4. 20230912 TAC preadvies Kadoelenscheg - 1 Hockeyveld urban sport en parkeren.pdf

Bezoekadres Weesperplein 8 1018 XA Amsterdam Postbus 2758 1000 CT Amsterdam amsterdam.nl/TAC

Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur (TAC) Retouradres: Postbus 2758, 1000 CT Amsterdam

B&W - voor deze het dagelijks bestuur van stadsdeel Noord t.a.v. Postbus 37608 1030 BB Amsterdam

Datum

12 september 2023

Behandeld door Secretariaat TAC Telefoon

secretariaatTAC@amsterdam.nl Onderwerp

TAC-advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren

Geachte mevrouw

,

Op 14 juni 2023 heeft u in het kader van een haalbaarheidsstudie een preadvies gevraagd voor de uitbreiding van sportpark Kadoelen te Amsterdam Noord met 1 hockeyveld en de ermee gepaard gaande openbare ruimte opgave (routing, parkeren, water en urban sport inpassing). Aangezien het hier gaat om een initiatief in de Hoofdgroenstructuur, is een advies van de Technisch Advies Commissie (TAC) vereist. Dit advies vormt een noodzakelijk onderdeel van de toetsing aan de uitgangspunten van de Structuurvisie van B&W. De TAC is gehouden haar adviezen te baseren op de richtlijnen die zijn vastgelegd in het instrumentarium voor de Hoofdgroenstructuur van de ‘Structuurvisie Amsterdam 2040 – Economisch sterk en duurzaam’(2011), totdat er nieuw Hoofdgroenstructuur beleid is vastgesteld. In aanvulling hierop geeft de TAC in de vorm van een informeel advies aan hoe het advies zou uitpakken binnen het nieuwe (geamendeerde) beleidskader Hoofdgroenstructuur welke op basis van het referendum Hoofdgroenstructuur verzoek voorjaar is aangehouden. Op die manier bouwen we gezamenlijk de komende tijd kennis en inzicht op over de verschillen in doorwerking van het ‘oude beleid’ en het ‘nieuwe beleid’.

In een eerder stadium heeft de TAC geadviseerd over het bestemmingsplan Kadoelen Oostzanerwerf III (30 mei 2012), een tennisclubgebouw op sportpark Kadoelen (04 juli 2019), 2 adviezen voor de aangrenzende Kadoelerbreek voor watercompensatie en een fietsverbinding (09 oktober 2020), 2 adviezen over het onderbrengen van een fietsenwinkel op sportpark Kadoelen (een preadvies op 11 augustus 2022 en een definitief TAC advies op 24 mei 2023). Ook is er een eerder plan voor uitbreiding van sportpark Kadoelen met 2 sportvelden voorgelegd voor preadvies (15 januari 2021).

Gemeente Amsterdam

12 september 2023 TAC advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren Pagina 2 van 7

Beleidskader Het plangebied valt volgens de Structuurvisie Amsterdam 2040 onder het groentype ‘Ruigtegebied/ struinnatuur’ en raakt vanuit de openbare ruimte opgave het groentype ‘sportpark’.

In het nieuwe (nog niet van kracht zijnde) beleidskader Hoofdgroenstructuur geldt voor deze locatie het groentype ‘sportpark’ met als prioritaire waarden gezondheid, sociaal en recreatie. Een initiatief dient aan minimaal aan één hiervan bij te dragen. Verder gelden o.a. als richtlijnen:  Sportparken bieden Amsterdammers ruimte in de buitenlucht om te sporten en bewegen in een natuurlijke, gezonde omgeving.  Het waarborgen van sociale veiligheid van routes en sportparken is belangrijk om de sociale functie te versterken.  Het bestaande areaal aan sportterrein blijft behouden en het gebruik wordt geoptimaliseerd zodat meer Amsterdammers op verschillende manieren en verschillende tijdstippen gebruik kunnen maken van deze voorzieningen.  Hierbij wordt voorrang gegeven aan programmering van formele sportvelden (inclusief kunstgras) en bijbehorende faciliteiten, zodat de sportcapaciteit minimaal gelijk blijft en bij voorkeur toeneemt.  Vertrekpunt bij herinrichtingen is optimalisering van het sportaanbod en bespelingsmogelijkheden in combinatie met versterking van het groene karakter.  Restruimte kan worden benut voor aanbod van urban sport, informele sport vormen en sport gerelateerd medegebruik waardoor de recreatieve waarde wordt verhoogd.

 De openbare toegankelijkheid van sportparken kan worden versterkt door deze te verbinden met groenblauwe routes in de omgeving en met het recreatieve netwerk in de stad en het ommeland.  Bij voldoende maat van de groene omzoming worden de kansen benut van een struinroute gecombineerd met kleinschalige recreatieve en educatieve voorzieningen.

Gemeente Amsterdam

12 september 2023 TAC advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren Pagina 3 van 7





Bebouwing en verharding is in beperkte mate mogelijk en blijft ondergeschikt aan de groenfunctie. Het wordt zorgvuldig landschappelijk, natuurinclusief en duurzaam ingepast en geclusterd rond entrees en/of een centrale zone. Uitbreiding van parkeren op een sportpark wordt beoordeeld als onderdeel van het bebouwingsinitiatief waar het bij hoort. Een landschappelijk verantwoorde inpassing is noodzakelijk.

Plan De grote woningbouwopgave in de stad vraagt om een gelijkmatige groei van voldoende maatschappelijke voorzieningen, zodat we bouwen aan een compleet Amsterdam. Stadsdeel Noord kent de sterkste groeispurt van de stadsdelen, de komende 10 jaar landt hier 20 % van de totale woningbouwopgave. Er resteert een restopgave aan sportterreinen van 22.000 m2 (volgens de sportnorm). Een deel van de invulling van de sportnorm voor Buiksloterham is gekoppeld aan sportpak Kadoelen. Door de bestaande verenigingen op het sportpark doorgroeimogelijkheden te bieden kunnen wachtlijsten weggewerkt worden. In navolging op de haalbaarheidsstudie en het negatieve preadvies van de TAC uit 2020 is besloten de ambitie om twee sportvelden hier in te voegen terug te brengen tot toevoeging van één hockeyveld ter plaatse van de het huidige parkeerterrein met urban sportvoorzieningen. Deze krijgt een openbaar karakter met gebruiksmogelijkheden om te sporten en spelen voor de buurt. Het ligt voor de hand de restopgave voor dit sportpark op te vangen op andere sportparken in Amsterdam Noord. Mocht de bespelingsdruk toenemen, dan kan er op termijn gekozen worden voor verdere intensivering van sportpark Kadoelen (omzetting van gras naar kunstgras). Elementen van het openbare ruimte ontwerp zijn verder:  Het veld is zo dicht mogelijk bij de bestaande hockeyclub gesitueerd.

Dit is gedaan vanuit functionaliteit en om de groenstructuur/ eiland naast de Banne watergang zoveel mogelijk te beschermen. Er is ook rekening gehouden met de zone naast de Hemme Sloot door het veld niet te ver naar het noorden te plaatsen.  Dit vraagt erom om de huidige zone/sloot bij de bestaande hockey velden te versmallen en de auto/fiets routing door het sportpark te verleggen ter hoogte van de huidige sloot. Deze wordt ook iets smaller, maar voorzien van bomenlaan en bloemrijke grasstrook.  In het plangebied wordt opnieuw water ingebracht om zo ook de historische Waterlandse slootpatroon terug in het sportparkgebied te brengen en er waar mogelijk natuurvriendelijke oevers te ontwikkelen. Het aantal m2’s water in de toekomstige situatie neemt hierdoor toe met 209 m2 water.  De aanwezige skatebaan en half pipe komen terug in een urban zone ten noorden van het nieuw aan te leggen hockeyveld. Deze krijgt een natuurlijk karakter en een ondergrond van houtsnippers. Ter hoogte van de voetbalvelden is een tweede zone voorzien.  Er zal een afname zijn van verharding voor parkeerterrein bij de sportvelden.  De parkeerfunctie wordt naar de zuidkant verplaatst en uitgebreid. Door hier de parkeerplaats (uitgevoerd in grastegels) te situeren worden gemotoriseerde verkeersbewegingen op en door het sportpark geminimaliseerd. Een klein gedeelte (230

Gemeente Amsterdam

12 september 2023 TAC advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren Pagina 4 van 7



 



m2) van het benodigde aantal parkeerplaatsen volgens de CROW norm landt hierbij in het groentype ‘groene verbinding’ volgens het nieuwe beleidskader Hoofdgroenstructuur. Ook extra fiets- en scooterparkeerplaatsen zijn meegenomen in het ontwerp. De fiets parkeerplekken zijn bij de voetbalclub geplaatst, waardoor de groenstructuur langs de sloot versterkt kan worden. Het fiets parkeren bij de hockeyclub blijft hetzelfde als de bestaande situatie. Ten noorden van het voorgestelde hockeyveld wordt fiets parkeren toegevoegd, omdat het noodzakelijk is dat er ook fiets parkeerplekken toegankelijk zijn buiten de openingstijden van de verenigingen. Waar mogelijk worden bestaande (gezonde) bomen behouden. In het plan wordt geen extra bebouwing toegevoegd. Wel gaat het gepaard met toevoeging van verharding. Deze neemt met circa 5.185 m2 toe, afhankelijk van welke elementen als verharding worden meegeteld. In de resterende stadsnatuurrand is een vlonder pad voorzien die met bruggetjes de natuureilandjes toegankelijk maken.

Formeel advies Op grond van de door u verstrekte informatie (TAC-formulier preadvies (14 juni 2023) en Sportpark Kadoelen TAC-preadvies presentatie (5 juni 2023)) constateert de TAC dat de voorgestelde uitbreiding van sportpark Kadoelen te Amsterdam Noord met 1 hockeyveld en de ermee gepaard gaande openbare ruimte opgave (routing, parkeren, water en urban sport inpassing) niet inpasbaar is in de Hoofdgroenstructuur. Het beleidskader biedt hiervoor binnen het groentype ‘Ruigtegebied/ struinnatuur’ geen ruimte. Volgordelijkheid Qua volgordelijkheid begint een inpassingsopgave van sport in de Hoofdgroenstructuur met de vraag of deze ter plekke noodzakelijk is. In dit geval wordt er gezocht naar extra sportruimte voortkomend uit een sportbehoefte in de gebiedsontwikkelingen rondom. De TAC heeft hier moeite mee en ziet het als een primaire verantwoordelijkheid om waar mogelijk binnen de gebiedsontwikkeling zelf voldoende sport- en speelruimte te programmeren. In plaats van deze nadien te laten landen in de Hoofdgroenstructuur en ten koste van het overige groenaanbod daarbinnen. De TAC ziet dit dilemma overal in de stad eh heeft hier in recente adviezen ook al bestuurlijke aandacht voor gevraagd, met de uitnodiging om uitspraken te doen over de wenselijkheid hiervan. Dat het in dit geval slechts om de inpassing van één hockeyveld gaat, doet daar niks aan af.

Zeker gezien het feit dat er nog een onbelegde sportopgave resteert, welke mogelijk na verloop van tijd alsnog op dit sportpark ingepast dient te worden ten koste van de natuurrandzone. Vanuit de aantoonbare sport- en verdichtingsopgave waar Amsterdam-Noord voor staat, onderschrijft de TAC de noodzaak om bestaande sportparken qua gebruiksintensiteit en diversiteit te optimaliseren. Vanuit het belang van de Hoofdgroenstructuur heeft het hierbij de voorkeur om binnen de grenzen van het bestaande sportpark naar toevoeging van veldcapaciteit te zoeken. Door de velden ruimte efficiënter te situeren, de toepassing van kunstgras te bezien en openingstijden te verruimen. In die zin zijn ook alternatieven voor het extra hockeyveld denkbaar ter plaatse van de voetbalvereniging. In dit gedeelte ligt al een hockeyveld en beschikt de

Gemeente Amsterdam

12 september 2023 TAC advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren Pagina 5 van 7

voetbalvereniging nog over enkele grasvelden. De urgentie van extra hockeycapaciteit kan hier mogelijk (tijdelijk) opgevangen worden, afhankelijk van de ruimte die de voetbalvereniging wordt geboden. Pas als blijkt dat er op het sportpark zelf geen ruimte is om een extra hockeyveld in te passen is uitbreiding van het bestaande sportpark aan de orde. Vanuit dat perspectief is de voorziene locatie van de reeds verharde parkeerplaats een voor de hand liggende. Een plek die als sociaal onveilig te boek staat en vanuit recente gebeurtenis om herinrichting vraagt. Een plek die vanwege de al aanwezige verharding ecologisch minder waardevol is dan het meer noordelijk gelegen natuureiland, maar gezien de ermee gepaard gaande openbare ruimte opgave wel doorwerkt in de verschijningsvorm van de natuurzone. Sport versus natuur De bredere vraag die op basis hiervan voorligt is of het wenselijk is om dit stukje stadsnatuur (gedeeltelijk) een sportfunctie te geven en daarmee feitelijk als groengebied te transformeren van struinnatuur naar een meer stedelijk groentype waarvan de natuurwaarde minder prominent is. Dit is een essentiële keuze, waarbij de TAC signaleert dat struinnatuur in relatie tot de stedelijke verdichtingsopgave op dit moment als groentype binnen de Hoofdgroenstructuur het sterkste onder druk staat.

Het opofferen hiervan betekent een verschraling van de diversiteit binnen het Amsterdamse groenaanbod. Vanuit de Hoofdgroenstructuur bezien, waarin diversiteit van het groen als uitgangspunt geldt, is dit een belangrijk signaal. Reden voor de TAC om in casu strikt te toetsen en de afweging hieromtrent als bestuurlijke keuze aanhangig te maken. Van de groentypen waaruit de Hoofdgroenstructuur is opgebouwd, zijn de groentypen sport en struinnatuur wat de TAC betreft het minst uitwisselbaar. Het zijn de twee uitersten van het Hoofdgroenstructuur spectrum, getypeerd door elkaar uitsluitende inrichting en gebruikers. Struinnatuur heeft voor dieren een hoogwaardige functie, maar wordt door haar uitstraling en beperking qua gebruiksmogelijkheden voor menselijke activiteiten makkelijk onderaan de groenladder geplaatst. Voor struinnatuur bestaat er geen norm. In casu wordt dit verlangen gesterkt door de planvorming voor watercompensatie waarmee de TAC recentelijk heeft ingestemd die ook de andere zijde van de watergang betrof. Hier werden natuurlijke oevers als kwaliteitsimpuls geïntroduceerd in het kader van een watercompensatie verplichting voor een bouwontwikkeling in de Banne Zuid. Op het moment dat nu het initiatief wordt voorgelegd om aan de andere kant van deze watergang in de struinnatuur ruimte te bieden aan de sportfunctie en het verleggen van waterlopen geeft dat te denken.

Integrale ontwerpopgave Hoewel het ontwerp een aantal positieve elementen bevat (het gaat om slechts 1 sportveld, er is geen extra bebouwing voorzien, de hoeveelheid verharding neemt zelfs iets af en er is zorgvuldig nagedacht over de wijze van landschappelijke inpassing, situering en bereikbaarheid van de faciliteiten), blijft het een feit dat inpassing van een sportveld met bijbehorende openbare ruimte inrichting in het groentype ‘Ruigtegebied/ struinnatuur’ op basis hiervan niet te legitimeren valt. Bovendien spreekt ons de invalshoek om vanuit de scope van de Kadoelenscheg als geheel te bezien hoe de gebruiksmogelijkheden en groenkwaliteit van de scheg en het sportpark daarbinnen versterkt kunnen worden meer aan. De in lijn daarmee toegekende gemeentelijke groenmiddelen voor een landschappelijke inpassing van de sportopgave bij sportpark Kadoelen onderschrijven dit.

Gemeente Amsterdam

12 september 2023 TAC advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren Pagina 6 van 7

Het gebied rond de Nieuwe Gouw dient in samenhang te worden bezien met haar groenkwaliteiten in plaats van een plek waar groene functies ingepast kunnen worden – al is dat proces al ver gevorderd. In een dergelijke visie gaat het om de routes in de openbare ruimte voor toegankelijkheid en zichtbaarheid en hoe die zich verhouden tot de benoemde natuurkwaliteiten in het gebied. Wat ons betreft dient een eventuele verdere ontwerpopgave hierbij primair benaderd te worden vanuit deze versterkingskansen van de natuurwaarden en ecologische doelsoorten. De natuurranden van het sportpark maken onderdeel uit van waardevolle ecologische verbindingen. Dit legitimeert dat de QuickScan flora en fauna wordt geüpdatet en er een stadsecoloog meekijkt in de eventueel verdere planvorming, zodat de ecologische verbindingsfunctie van deze groene omzoming gerespecteerd wordt. De hier in de loop der jaren ontstane verruigde monocultuur (als gevolg van de hoge stikstofgehaltes) kan op deze wijze zowel recreatief als ecologisch worden versterkt. Iets wat voor resterende veenweidegebiedjes als deze binnen de gemeentegrens van Amsterdam ook zeker welkom is.

Voor een hier nog in Amsterdam voorkomende doelsoort als de Noordse woelmuis betekent dit dat er vanuit de vereisten van de natuurwetgeving een zelfstandige populatie opgebouwd dient te worden op het resterende noordelijke natuureiland met minstens evenveel individuen. Risicovol vinden we in die zin het gegeven dat er op termijn mogelijkerwijs vanuit de resterende sportopgave in Amsterdam Noord alsnog extra sportvelden op sportpark Kadoelen in de natuurrand ingepast dienen te worden. De in de planvorming gepresenteerde intentie om de natuurzone te versterken zou hiermee teniet worden gedaan. Openbare toegankelijkheid De ambitie om het hockeyveld open te stellen voor de buurt juichen we toe, al zal deze in de praktijk ook uitdagend zijn gezien de solitaire ligging. Graag worden we op termijn geïnformeerd over de verdere uitwerking daarvan, aangezien dit bij succes ook elders op sportparken toegepast kan worden. De aankleding met urban sportvoorzieningen is programmatisch een goede manier om op het sportpark aanvullende gebruiksmogelijkheden voor de buurt te bieden. Dat ze in natuurlijke materialen op een ondergrond van houtsnippers worden uitgevoerd is een pre. Tegelijkertijd kan afgevraagd worden waarom deze in het groentype ‘ruigte/ struinnatuur’ ondergebracht moeten worden ten koste van volwassen bomen.

Voorzieningen als deze kunnen omwille van de zichtbaarheid juist in kleinschalige vorm ingepast worden in de gebouwde omgeving. Toevoeging van dergelijke voorzieningen omwille van een breder recreatief gebruik is wat ons alleen aan de orde als dit niet ten koste gaat van formele sportruimte capaciteit en bestaande natuurwaarden. Ook voor de parkeeropgave vragen we nadrukkelijke aandacht. Deze in omvang terug brengen juichen we toe, doch dient ook zorgvuldig te worden berekend vanuit de parkeerbehoefte van het totale sportpark en de voorzieningen in de omgeving (kanovereniging en maneges). Parkeren van auto’s in de (natuurlijke) bermen (op piekmomenten) is wat ons betreft een no go. De verplaatsing in meer zuidelijke richting van de parkeerplaats betekent een uitbreiding van het groentype ‘Sportpark’ hier ter plaatse ten koste van het groentype ‘Ruigtegebied/ struinnatuur’.

Gemeente Amsterdam

12 september 2023 TAC advies Kadoelenscheg – inpassing 1 hockeyveld, urban sport en parkeren Pagina 7 van 7

Informeel advies (nieuwe beleidskader) Op basis van nieuwe (niet vastgestelde) beleidskader Hoofdgroenstructuur zou de TAC dit initiatief als inpasbaar onder voorwaarden hebben beoordeeld. Dit aangezien het groentype ‘sportpark’ beleidsmatig op deze locatie meer ruimte heeft gekregen. De toevoeging van één sportveld (al dan niet in kunstgras uitgevoerd) hierbinnen is inpasbaar en levert een bijdrage aan de hier geldende primaire groenwaarden (gezondheid, sociaal en recreatie). Aan dit positieve advies verbindt de TAC echter de volgende twee voorwaarden:  De gehele planontwikkeling voor inpassing van één hockeyveld en bijbehorende openbare ruimte opgave dient binnen de nieuwe begrenzing van het groentype sportpark van de Hoofdgroenstructuur te blijven. Dat geldt ook voor de gehele parkeeropgave. Situering van een gedeelte ervan – hoe klein ook - in het groentype ‘groene verbinding’ is niet acceptabel. De resterende groene verbinding (met verbindingsfunctie voor stadsnatuur) dient te worden gerespecteerd. Ontwerptechnisch dient het benodigde aantal parkeerplaatsen zorgvuldig te worden ingepast, waarbij parkeren in de groene zones van het sportpark uitgesloten wordt.  Het toe te voegen hockeyveld wordt ter stabilisatie niet voorzien van een betonnen ondergrond constructie (zijnde een bouwwerk).

Vanuit klimaatdoelstellingen en omwille van behoud van flexibiliteit in veldsituering is een dergelijke onderconstructie wat ons betreft niet inpasbaar. Het in ons formele advies meegegeven aandachtspunt ten aanzien van de inpassing van de urban sportzone(s) zien we hierbij graag betrokken. Alleen als hiervoor ruimte resteert, het niet ten koste gaat van formele sportruimte en bestaande natuurwaarden zijn deze wat ons betreft inpasbaar. Graag worden we binnen een termijn van drie maanden geïnformeerd hoe met het formele negatieve advies zal worden omgegaan. Mocht deze planvorming toch een vervolg krijgen dan blijven we graag aangehaakt op eventuele vervolgproducten en ruimtelijke keuzes daarbinnen.

Hoogachtend,

Dr. M.C. van Schendelen

Drs. ing.

Voorzitter Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur

Secretaris TAC