31. Evaluatie Bestuursvorm Weesp Memo van Bestuurscommissie Weesp

Van

Bestuurscommissie Stadsgebied Weesp

Toekomst Bestuursvorm Stadsgebied Weesp Advies vastgesteld door Bestuurscommissie Weesp op 25 maart 2025 Aanleiding Sinds 22 maart 2022 zijn de gemeenten Weesp en Amsterdam gefuseerd. Dit was de afsluiting van een lang proces waarin de gemeente Weesp heeft gezocht naar een oplossing voor wat onder andere door de Provinciale Staten van Noord-Holland geïdentificeerd was als onvoldoende bestuurskracht. De gemeente Weesp was te klein om de grote hoeveelheid taken die een gemeente heeft gekregen voor de Weespers zelfstandig op voldoende niveau uit te voeren. In een raadplegend referendum (21 maart 2018) koos 57 % voor een fusie met Amsterdam, 43% voor een fusie met Gooise Meren. In de raad stemden 14 leden voor Amsterdam en 3 leden voor Gooise Meren. De gemeente Weesp ging op 22 maart 2022 op in de gemeente Amsterdam en hield op te bestaan. Dit betekende meteen de start van iets nieuws: het stadsgebied Weesp, met een eigen gekozen bestuurscommissie. Met daarin uiteraard de stad Weesp, na 670 jaar nog springlevend, en het dorp Driemond. Driemond was lang georiënteerd op Weesp (als onderdeel van de gemeente Weesperkarspel) maar werd door de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal en de annexatie van de Bijlmermeer door Amsterdam gescheiden van Weesp.

De Driemonders zijn in hun dagelijks leven nog steeds sterk gericht op Weesp en daarom is bij de fusie, op verzoek van de dorpsraad en de inwoners, Driemond losgemaakt van stadsdeel Zuidoost en toegevoegd aan het stadsgebied Weesp. Het stadsgebied Weesp heeft een eigen positie in het bestuurlijke stelsel van de gemeente Amsterdam, met als voornaamste kenmerk een eigen, bij de gemeenteraadsverkiezingen van 22 maart gekozen, bestuurscommissie van 11 leden. De leden kiezen uit hun midden een dagelijks bestuur van 3 leden; er is dus sprake van een monistisch stelsel. De bevoegdheden, horend bij 22 omschreven taken, zijn door het college B&W gemandateerd aan de bestuurscommissie. De bestuurscommissie heeft deze weer ondergemandateerd aan het dagelijks bestuur. De bevoegdheden zijn dezelfde als die bij de stadsdelen door het college zijn gemandateerd aan de DB’s. De basis hiervoor is de verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Weesp. Bij het bestuursakkoord (bekrachtigd door de gemeenteraden van Amsterdam en Weesp op 9 januari 2020 en 23 januari 2020, en ondertekend door beide burgemeesters op 7 februari 2020) is vastgelegd dat deze vorm na 3 jaar wordt geëvalueerd en dat de resultaten daarvan betrokken

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 2 van 11

worden bij de doorontwikkeling van het bestuurlijk stelsel van Amsterdam en de positie van Weesp daarin. Letterlijk is afgesproken: “Om een goede vorm van nabijheid van bestuur voor de Weespers te realiseren in de periode na de gemeentelijke samenvoeging, spreken Weesp en Amsterdam het volgende af: - Weesp krijgt een gekozen volksvertegenwoordiging in de vorm van een Bestuurscommissie, gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen; - De bestuurscommissie voor Weesp kiest uit haar midden een dagelijks bestuur, die binnen de stedelijke (beleids)kaders van Amsterdam eigen afwegingen en keuzes kan maken. De taken en bevoegdheden worden binnen de wettelijke kaders afgestemd op de Weesper context; - De bestuurscommissie van Weesp kan beschikken over een eigen (buurt)budget. - Het dagelijks bestuur van Weesp heeft een directe samenwerkingslijn met een van de collegeleden van Amsterdam; - Onderzocht wordt of de gemeentelijke samenvoeging met Driemond tot 1 gebied mogelijk is. Consultatie van de inwoners en Dorpsraad van Driemond over de wenselijkheid is noodzakelijk - Weesp (al dan niet samengevoegd met Driemond) wordt tijdelijk een ‘stadsgebied’ en sluit nog niet aan bij een stadsdeel.

Het uitgangspunt is dat dit een pilot is die na drie jaar geëvalueerd zal worden om te bezien of de gekozen systematiek werkbaar is en daarmee de belofte van nabijheid van bestuur voldoende is ingevuld. De resultaten van de evaluatie worden betrokken bij de bestuurlijke doorontwikkeling van de stad en de integratie van Weesp binnen het bestuurlijk stelsel van Amsterdam”

Fusie Weesp Amsterdam, wat was de bedoeling? Bij de fusie is veel aandacht geweest voor het waarborgen van het specifieke karakter van Weesp in het grote geheel van de gemeente Amsterdam. De bestuurs- en uitvoeringskracht moest in Weesp verbeterd worden voor de dienstverlening aan de burgers, met tegelijkertijd behoud van de kleinschaligheid en benaderbaarheid die de gemeente Weesp kenmerkte. Of zoals in het bestuursakkoord vermeld: Het bestuurlijk akkoord beoogt het unieke karakter van Weesp te borgen en comfort en continuïteit te bieden voor de bewoners van Weesp als het gaat om het behouden van de identiteit, de gemeenschapszin en de (sociale en fysieke) leefbaarheid. Om dit te waarborgen is bij de fusie veel aandacht besteed aan de bestuursvorm voor Weesp. Daarmee moest de nabijheid van bestuur voor de Weespers gewaarborgd worden. Conform bestuursakkoord: Identiteit en gemeenschapszin vinden hun oorsprong in de buurten, wijken en gebieden waar geleefd wordt en in de eigenheid van de bewoners. Daarom vinden Weesp en Amsterdam het belangrijk dat de operationele bestuurskracht dichtbij bewoners in de gebieden en buurten wordt georganiseerd, het bestuur toegankelijk is voor bewoners en samen met hen keuzes worden gemaakt. Het is belangrijk

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 3 van 11

dat bewoners worden betrokken bij plannen die hun identiteit en leefbaarheid in de fysieke en sociale omgeving raken en dat er ruimte is voor maatwerk. De gekozen structuur moet afwegingen op wijkniveau en wijkgerichte plannen blijvend mogelijk maken. Een van de aantrekkelijke kanten van de keuze voor Amsterdam was de mogelijkheid die er binnen het bestuurlijk stelsel van Amsterdam is voor gebiedsgericht werken, resulterend in stadsdeelbesturen met gemandateerde bevoegdheden en taken, gericht op de lokale vraagstukken. Dit is de basis geweest voor een eigen bestuur voor Weesp, op veel punten vergelijkbaar met een stadsdeel maar met een weloverwogen eigen invulling. Die invulling bestaat met name uit dat het DB van stadsgebied Weesp door de (gekozen) bestuurscommissie uit hun midden wordt gekozen, in plaats van benoemd door het college B&W. Daarmee is de eigenheid en nabijheid van eigen bestuurders zoveel mogelijk geborgd als binnen de wettelijke kaders van de gemeentewet mogelijk werd geacht.

Aanpak evaluatie Sinds de start van het stadsgebied is meerdere malen per jaar overleg geweest tussen de wethouder democratisering en bestuurlijk stelsel, Rutger Groot Wassink, en het DB en de BC. Wethouder Groot Wassink is binnen het college ook het eerste aanspreekpunt voor stadsgebied Weesp. Bij deze overleggen is de evaluatie van de afspraken over het bestuur van stadsgebied Weesp geregeld aan de orde geweest, waarbij is aangegeven dat het college ervan uitgaat dat het initiatief daartoe bij de bestuurscommissie ligt. De bestuurscommissie heeft daarop als eerste bedacht dat het niet om hen zelf gaat maar om wat de Weespers en Driemonders ervaren van de bestuurlijke vorm van het stadsgebied Weesp. Daarom is door OIS in het voorjaar van 2023 een enquête gehouden onder alle huishoudens van Weesp en Driemond, die uiteindelijk door 906 huishoudens is ingevuld, en daarmee een goede representatieve uitkomst is.

Uitkomsten enquête samengevat door O&S De wijziging van het stelsel is bekend, maar de taken, thema’s en samenstelling van de bestuurscommissie weet men vaak niet (precies) Vrijwel alle ondervraagde inwoners van het stadsgebied Weesp zijn zich ervan bewust dat het bestuurlijk stelsel in 2022 is gewijzigd en het merendeel weet dat het stadsgebied sindsdien een bestuurscommissie heeft. Men weet echter vaak niet precies wat de taken van de bestuurscommissie zijn en met welke thema’s zij zich bezighouden. Nadat respondenten meer uitleg kregen over de bestuurscommissie zegt een derde bekend te zijn met de rol van de bestuurscommissie, terwijl een zesde hier helemaal niet bekend mee is. Er zijn grote verschillen in betrokkenheid: 12% volgt de activiteiten van de bestuurscommissie in grote mate en 7% heeft wel eens vergadering bij gewoond. De helft volgt de commissie in kleine mate en 39% volgt de commissie niet en/of heeft weinig kennis over het onderwerp. Lokale kranten zijn verreweg de meest gebruikte bron van informatie over de bestuurscommissie.

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 4 van 11

Er is vertrouwen in de bestuurscommissie, maar zichtbaarheid en toegankelijkheid volgens een deel onvoldoende Van de respondenten die bekend zijn met de bestuurscommissie heeft ruim de helft (zeer veel) vertrouwen in de bestuurscommissie. Zij vinden over het algemeen dat er geen reden is tot wantrouwen en dat ze zich inzetten voor de juiste belangen. Wie geen vertrouwen heeft, geeft aan dat de bestuurscommissie problemen niet oplost en/of niet duidelijk is over wat zij doen. Uit de toelichtingen blijkt wel dat veel respondenten vinden dat de bestuurscommissie te weinig invloed heeft op het Amsterdamse bestuur. Maar over het algemeen geven respondenten aan dat de belangen van Weesp en Driemond worden behartigd en dat de bestuurscommissie zich met de juiste thema’s bezighoudt. Punten waar Weespers minder positief over zijn of minder zicht op hebben zijn de mate waarin de bestuurscommissie benaderbaar is, op de hoogte is van wat er speelt in de wijk en waarin zij zichtbaar zijn. 15% heeft contact gehad met de bestuurscommissie of het dagelijks bestuur Het merendeel van de respondenten heeft geen contact gehad met de BC of het dagelijks bestuur van stadsgebied Weesp sinds de fusie (85%). Van degenen die wel contact hebben gehad is driekwart daar tevreden over.

De meest genoemde redenen voor contact met de bestuurscommissie zijn het stellen van een vraag of een idee/initiatief onder de aandacht brengen. Wie contact heeft gehad met het dagelijks bestuur noemde voornamelijk het onder de aandacht brengen van een idee of initiatief. De bestuurscommissie heeft volgens bewoners een positieve invloed op behoud identiteit Ruim zeven op de tien respondenten vinden het belangrijk dat in stadsgebied Weesp de bestuurscommissie de leden van het dagelijks bestuur kiest. Ongeveer de helft is van mening dat de bestuurscommissie een (zeer) positieve invloed heeft op het behoud van de Weesper of Driemondse identiteit. Dat is belangrijk, omdat een meerderheid zich meer betrokken voelt bij de stad Weesp dan bij de gemeente Amsterdam. De meningen over de huidige inrichting van het bestuurlijk stelsel zijn verdeeld: 35% is tevreden en 23% ontevreden. Uit de open antwoorden blijkt dat een belangrijk deel van de respondenten die ontevreden zijn, vinden dat de bestuurscommissie Weesp meer te zeggen zou moeten hebben en minder afhankelijk zou moeten zijn van de 'bestuurders van gemeente Amsterdam'. De resultaten van de enquête zijn besproken in de bestuurscommissie en hebben vooral geleid tot inspanningen om het werk van de bestuurscommissie meer zichtbaar te maken.

Letterlijk door ook in Weesp sinds voorjaar 2024 beeldverbinding voor de commissievergadering te hebben gerealiseerd. Daarnaast door meer communicatiemiddelen in te zetten, bijvoorbeeld een maandelijkse column van een BC lid in het WeesperNieuws. In voorjaar 2025 wordt de enquête nogmaals gehouden. Eerder een enquête afnemen had echter geen zin vanwege te korte tijd tussen de metingen.

Twee aspecten van de evaluatie: nabij en werkbaar Bij het bestuursakkoord zijn twee aspecten benoemd voor de evaluatie. Ten eerste is de specifieke bestuurlijke vorm van stadsgebied Weesp bedoeld om de nabijheid van bestuur voor de Weespers te borgen en moet beoordeeld worden of dit voldoende het geval is. Ten tweede kan dit alleen het

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 5 van 11

geval zijn als de bedachte vorm ook werkbaar is: in de bestuurlijke praktijk moet wat in 2020 bedacht is ook goed uitvoerbaar zijn.

Belangrijkste aspecten nabijheid van bestuur De bestuurscommissie heeft in een aantal sessies de uitkomsten van de enquête en de eigen ervaringen in deze bestuursperiode besproken 1. Om de nabijheid van bestuur voldoende te realiseren wordt door inwoners en bestuurders erg veel waarde gehecht aan een eigen bestuurscommissie binnen het stelsel van Amsterdam. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: -

Het eigen karakter van Weesp

Weesp heeft een eigen identiteit en karakter, dat ook in de gemeente Amsterdam zal blijven bestaan en conform het bestuursakkoord ook gekoesterd moet worden. Weesp is een deel van de gemeente Amsterdam, maar blijft een stad met eigen gekozen bestuur en een eigen geschiedenis van bijna 670 jaar. Het is samen met Driemond geografisch gescheiden van andere delen van de gemeente Amsterdam (en andere gemeenten), waardoor de gemeenschap hecht is en sterk op elkaar gericht. Weespers voelen zich dan ook in de eerste plaats verbonden met de stad Weesp en het stadsgebied en pas daarna met de gemeente Amsterdam. Zonder een eigen bestuurscommissie zou er geen bestuurlijke plek zijn waar dit tot uitdrukking kan komen. De monistische vorm helpt bovendien de overgang van eeuwenlang zelfbestuur naar het deel uitmaken van het Amsterdamse bestel te verzachten. Zo kort na de fusie verschaffen de lokaal verkozen Dagelijks Bestuurders zeer welkome legitimiteit aan het lokaal bestuur -

Invloed op eigen leefomgeving en dienstverlening

Gebiedsgericht werken en oog voor de lokale invulling van beleid is voor alle gebieden van Amsterdam van belang. Voor Weesp geldt dit nog sterker omdat beleid dat gemaakt wordt voor de stad Amsterdam geregeld niet goed past op het eigen karakter van Weesp. Vraagstukken als toerisme, verkeer, bedrijventerreinen en transformatie landelijk gebied hebben in Weesp een andere context dan in de stad Amsterdam. De bestuurscommissie, en het DB in het bijzonder, kan deze lokale inbreng borgen en zorgdragen voor goede participatie van de inwoners en bedrijven van het stadsgebied. Mede omdat zij ook zelf inwoners zijn van Weesp. Ook kan de bestuurscommissie bewaken dat de dienstverlening aan inwoners van stadsgebied op orde blijft en past bij de schaal van Weesp. Dat geldt bijvoorbeeld voor de afspraken die bij de fusie zijn gemaakt rond het OKT/BT. De inwoners van Weesp herkennen en waarderen deze signalerende rol van de bestuurscommissie. -

Fysieke ligging en nabijheid

1 Bureau Simons Van der Wiel heeft deze sessies begeleid.

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 6 van 11

Nabijheid van bestuur is niet alleen een democratisch principe maar ook iets heel concreets: de bestuurscommissie en de ambtelijke ondersteuning werken vanuit het centraal gelegen en zeer herkenbare stadhuis van Weesp, waar regelmatig activiteiten voor en door burgers zijn, en zijn zo heel laagdrempelig benaderbaar. Zou het besturen gebeuren vanuit een ander stadsdeel, dan creëert dat letterlijk en heel praktisch een enorme afstand. Dat geldt helemaal voor inwoners van het buitengebied van Weesp.

-

Driemond heeft een duidelijkere stem gekregen

Het dorp Driemond is van oudsher sterk gericht op Weesp wat betreft voorzieningen en krijgt door aansluiting bij het stadsgebied veel makkelijker bestuurlijke aandacht. Er is regelmatig overleg tussen de dorpsraad en het DB van de bestuurscommissie. Ook zijn 2 inwoners van Driemond vertegenwoordigd in de Bestuurscommissie. Dit resulteert in grote betrokkenheid van de Driemonders bij het stadsgebied, blijkt uit de enquête. (Bewoners van Driemond voelen zich minder vaak betrokken bij Weesp dan de bewoners van Weesp, maar nog steeds voelt een aanzienlijk deel zich betrokken (62% versus 80%). -

Schaal van stadsgebied Weesp

Het stadsgebied Weesp heeft een bijzondere schaal: het is wat betreft oppervlakte vergelijkbaar met de middelgrote stadsdelen. Het aantal inwoners is in vergelijking met de andere stadsdelen kleiner, maar dit ziet de Bestuurscommissie juist als een groot voordeel om gebiedsgericht werken en nabijheid van bestuur mogelijk te maken. De relatie tussen Weespers en hun commissieleden is nauw: inwoners weten hen goed te bereiken, zo blijkt uit de enquête. Burgers volgen de lokale politiek met interesse. Uit de Burgermonitor 2023 komt Weesp naar voren als een gebied waar het vertrouwen in instituties van de gemeente Amsterdam relatief het hoogste van de gemeente Amsterdam is (Bron Onderzoek & Statistiek Dashboard Kerncijfers). Uit het perspectief van de bestuurscommissie biedt de schaal evenzeer aanzienlijke voordelen: de verschillende organisaties in het stadsgebied zijn overzichtelijk, de lijnen naar belangrijke actoren zijn kort en bij urgente kwesties kan snel gehandeld worden. Door de kleinere schaal van de stad Weesp en het dorp Driemond dan de stad Amsterdam is het regelmatig belangrijk om de beleidsregels of werkwijzen van de gemeente Amsterdam aan te passen aan de kleinschaligheid en andere manier van werken. Dat is iets dat DB en Bestuurscommissie regelmatig aankaarten.

Daarbij is een gekozen dagelijks bestuur per definitie beter in staat is om stedelijk beleid lokaal te interpreteren, omdat deze bestuurders verantwoording schuldig zijn aan de hele bestuurscommissie die de lokale situatie het beste kent. In de loop van deze bestuursperiode is hier bij het college en het ambtelijk apparaat steeds meer oog voor gekomen en zijn er in goede samenwerking ook successen geboekt. Bijvoorbeeld voor de regelgeving rond varen. Het blijft van belang hieraan te werken.

Gemeente Amsterdam

-

Datum [Datum] Pagina 7 van 11

De Dagelijks Bestuurders zijn inwoners stadsgebied met een eigen mandaat van de kiezers

De belangrijkste bijzonderheid ten opzichte van de stadsdelen is dat de bestuurscommissie van stadsgebied uit haar midden een DB van drie leden kiest. Deze drie vormen het dagelijks bestuur maar blijven lid van het Algemeen Bestuur, de bestuurscommissie. Er is dus sprake van een monistisch systeem, in tegenstelling tot het dualisme in de stadsdelen (met stadsdeelcommissie en een door college van B&W benoemd DB). Doordat de DB leden uit de bestuurscommissie komen, is gegarandeerd dat zij wonen in het stadsgebied en daar voldoende eigen draagvlak hebben. De Weespers en Driemonders hebben hen in de bestuurscommissie gekozen. Het zijn gekozen burgers uit de eigen gemeenschap. Dit versterkt de nabijheid en benaderbaarheid van bestuur. -

Herkenbaarheid eigen politieke voorkeuren

De verkiezingsuitslagen van Weesp en Amsterdam zijn niet gelijk. Grofweg volgt Weesp wat meer de gemiddelde trends van Nederland, terwijl Amsterdam progressiever stemt. Ook heeft Weesp een lokale partij. Met een door de BC gekozen DB wordt deze specifieke politieke samenstelling van Weesp vertaald in het dagelijks bestuur. Dat vergroot de herkenbaarheid van het lokale bestuur voor de kiezers van Weesp en versterkt daarmee het vertrouwen in de overheid. Dat is een thema dat ook in de gemeente Amsterdam continu aandacht vraagt, zoals het recente onderzoek over ondervertegenwoordigd Amsterdam liet zien. Is de gekozen bestuurlijke vorm werkbaar? Het tweede aspect van evaluatie dat bij het bestuursakkoord is benoemd is de werkbaarheid van de gekozen bestuursvorm. Het is voor alle betrokkenen, inclusief de bestuurscommissie zelf, van groot belang na te gaan of de gekozen bestuursvorm Weesp in de praktijk goed werkt, nu de ervaringen er zijn van 3. Het gaat daarbij vooral om effectiviteit in de samenwerking tussen verschillende bestuurslagen, binnen en buiten Amsterdam, en in de samenwerking met de ambtelijke ondersteuning.

De ervaringen in Weesp met de werkbaarheid van de gekozen bestuursvorm, hebben op betrekking op de volgende aspecten: Bestuurlijke samenwerking in de regio Weesp ligt op een kruispunt van verschillende regio’s: naast Amsterdam, de Gooi en Vechtstreek, Diemen en de uitlopers van de provincie Utrecht. Inwoners zijn voor bepaalde voorzieningen meer gericht op het Gooi, bijvoorbeeld voor wat betreft onderwijs, ziekenhuis- en huisartsenzorg. Er is veel interactie met Muiden, Nederhorst den Berg, waar geen middelbare school is en in Weesp wel, en met Diemen wordt samengewerkt rond het Diemerbos. In deze regionale samenwerking is het DB van de bestuurscommissie Weesp het eerste bestuurlijke aanspreekpunt, in afstemming met college B&W. Zo wordt op deze schaal de bestuurlijke regionale samenwerking ingevuld namens de gemeente Amsterdam.

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 8 van 11

Samenwerking met andere stadsdelen In portefeuillehoudersoverleggen en afstemmingen met andere stadsdelen laat het DB van Weesp het eigen geluid van Weesp horen, zodat bij de ontwikkeling van beleid hier al rekening mee gehouden kan worden. Weesp kan soms de blik van buiten de stad Amsterdam vertegenwoordigen en van iets meer afstand kijken en loyaal-kritisch meedenken. De relaties tussen alle DB’s van stadsgebied en stadsdelen zijn nauw en betrokken en er wordt veel uitgewisseld om effectiever te besturen. Het DB van Weesp heeft zich hierdoor in deze eerste periode in het bestuurlijk stelsel van Amsterdam erg gesteund gevoeld. In een volgende periode zouden bestuurders van Weesp nog meer een gezamenlijke/stedelijke rol op zich kunnen nemen namens andere stadsdelen; daar was men in deze eerste bestuursperiode, gegeven de onervarenheid, nog terughoudend in. Samenwerking met college De bestuurscommissie en het DB hebben moeten wennen aan de rol in het bestuurlijk stelsel van Amsterdam. Een rol die tot maart 2022 volledig onbekend was in Weesp. Dit heeft tijd nodig gehad. In de afgelopen krappe 3 jaar is de samenwerking met college B&W gegroeid. De DB leden zijn zich bewuster geworden van hun taken en bevoegdheden en hoe de relaties met wethouders en BM daarin te benutten.

De bestuurscommissie ervaart duidelijk een opgaande lijn in de samenwerking: er is wederzijds meer begrip voor elkaars positie en er is eerder afstemming over lastige dossiers. DB leden zijn zich bewust van een zekere dubbele loyaliteit: enerzijds voert het DB taken uit namens het college, anderzijds legt zij verantwoording af aan de BC. Dat kan lastig zijn wanneer er sprake is tegenstrijdige belangen en perspectieven. Het monisme maakt de verbinding met de BC en de bewoners van Weesp sterker dan in een dualistisch (stadsdeel) stelsel. In hoe om te gaan met dit spanningsveld, nieuw voor Weesp, hebben het DB en de BC zich gedurende de bestuursperiode verder ontwikkeld. Bij projecten van grootstedelijke gebiedsontwikkeling (met name Weespersluis), waar het college de bestuurlijke opdrachtgever van is, is het voor alle betrokkenen nog zoeken naar een goede samenwerking. Ook hier ziet de bestuurscommissie positieve ontwikkelingen. De bestuurscommissie en het dagelijks bestuur willen zich blijven inzetten voor een betere samenwerking, zowel bestuurlijk als in de relaties met het projectteam en de GEM. Op die manier kan de nabijheid van bestuur voor deze nieuwe wijk beter vorm worden gegeven. Samenwerking met gemeenteraad Wat betreft de gemeenteraad is de relatie tussen bestuurscommissie en raad anders dan bij de stadsdeelcommissies.

De bestuurscommissie is immers een commissie van het college, waar de stadsdeelcommissies commissie van de raad zijn. Er is wel op informele wijze contact met gemeenteraadsleden en commissies van de gemeenteraad zijn op werkbezoek geweest in Weesp. Formeel is er echter geen mogelijkheid voor de bestuurscommissie om deel te nemen aan de commissievergaderingen, ook niet als daar een voor Weesp belangrijk onderwerp wordt besproken. Het is de wens van bestuurscommissie hier een vorm voor te vinden. Er zou bij start van de nieuwe bestuursperiode een werkwijze afgesproken kunnen worden dat leden van de bestuurscommissie toch in de gemeenteraad de stem van het stadsgebied kunnen

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 9 van 11

laten horen door bijvoorbeeld een advies toe te lichten. Dit vraagstuk is bekend bij het presidium en griffie van de gemeenteraad. Nauwe samenwerking bestuurscommissie en DB Doordat de bestuurscommissie medebestuurder is, is informatiedeling tussen DB en AB vanzelfsprekend en praktisch ook heel makkelijk te organiseren. Hierdoor zijn bestuurscommissieleden goed op de hoogte van wat er speelt bij het DB en heeft het DB (snel) rugdekking bij haar handelen. De bestuurscommissie is zich ervan bewust dat dit vraagt om een goede afweging tussen de rol van volksvertegenwoordiger en die van medebestuurder met gemandateerde taken van het college B&W. Politieke samenwerking Door de verschillen in politieke samenstelling werken de ‘coalitielijnen’ soms niet voor de partijen in Weesp. Dan is er langs partijlijnen geen invloed richting college of raad. Dat kan lastig zijn, maar vraagt juist ook samenwerking over partijgrenzen heen. Hierin is in deze eerste periode goede ervaring opgedaan en dat legt goede basis om dit in nieuwe bestuursperiode verder door te zetten. Continuïteit in bestuur De bestuurscommissie is zich ervan bewust dat dit monistisch stelsel alleen kan werken als er voldoende leden van de BC bereid zijn om in het DB zitting te nemen. DB lid zijn vraagt andere competenties en een andere inzet (in ieder geval in tijd) dan voor een BC lid geldt.

Een DB lid moet bijvoorbeeld bereid zijn een ander dienstverband op te zeggen. Ook tijdens de bestuursperiode kan een DB-er vertrekken, uitvallen of door de BC niet langer in DB gekozen worden, waardoor er in zo’n geval voldoende bereidheid moet zijn onder de 11 BC leden de vrijgekomen post op te vullen. De partijen die zitting hebben in de huidige bestuurscommissie hebben aangegeven hierop hun kandidaten voor de volgende BC verkiezingen goed voor te bereiden. Dit kan nu ook beter doordat na deze eerste drie jaar beter bekend is hoe de bestuurscommissie in de praktijk werkt, wat er gevraagd wordt van BC en DB leden en hoe voor beide functies gemotiveerde kandidaten te vinden. De bestuurscommissie heeft er dan ook vertrouwen in dat de continuïteit van bestuur gewaarborgd kan worden. De hoge mate van betrokkenheid van Weespers en Driemonders bij het lokaal bestuur vergroot bovendien het aantal mogelijke kandidaten. Samenwerking bestuur – ambtenaren Stadsgebied Weesp heeft een eigen ambtelijke organisatie, vergelijkbaar met een stadsdeelorganisatie voor wat betreft taken en functies, maar veel kleiner (21 fte). Bij de start van het stadsgebied waren nog niet alle functies ingevuld, inmiddels wel. Het gaat om onder andere gebiedsteam, bestuursondersteuning, veiligheid, sociale basis en programmamanagers.

“Team Weesp” is in de organisatie ondergebracht bij stadsdeelorganisatie Oost, maar functioneert onder aansturing van de bestuurssecretaris van Weesp. De VTH-taken worden vanuit stadsdeel organisatie ZO ingevuld. Het team Weesp heeft intensief contact met het DB en BC van Weesp en is de eerste schakel tussen burgers, bestuur en het grotere ambtelijke apparaat van Amsterdam.

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 10 van 11

De overige gemeentelijke directies werken allemaal gebiedsgericht voor Weesp op een vergelijkbare manier als voor de andere stadsdelen. En net als in de rest van de organisatie gaat dat de ene keer makkelijker dan de andere keer. Daarbij komt dat Weesp als gebied deels afwijkende vraagstukken kent t.o.v. de stad Amsterdam, met soms ook andere actoren. Dat vraagt een extra inspanning van de directies om zich daarin te verdiepen. Ook de schaal van Weesp, met veel kortere lijnen, vraagt soms een andere manier van werken, bijvoorbeeld in bewonerscommunicatie. Omgekeerd is het voor het bestuur van Weesp zoeken geweest hoe zich te verhouden tot de grote ambtelijke organisatie van Amsterdam. Hierin zijn inmiddels goede relaties opgebouwd en weet het bestuur effectief te opereren. De samenwerking bestuur- ambtenarij rondom de grootstedelijke gebiedsontwikkeling in Weespersluis kan nog beter. Hierin wordt geïnvesteerd middels gezamenlijke gesprekken. Conclusie Volgens de bestuurscommissie is de pilot uit het bestuursakkoord geslaagd: de gekozen bestuursvorm werkt in de praktijk goed en stelt de commissie in staat om een nabij en benaderbaar bestuur te vormen. Het instellen van een stadsgebied met een monistische bestuurscommissie ervaren de leden als een logische beslissing. Het stadsgebied bestaat tenslotte uit losliggende kernen en Weesp heeft eeuwenlang zelfbestuur gekend.

Er was heel veel nieuw, voor beide partijen in de fusie, maar inmiddels constateert de bestuurscommissie dat Weesp goed is geland in de gemeente Amsterdam. De commissie ervaart een opgaande lijn, met een toename van wederzijds begrip en kennis en heeft veel waardering voor de welwillendheid en motivatie bij het college en de ambtelijke organisatie. De inwoners van het Stadsgebied hebben bovengemiddeld veel vertrouwen in de bestuurscommissie. Ze hebben ook veel vertrouwen in de instituties van de gemeente Amsterdam -meer zelfs dan in andere gebieden in de gemeente. Dit versterkt de indruk dat het lokaal bestuur naar behoren functioneert. De monistische vorm helpt hier volgens de bestuurscommissie bij: lokaal verkozen bestuurders versterken de geloofwaardigheid en de legitimiteit van het Dagelijks Bestuur. Dit straalt af op heel de gemeente. Het Dagelijks Bestuur maakt in Stadsgebied Weesp deel uit van de bestuurscommissie en deelt daarom veel met de commissieleden. Die kunnen daardoor beter afwegen wat er speelt, waarmee ook weer vertrouwen gewonnen wordt bij inwoners. Burgers in Weesp en Driemond zijn bovendien opvallend betrokken bij het lokaal bestuur, bleek uit de eerste enquête. Dit geeft de bestuurscommissie vertrouwen dat de monistische opzet op personeel vlak werkbaar is; de belangstelling zorgt vanzelf voor kandidaten. Natuurlijk gaat niet alles goed.

Het Stadsgebied heeft een kleinere schaal, een afwijkende (recente bestuurlijke) geschiedenis en ligt geografisch apart van de stad Amsterdam. Hierdoor past algemeen gemeentelijk beleid geregeld niet goed bij de context in het Stadsgebied. Gelukkig kent de gemeente ‘gebiedsgericht werken’. Weesp en Driemond zijn door de kleinere schaal, overzichtelijkheid en korte lijnen bij uitstek hier geschikt voor.

Gemeente Amsterdam

Datum [Datum] Pagina 11 van 11

De grote uitvoeringskracht en hoeveelheid expertise binnen de gemeente Amsterdam helpen bij het gebiedsgericht werken. De bestuurscommissie vindt dat zij de beoogde rol van lokale ‘oren en ogen’ van het college en de raad goed kan invullen. Hiermee realiseert de huidige bestuursvorm een belangrijk doel van de fusie: het verbeteren van de dienstverlening aan burgers met behoud van de benaderbaarheid en kleinschaligheid. In het algemeen ervaart de bestuurscommissie ongemak bij grootstedelijke projecten, waarover het vroeger geconsulteerd wil worden. Het grootste ongemak, de ontwikkeling van Weespersluis, is uitzonderlijk; dit project wordt sterk gekleurd door afspraken die de gemeente Weesp vele bestuursperiodes terug heeft gemaakt met de GEM. Die zouden ook zonder fusie tot ongemak hebben geleid. De oplossing voor de uitdagingen die er nog zijn, ziet de commissie niet in de bestuursvorm, maar in verdere verbetering van de samenwerking tussen de bestuurslagen en met de ambtelijke organisatie. De recente bestuurlijke geschiedenis van Weesp en Driemond is er één vol wendingen. Dit voelen de inwoners. Zij hebben behoefte aan continuïteit, duidelijkheid en hoop. De huidige bestuursvorm kan dat bieden volgens de bestuurscommissie. Daarom pleit de commissie voor voortzetting van de huidige bestuursvorm, inclusief de monistische invulling met een lokaal gekozen Dagelijks Bestuur.

Deze vorm zorgt voor toewijding en wekt vertrouwen voor de volgende bestuursperiode, voor het vervolg van het gezamenlijke verhaal van Amsterdam en Weesp.