33. Samenvatting interviews bestuursvorm Weesp

Samenvatting interviews bestuursvorm Weesp 17 april 2025 Conform de fusieafspraken tussen Weesp en Amsterdam wordt de bestuursvorm van stadsgebied Weesp geëvalueerd. Nadat de bestuurscommissie stadsgebied Weesp op 25 maart 2025 haar advies heeft vastgesteld zijn een aantal interviews afgenomen met partners in het bestuurlijk stelsel van Amsterdam: 2 wethouders, 2 GMT leden en een voorzitter van een stadsdeel DB. Een gepland interview met raadsleden vond geen doorgang, wel heeft een enkel raadslid nog schriftelijk input geleverd. De vragen voor de partners in het bestuurlijk stelsel van Amsterdam die in de interviews aan de orde zijn gesteld zijn: 1. In hoeverre draagt de gekozen bestuursvorm van het stadsgebied Weesp in uw ogen bij aan de nabijheid van bestuur? 2. Is de gekozen bestuursvorm van het stadsgebied Weesp in uw ervaring werkbaar gebleken in de afgelopen 3 jaar? 3. Wat heeft u ervaren van het gegeven dat het bestuur van stadsgebied Weesp in bepaalde opzichten anders is vormgegeven dan dat van de stadsdelen (met name dat de Bestuurscommissie medebestuurder is en zelf het DB kiest) ? 4.

Welke aandachtspunten heeft u voor de bestuursvorm stadsgebied Weesp voor de komende bestuursperiode? Zijn dit aandachtpunten voor de gekozen structuur of voor de werkwijze/samenwerking? Met de geïnterviewden is afgesproken de interviews te verwerken in een algemene tekst met daarin de hoofdlijnen samengevat. Dat is dit document. 1. In hoeverre draagt de gekozen bestuursvorm van het stadsgebied Weesp in uw ogen bij aan de nabijheid van bestuur? Hier geven de geïnterviewden aan dat dit vooral aan Weesp is om te beoordelen. Vanaf verdere afstand tot het stadsgebied is dat moeilijk te beoordelen. Duidelijk is wel dat een vorm van gemeentelijke aanwezigheid in het stadsgebied nodig is omdat anders de fysieke afstand tot de centrale stad (of een ander stadsdeel) te groot is. Daarvoor zijn verschillende vormen denkbaar, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Dat kan de huidige vorm zijn of een andere, maar een duidelijke voorkeur tekent zich bij de geïnterviewden niet af. Het gaat er vooral om dat er een aanspreekpunt is voor bewoners en dat er een zekere doorzettingsmacht is om zaken in het gebied voor elkaar te krijgen en dat voor keuzes bestuurlijke verantwoordelijkheid (op een transparante manier belegd in het bestuurlijk stelsel) genomen wordt. 2.

Is de gekozen bestuursvorm van het stadsgebied Weesp in uw ervaring werkbaar gebleken in de afgelopen 3 jaar? De geïnterviewden geven allen aan dat de bestuursvorm voor de huidige bestuursperiode logisch en nodig is geweest en goed heeft gewerkt. Het gegeven van een eigen bestuurscommissie, met een eigen gekozen DB, heeft de overgang van de zelfstandige gemeente Weesp naar de gemeente Amsterdam verzacht. Het heeft de gewenning (wederzijds) vergemakkelijkt. De eigenheid van Weesp heeft zo een plek gekregen en dat is belangrijk in het verwerken van een fusie proces. De DB-ers van Weesp werken onder andere in PHO’s goed samen met college en DB-leden van de

andere stadsdelen. Daarin bepleiten DB-ers goed het Weesper belang en dat is begrijpelijk gezien de voorgeschiedenis en eigen identiteit. Er zijn bij alle geïnterviewden wel kritische geluiden over de schaal van het stadsgebied Weesp in het stelsel van Amsterdam. Het contrast tussen het kleinschalige Weesp en de grootstedelijke problematiek van Amsterdam wordt soms als lastig ervaren in de bestuurlijk samenwerking, omdat Weesp vaak een uitzonderingspositie heeft. Soms kan Weesp niet goed mee doen met de oplossingen die in het geheel van de gemeente Amsterdam nodig zijn. Ook is de vraag of de financiële kosten van een eigen bestuur met een even groot DB als de andere stadsdelen (en bijhorende ondersteuning) te rechtvaardigen is, gegeven het naar verhouding geringe inwoneraantal van stadsgebied Weesp, waarbij de maatschappelijke opgaven in het stadsgebied ook nog eens relatief beperkt zijn vergeleken met andere gebieden van de gemeente Amsterdam. Er gaat naar verhouding veel ambtelijke capaciteit en aandacht en geld naar een relatief klein gebied binnen de gemeente Amsterdam. Dat dit niet altijd zo wordt ervaren en uitgedragen in het stadsgebied geeft een ongemakkelijk gevoel bij anderen in de gemeente. 3.

Wat heeft u ervaren van het gegeven dat het bestuur van stadsgebied Weesp in bepaalde opzichten anders is vormgegeven dan dat van de stadsdelen (met name dat de Bestuurscommissie medebestuurder is en zelf het DB kiest) ? Geen van de geïnterviewden heeft ervaren dat de samenwerking met de gekozen DB-ers van stadsgebied Weesp wezenlijk anders is geweest dan met de benoemde DB-ers van de stadsdelen. De gekozen DB-leden van Weesp zijn voor de partners in Amsterdam het aanspreekpunt, vergelijkbaar met de benoemde DB-leden van de andere stadsdelen, daarin wordt geen verschil ervaren. Over het principe van monisme versus dualisme lopen de meningen sterk uiteen: sommigen vinden het het meest democratisch stelsel, anderen hebben er groot bezwaar tegen dat de effectiviteit van bestuur wordt belemmerd door (mogelijke) verschillen tussen college en lokaal DB. Anderen hebben er geen oordeel over. Sommigen zien wel dat kwestie van een zekere dubbele loyaliteit (naar bestuurscommissie en college) lastig kan zijn voor het DB van Weesp, maar dit is volgens hen iets voor het DB Weesp om mee te dealen. Deze spanning is in de afgelopen periode slechts een enkele keer daadwerkelijk zo ervaren.

En daarbij is het ook de vraag of dat kwam doordat men wederzijds (college en DB) nog moest wennen aan de situatie, of vanwege de (groeiende) ervaring van de bestuurders in de nieuwe rol, of dat het echt door de bestuursvorm komt. Dat is gegeven de beperkte ervaring van één bestuursperiode niet goed te beoordelen. Er is ook aandacht gevraagd voor de formele relatie tussen bestuurscommissie en gemeenteraad, die anders is dan die met de stadsdeelcommissies, waardoor de mogelijkheden voor de bestuurscommissie tot deelname aan/ inspreken bij de commissievergaderingen van de raad nu beperkt zijn. 4.Welke aandachtspunten heeft u voor de bestuursvorm stadsgebied Weesp voor de komende bestuursperiode? Zijn dit aandachtpunten voor de gekozen structuur of voor de werkwijze/samenwerking?

Er is onder de geïnterviewden veel begrip voor de eigenheid van Weesp, met een eigen geschiedenis en gemeenschap. Het is dan ook heel goed dat dit in een bijzondere bestuursvorm tot uitdrukking is gebracht in deze eerste bestuursperiode. Er is onder de geïnterviewden ook breed begrip dat dit ook voor nog één nieuwe bestuursperiode doorgezet zou moeten worden, omdat verandering op dit moment te kort na de fusie zou zijn. Weesp moet nog beter landen in de gemeente Amsterdam en daar is tijd voor nodig. De nieuwe bestuursperiode biedt daar – met een nieuwe bestuurscommissie en gebruikmakend van de ervaringen van de huidige bestuursperiode goede kansen toe, maar dan moet het stelsel nu niet te veel veranderen. De geïnterviewden geven wel allen aan dat op termijn de uitzonderingspositie van Weesp met een eigen bestuursvorm voor een relatief klein gebied, lastig zal zijn om te handhaven. Er zal nagedacht moeten worden over hoe Weesp, na de gewenningsperiode, (bestuurlijk) meer aan kan sluiten bij de schaal en vorm van de andere stadsdelen. Dit zou in de nieuwe bestuursperiode tijdig moeten worden opgepakt, zodat er meer tijd is eventuele aanpassingen voor te bereiden. Tenslotte is er door diverse geïnterviewden de uitnodiging om de ervaringen in Weesp meer in te zetten voor de gemeente Amsterdam breed.

Door de schaal van stadsgebied Weesp, de gemeenschap en de grote betrokkenheid is er een mooie experimenteerruimte om werkwijzen en ideeën uit te proberen die ook voor het grotere Amsterdam interessant kunnen zijn. Weesp kan dat in de komende bestuursperiode nog beter oppakken en uitdragen naar de rest van de gemeente.