering van de schoolexamens voldoen aan de wettelijke eisen. Het examenreglement is met instemming van de medezeggenschapsraad vastgesteld. Het examenreglement en het PTA zijn echter, evenals in 2019, niet tijdig bij de inspectie aangeleverd (vóór 1 oktober cf. artikel 31, lid 3, Eindexamenbesluit VO). Hiervoor geven we het bestuur een herstelopdracht. In de periode van hoor en wederhoor heeft het bestuur hieraan voldaan.

Examenreglement De regels rond strafmaatregelen uit het examenreglement komen overeen met diezelfde regels in artikel 5 van het Eindexamenbesluit VO. De herkansingsregels bij schoolexamens en de organisatie en gang van zaken van het eindexamen staan juist beschreven in het examenreglement. Het examenreglement is met instemming van de medezeggenschapsraad vastgesteld door het bevoegd gezag en is verzonden naar leerlingen en ouders/verzorgers. Programma van Toetsing en Afsluiting In het PTA staan de onderdelen van het eindexamenprogramma ((sub)domeinen, eindtermen) beschreven en alle verplichte onderdelen van het examenprogramma worden getoetst. De inhoud van de onderdelen van het schoolexamen, de wijze waarop en de tijdvakken waarbinnen de toetsen van het schoolexamen plaatsvinden, de wijze van herkansing van het schoolexamen en de regels voor de wijze waarop het cijfer voor het schoolexamen voor een kandidaat tot stand komt, worden vermeld in het programma. Het PTA wordt uitgevoerd zoals vastgesteld.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

17/28

3.2. Schoolklimaat

SK1 Veiligheid Wij concludeerden na afloop van het kwaliteitsonderzoek in 2020 dat de schoolleiding en leraren in onvoldoende mate zorgden voor een veilige omgeving voor de leerlingen. Weliswaar beschikte de school over een veiligheidsbeleid en vond monitoring van de veiligheidsbeleving van de leerlingen plaats, maar schoten het veiligheidsbeleid en de monitoring tekort vanwege een aantal omissies. Zo benutte de school in onvoldoende mate de uitkomsten van de monitoring. Conclusie Nu concluderen wij dat de schoolleiding en de leraren van het Cheider in voldoende mate voor een veilige omgeving voor hun leerlingen zorgen. Wij beoordelen de standaard SK1 Veiligheid als Voldoende en er is voldaan aan de herstelopdracht over waarborging van de sociale veiligheid. Daarmee zien wij, op dit moment, niet langer aanleiding om de bekostiging op te schorten dan wel in te houden. Het veiligheidsbeleid voldoet aan de wettelijke eisen en de school monitort ten minste jaarlijks de veiligheidsbeleving van de leerlingen. Anders dan tijdens het kwaliteitsonderzoek benut de school nu wel de uitkomsten van deze monitor voor de evaluatie en waar nodig bijstelling van het veiligheidsbeleid. Ook besteedt de school in het veiligheidsbeleid aandacht aan een vrouwelijke vertrouwenspersoon voor de meisjes.

Tegelijkertijd moeten wij concluderen dat dit onderdeel van het veiligheidsbeleid in de praktijk nog niet werkt. Wij bevelen het bestuur daarom aan er alsnog voor te zorgen dat meisjes bij een vrouwelijk vertrouwenspersoon terecht kunnen.

Veiligheidsbeleid De school beschikt over een veiligheidsplan waarvan de inhoud in afdoende mate bekend is bij het personeel. Het veiligheidsplan van de school bevat zowel preventieve maatregelen als curatieve maatregelen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om een anti-pestprotocol en een aanspreekpunt in het kader van pesten voor zowel de jongens als één voor de meisjes. Ook voorziet het veiligheidsbeleid nu in twee vertrouwenspersonen, te weten één voor de jongens en één voor de meisjes. Over de aanstelling van een vrouwelijke vertrouwenspersoon voor de meisjes heeft de directie alle ouders verwittigd. Bovendien hangt in de school op meerdere plaatsen, zowel bij de jongens als de

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

18/28

meisjes, een poster met daarop informatie over de vertrouwenspersonen en antipestcoördinatoren. Toch blijkt in de praktijk dat de persoon die volgens het veiligheidsbeleid fungeert als vertrouwenspersoon voor de meisjes, niet als zodanig functioneert. Het leidt ertoe dat meisjes in voorkomende gevallen alsnog bij de vertrouwenspersoon voor de jongens terecht moeten. Daarmee lijkt de vertrouwenspersoon voor de meisjes nog niet die rol te hebben die het veiligheidsbeleid van de school voorstaat. Wij bevelen het bestuur aan hier alsnog voor te zorgen.

Monitoring veiligheidsbeleving De school monitort de veiligheidsbeleving van de leerlingen met een betrouwbaar instrument. De uitkomsten van de meest recente monitor laten zien dat de leerlingen de school als een veilige omgeving ervaren. Ook uit de gesprekken met de leerlingen blijkt dat zij met plezier naar school gaan en, niettegenstaande het soms ontstaan van conflicten, er nauwelijks sprake is van pestgedrag. Leerlingen zijn zich ervan bewust dat ze op elkaar aangewezen zijn en elkaar nodig hebben voor een fijne schooltijd. De school heeft de met de monitor verzamelde gegevens bestudeerd en geanalyseerd. Op grond van deze analyse heeft de school een aantal acties ondernomen, zoals een traject gericht op versterking van het pedagogisch klimaat en een traject om de sociale cohesie bij de meisjes te verbeteren. Ook betrekt de school de leerlingen nu actiever bij het schoolbeleid aangezien een meerderheid van de leerlingen aangaf het gevoel te hebben dat hun mening er weinig toe doet. De input van leerlingen nemen directeur en teamleider nu mee in het onderling overleg.

3.3. Onderwijsresultaten

OR1 Resultaten Gezien het geringe aantal leerlingen dat de vo-school van het Cheider bezoekt, kunnen wij geen betrouwbare uitspraken doen over de behaalde leerresultaten. Wij onthouden ons daarom van een oordeel over de standaard OR1 Resultaten.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

19/28

3.4. Kwaliteitszorg en ambitie

KA1 Kwaliteitszorg De kwaliteitszorg beoordelen wij als Voldoende. De school beschikt over een stelsel van kwaliteitszorg. Dit stelsel dient ervoor om de directie zicht te geven op de kwaliteit, deze te evalueren en waar nodig te verbeteren door het formuleren van nieuwe doelen. Tijdens het vorige onderzoek concludeerden we dat het stelsel maar ten dele beschreven stond in de schoolplannen, er geen toetsbare doelen geformuleerd waren en verbeteringen niet altijd doelgericht doorgevoerd werden. Inmiddels is het stelsel beter beschreven in het schoolplan en wordt er ook gericht aan verbeteringen gewerkt, zoals het jaarplan laat zien. De in het jaarplan opgenomen doelstellingen zijn voldoende concreet uitgewerkt en de erbij vermelde activiteiten maken voldoende duidelijk hoe de school deze doelen wil bereiken. Tegelijkertijd is nog onvoldoende duidelijk wanneer de school tevreden is en welke resultaten het dan wil zien in, bijvoorbeeld, het handelen van docenten en het leren en de leerresultaten van de leerlingen. Aangezien het bestuur zijn informatie over de kwaliteit van het onderwijs en de leerresultaten mede baseert op de informatie die voortkomt uit het stelsel van kwaliteitszorg van de school, ligt hier een risico voor de bestuurlijke kwaliteitszorg.

3.5. Overige wettelijke vereisten De deugdelijkheidseisen die niet aan een standaard in het waarderingskader zijn verbonden, vatten we samen onder de noemer 'Overige wettelijke vereisten' (zie Onderzoekskader VO 2017). Op deze plaats staan wij stil bij onze bevindingen als het gaat om deze overige wettelijke vereisten.

Managementstatuut In het kwaliteitsonderzoek in 2020 constateerden wij dat in onder meer het managementstatuut van de school een tekst is opgenomen waaruit blijkt dat bij 'halachische geschillen' niet het bestuur maar de schoolrabbijn een beslissende stem heeft in religieuze kwesties. Wij constateren nu dat het managementstatuut van de school is aangepast en aangeeft dat de schoolrabbijn enkel een adviserende rol heeft in religieuze kwesties. Schoolplan Na het kwaliteitsonderzoek in 2020 heeft het bestuur het schoolplan

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

20/28

aangepast, zodat er nu sprake is van een beschrijving van het taal- en professionaliseringsbeleid van de vo-school. Het schoolplan VO beschrijft in summiere bewoordingen het professionaliseringsbeleid. In het schoolplan VO wordt ook summier aandacht besteed aan het bestrijden van taalachterstanden, vooral in relatie tot de zorgstructuur. Voor de meer inhoudelijke invulling hiervan wordt verwezen naar het handelingsplan van de leerlingen. Tijdens het kwaliteitsonderzoek constateerden wij ook dat in het schoolplan van de school het stelsel van kwaliteitszorg maar ten dele was beschreven. Ook meldden wij dat er geen toetsbare doelen waren geformuleerd en verbeteringen niet altijd doelgericht werden doorgevoerd. Als het gaat om dit laatste, dan schrijven wij hierover bij de standaard KA1 Kwaliteitszorg. Voor de beschrijving van het stelsel van kwaliteitszorg in het schoolplan geldt dat het schoolplan afdoende informatie over het stelsel van kwaliteitszorg bevat. Het schoolplan kent een aantal ambities op het vlak van onder andere de leerlingenzorg, kwaliteitszorg en het veiligheidsbeleid. In de beschrijving wordt verder verwezen naar een kwaliteitsbeleidsplan dat dieper ingaat op het stelsel van kwaliteitszorg.

Schoolgids Anders dan tijdens het kwaliteitsonderzoek in 2020 maakt de klachtenregeling in de schoolgids nu duidelijk dat personen zich kunnen wenden tot een onafhankelijke klachtencommissie, desgewenst zonder eerst verschillende stappen binnen de school te doorlopen. De contactgegevens van de klachtencommissie zijn opgenomen in de schoolgids. Ook vermeldt de schoolgids nu duidelijk wat de resultaten van het onderwijs zijn en dat de ouderbijdrage vrijwillig is.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

21/28

4 . Reactie van het bestuur Allereerst is het bestuur verheugd te mogen vernemen dat - na een lange periode - de inspectie heeft geoordeeld dat de school aan meerdere herstelopdrachten heeft voldaan en mede daardoor ook de onderwijskwaliteit weer van voldoende niveau is. Daarmee constateert het bestuur ook dat de inspectie nu meer oog heeft gekregen voor de voortgang, de ontwikkelingen en het voldoen (ook naar de mening van de inspectie) aan de herstelopdrachten. Het conceptrapport van 9 september 2021 bevat een aantal punten aangeduid als ‘wat moet beter’. Voortvloeiend daaruit worden er drie herstelopdrachten geformuleerd. Daarnaast zijn er verbeterpunten die worden aangeduid als ‘wat kan beter’. Aan twee herstelopdrachten is inmiddels voldaan en daarvan heeft de inspectie ook een afschrift ontvangen: de herstelopdracht PTA en examenreglement ziet het bestuur als kleine administratieve afhandeling daar de stukken jaarlijks aanwezig zijn. De herstelopdracht die toeziet op het examenprogramma biologie is ook uitgevoerd, hoewel al eerder is aangegeven dat leerlingen en ouders er al mee bekend waren dat het volledige programma voor het examen wordt aangeboden.

Tijdens het onderzoek heeft het bestuur al - ter voorkoming van misverstanden - in het beleid opgenomen dat vanaf het schooljaar 2021-2022 bij de profielkeuze van leerlingen aan ouders en leerlingen duidelijk zal worden gemaakt dat zij aan het volledige examenprogramma van biologie zullen deelnemen. De ouders zijn hierover dus inmiddels schriftelijk geïnformeerd, zo ook de inspectie. Over de herstelopdracht welke toeziet op de kerndoelen 29 en 34 zal het bestuur verder in gesprek gaan met de inspectie, ook omdat het conceptrapport onjuiste conclusies bevat (enkele passages/conclusies staan namelijk haaks op elkaar). Zo wordt ten onrechte vermeld dat het onderwezen aanbod (door het niet aanbieden van lessen volgens de methode) niet dekkend is voor de kerndoelen. Tevens wordt genoemd dat de driejarige cyclus van drie andere projecten niet altijd als zodanig wordt doorlopen en dat dit ook blijkt uit gesprekken met directie en leerlingen. De directie kan zich hierin niet vinden, aangezien de projecten altijd volgens de driejarige cyclus worden uitgevoerd. Bovendien ziet de inhoud van deze drie projecten op evolutietheorie, verschillende religies en levensbeschouwingen en vooroordelen, identiteit en diversiteit. Onderwerpen als bedoeld in de bovengenoemde kerndoelen komen aan bod bij het project ‘The Wonder of becoming You’ welk project jaarlijks wordt aangeboden.

De in het conceptrapport verder vermelde aanbevelingen zal het bestuur ter harte nemen. Daarbij maakt het bestuur wel de opmerking dat het bestuur zelf heeft aangegeven een vrouwelijke vertrouwenspersoon voor de school te prefereren gezien de identiteit van de school, hoewel (ook) een vrouwelijke vertrouwenspersoon

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

22/28

geen wettelijk vereiste is.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

23/28

Bijlage: Zienswijze van het bestuur Het bestuur heeft de definitieve tekst van het rapport d.d. 7 december 2021 ontvangen en maakt graag gebruik van het aanbod haar zienswijze te geven. Het bestuur verzoekt de onderhavige zienswijze thans integraal als bijlage op te nemen als onderdeel van het rapport. Zoals al in de beleidsreactie is gemeld is het bestuur verheugd te mogen vernemen dat - na een lange periode - heeft geoordeeld dat de school aan meerdere herstelopdrachten heeft voldaan en dat mede daardoor ook de onderwijskwaliteit weer van voldoende niveau is bevonden. Om een goed beeld te schetsen waarom het bestuur verheugd is met dit nieuwe inzicht van de zijde van de inspectie, hecht het bestuur eraan hier eerst kort toe te lichten hoe het laatste deel van deze periode is verlopen. In het inspectierapport van mei 2020 (reguliere vierjaarlijks onderzoek) werden negen herstelopdrachten geformuleerd.

In het inhoudingsbesluit van 30 november 2020 werd reeds namens de minister bevestigd dat het bestuur inmiddels aan zeven van deze negen herstelopdrachten had voldaan, te weten: herstelopdracht 3) aanpassen statuten en managementstatuut, herstelopdracht 4) aanpassing schoolplan (opnemen volledige beschrijving stelsel kwaliteitszorg), herstelopdracht 5) aanpassing schoolplan (opnemen volledige beschrijving taalbeleid en professionaliseringsbeleid), herstelopdracht 6) aanpassen klachtenregeling, herstelopdracht 7) aanpassen schoolgids (verduidelijken resultaten en vrijwillige ouderbijdrage), herstelopdracht 8) herstellen tekortkomingen jaarverslag en herstelopdracht 9) instemming MR aanpassing examenreglement. Vanwege de invulling die de inspectie geeft aan de in het onderzoek betrokken kerndoelen en twee mede daarmee verband houdende herstelopdrachten, het opschortingsbesluit van 1 september 2020, het inhoudingsbesluit van 30 november 2020, is het bestuur helaas in een juridisch proces met de inspectie verwikkeld geraakt. Dat is ook spijtig, omdat het bestuur liever alle tijd en geld steekt in de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs. In januari 2021 heeft het bestuur de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak verzocht het opschortingsbesluit en het inhoudingsbesluit te schorsen.

Hierbij was een spoedeisend belang, omdat het Cheider door die besluiten in een actuele financiële noodsituatie was komen te verkeren, waarbij zowel de continuïteit als de kwaliteit van het onderwijs in het geding was. De voorzieningenrechter heeft op 21 januari 2021 het verzoek van het Cheider gehonoreerd en beide besluiten geschorst. Tijdens de

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

24/28

hoorzittingen van 15 december 2020 en 23 maart 2021 heeft het bestuur er ook bij de inspectie op aangedrongen te beoordelen of aan de herstelopdrachten is voldaan aangezien de inspectie in haar stukken telkens aangaf dat het Cheider niet aan de twee resterende herstelopdrachten had voldaan. Dit terwijl het laatste bezoek van de inspectie aan de school in januari 2020 was. De verregaande sanctiebesluiten waren volgens het bestuur dan ook niet in lijn met de werkelijkheid. Na de uitspraak van de voorzieningenrechter en de hoorzitting van 23 maart 2021 heeft de inspectie gelukkig gehoor gegeven aan het meermaals herhaalde verzoek om de scholen opnieuw te bezoeken en te beoordelen. Dit bezoek heeft plaatsgevonden in mei 2021 en de conceptrapporten voor zowel de school voor primair onderwijs als de school voor voortgezet onderwijs zijn op 9 september 2021 ontvangen. In het onderhavige rapport van 7 december 2021 concludeert de inspectie dat de onderwijskwaliteit van voldoende niveau is en de veiligheid van leerlingen in voldoende mate wordt geborgd. Hieruit leidt het bestuur af dat de inspectie nu meer oog heeft gekregen voor de voortgang, de ontwikkelingen en het voldoen (ook naar de mening van de inspectie) aan de herstelopdrachten.

De inspectie concludeert reeds in het conceptrapport van 9 september 2021 dat Cheider voldoet aan de herstelopdrachten die samenhangen met de bekostigingssancties. Het juridisch gevolg hiervan is dat de opgeschorte bedragen uitbetaald moeten worden. Tijdens een overleg van 13 september 2021 meldde de inspectie echter dat overgegaan zou worden tot uitbetaling van de opgeschorte bedragen indien het bestuur alle procedures zou intrekken. Op die toezegging is de inspectie met mail d.d. 3 oktober 2021 om onbegrijpelijke redenen teruggekomen. Daartegen heeft het bestuur van het Cheider geprotesteerd. Het bestuur is daarom verheugd dat de inspectie in haar brief van 7 december 2021 aan het Cheider meldt: ‘’nu beide scholen de basiskwaliteit in voldoende mate borgen, geven wij in het rapport aan dat er momenteel geen aanleiding is om de bekostiging nog langer op te schorten [..] Voornoemde betekent voor u dat de eerder opgeschorte bedragen aan u zullen worden uitbetaald.’’ Het bestuur kan zich echter niet vinden in de mededeling dat het ingehouden bedrag niet kan worden terugbetaald, omdat een juridische basis hiervoor ontbreekt. De rechtmatigheid van de besluiten staat immers nog steeds ter discussie in de lopende procedures. Het bestuur verzoekt de inspectie om nogmaals te bezien of het ingehouden bedrag kan worden uitbetaald.

Het bestuur wenst effectief en voortvarend aan de slag kunnen met de uitkomsten van onderhavig herstelonderzoek waarbij de tijd en kosten rechtstreeks ten goede komen van de onderwijskwaliteit. Wij merken verder op in het onderhavige rapport dat de

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

25/28

herstelopdracht uit het rapport van mei 2020 ter zake het jaarverslag bij het komende bestuursonderzoek zal worden beoordeeld. Het bestuur wil de inspectie eraan herinneren dat in het inhoudingsbesluit van 30 november 2020 en in de beslissing op bezwaar inzake opschortingsbesluit van 2 maart 2021 reeds door de inspectie is geoordeeld dat aan deze herstelopdracht is voldaan. Dit behoeft dus niet nogmaals te worden beoordeeld. Het conceptrapport van 9 september 2021 bevat voorts een aantal punten aangeduid als ‘wat moet beter’ en in het concept worden daaruit drie herstelopdrachten geformuleerd. In het conceptrapport van 9 september 2021 waren de punten PTA, examenreglement en het examenprogramma biologie aangeduid als ‘wat moet beter’(herstelopdrachten). De in het concept daaraan verbonden opdrachten zijn voorafgaand aan onderhavig definitief rapport uitgevoerd. Het bestuur ziet niet in om welke reden deze punten alsnog expliciet zijn weergegeven als twee ‘herstelopdrachten’, nu aan genoemde punten, ook naar het oordeel van de inspectie, inmiddels is voldaan. Over de derde herstelopdracht die op de kerndoelen 29 en 34 ziet, heeft het bestuur reeds in haar beleidsreactie gemeld dat zij verder in gesprek wil gaan met de inspectie, ook omdat het conceptrapport onjuiste conclusies bevat (enkele passages / conclusies staan namelijk haaks op elkaar).

Helaas heeft het bestuur moeten constateren dat in de definitieve versie van het rapport nog steeds ten onrechte wordt vermeld dat het onderwezen aanbod (door het niet aanbieden van lessen volgens de methode) niet dekkend is voor de kerndoelen. Tevens wordt genoemd dat de driejarige cyclus van drie andere projecten niet altijd als zodanig wordt doorlopen en dat dit ook blijkt uit gesprekken met directie en leerlingen. Dit klopt niet, omdat de projecten altijd volgens de driejarige cyclus worden uitgevoerd. Bovendien ziet de inhoud van deze drie projecten op evolutietheorie, verschillende religies en levensbeschouwingen en vooroordelen, identiteit en diversiteit. Onderwerpen als bedoeld in de bovengenoemde kerndoelen komen aan bod bij het project ‘The Wonder of becoming You’ welk project jaarlijks wordt aangeboden. Daarnaast zijn er in het rapport verbeterpunten die worden aangeduid als ‘wat kan beter’. De in het rapport verder vermelde aanbevelingen zal het bestuur ter harte nemen, al kan het bestuur zich niet vinden in de opmerking in de brief van 7 december 2021, die onderdeel is van het rapport van bevindingen van het herstelonderzoek d.d. 7 december 2021, dat ‘’het oppakken van de aanbevelingen noodzakelijk is voor een volledig herstel’’. Het op deze wijze stellen van voorwaarden maken de aanbevelingen zelf tot herstelopdrachten.

Het bestuur meent dat voor deze opvatting een wettelijke grondslag ontbreekt. Over de aanbeveling betreffende de vertrouwenspersoon is bij de

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

26/28

inspectie reeds bekend dat het bestuur doende is te onderzoeken waarom in de praktijk geen klachten binnenkomen bij de vrouwelijke vertrouwenspersoon. Hierbij merkt het bestuur nogmaals op dat het bestuur zelf heeft aangegeven een vrouwelijke vertrouwenspersoon voor de school te prefereren gezien de identiteit van de school , hoewel een vrouwelijke vertrouwenspersoon geen wettelijk vereiste is.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

27/28

Inspectie van het Onderwijs Postbus 2730, 3500 GS Utrecht T-algemeen 088 6696000 T-loket (voor vragen) 088 6696060