4 Bijlage voor- en nadelen adviezen CE Delft definitief

Reactie college op adviezen van CE Delft In deze bijlage is een reactie van het college op de tien adviezen van CE Delft opgenomen. Hieronder staan de tien geadviseerde maatregelen opgesomd, uitgesplitst naar de vier transitiepaden uit de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050. Gebouwde omgeving: 1. Versnelde verduurzaming van de warmtenetten 2. Convenant gedragsverandering utiliteit 3. De helft van de huurwoningen naar Label C isoleren 4. Pleiten voor bijmengen groengas (landelijke maatregel) Mobiliteit: 5. Sterke inzet op minder automobiliteit 6. Pleiten voor 80 km/u op snelwegen Amsterdam (landelijke maatregel) Haven en industrie: 7. CCS voor totale uitstoot AEB (fossiel en biogeen) 8. Andere CCS-projecten 9. Faciliteren verduurzaming energie-intensieve industrie Elektriciteit: 10. Onderzoek naar plannen datacenters

1. Versnelde verduurzaming van de warmtenetten Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 73 kton Huidig beleid

Routekaart Klimaatneutraal: https://www.amsterdam.nl/wonenleefomgeving/duurzaam-amsterdam/publicaties-duurzaam-groen/ nieuw-amsterdams-klimaat-routekaart/? PagClsIdt=15468461#PagCls_15468461 Ambities warmtebedrijven: https://www.vattenfall.nl/stadsverwarming/warmtenetverduurzamen/#:~:text=Wij%20willen%20in%202040%20in,een %20combinatie%20van%20meerdere%20warmtebronnen

Voordele n maatrege l



Een CO2-vrij warmtenet in 2030 in plaats van 2040.

Nadelen maatrege l



Voor het Westpoort Warmte (WPW-)net zijn extra investeringen vereist, bovenop de CO2-opslag en –opvang (CCS-)investeringen van het AEB, voor een relatief beperkte aanvullende reductie van de CO2-uitstoot. Een volledig uitstootvrij warmtenet in Amsterdam Oost/Zuid is voor 2030 alleen mogelijk door grootschalige inzet van biomassa. Biomassa brengt het risico met zich mee dat het materiaal in kwestie niet-duurzaam wordt gewonnen en/of van ver moet komen. De gemeenteraad heeft een motie aangenomen over het uitfaseren van biomassa. Projecten versnellen bij de warmtebedrijven door financiële ondersteuning vanuit de gemeente stuit naar alle waarschijnlijkheid op staatssteunregels. Het is onzeker wat de gevolgen van eventuele alternatieve warmtebronnen voor de kosten voor de eindgebruiker zijn; waarschijnlijk zijn deze hoger. Huidige warmtebronnen produceren ook in 2030 nog restwarmte. Deze warmte niet gebruiken is niet duurzaam.







 Afhankeli jkheden





Niet de gemeente, maar de warmtebedrijven besluiten over en zijn verantwoordelijk voor- het verduurzamen van de warmtenetten. De huidige ambities voor 2040 zijn al ambitieuzer dan wettelijk wordt vereist. Er is reeds een convenant met de warmtebedrijven afgesloten over een CO2-vrij warmtenet in 2040. Dit versnellen naar 2030 vereist heronderhandelingen met de warmtebedrijven WPW (gemeente Amsterdam is 50% aandeelhouder) en Vattenfall.

2. Convenant gedragsverandering utiliteit Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 3 kton Huidig beleid

Voordelen maatregel

Nadelen maatregel

https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/ duurzaam-amsterdam/bedrijf-bedrijfspandverduurzamen/verduurzamen-waar-begin/gratisenergieadvies-begeleiding/  De maatregel kan zorgen voor beperkte aanvullende reductie van de CO2-uitstoot van de stad.  Energiebesparing verlaagt de kosten van de energierekening.  Als inwoners zien dat er door de gemeente en bedrijven zuinig met energie wordt omgegaan, kan dat ook hun gedrag beïnvloeden. 



Afhankelijkheden



Het opstellen van gebiedsgerichte deelconvenanten is arbeidsintensief, terwijl de CO2-reductiepotentie van deze maatregel beperkt is en het onzeker is hoeveel partijen uiteindelijk zullen deelnemen. Een mogelijke alternatieve variant is werken met een coalition of the willing, zoals het geval is bij het Actienetwerk 15% GasTerug. Deelnemers aan een convenant kunnen alsnog nadeel ondervinden ten opzichte van partijen die niet deelnemen aan een convenant. De realisatie van deze maatregel is afhankelijk van de bereidheid van winkeliers, kantooreigenaren en overige utiliteitsgebouwen om deel te nemen aan een convenant met de gemeente.

3. De helft van de huurwoningen naar Label C isoleren Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 6 kton Huidig beleid

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12508099/1/ Bijlage_1+Raadsinformatiebrief+voortgang+van+het+isolatieoffe nsief

Voordele n maatrege l



Nadelen maatrege l











Afhankeli jkheden









De maatregel kan in de particuliere huursector wellicht zorgen voor beperkte aanvullende reductie van de CO2uitstoot van de stad. Het isoleren van woningen verlaagt de kosten van de energierekening van huurders. Het zorgt ook voor meer wooncomfort. CE Delft heeft gerekend met het gemiddelde label per buurt om een inschatting te maken van CO2-reductie. Van de huidige Amsterdamse corporatiewoningen heeft al circa 70% een label C of beter. Deze maatregel zorgt niet voor extra CO2 besparing bij corporatiewoningen. In de particuliere huursector is minder zicht op de labels, ook omdat in deze sector minder woningen een label hebben. Hier zou de maatregel voor enige CO2-winst kunnen zorgen. Er is echter al wetgeving in de maak die voorschrijft dat huurwoningen met een E, F, G label in 2030 niet meer verhuurd kunnen worden. De huidige EFG-label woningen zullen dus al grotendeels verduurzaamd (of verkocht) worden. De gemeente Amsterdam kan niet zelf woningen isoleren. Het gaat bij deze maatregel dus om een sterke inzet op samenwerking met relevante partijen. De landelijke plicht voor woningcorporaties om in 2028 geen E-, F- en G-labels meer te mogen verhuren is ambitieuzer dan deze geadviseerde maatregel. Om nog meer reductie van de CO2-uitstoot te behalen met isolatie is een ambitieuzere maatregel nodig. Bijvoorbeeld alle huurwoningen naar label C.

Hiervoor is de gemeente afhankelijk van het Rijk.

4. Pleiten voor bijmengen groengas (landelijke maatregel) Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 174 kton Huidig beleid

Voordelen maatregel

Landelijk beleid: https://open.overheid.nl/repository/ronla3483f06e552473f0720362f242922eefa86ed67/1/pdf/ programma-groen-gas.pdf 



Deze landelijke maatregel kan zorgen tot een forse aanvullende reductie van de CO2-uitstoot als gevolg van het aardgasverbruik in Amsterdam. De maatregel is opgenomen in het nationale Klimaatakkoord en is staand beleid. De minister is voornemens een bijmengverplichting vorm te geven.

Nadelen maatregel



Een voor Amsterdam belangrijk aandachtspunt bij de productie van groengas (uit bijvoorbeeld vergassing) is dat het niet moet leiden tot extra verwerking van houtige biomassa. Amsterdam kan bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) pleiten voor randvoorwaarden op dit gebied, alhoewel dit de benodigde productie lastiger kan maken.

Afhankelijkheden



Het invoeren van een bijmengverplichting voor groengas ligt buiten de invloedssfeer van de gemeente. De minister voorziet in het eerste kwartaal van 2023 tot een besluit te komen over de vormgeving van de bijmengverplichting en verwacht in het tweede kwartaal van 2023 een update over de bijmengverplichting groen gas te delen met de Tweede Kamer.



5. Sterke inzet op minder automobiliteit Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 10 kton Huidig beleid Voordelen maatregel

https://www.amsterdam.nl/parkeren-verkeer/agendaamsterdam-autoluw/ 

  



Nadelen maatregel







 

Afhankelijkheden



De maatregel kan zorgen voor beperkte aanvullende reductie van de CO2-uitstoot van de stad. Vervoer met de fiets of het openbaar vervoer wordt sneller en aantrekkelijker. De maatregel heeft een positief effect op de verkeersveiligheid en de luchtkwaliteit. Minder parkeervergunningen zorgt voor meer beschikbare openbare ruimte in de stad (mits de ruimte ook wordt omgevormd, al dan niet tijdelijk) en meer ruimte voor andere modaliteiten zoals voetganger, fietser en openbaar vervoer. De maatregel kan, mits slim gecombineerd met andere opgaven, leiden tot lagere beheerskosten van assets in de openbare ruimte. Minder automobiliteit in Amsterdam kan ook bijdragen aan een lagere CO2-uitstoot buiten Amsterdam (zowel als gevolg van het verkeer buiten de stad als op gebied van de productie en het materiaalgebruik bij nieuwe auto’s). Het willen bieden van een alternatief voor de auto heeft tot gevolg dat er aanvullende investeringen nodig zijn in met name fietsinfrastructuur en openbaar vervoer. Als de maatregel generiek wordt toegepast, zal deze maatregel ook mensen raken die afhankelijk zijn van hun auto. Zij worden mogelijk minder mobiel. Autovrije zones vragen om veel uitzonderingen voor logistiek verkeer, zorgvervoer en andere doelgroepen. De maatregel leidt tot een daling van de parkeeropbrengsten.

Als gekozen wordt voor alternatieve parkeergelegenheid aan de rand van de stad, nemen de kosten hiervoor sterk toe. De kosten en de benodigde ruimte van grootschalige uitbreiding van P+R zijn groot en deze maatregel is beperkt effectief. Voor de congestieheffing geldt dat het nu juridisch niet mogelijk is om deze op gemeentelijk niveau in te voeren. Hiervoor zou de gemeente bij het Rijk kunnen vragen om aanpassing van de gemeentewet.

6. Pleiten voor 80 km/u op snelwegen Amsterdam (landelijke maatregel) Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 10 kton Huidig beleid Voordelen maatregel

https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Verkeer_vervoer/ Regionaal_mobiliteitsprogramma   

De maatregel kan zorgen voor beperkte aanvullende reductie van de CO2-uitstoot van de stad. Een maximumsnelheid van 80 km/uur zorgt voor een betere doorstroming en daardoor mogelijk minder files. De maatregel leidt tot positieve gezondheidseffecten bij omwonenden, bijvoorbeeld door minder uitstoot van fijnstof en geluid.

Nadelen maatregel



Een lagere snelheid zorgt mogelijk voor iets langere reistijden (voor een groot deel bij automobilisten van buiten Amsterdam). Een maximumsnelheid van 80 km/ uur zorgt echter ook voor een betere doorstroming en daardoor mogelijk minder files.

Afhankelijkhed en



Het verhogen van de maximumsnelheid op de snelwegen ligt niet binnen de invloedssfeer van de gemeente en is een bevoegdheid van het Rijk. Het realiseren van deze maatregel kan alleen gebeuren in goed overleg met het Rijk, provincie en de regio.



7. CCS voor totale uitstoot AEB (fossiel en biogeen) Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 650 kton Toelichting op dit reductiepotentieel: de totale CO2-uitstoot van AEB is circa 1,2 Mton CO2 per jaar. Ongeveer tweederde hiervan betreffen biogene emissies die niet meetellen in de uitstoot van AEB. Recent heeft AEB subsidie gekregen om vanaf 2028 voor in totaal 480 kton CO2 af te vangen en op te slaan. In het advies van CE Delft bij maatregel 7 wordt voorgesteld om te onderzoeken of een additionele emissiereductie bereikt kan worden door ook de overige emissies af te vangen. In dat geval zou er sprake zijn van negatieve emissies. Huidig beleid

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/ 12157219/1/20221207+Brief+getekendToekenning+subsidie+ CO2

Voordelen maatregel



De maatregel kan in potentie zorgen voor substantiële aanvullende reductie van de CO2-uitstoot in Amsterdam.

Nadelen maatregel



Het is nog zeer uitdagend om de huidige CCS-plannen bij AEB voor het afvangen en opslaan van 480 kton CO2 te realiseren. Het aanpassen van dit plan voor nog meer CO2-afvang kan ervoor zorgen dat het uitdagender wordt om het huidige project binnen de gewenste planning te realiseren. Extra afvang zou de warmteproductie richting woningen en de industrie in de knel kunnen brengen. Er is momenteel nog geen positieve business case beschikbaar voor extra afvang (bovenop de geplande 480 kton CO2). Onderzocht zou kunnen worden in hoeverre extra SDE++ subsidie hiervoor toereikend is. Een eventuele aanvullende subsidie vanuit de gemeente is alleen al vanwege Europese staatsteunregels ingewikkeld.

 



Afhankelijkhed en

 

De gemeente Amsterdam heeft AEB verkocht aan AVR en heeft daarmee geen zeggenschap meer over AEB. Negatieve emissies worden op dit moment nog niet meegeteld voor Europese en nationale doelstellingen. Naar verwachting zullen deze op termijn wel gaan meetellen.

8. Andere CCS-projecten Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 100 kton Huidig beleid

N.v.t.

Voordelen maatregel



De maatregel kan zorgen voor substantiële aanvullende reductie van de CO2-uitstoot in Amsterdam (zeker na 2030, oplopend tot een potentieel van meer dan 1 Mton).

Nadelen maatregel



Het is zeer uitdagend om de genoemde projecten te realiseren. Negatieve emissies kunnen mogelijk gezien worden als een alternatief voor het verminderen van emissies of een excuus voor het uitstellen van acties op dit gebied.



Afhankelijkheden







De gemeente heeft geen directe betrokkenheid bij de genoemde bedrijven waar mogelijkheden zijn voor het realiseren van negatieve emissies. De gemeente kan alleen het gesprek aan gaan met de betreffende bedrijven. Voor het realiseren van negatieve emissies moeten wet- en regelgeving worden aangepast, subsidies vrijkomen en een platvorm worden ontwikkeld waarin kennis over negatieve emissies gedeeld kan worden. Negatieve emissies worden op dit moment nog niet meegeteld voor Europese en nationale doelstellingen. Naar verwachting zullen deze op termijn wel gaan meetellen.

9. Faciliteren verduurzaming energie-intensieve industrie Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): ntb Huidig beleid

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/10463975/1

Voordelen maatregel



Een versnelde verduurzaming van de energie-intensieve industrie in Amsterdam kan zorgen voor een wezenlijke aanvullende reductie van de CO2-uitstoot van Amsterdam.

Nadelen maatregel



Er zijn kosten gemoeid met het uitvoeren van een faciliterende rol vanuit de gemeente.

Afhankelijkhe den



De gemeente heeft geen directe betrokkenheid bij de energie-intensieve bedrijven waar mogelijkheden zijn voor verduurzaming. De gemeente kan wel, samen met het Havenbedrijf, samenwerkingsverbanden tussen bedrijven initiëren waarmee actie kan worden ondernomen ten behoeve van de juiste infrastructuur en andere randvoorwaarden worden gecreëerd voor een versnelde energietransitie in de industrie. In samenwerking met de haven is er reeds een traject opgezet waarin industrie-, infra- en overheidspartijen gemeenschappelijk acties ondernemen om de overgang naar een duurzame infrastructuur (versneld) te realiseren.



10.

Onderzoek naar plannen datacenters

Reductiepotentieel in CO2-equivalenten in 2030 (schatting): 75 kton Toelichting op dit reductiepotentieel: op stedelijk niveau wordt bij de CO2uitstoot als gevolg van elektriciteitsverbruik (ook bij datacenters) gerekend met de emissiefactor van het landelijke elektriciteitsnet (zie voor een toelichting pagina 40 van de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050). Op bedrijfsniveau wordt hierbij rekening gehouden met het energiecontract en de mate waarin hierbij sprake is van afname van duurzame elektriciteit. Datacenters in Amsterdam hebben momenteel al voor minstens 90% energiecontracten waarin gebruik wordt gemaakt van duurzame elektriciteit. Huidig beleid Voordele n maatrege l

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/ 9525637/1/1544A_20_bijl1+Vestigingsbeleid+datacenters+gemeen te+Amsterdam 



Nadelen maatrege l





 Afhankelij kheden



De maatregel kan zorgen voor een aanvullende reductie van de CO2-uitstoot van Amsterdam (wanneer wordt gerekend met de rekenregels die zijn beschreven in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050). Mogelijk kan de maatregel leiden tot extra beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Mocht een beoogde uitbreiding van een datacenter niet door gaan dan komt de gereserveerde capaciteit op het elektriciteitsnet echter niet automatisch beschikbaar. De partij die reeds een contract met Liander heeft over de uitbreiding, kan besluiten om dit aan te houden. Als de geplande extra datacenters niet in Amsterdam terecht kunnen, zullen deze waarschijnlijk elders in Nederland een locatie zoeken. De maatregel leidt op landelijk niveau daarmee tot een verplaatsing van CO2-emissies en niet tot een emissiereductie. De geplande uitbreiding van datacenters in Amsterdam is reeds in een vergevorderd stadium. In de haven is al een bouwvergunning verleend en wordt alleen nog gewacht op een milieuvergunning. Voor een andere grote aanvraag lag de bouwvergunning in december 2022 ter inzage. Het eventueel intrekken van een bouwvergunning en/of het wijzigingen van het bestemmingsplan betekent enorme planschade voor de gemeente Amsterdam. Als er minder datacenters bij komen, is er ook minder restwarmte beschikbaar voor het warmtenet.

Bij deze maatregel zijn er afhankelijkheden op het gebied van verleende bouwvergunningen en bestemmingsplannen.