Document · PDF

4. 1e part herz BP LK_Bijlagen bij toelichting 1.2.pdf

RAAD 2 juli 2026, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen 1e partiele herziening bestemmingsplan Lutkemeerpolder (VN2026-007927)9.466 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestemmingsplan 1e Partiële Herziening Bestemmingsplan Lutkemeerpolder

Vastgesteld

Gemeente Amsterdam Ruimte en Duurzaamheid bestemmingsplan 1e partiële herziening bestemmingsplan Lutkemeerpolder

Colofon

Opdrachtgever Opdrachtnemer

Ruimte en Duurzaamheid

IMRO_idn

NL.IMRO.0363.F2004BPSTD-VG01

Datum print

23 Februari 2026

Planstatus

vastgesteld

blz. 3

Inhoudsopgave Bijlagen bij toelichting

Bijlage 1

Stedenbouwkundig Plan

Bijlage 2

Inrichtingsplan openbare ruimte (VO)

Bijlage 3

Verkeersonderzoek

133

Bijlage 4

Waterstructuurplan + waterveiligheid

171

Bijlage 5

Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek

355

Bijlage 6

Externe veiligheid

863

Bijlage 7

Ecologie

871

Bijlage 8

Soortgericht onderzoek

905

Bijlage 9

Onheffing WnB, RUD (29 mei 2019)

939

Bijlage 10

Ontheffing WnB, Omgevingsdienst NHN (20 augustus 2020)

951

Bijlage 11

Mitigatieplan rugstreeppad en waterspitsmuis

965

Bijlage 12

Stikstofdepositie

991

Bijlage 13

Luchtkwaliteitsonderzoek

1009

Bijlage 14

Nota van beantwoording zienswijzen

1055

Bijlage 15

Nota van wijzigingen

1083

Bijlage 16

Advies TAC

1084

Gemeente Amsterdam

blz. 4

bestemmingsplan_1e partiële herziening bestemmingsplan Lutkemeerpolder (vastgesteld)

blz. 5

Bijlagen bij toelichting

Gemeente Amsterdam

blz. 6

bestemmingsplan_1e partiële herziening bestemmingsplan Lutkemeerpolder (vastgesteld)

blz. 7

Bijlage 1

Stedenbouwkundig Plan

Gemeente Amsterdam

Nieuwe samenhang in de polder Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2 Amsterdam, 2 november 2020 www.must.nl

Inhoud STEDENBOUWKUNDIG PLAN Bussines Park Amsterdam Osdorp fase 2

1. Opgave 3 2. Groene Amsterdamse stadsrand 7 3. BPAO fase 2 wordt anders 16 4. Nieuwe samenhang in de polder 25

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Het Business Park Amsterdam Osdorp (BPAO) ligt in de droogmakerij van de voormalige Lutkemeer. De eerste fase, langs de Etnastraat, is inmiddels grotendeels gerealiseerd. Daarom zal nu gestart worden met de realisatie van de tweede fase, achter de Lutkemeerweg. De kaders voor de planvorming zijn echter meer dan twintig jaar oud en passen niet meer bij de gemeentelijke doelstelling om een impuls te geven aan de transitie naar een circulaire economie.

1. Opgave

Daarom is besloten om de kaders goed tegen het licht te houden en waar nodig te herzien. De doelstelling om dit bedrijventerrein volledig te ontwikkelen op basis van circulaire principes is de belang-

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

rijkste aanleiding voor de herziening van de kaders. Maar er zijn meer redenen. In de afgelopen twintig jaar is de markt voor bedrijventerreinen enorm veranderd, waardoor de ligging, ontsluiting en maatvoering van de kavels geactualiseerd moet worden. En ook de ontwikkelingen in de omgeving hebben niet stilgestaan. En tenslotte zijn de normen voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein behoorlijk gewijzigd, vooral op het gebied van klimaatadaptatie en watermanagement.

Herziening waterkavels

Optimalisatie bestemmingsplan

Inpassing Stadsboerderij, totaal 3ha

Vigerend bestemmingsplan

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

100

150

200

250m

Een nieuw bestemmingsplan Het huidige bestemmingsplan is gebaseerd op de plannen van ruim 20 jaar geleden. Als de plannen voor de tweede fase van BPAO geactualiseerd worden zal dus ook het bestemmingsplan aangepast moeten worden. Daarmee ontstaat ook de kans om actuele ontwikkeling mee te nemen. Dit zijn de belangrijkste randvoorwaarden die meegenomen worden in de planherziening:

1. Er zijn twee kavels voor uitgifte vrijgegeven op basis van het vigerend bestemmingsplan. Deze dienen dus als een vaststaand gegeven meegenomen te worden. 2. Er moet rekening worden gehouden met een reservering voor een Stadsboerderij (voorheen de Boterbloem) met 3 hectare grond (waarvan 2 hectare binnen plangebied).

Herziening waterkavels

Optimalisatie bestemmingsplan

Legenda Bestemmingsplangrens

Stadsboerderij, 3ha

Stadsboerderij Herziening bestemmingsplan Optimalisatie bestemmingsplan Contouren vigerend bestemmingsplan

3. De ‘Waterkavels’ met de bijbehorende waterpartij moeten geheel herzien worden. De kavels zijn te klein voor de hedendaagse markt. En de waterpartij is te groot waardoor er het risico kan ontstaan dat de kleibodem ‘opbreekt’ waardoor ongewenst kwelwater de polder in zal stromen. 4. De hoofwatergang aan de zuidzijde, langs de Etnastraat moet behouden blijven. Dit betekent dat het bestemmingsvlak aan deze zijde moet worden aangepast.

Noodzakelijke aanpassingen bestemmingsplan.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

5. De zijde die grenst aan de kavels langs de Lutkemeerweg moet herzien worden omdat de huidige situatie afwijkt van de situatie zoals weergegeven in het bestemmingsplan. Inspelen op de omgeving Naast de noodzakelijke aanpassingen binnen het plangebied is het ook noodzakelijk om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen in de omgeving. Denk aan de natuurontwikkeling langs de Ringvaart van de Haarlemmermeer en nieuwe recreatieve netwerken in de Tuinen van West.

Randvoorwaarden voor de actualisatie van het stedenbouwkundig plan.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

2. Groene Amsterdamse stadsrand

Het Business Park Amsterdam Osdorp (BPAO) ligt in de droogmakerij van de voormalige Lutkemeer. Door verschillende stedelijke ontwikkelingen, sinds de jaren vijftig, is de oude ronde vorm van de droogmakerij niet langer zichtbaar. Sinds de realisatie van de Westrandweg en de Tuinen van West is veel geïnvesteerd in het verbeteren van de ecologische en recreatieve structuren in en rondom de Lutkemeer. Met de ontwikkeling van de tweede fase van BPAO kunnen deze structuren nog verder verbeterd worden. Het plangebied voor de tweede fase van het BPAO is het sluitstuk van de vernieuwing van de Lutkemeerpolder. Het is een

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

gebied van ruim 45 hectare achter de kavels langs de Lutkemeerweg en ten noorden van de Etnastraat. Het plangebied wordt aan de westzijde begrensd door de Groene As, een natuurlijke zone langs de Ringvaart die een belangrijke rol heeft in de regionale ecologische systemen. Aan de noordzijde wordt het plangebied begrensd door akkerland en de oude middeleeuwse dijk van de Lutkemeerpolder, de Wijsentkade. Markant detail is de kleine uitstulping aan de noordzijde van het plangebied. Dit was een strategische reservering voor een nieuwe ontsluitingsweg die gerealiseerd zou worden als Osdorp een eigen aansluiting op de Westrandweg zou krijgen. Dit is niet gebeurd.

Projectie van het plangbied op de huidige situatie

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

100

150

200

250m

In groter historisch perspectief De contouren van de oude Lutkemeerpolder zijn nog steeds herkenbaar op de luchtfoto. Maar het is ook duidelijk te zien dat de polder in de afgelopen honderd jaar steeds verder versnipperd is geraakt.

De geschiedenis van de Lutkemeerpolder begint met de drooglegging van de Haarlemmermeer in 1852. Na deze drooglegging verkocht het Rijk in 1863 het aangrenzende Lutkemeer aan de gebroeders Rutgers van Rozenburg. In 1864 lieten zij

100

200

300

400

500

het meer droogleggen. Door de polder werd de Lutkemeerweg aangelegd met enkele boerderijen. De eerste grote verandering is de realisatie van de begraafplaats Westgaarde in 1971

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De omtrek van de voormalige Lutkemeerpolder, op de luchtfoto, met in het midden het plangebied.

die als een grote terp de polder insteekt. De tweede grote verandering was de realisatie van de eerste fase van het BPAO en de aanleg van het natuurgebied de Groene As langs de dijk van de Ringvaart.

1850

1900

1970

2017

Water

Drooglegging

Eerste grote aantasting

Fragmentatie

Lu tke

erw eg

Ringvaa

Lu t

me erw eg

Ringvaa

ee em tk Lu

sb ad St

Lutkemeer

Ringva

art

Ringvaa

Stadsboerderij

Westgaarde

De historische ontwikkeling van het Lutkemeer; een proces van steeds grotere versnippering.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Meerdere kwaliteiten De Lutkemeer is in de afgelopen decennia steeds verder versnipperd geraakt, maar heeft daardoor ook verschillende landschappelijke kwaliteiten erbij gekregen. Deze vormen een dankbare basis om op door te bouwen. Westgaarde De oudtse aantasting van de oorspronkelijke polder is begraafplaats Westgaarde. Deze is als een enorme terp de polder ingeschoven. Inmiddels zijn de bomen volgroeid en maken veel mensen er gewoon een boswandeling. In het hart van het terrein ligt een diepliggende vijver met fontein, kunstwerken en bruggen waarlangs mooie wandelpaden liggen. Dit is ook de enige plek vanwaaruit de bezoeker zicht heeft op het open akkerlandschap van de Lutkemeerpolder.

Landschapsvenster op de Lutkemeerpolder vanaf de centrale vijver op Westgaarde.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De Groene As Langs de dijk van de ringvaart van de Haarlemmermeer is de afgelopen jaren hard gewerkt aan een robuuste ecologische verbindingszone van Spaarnwoude naar het Nieuwe Meer. Dit is de Groene As. Aan de rand van de Lutkemeerpolder is het een waterrijk natuurgebied geworden met veel riet en dichte opgaande bossages. Het is een erg populair gebied om hard te lopen, te fietsen en de hond uit te laten.

Het natuurlandschap van de Groene As langs de Ringvaart, ter hoogte van de Etnastraat.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De Tuinen van West Het voormalige landbouwgebied aan de westrand van de stad is de afgelopen jaren de Tuinen van West geworden. Een stedelijk buitengebied met veel ruimte voor buitenrecreatie en stadslandbouw. Ook een aantal oude boerenerven langs de Lutkemeerweg hebben een meer stedelijke functie gekregen. Denk aan enkele hovenierbedrijven die veel groen in de stad aanleggen en onderhouden.

De oude boomgaard langs de Lutkemeerweg past goed bij de Tuinen van West.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Het open polderlandschap Aan weerszijden van de Osdorperweg liggen twee van de oudste polders van Amsterdam: de Osdorper Binnenpolder en Osdorper Bovenpolder. De Wijsentkade (de oude dijk) scheidt de laatste van de Lutkemeerpolder. Kenmerkend van dit landschap is de typische Hollandse openheid met mooie vergezichten. Ook is mooi het hoogteverschil tussen de laaggelegen Lutkemeerpolder (klei) en de hoger gelegen en veel nattere veenpolders te zien.

Zicht op de Osdorper Bovenpolder met rechts de Wijsentkade. Achter deze dijk ligt de Lutkemeerpolder.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Nieuwe routes Met de realisatie van verschillende nieuwe bestemmingen en recreatieve functies is ook een netwerk van fiets- en wandelpaden ontstaan. Er is nu bijvoorbeeld een nieuwe voetgangersbrug gerealiseerd vanaf Westgaarde naar de Lutkemeerweg. En op de Wijsentkade is een struinpad aangelegd. Maar er zijn nog best veel ontbrekende schakels waardoor de verschillende bestemmingen in de Tuinen van West nog niet zo goed met elkaar verbonden zijn.

Doorgaand struinpad over de Middeleeuwse Wijsentkade, de historische dijk tussen de Osdorper Bovenpolder en de Lutkemeer.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

3. BPAO fase 2 wordt anders

De eerste fase van het BPAO is grotendeels voltooid op basis van plannen van 20 jaar geleden. Met de herijking van de tweede fase kan nu ingespeeld worden op veranderingen in de economie, maar ook op veranderde maatschappelijke behoeften en wensen. Voor BPAO fase 2 zijn er twee dominante veranderingen die een belangrijke rol spelen: de opkomst van nieuwe stadslogistiek en de transitie naar een circulaire gebiedsontwikkeling. Door de verlegging van de A9 en de nieuwe, rechtstreekse aansluiting via de Ookmeerweg is het BPAO een strategische schakel tussen de stad en het nationale

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

SLI

P ET

ER LT

VOL

K IE

UU R

OE RV

EEN L

De stadsdistributie verandert op dit moment erg snel.

wegennet geworden. Hoewel het gebied aanvankelijk is ontwikkeld als onderdeel van de bedrijventerreinen rondom Schiphol is het profiel van het BPAO steeds meer verschoven richting Amsterdam. De snelle veranderingen in de stadsdistributie draagt

hier zeker aan bij. De nieuwe pakhuizen van de stad Op dit moment vinden er enorme veranderingen plaats in de stadsdistributie van producent tot consument. Dit heeft ook effect op de tweede fase van het BPAO.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Vijf factoren spelen een grote rol: 1. All electric. Binnen enkele jaren zijn de meeste bedrijven voor de stadsdistributie overgestapt op elektrisch aangedreven transportmiddelen. Dit betekent dat de actieradius van de voertuigen kleiner

E KO

M ST

EV ER

OE EV

GIN

wordt en het steeds belangrijker wordt om in de directe nabijheid van de stad nieuwe overslagcentra te maken vanwaaruit elektrische voertuigen de stad inrijden. De tweede fase BPAO is zo’n plek.

TE GA

WA A

LI E

S U PE R

TV A

O ET

Er is nu veel behoefte aan ruimte voor online supermarkten, toeleveranciers van horeca en de mode industrie.

2. Business to consumer. Door voortgaande ontwikkeling van online winkelen groeien de bedrijven die rechtstreeks bij de klant leveren. Dit kan een particuliere klant zijn, maar ook bijvoorbeeld horeca, de-

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

tailhandel of bedrijven. Dit leidt tot veel meer vervoersbewegingen door de hele stad. Door de logistieke centra slim te positioneren ten opzichte van het stedelijke stratennet kan het aantal onnodige vervoersbewegingen beperkt worden.

25,25 m

18,75 m

16,5 m

naar de stad

BPAO

12 m

Vrachtauto

8m 8m

8m Bestelauto

6m7m

10 m

Distributievoertuig

Bromvoertuig

Vrachtfiets

RCV's

2,5 m

Schematische weergave van de schaalvergroting van het (inter)nationale transport en de schaalverkleining van stedelijke distributie.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Kleiner

Distributievoertuig

10 m

Bestelauto

Kleiner

regionaal en landelijk

Vrachtauto

LEVV’S

LZV’S

Groter

18,75 m

LEVV’S

LZV’S

Groter

25,25 m

3. Bigger & smaller. Distributie van (inter) nationale goederenstromen gaat steeds meer met grote vrachtwagencombinaties, te groot om nog in de stad toe laten. Tegelijkertijd worden voertuigen voor de stadsdistributie steeds kleiner om goed bij alle klanten te kunnen komen. Wendbaarheid en minimaal ruimtebeslag zijn belangrijker dan volume. Zeker voor kleine elektrische voertuigen en cargo bikes is het van belang dat de routes tussen het vervoerscentrum en de stad kort zijn. 4. Fast delivery. Automatisering van de bestellingen en verwerking in de distributiecentra maakt het mogelijk om steeds sneller te kunnen leveren. Daarbij wordt de betrouwbaarheid van het tijdstip van levering een cruciale factor voor een klant om voor een bepaald bedrijf te kiezen. Hoe dichter de nieuwe pakhuizen van de stad bij de bestemming zijn, hoe sneller de bestelling geleverd kan worden en hoe betrouwbaarder de timing.

UIK

AU T

VO U

EBR

I AT

G TE

MEER

ËN

DU U

De circulaire nieuwe pakhuizen van de stad. Groen, schoon en slim.

5. Circulaire stromen. Afvalstromen worden steeds vaker retourstromen. Voor bedrijven wordt het belangrijk om ook de retourstromen van gebruikte goederen, verpakkingsmateriaal en afval goed te organiseren omdat deze weer ingezet

kunnen worden als grondstof. Dit betekent dat het voor bedrijven lonend is ook te proberen om de inzameling en sortering van retourstromen te organiseren waardoor er zo min mogelijk lege transportmiddelen rondrijden.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Circulaire gebiedsontwikkeling Niet alleen de bedrijfsvoering van de toekomstige ondernemingen zal steeds meer volgens circulaire principes werken, ook in de gebiedsontwikkeling is dit de komende jaren een belangrijk vraagstuk.

Voor de tweede fase van het BPAO zijn door de GEM Lutkemeer hoge ambities geformuleerd voor een circulaire gebiedsontwikkeling. Bij dit onderwerp is het echter van groot belang om goed te bedenken op welk schaalniveau circulariteit de meeste waarde heeft. Sommige kringlopen hebben namelijk een (inter) nationale voetafdruk, andere kringlopen kunnen juist heel goed op locatieniveau gesloten worden. Het zuiveren van rioolwater, het verwerken van afval en het produceren van bouwmaterialen zijn bijvoorbeeld processen die niet op de schaal van de Lutkemeerpolder gerealiseerd kunnen worden. In het Westelijk Havengebied staat een moderne Rioolwaterzuiveringsinstallatie en een Afvalcentrale die de transitie naar een circulaire economie voor de hele stad mogelijk maken. De productie van bouwmaterialen is een internationaal proces. Wel zal er gestuurd worden op het toepassen van circulaire bouwmaterialen en bouwprocessen.

Overzicht van circulaire opgaven die een rol kunnen spelen bij de gebiedsontwikkeling.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De kringloop van Tuinen van West Op het schaalniveau van de Tuinen van West liggen enkele kansen om kringlopen van het BPAO te verbinden met andere ondernemers en partijen in dit gebied. Op het gebied van sociaal maatschappelijke processen kunnen er allerlei verbindingen gelegd worden met zorgondernemers, leerwerkplekken, het verenigingsleven en natuureducatie. Ook het GFT-afval kan een goede bestemming krijgen in de Tuinen van West. En tenslotte liggen er kansen om te voorzien in de warmtebehoefte in de Tuinen van West op het moment dat er binnen de tweede fase van het BPAO een warmteoverschot is. De kringloop op de locatie BPAO biedt allerlei kansen om binnen het plangebied kringlopen te sluiten. De eerste heeft alles te maken met de plek zelf: de kleipolder. Het is mogelijk het gebied bouwrijp te maken door gebruik te maken van de aanwezige klei. Ophogen met zand moet vermeden worden

Overzicht van circulaire opgaven die een rol kunnen spelen binnen Tuinen van West.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

en schone gecertificeerde klei kan in het gebied hergebruikt worden voor stadslandbouw. Ook voor het regenwater kan een circulair systeem ontwikkeld worden. Door zoveel mogelijk regenwater af te vangen en te bergen in waterbassins krijgt het regenwater ook een functie in het gebied. Bijvoorbeeld als drager voor een aantrekkelijk waterpark of als bron voor een grijswatersysteem. In het gebied ligt een zorgboerderij die zich zou kunnen verbreden tot een van de partijen die het onderhoud van de buitenruimte doet, of zelfs in de openbare ruimte een deel van de voedselproductie realiseert. De naburige hoveniers kunnen hier ook een belangrijke rol spelen en het terrein als proeftuin voor circulaire beheer inzetten. Omdat er waarschijnlijk veel logistieke bedrijven zullen komen liggen er volop kansen om samen te werken aan een duurzame en efficiente stedelijke distributie en mobiliteit. Deelautosystemen, gedeelde stallingsruimte, collectief

Overzicht van circulaire opgaven die een rol kunnen spelen bij de gebiedsontwikkeling.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

openbaar vervoer, gebundelde vracht en gezamenlijke opslag en opwekking van elektriciteit zijn een aantal kansrijke mogelijkheden die op het niveau van het gehele plangebied voldoende kritische massa hebben om te doen slagen. Circulaire bedrijfsvoering Op het niveau van de kavelontwikkeling is ook een aantal belangrijke circulaire thema’s te benoemen. Om te beginnen komt er heel veel dakvlak beschikbaar dat uitermate geschikt is voor opwekking van zonne-energie. Daarmee kan worden voorzien in de elektriciteitsbehoefte van het bedrijf, maar waarschijnlijk ook voor een veel groter gebied. Met het sturen op circulaire bouwmaterialen is een hele grote slag te slaan. Dit gaat niet alleen om de materiaalkeuze, maar vooral ook of de gebouwen zo worden ontworpen dat de materialen straks weer gemakkelijk te oogsten zijn. En tenslotte liggen er natuurlijk veel kansen om de afvalprocessen binnen de bedrijven circulair te maken. Steeds meer bedrijven doen dit al.

Overzicht van circulaire opgaven die een rol kunnen spelen bij de kavelontwikkeling.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

4. Nieuwe samenhang in de polder

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De kwaliteiten van de Lutkemeerpolder, met alle toevoegingen en veranderingen en de transitie naar een circulaire economie vormen de basis voor het stedenbouwkundig plan voor BPAO fase 2. Het doel is niet alleen een goed functionerend bedrijventerrein maar ook een goed ingepast bedrijventerrein dat, als sluitstuk van de transformatie van de Lutkemeerpolder, verbindingen legt en nieuwe samenhang realiseert. Met dit stedenbouwkundig plan wordt een duurzame hoofdstructuur voor het bedrijventerrein vastgelegd. Maar tegelijkertijd is het ook een plan dat nieuwe ruimte realiseert voor recreatief gebruik en ecologische netwerken.

Aansluiten op de omgeving

Natuur

Akkers Waterpark

Etnastraat

Het belangrijkste uitgangspunt voor het stedenbouwkundig plan is het aansluiten op de verschillende landschappelijke kwaliteiten in directe omgeving. Westgaarde, de oude boerenerven langs de Lutkemeerweg, het open akkerland langs de Wijsentkade en de natuurzone langs de Ringvaart vormen de belangrijkste aanleidingen voor het ontwerp van de randen van BPAO fase 2. Iedere rand krijgt een eigen identiteit en gebruikswaarde die past bij de landschappelijke karakteristieken.

Westgaarde Belangrijke toevoeging is een nieuw landschap: het Waterpark. Deze ligt in het hart van het plangebied en vormt een belangrijke recreatieve en ecologische verbinding tussen de Lutkemeerweg en het natuurgebied bij de Ringvaart. Dit park is ook de sociale ontmoetingsplek voor werknemers en bezoekers van het bedrijvenpark en het speelt een belangrijke rol in het bufferen en zuiveren van regenwater.

De Erven

De verschillende randen bepalen de verschillende kwaliteiten van de stedenbouwkundige hoofdstructuur.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Verbindingen en bestemmingen Naast een goede inpassing van de randen versterken nieuwe verbindingen en bestemmingen de samenhang in de Lutkemeerpolder. De Etnastraat is voor het autoverkeer de enige ontsluiting. Een nieuwe ruime rondweg ontsluit vanaf de Etnastraat alle bedrijven. De overige verbindingen zijn voor fietsers en voetgangers. Vanaf de Lutkemeerweg komen twee nieuwe doorsteken die via het plangebied verbonden worden met het natuurgebied aan de Ringvaart. Door deze te verbinden met Westgaarde ontstaat een prachtige netwerk dat de belangrijkste plekken van de Tuinen van West met dit gebied en Osdorp verbindt. Langs deze verbindingen liggen nieuwe bestemmingen. Aan het einde van de Etnastraat is ruimte voor horeca, aan de Lutkemeerweg komt een nieuwe Zorgboerderij en in het Waterpark is ruimte voor kleinschalige daghoreca. Bovendien komt er mogelijk langs de Wijsentkade een nieuwe Stadsboerderij.

Het fijnmazige netwerk van recreatieve verbindingen zorgt voor de samenhang tussen alle verschillende bestemmingen in en om het gebied.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Vogelvluchtperspectief van het plangebied, vanuit het noorden, met op de voorgrond de Groene As en op de achtergrond Westgaarde.

Nieuwe samenhang in de polder Het aansluiten op de omgeving en het toevoegen van verbindingen en bestemmingen zijn de twee belangrijkste voorwaarden om de nieuwe samenhang in de Lutkemeerpolder te kunnen realiseren.

Zo ontstaat er een robuust raamwerk dat ruimte biedt aan de ontwikkeling van een hoogwaardig circulair bedrijventerrein. In de navolgende paragrafen worden de verschillende onderdelen van het steden-

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

bouwkundig plan nader toegelicht. Deze vormen tezamen de basis voor de uitwerking van het Beeldkwaliteitsplan en het Inrichtingsplan Openbare Ruimte die nog nader uitgewerkt zullen worden.

Plankaart

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

4.1 De natuurrand BPAO FASE 2 Stedenbouwkundig plan

De Groene As is een belangrijke doorgaande ecologische verbinding tussen Spaarnwoude en het Amsterdamse Bos. Met de landschappelijke inrichting van de westrand van het bedrijvenpark wordt deze ecologische zone vergroot en wordt het zicht op het bedrijventerrein weggenomen, waardoor de belevingswaarde van het natuurgebied zo min mogelijk wordt aangetast.

De westrand van het bedrijventerrein bestaat achtereenvolgens uit een brede watergang en een nieuwe hoogopgaande groenzone met veel ecologische waarde. De bomen worden gemengd met een rijke onderbegroeiing. Daardoor is er vanuit het natuurgebied nauwelijks zicht op het bedrijventerrein. Ook de gevels van de bedrijfsgebouwen langs deze rand worden groen uitgevoerd waardoor er een robuuste en gelaagde groene zone tussen het bedrijventerrein en de natuur ontstaat.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De natuurrand loopt vanaf het water ongeveer 1,5 meter omhoog waardoor het aantrekkelijk wordt voor natte en droge flora en fauna. Omdat de ecologische waarden van de natuurrand belangrijk zijn is deze niet toegankelijk voor mensen. Aan de zijde van de Etnastraat komt alleen een watergang, die het bedrijventerrein scheidt van de Etnastraat en het natuurgebied. Ook aan deze zijde krijgen de bedrijfsgebouwen een groene gevel

Natuurrand aan de Westzijde

zodat het gebied een groen uitstraling krijgt. In dit gebied ligt ook een locatie om een voorziening te realiseren. Denk aan een uitvalsbasis met horeca voor het natuurgebied of een goed restaurant met prachtig zicht op de ruime en groene omgeving.

Mogelijk beeld van de natuurrand met natte en droge gronden.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Mogelijk beeld van de natuurrand en de aangrenzende watergang.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Principedoorsnede van de Natuurrand.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

4.2 Erven van de Lutkemeer BPAO FASE 2 Stedenbouwkundig plan

De boeren erven liggen van oudsher langs de Lutkemeerweg. Het nieuwe bedrijventerrein sluit aan de achterzijde aan op deze erven. Het is van oudsher een afwisselende reeks van groene kavels, boomgaarden en kleinschalige bedrijvigheid. Het stedenbouwkundig plan sluit aan op deze gevarieerde historische structuur. Een nieuwe watergang scheidt het bedrijventerrein van de verschillende kavels langs de Lutkemeerweg. Dit is een slinge-

rende watergang die zich aanpast aan de maat van de kavels, zowel aan de zijde van het bedrijventerrein als de Lutkemeerweg. Een aantal kavels krijgt een bedrijfsbestemming met de verplichting dat er een stevige groene buffer naar de achterliggende kavels wordt gerealiseerd. De meeste kavels behouden hun bestaande inrichting met deels vrijstaande bebouwing en deels kleinschalige bedrijvigheid.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

De grootste verandering is de herontwikkeling van het kavel rondom boerderij de Boterbloem. Hier wordt 3 hectare gereserveerd voor een nieuwe Zorgboerderij, met behoud van de bestaande historische boomgaard. Een vergelijkbare functie is voorstelbaar voor de vervallen boerderij ‘Tijd is Geld’. Maar deze valt net buiten het plangebied. Door de ligging aan de Lutkemeerweg en de tweede fase van BPAO is de Zorg-

Versterking van de erven aan de oostrand van het plangebied.

boerderij een belangrijke landschappelijke drager in het plan en levert het ook kansen op om in de weekeinden enige reuring in het gebied te krijgen. De Fruittuinen van West zijn hiervoor een mooi voorbeeld. Daarnaast liggen er natuurlijk kansen om de producten te leveren aan de bedrijven en eventueel leerwerkplekken te combineren.

Kleine evenementen, vergelijkbaar met de Fruittuinen van West, garandereren ook in het weekeinde enige levendigheid in het gebied.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Hoveniersbedrijf van der Tol en de boomgaard bij de Boterbloem zijn mooie voorbeelden van bestaande erven.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Principedoorsnede oostrand ter hoogte van de Zorgboerderij.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

4.3 Het open polder landschap BPAO FASE 2 Stedenbouwkundig plan

Het deel van de Lutkemeer langs de Wijsentkade blijft akkerland. Maar het echt open landschap ligt aan de andere kant van deze middeleeuwse dijk; de Osdorper Bovenpolder. Omdat deze hoger ligt dan de Lutkemeer heb je een mooi weids zicht op de hele omgeving. Met de bouw van het bedrijventerrein zal het vergezicht deels verdwijnen. Omdat het landschapsbeeld en het aanzicht van de Wijsentkade vanuit de Osdor-

per Bovenpolder heel kwetsbaar is zal het bedrijventerrein zoveel als mogelijk aan het zicht onttrokken worden door een Polderscherm.

om voldoende afstand te houden van de Wijsentkade en ruimte voor het doorzicht over de akkerlanden op deze plek te behouden.

Het polderscherm is een smalle strook beplanting met hoogopgaande bomen en onderbegroeiing die in alle seizoenen het zicht op de gevels afschermt. De bomen voegen zich in het orthogonale lijnenspel van de polder. Alleen in de noordoosthoek wijkt de bomenrij naar binnen toe

Langs het polderscherm ligt een watergang die het bedrijventerrein scheidt van het akkerland. Ook deze watergang voegt zich zo veel als mogelijk in de orthogonale verkaveling van de polder.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Behoud van het open venster langs de Wijsentkade met erfbeplanting die de bedrijven aan het zicht onttrekt.

Om eventueel zicht op achtergevels van gebouwen te verzachten worden alle gevels die in dit deel van het plangebied gericht zijn op de polder uitgevoerd als groene gevels. Het open polderlandschap met een bomenscherm die de bebouwing aan het zicht onttrekt.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Principedoorsnede noordrand met het polderscherm.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

4.4 Het Waterpark in het hart BPAO FASE 2 Stedenbouwkundig plan

Centraal in het plangebied komt een nieuw landschap: het Waterpark. Een aantrekkelijke plek voor de werknemers om een rondje te lopen en te lunchen. Een representatieve plek waar een belangrijk deel van de entrees van de bedrijven is gesitueerd. En een aantrekkelijke bestemming voor bezoekers die graag een ommetje willen maken.

gende bedrijven valt, wordt opgevangen. Om het water naar de waterbassins te brengen moet er vanaf de daken van de bedrijven een verzamelsysteem gerealiseerd worden dat via goten of aquaducten het regenwater transporteert. Op droge dagen zijn het vooral verbijzonderingen van de gebouwen en het maaiveld. Bij een regenbui komt het hele systeem tot leven en klatert er overal water naar de vijvers.

In het park komen grote vijvers waar het regenwater, dat op de daken van de omligStedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Naast de vijvers komen er ook wadi’s in het Waterpark. Deze infiltratiezones zijn nodig om het licht verontreinigde regenwater dat op het maaiveld valt op te vangen, te zuiveren en af te voeren. Deze wadi’s zijn ook nodig om het overtollige regenwater op te vangen en af te voeren als de vijvers overstromen. Dit betekent dat er in het park een gevarieerd landschap ontstaat met nattere en drogere delen. Conform de richtlijnen wordt het water in de wadi’s binnen 24 uur afge-

Het circulaire watersysteem waarbij het middengebied als watermachine fungeert.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

voerd waardoor eventuele overlast van muggen wordt voorkomen en de lager gelegen delen goed onderhouden kunnen worden. Een aantrekkelijke identiteitsdrager Rondom de vijvers wordt een aantrekkelijk park aangelegd met veel verblijfsplekken en waar mogelijk kleine collectieve voorzieningen voor de bedrijven. Denk aan een lunchbar of een gemeenschappelijk vergadercentrum. Om de levendigheid van het Waterpark te vergroten zullen alle aangrenzende bedrijven hun hoofd- en bezoekersentree langs het Waterpark situeren. Hierdoor komen er niet alleen zoveel mogelijk mensen langs het park, maar tonen de bedrijven aan het park ook de meest representatieve gevel. Hierdoor wordt het Waterpark als identiteitsdrager van het bedrijventerrein versterkt. En daardoor wordt het ook een aantrekkelijke plek voor bezoekers om naar het park toe te gaan, ook in het weekeinde.

De watermachine als motor van het circulaire regenwatersysteem binnen het plangebied

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Voorbeeld van een hoge waterstand in de vijver.

Fluctuerend waterpeil maakt het verschil tussen de seizoenen goed zichtbaar.

Ecologische waarden De grote hoeveelheid aan verschillende gradiënten tussen nat en droog levert veel nieuwe ecologische waarden op in dit gebied. De vegetatie is erg gevarieerd en voor zoogdieren, vogels, amfibieën en insecten ontstaat een prachtige conditie om te nestelen of te fourageren.

Het Waterpark heeft vooral voor vleermuizen een bijzondere betekenis. Ze slapen en nestelen in de bomen van Westgaarde en fourageren in de natuurzone langs de Ringdijk. Met het Waterpark blijft de verbinding tussen deze twee landschappen behouden, ondanks de bouw van een groot bedrijventerrein. Mogelijk wordt deze zelfs beter omdat de bomen in het

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Een aantrekkelijke verblijfsplek in het Waterpark met een publieke voorziening. Bijvoorbeeld een lunchcafe voor de bedrijven.

park ervoor zorgen dat de vleermuizen beter kunnen navigeren.

Principedoorsnede van het Waterpark.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

4.4 Routes en verbindingen BPAO FASE 2 Stedenbouwkundig plan

Een bedrijvenpark moet een goede ontsluiting hebben voor autoverkeer. Maar dit bedrijvenpark krijgt ook een aantrekkelijk netwerk van routes en verbindingen waardoor verschillende bestemmingen in en rondom het plangebied goed bereikbaar worden voor voetgangers en fietsers. Het bedrijvenpark vraagt om een ruime opzet van de ontsluitingsstructuur. Dit komt enerzijds door de grote draaicirkels van het vrachtverkeer en anderzijds door

de noodzakelijke ruimte voor de opvang en afvoer van regenwater. Deze ruime opzet biedt de kans om een ontsluitingsstructuur te ontwikkelen als een groen raamwerk voor het gehele bedrijvenpark. Er is voldoende ruimte voor een robuuste groenstructuur met vrijliggende wandelpaden zodat er ook kansen liggen voor recreatief medegebruik. Misschien liggen er zelfs kansen om de groene ruimte rondom de ontsluiting in te zetten voor voedsel-

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

productie, bijvoorbeeld in samenwerking met een van de gespecialiseerde partijen uit de Tuinen van West. Of de groene ruimte kan door de hoveniers uit de omgeving gebruikt worden om te laten zien wat je allemaal kunt bereiken met ecologisch groenbeheer. Fiets- en wandelpaden Naast de ontsluitingsweg voor het autoverkeer komt er ook een meer fijnmazig netwerk van voet- en fietspaden. Twee

nieuwe routes verbinden de Lutkemeerweg met de natuur langs de Ringvaart. De eerste is een gecombineerd wandel- en fietspad door het Waterpark, in het hart van het plangebied. De tweede is een fietsroute aan de noordzijde van het plangebied, langs de boerderij ‘Tijd is Geld’ naar het kavel van de mogelijke nieuwe Stadsboerderij op de voormalige slibvelden ten westen van BPAO. Het padenstelsel langs de Etnastraat blijft overigens gehandhaafd. Dit blijft voor fietsers de snelste doorsteek naar de Ringdijk en maakt deel uit van het Hoofdnet Fiets. Wat wel flink verbeterd moet worden is de verbinding via Westgaarde. De huidige achteringang ligt niet op de meest handige plek. Het zou mooi zijn als deze entree verplaatst kan worden zodat deze goed aansluit op de route naar het Waterpark. Schematische weergave van de hoofdstructuur van de ontsluiting.

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

Must Stedebouw Tea Hadzizulfic Wouter Veldhuis Alvise Moretti Serena Salvi Bram van Ooijen

Deze rapportage is in opdracht van GEM Lutkemeer opgesteld, door MUST in nauw overleg met de Gemeente Amsterdam, SADC en Tauw.

Lutmastraat 191 G+H Postbus 16631 1001 RC Amsterdam T +31 (0)20 470 20 13

Voor meer informatie: Projectdirecteur BPAO 2 SADC info@sadc.nl

mail@must.nl www.must.nl

Stedenbouwkundig plan BPAO fase 2

blz. 58

bestemmingsplan_1e partiële herziening bestemmingsplan Lutkemeerpolder (vastgesteld)

blz. 59

Bijlage 2

Inrichtingsplan openbare ruimte (VO)

Gemeente Amsterdam

VO Inrichtingsplan BPAO 2 Amsterdam, 19 april 2021 www.must.nl www.tauw.nl

Voorontwerp inrichtingsplan Business Park Amsterdam Osdorp fase 2

Inhoud

3. Gebiedsconcept processen 43 • Mobiliteit en parkeren 44 • Verbindingen met de omgeving 45 • Leefbaarheid 47

RAPPORT Voorontwerp Inrichtingsplan BPAO fase 2

4. Circulair werkmilieu 50 • Bouwen met klei 51 • Nature based solutions 53 • Klimaatadaptatie 54 • Materiaalgebruik 56 • Energietransitie 57 • Biodiversiteit 58

Projectbeschrijving - Oogsten tussen de bedrijven door 3 1. Visie totaalconcept 6 2. Deelgebieden 11 • Waterpark 14 • Ontsluitingsweg Bromostraat 21 • Overgang natuurzone Groene As 26 • Overgangszone polderlandschap 29 • Overgang Lutkemeerweg 33 • Verbindingen Lutkemeerweg en polders 36 • Etnastraat 40

5. Technisch ontwerp openbare ruimte 61 • Verhardingen 63 • Watergangen 65 • Bruggen 65 • Fasering grondbalans 66 Afsluiting - Amsterdams Circulair Werkmilieu 68 Colofon 72 Bijlage- Technische doorsneden en nul-tekening 2

Oogsten tussen de bedrijven door PROJECTBESCHRIJVING Business Park Amsterdam Osdorp fase 2

Business Park Amsterdam Osdorp fase 2 (BPAO2) wordt hét Amsterdamse bedrijventerrein dat volop ruimte biedt voor biodiversiteit, circulariteit, slim energiegebruik, klimaatadaptatie en lokale sociale structuren. Het nieuwe bedrijvenpark ligt midden in de Lutkemeerpolder. Het is de laatste grote transformatie in deze polder. In het stedenbouwkundig plan wordt ingezet op een bijzonder zorgvuldige inpassing van het bedrijventerrein in de kwetsbare omgeving.

Met dit navolgende inrichtingsplan voor de openbare ruimte wordt deze doelstelling verder geconcretiseerd en wordt het streven naar een duurzaam bedrijventerrein tastbaar. Duurzame waarden Door de structurele inzet op duurzame waarden biedt het inrichtingsplan voor de openbare ruimte een lonkend perspectief waarbij de waarden die door het bebouwen van de polder verloren gaan ruimschoots worden gecompenseerd. De unieke bodem met schone vruchtbare klei wordt gekoes3

terd en ingezet om in het hele plangebied unieke plekken te maken voor mens, dier en plant. Het gebied krijgt een grotere biodiversiteit met een rijkere flora en fauna. Er komt structureel ruimte voor voedselproductie in de vorm van een boomgaard, die een belangrijke rol speelt in verbinding met de sociale structuren van de Tuinen van West. En niet in de laatste plaats is bij het uitwerken van het ontwerp gestuurd op circulair materiaalgebruik.

Het watersysteem is met grote zorgvuldigheid ontworpen zodat het klimaatadapatief wordt en niet opgehoogd hoeft te worden met gebiedsvreemd zand. Daarnaast wordt alles in het werk gesteld om het water schoon en zichtbaar af te voeren; een extra kwaliteit voor mens, dier en plant. Bovendien wordt samen met Waternet ingezet op aquathermie waarbij de warmte in de zomer ondergronds wordt opgeslagen en in de winter benut kan worden voor de verwarming van de bedrijven. Hoge ambities Het plan is ontworpen in opdracht van de GEM Lutkemeer C.V., een publiek-private samenwerking tussen Schiphol Area Development Company (SADC, 80%) en de gemeente Amsterdam (20%). Beide partners hebben hoge duurzaamheidsambities die in het bijzonder gerealiseerd dienen te worden voor dit plangebied. BPAO2 is bijvoorbeeld aangewezen als pilotgebied Circulaire Werklocaties binnen de Metropoolregio Amsterdam.

Schematische weergave van de opbouw van het plan met per deelgebied andere biotopen voor plant, dier en mens.

Om de hoge ambities op het gebied van duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit waar te kunnen maken is het navolgende Voorontwerp Inrichtingsplan Openbare Ruimte (VO-IP) aanzienlijk gedetailleerder dan gebruikelijk. Ruimtelijk ontwerp, civiele techniek, ecologie, materiaalgebruik en beheer zijn in nauwe samenhang met elkaar ontworpen, omdat dit de enige manier is om het kwaliteitsniveau te kunnen borgen. Daarmee ligt er een solide basis om besluiten te kunnen nemen over de inrichting van het plangebied en de uitvoering voor te bereiden.

cipatie en omgevingsmanagementproces zijn zorgvuldig meegenomen en toegepast in het ontwerp. Dit VO-IP zal met de stakeholders, Tuinen van West, Parkmanagement BPAO1, Staatsbosbeheer, Waternet, Nutspartijen en omwonenden worden teruggekoppeld en daar waar mogelijk bij de verdere uitwerking van de plannen worden verrijkt aan de hand van de reacties. Kortom, met dit ontwerp voor BPAO fase 2 wordt niet alleen een passend antwoord gegeven op de ambitieuze vraag, maar ontvouwt zich ook een lonkend perspectief voor de bedrijvenparken van de toekomst.

Trots Het team van TAUW en MUST is trots op het resultaat dat alleen maar bereikt kon worden door intensieve onderlinge samenwerking en afstemming en steun van GEM Lutkemeer, SADC en Gemeente Amsterdam. De hoge ambities op het gebied van duurzaamheid vroegen ook om nieuwe samenwerkingsvormen tussen een groot aantal disciplines die elkaar in reguliere planprocessen zelden tegenkomen. De opbrengsten van het parti5

Visie totaalconcept

Om de duurzame doelstellingen voor de ontwikkeling van Business Park Amsterdam Osdorp fase 2 (BPAO2) richting te kunnen geven zijn vier ontwerplijnen geformuleerd. Deze zijn gebaseerd op verschillende beleidsdoelstellingen van de gemeente Amsterdam, ambities van SADC, het participatieproces en de specifieke karakteristieken van de locatie in de Lutkemeerpolder. De eerste is duurzaam materiaalgebruik en omgang met de bodem vanuit de principes van een circulaire economie door een circulaire inrichting. De tweede is een slim ingerichte openbare ruimte voor een energieleverend businesspark dat bijdraagt aan de energietransitie door energie SMART.

Beeld: schematische weergave verkenning samenhang ontwerplijnen en ontwerpingrepen.

De derde ontwerplijn is een gastvrij gebied, nauw verbonden met de stedelijke en landschappelijke omgeving door lokale kracht. En de laatste is een aanzienlijke toevoeging van attractieve nieuwe biotopen voor plant, dier en mens om de biodiversiteit te versterken. Met het ontwerp voor de openbare ruimte zijn deze vier ontwerplijnen geconcretiseerd in maakbare en toetsbare ingrepen. Daarbij is telkens gezocht naar de meest optimale vertaling, passend bij de ruimtelijke context en de functionele eisen. Dit betekent dat de ontwerplijnen langs de hoofdontsluitingsweg van het plangebied een andere vertaling hebben gekregen dan in het centraal gelegen Waterpark of de ecologische zone langs de rand.

Circulaire inrichting Het hele plan zet in op maximaal duurzaam materiaalgebruik en omgang met de bodem vanuit de principes van een circulaire economie. Daarom is de ontwikkeling van het gehele plan letterlijk vanuit de specifieke eigenschappen van de bodem opgebouwd. De bodem zal zoveel als mogelijk onberoerd blijven. Dit betekent bijvoorbeeld dat het terrein niet intergraal wordt opgehoogd met zand van buitenaf. De huidige kleibodem is de basis voor het bouwen en inrichten van de openbare ruimte. Het hele plan is vanuit het bodem- en (grond)water ecosysteem ontworpen. Daarom is er bijvoorbeeld, op basis van de bodemgesteldheid, een zeer zorgvuldig plan gemaakt voor de waterhuishouding. Zodat het plangebied ook zonder integrale ophoging geen wateroverlast ondervindt bij zware regenval. Een ander mooi voorbeeld is de fundering van de Bromostraat die wordt opgebouwd met een mixed-in-place oplossing. Daarmee gebruiken we gebiedseigen grond als funderingsbed, komt er géén 7

Circulaire stromen binnen het plangebied.

zandbed onder de wegfundering en kan de aan te brengen asfaltverharding dunner worden aangebracht. Maar wij zorgen er ook voor dat iedere kubieke meter klei die wordt afgegraven ook weer terugkomt in het plangebied om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Denk aan het hergebruik van de SKAL-gecertificeerde vruchtbare toplaag voor de boomgaarden in het plan en

ophogingen in de ecologische zones die zorgen voor optimale groeicondities en de diversiteit voor flora en fauna vergroot. Minstens zo belangrijk is dat bij het ontwerp van iedere ingreep steeds is gekeken naar het meest duurzame materiaalgebruik. Denk daarbij aan de beoordeling van de levensduur, het noodzakelijke onderhoud, de kansen om het materiaal opnieuw te gebruiken en het vermijden van gebruik van maagdelijke grondstoffen. Zo is er gestuurd op het voorkomen van toepassing van beton, bijvoorbeeld door kolkloos te ontwerpen en te werken met natural based solutions zoals wadi’s en de aanleg van natuurvriendelijke oevers.

Energie SMART Een slim ingerichte openbare ruimte voor een energieleverend businesspark dat bijdraagt aan de energietransitie is de tweede gekozen ontwerplijn. Hierbij wordt ingezet op twee hoofddoelstellingen: een duurzame elektriciteitsopgave en realisatie van een

duurzame warmte- en koudevoorziening. Voor de elektriciteitsopwekking worden de daken van de bedrijven benut. Dit is vastgelegd in de uitgiftevoorwaarden voor de kavels, buiten scope van dit VO-IP. Hiernaast zal in de fase woonrijpmaken ingezet worden op een gelijkspanningsnet met uiterst zuinige openbare verlichting oplossingen.

Energie SMART binnen het plangebied.

De levering van warmte wordt op gebiedsniveau opgepakt. Voor de aanleg van een warmte- en koudeopslagvoorziening (WKO) is een intentieverklaring tussen GEM Lutkemeer C.V. en Waternet opgesteld, waarin is afgesproken dat een pilot gedraaid gaat worden om de warmte- en koudeopslag als Nutsvoorziening voor het gehele gebied mogelijk te maken. Hiermee ontstaat het gewenste praktijkvoorbeeld om het proces rond de realisatie van een warmte- en koudeopslag als nutsvoorziening door Waternet en Gemeente Amsterdam verder te ondersteunen. In dit VO-IP zijn de ruimtelijke voorzieningen hiervoor mogelijk gemaakt waarmee BPAO2 een relevante bijdrage levert aan de grotere energietransitie opgave.

Lokale kracht De Lutkemeerpolder en omgeving speelt een belangrijke rol voor buitenrecreatie, sport en sociale contacten. Door de inrichting van de openbare ruimte in BPAO2

het bedrijvenpark bij elkaar komt, maar het is ook de sociale ontmoetingsplek in het gebied. Door een hoogwaardige inrichting is het Waterpark een aantrekkelijke plek om te verblijven, zowel voor de medewerkers en bezoekers van bedrijven als omwonenden en bezoekers uit de omliggende wijken.

Versterking van lokale kracht binnen het plangebied.

wordt deze lokale kracht verder geactiveerd. Twee kernkwaliteiten van de polder spelen daarbij een cruciale rol: water en voedsel. In het hart van het plangebied ligt het Waterpark. Dit is niet alleen de plek waar een groot deel van het watersysteem van

Daarnaast is ingezet op een openbare ruimte die voedselrijk is. Langs de Bromostraat, de centrale ontsluitingsweg van het gebied, komt een langgerekte laagstamboomgaard die voor iedereen toegankelijk en te benutten is. De bloesem in het voorjaar en het fruit in de oogstmaanden geven het bedrijventerrein niet alleen een uniek karakter, maar zorgen er ook voor dat mensen vanuit de omliggende wijken graag een bezoek aan het gebied brengen. Of de lokale kracht ook ingezet kan worden om het beheer van de fruitboomgaard te organiseren is een belangrijke vraag voor het vervolg in het realisatieproces, waarbij koppeling met de zorgboerderij of via de gebiedsmanagers van Nieuw-West met haar bewoners bijzondere kansen biedt. 9

Een fijnmazig netwerk van voet- en fietspaden zorgt ervoor dat de bestemmingen in het gebied goed bereikbaar zijn voor de omwonenden en bezoekers uit de omliggende wijken. Daarbij heeft iedere route zijn eigen specifieke ruimtelijke karakteristiek, waardoor deze niet alleen aantrekkelijk zijn, maar ook goed herkenbaar. Er is bijvoorbeeld een route met een karakteristieke polderatmosfeer door de hoge populieren die een hele andere sfeer heeft dan de route door het Waterpark. Gemeenschappelijke factor is het groene karakter van elke route door het grote aantal bomen dat zal worden aangeplant.

Biodiversiteit De Lutkemeerpolder is onderdeel van de Tuinen van West, een belangrijke landschappelijke scheg van Amsterdam. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in het vergroten van de biodiversiteit in dit deel van de stad. Met het plan voor de inrichting van de openbare ruimte van BPAO2 wordt een substantiële bijdrage geleverd

aan een nog verdere vergroting van de biodiversiteit omdat dit een van de belangrijkste bouwstenen is voor een gezonde leefomgeving. Hierbij dient gerealiseerd te worden dat het plangebied op dit moment nagenoeg geheel bestaat uit akkerland dat op zich-

Focus op ecologie en biodiversiteit binnen het plangebied.

zelf weinig biodiversiteit kent. In het gebied wordt 8,26 hectare groen gerealiseerd, dat zo is ontworpen dat het ten aanzien van de biodiversiteit aanzienlijk beter zal presteren dan het huidige akkerland. In het plan is continu nagedacht over de biotopen die specifieke soorten planten en dieren nodig hebben. Overal is maximaal ingezet op rijke gradiënten, want juist in overgangszones ontstaat de grootste biodiversiteit. Denk aan mooie geleidelijke overgangen van nat naar droog, door oevers gevarieerde hellingen te geven en ook onder water ondiepe zones (vooroevers) aan te leggen. Voeg daarbij de micro dynamiek in het waterpeil (na een regenbui) en de verbetering van de waterkwaliteit door watercascades en er ontstaat een ongekende rijkdom aan vestigingscondities voor oeverplanten, insecten, vissen, amfibieën, vogels en kleine zoogdieren. Om deze rijkdom alle rust en ruimte te geven om tot volle wasdom te komen zijn er in het plangebied ook zones aangewezen die moeilijk toegankelijk zullen zijn voor mensen. Denk bijvoorbeeld aan de 10

zone die grenst aan het natuurgebied van Staatsbosbeheer. Tenslotte is biodiversiteit gebaat bij goede ecologische verbindingen. Daarom is vanuit het perspectief van verschillende doelsoorten goed gekeken naar cruciale verbindingen door het plangebied. Zo speelt het Waterpark een belangrijke rol als verbindende schakel voor vleermuizen die nestelen in de hoge bomen van Herdenkingspark Westgaarde en foerageren in de natuurzone langs de ringvaart van de Haarlemmermeer. Door de bomen in het Waterpark kunnen de vleermuizen eenvoudig navigeren.

Deelgebieden

De vier ontwerplijnen vormen de rode draad voor de ontwerpkeuzes die zijn gemaakt bij het ontwerp van de openbare ruimte. Het plangebied kent echter een groot aantal verschillende sferen en functies. De ontwikkeling moet immers goed aansluiten op de omgeving en op de functionele prestaties in het gebied. Dit wordt onder andere bereikt door de inrichting van de openbare ruimte goed af te stemmen op de specifieke kwaliteiten van de omgeving. Daarom zijn er 7 deelgebieden gedefinieerd: 1. Waterpark 2. Ontsluitingsweg Bromostraat 3. Overgang natuurzone Groene As 4. Overgangszone polderlandschap 5. Aansluiting Lutkemeerweg 6. Verbindingen Lutkemeerweg en polders 7. Etnastraat

Zicht richting plangebied vanaf de Ringdijk

In ieder deelgebied zijn de vier ontwerplijnen op een andere manier uitgewerkt. De aard en identiteit van de deelgebieden verschillen van elkaar. Waar biodiversiteit in relatie tot de omgeving in de randgebieden sterk de identiteit bepaald, komt toegankelijkheid en voedselproductie tot wasdom in de kern van het plangebied. Waar het gebied naar omgeving groen en introvert is (het groen schermt het zicht op de bedrijfsbebouwing af) is het juist gevarieerd en expressief in het hart. Hier wordt de circulariteit van het watersysteem naar een hoger niveau getild en krijgt de ontsluitingsweg, door de inrichting als boomgaard een unieke kwaliteit.

1. Waterpark 2. Ontsluitingsweg Bromostraat 3. Overgang natuurzone Groene As 4. Overgangszone polderlandschap 5. Aansluiting Lutkemeerweg 6. Verbindingen Lutkemeerweg en polders 7. Etnastraat

Deelgebieden binnen het plangebied.

Voorontwerp inrichtingsplan

1. Het waterpark Het waterpark is dé ontmoetingsplek en hét visitekaartje van het business park. Bedrijven hebben hun hoofdentrees aan het park gericht. De beleving van water staat centraal. In het waterpark komt het hemelwater van de daken en het terrein samen en zorgt een ecologisch systeem voor een verhoogde waterkwaliteit. Strategisch geplaatste boomgroepen zorgen met hun bladerdak niet alleen voor ontmoetingsplekken met licht en schaduw, maar vormen ook de route voor vleermuizen in de verbinding tussen Westgaarde en het westelijk gelegen natuurgebied Groene As. Het waterpark verbindt met een voetpad de Lutkemeerweg met het waterpark en maakt verderop de verbinding naar het natuurgebied de Groene As.

Het waterpark is de centrale ontmoetingsplek en de plek waar de waterstromen bij elkaar komen.

Deelgebied het waterpark.

Tussen de twee assen van de Bromostraat wordt ook een fietspad aangelegd. Er is bewust gekozen om in het waterpark niet de Lutkemeerweg met een fietsverbinding te verbinden, om doorgaand verkeer (mede brommers) te vermijden. Het waterpark is een hoogwaardige verblijfsruimte waar gebruikers van het gebied elkaar kunnen ontmoeten en/of kunnen genieten van het water, de rust en de koelte onder de bomen.

Het waterpark is de watermachine van het gebied, waar het hemelwater van de omgeving op afstroomt.

KLEINE FLUCTUATIES Kleine vertraging voor fluctuatie en ecologische oever, minimaal zichtbare fluctuatie

WADI Waterafvoer binnen 24 uur

SIERWATER

EMELWA ER H TE VO RD F A A

BORRELGLAS Altijd water tot rand

BUFFER Vertraagde wadi voor zichtbaar fluctuatie

EROVER OF ERLANGS Hemelwater afvoer zichtbaar en beleefbaar maken

OV E

SECUNDAIR

UNDAIR N SEC AA R

R AI M RI

SECUNDAIR

G AN

HOOFDWATERGANG Kleine vertraging voor fluctuatie en ecologische oever

Ontwerpuitgangspunten voor het waterpark.

Doorsnede van het waterpark (2B)

Sfeerbeeld van het waterpark.

Verbeelding van het waterpark met op de voorgrond de borrelglazen en hemelwaterafvoer.

2. Ontsluitingsweg Bromostraat De Bromostraat is de drager van het gebied als ontsluitingsweg en ingericht als laagstamboomgaard. De Bromostraat is primair ingericht voor het optimaal ontsluiten van het bedrijvenpark. Tegelijkertijd draagt het bij aan een veilige en aantrekkelijke openbare ruimte voor gebruikers. Het gebied is ingericht op 50km/h met ruim opgezette vrijliggende fietspaden en voetpaden. Er zijn geen openbare parkeergelegenheden om verrommeling en sociale onveiligheid te voorkomen. Er zullen snelheidsbeperkende voorzieningen worden toegevoegd om straatraces te ontmoedigen. Samen met het waterpark is hier ingezet op een hoge kwaliteitswaarde gericht op verblijf en beleving. De laagstamboomgaard geeft het Business Park een uniek eigen karakter waaruit de verbinding met de Tuinen van West en het meervoudige gebruik van de openbare ruimte een impuls krijgt. Onze inschatting is dat de bewoners van Nieuw West geneigd zijn op voedsel af te komen, eerder dan sport of recreatie. De aanwezige

De Bromostraat is de centrale ontsluitingsweg én laagstamboomgaard.

Deelgebied de Bromostraat.

K&L KANT

BO M

ENKANT

Ontwerpuitgangspunten voor de Bromostraat.

voedselrijke bodem wordt optimaal benut in haar waarde en het geeft een bijzonder mooi beeld gedurende de bloei en oogst periodes. We combineren de laagstamboomgaard met grotere solitaire bomen om de structuur van de Bromostraat te markeren en als zichtonderbreking op de hoge opgaande bedrijfspanden. Watergangen en wadi’s die de Bromostraat omzomen zijn ingericht met natuurvriendelijke oevers en bloemrijke mengsels om de biodiversiteit en belevingswaarde te versterken. Het fietspad en het trottoir worden uitgevoerd met een elementenverharding om de onderliggende duurzaamheidsstrook voor de ondergrondse infrastructuur toegankelijk te houden. Alle ondergrondse infrastructuur wordt hierin voorzien, waarmee de weg haar ontsluitingsdoel optimaal kan vervullen en vanuit circulaire principes kan worden opgebouwd. Ter plaatse van de toekomstige zorgboerderij is gekozen voor een meer open overgang om het zicht hierop 23

te behouden en verbindingen tussen de zorgboerderij en haar schakelfunctie tussen BPAO 1 en 2 te versterken. Lokale Kracht is in dit deelgebied de grote drijver van het ontwerp geweest, door de lokale bodemkwaliteit, Tuinen van West, toekomstige zorgboerderij, BPAO fase 1 en bewoners van Nieuwe West te dienen en te verbinden. De Bromostraat en het waterpark bepalen samen het karakter van het Business Park Amsterdam Osdorp 2, voor de gebruikers en haar bezoekers.

Doorsnede van de ontsluitingsweg Bromostraat (6A)

Verbeelding van de ontsluitingsweg Bromostraat waar o.a. de bomenlaan en laagstamboomgaard te zien zijn. 25

3. Overgang natuurzone Groene As De overgang tussen business park en de natuur ten westen van het plangebied is ontworpen om de ecologische waarde van het natuurgebied te versterken. Een andere top ontwerpeis is dat het zicht op het bedrijfsterrein wordt ontnomen, waarmee de natuurbeleving voor de recreanten geborgd blijft. Hier geldt versterken van ecologische waarden en biodiversiteit als kern van het deelgebied. De natuurzone is daarmee niet toegankelijk voor publiek en is alleen via een karrespoor voor het beheer te bereiken. Met het aanbrengen van een diversiteit aan beplantingslagen vanaf de oeverzone van de westelijke watergang naar een houtwal wordt hier maximaal ingezet op biodiversiteit. Dit is mogelijk door het geleidelijk vanuit de watergang laten oplopen van het talud naar een hogere grondwal. Deze grondwal is een belangrijke schakel in het grondstromenplan en geeft invulling aan gefaseerde ontwikkeling van het bedrijventerrein. Met dit ontwerp wordt een robuuste afscheiding met het bedrijventerrein gerealiseerd en ontstaat er een sociaal veilige leefomgeving.

De overgang naar de natuurzone Groene As is volledig gericht op een rijke biodiversiteit.

Deelgebied overgang natuurzone Groene As.

Doorsnede overgang natuurzone Groene As (4A)

4. Overgangszone polderlandschap Hier is gekozen voor een functionele afscheiding als inrichting, waarbij het uitgangspunt ‘teruggeven aan de polder of natuur waar kan’ is gehanteerd. Ecologische waarde en stimulering van biodiversiteit staan hier centraal, waarbij het gebied daarom niet toegankelijk is gemaakt voor mensen. De hoge bomen in samenspel met lage begroeiing, die aan de binnenzijde van de watergang zijn geplaatst, vormen een groen scherm om zo de bebouwing aan het zicht van zijn omgeving te ontnemen. De watergang vormt de buitenrand van het business park en vormt een natuurlijke afscheiding van het gebied. Het deel van het plangebied buiten de watergang blijft akkerland, waarmee invulling wordt gegeven aan de wens om een betere inpassing van het bedrijventerrein in de polder te realiseren. De strook in het noordwesten sluit aan op de overgangszone natuurzone Groene As en wordt teruggegeven aan de natuur als een plas-dras-natuurzone, waarmee het zowel de polder als het natuurgebied in biodiversiteit versterkt.

Door de dichte beplanting is de bebouwing niet zichtbaar vanuit de polder.

ERG OV

ANG POLD ER

Deelgebied overgangszone polderlandschap.

O EN E B U F F E R GR

Doorsnede van de overgangszone polderlandschap (5B)

Uitzicht op de akkers en overgangszone polderlandschap, met links de historische dijk in beeld.

5. Overgangszone Lutkemeerweg Dit gebied bestaat alleen uit de primaire watergang, welke onderdeel is van de ringsloot. In de beperkte openbare ruimte tussen de kavels van het Business Park en de bebouwing aan de Lutkemeerweg zorgt de watergang voor de natuurlijke scheiding. De plangrens is hier enkele meters naar binnen gekomen (minder uitgeefbaar terrein) vanwege de ambitie om materiaalgebruik te minimaliseren, biodiversiteit te stimuleren en ruimtelijke kwaliteit te maximaliseren. Hiermee kunnen we aan beide zijde kwalitatieve natuurlijke oevers realiseren en wordt ook voorkomen dat de bewoners en gebruikers van de kavels Lutkemeerweg oeverbeschoeiingswerkzaamheden aan hun perceelsgrens krijgen (overlast reductie). De natuurlijke oevers aan de zijde van het Business Park worden waar mogelijk aangevuld met hoger groen. Het zicht ontnemende groen en bomen, voor de bewoners aan de Lutkemeerweg, wordt op de bedrijfskavels gerealiseerd met de 10% groenregeling Deze zijn vastgelegd in de kaveluitgifte voorwaarden. Het ontwerp levert een goed te

Een watergang en een groene randzone vormen de overgang naar de woningen aan de Lutkemeerweg.

onderhouden watergang, die een robuuste veilige afscheiding met het bedrijventerrein levert en voorziet in een mooie en ecologische waardevol biotoop.

Deelgebied overgangszone Lutkemeerweg.

Doorsnede overgangszone Lutkemeer (7)

6. Verbindingen Lutkemeerweg en polders Dit deelgebied bestaat uit twee delen aan weerszijde van de Bromostraat, die het bedrijventerrein verbinden met rustplaats Westgaarde en de Lutkemeerweg aan de ene zijde en het natuurgebied de Groen As aan de andere kant. In het ontwerp houden we rekening met een eventueel toekomstige langzaamverkeersroute van Westgaarde naar de Tuinen van West en de Raesberg, door een fiets- en voetpad aan te leggen. Langs deze route is de openbare ruimte ingericht met een strakke laan van de hoge Italiaanse populieren als een kenmerkend beeld in het landschap. De hoge bomen geven compensatie aan de uitgestrekte bedrijfshallen. Voor de inrichting van de wadi’s, watergangen en het overige groen is aangesloten op het ontwerp van de Bromostraat. Het ontwerp van dit deelgebied gaat echt floreren als de verbindingen met de omgeving gelegd gaan worden, deze vallen buiten scope van het plangebied.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17132483/1