3. Uitvoeringsagenda Ondernemend Duurzaam.pdf

Resultaat: Amsterdam Circular -Investor readiness programma. Voor circulaire startups is het bijzonder moeilijk om kapitaal aan te trekken. Amsterdam Circular is een investor readiness programma dat 50 circulaire startups in de MRA per jaar ondersteunt bij het ophalen van kapitaal bij publieke en private fondsen. Het programma is geïnitieerd door de gemeente Amsterdam met AMS Institute en Rockstart om het ecosysteem van circulaire startups, investeerders, onderzoekers en beleidsmakers die werken aan de transitie van Amsterdam naar een circulaire economie te versterken. Kosten: € 530.000, te financieren vanuit het programma Circulair.

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

25

6. Afhankelijkheden en uitdagingen De Monitor Uitvoering Energie­transitie (april 2024) laat zien dat het energiegebruik in Amsterdam afneemt. Ten opzichte van 1990 gebruiken we per Amsterdammer circa 16% minder energie. En dat terwijl de bevolking en de economie in de stad zijn gegroeid. Tegelijkertijd laat de monitor zien dat de gemeente Amsterdam met de huidige landelijke beleidsmaatregelen en de maatregelen in uitvoering de gemeentelijke reductiedoelen voor 2030 (-60%) en 2050 (klimaatneutraal) niet gaat halen. Volgens de prognoses van CE Delft zijn de emissies in 2030 met het huidige tempo geen 60% lager dan in 1990, maar zo’n 45%. Ook zal de gemeente volgens de CE Delft-prognose niet klimaatneutraal zijn in 2050. Wel nemen de emissies in 2050 flink af, met ongeveer 72% ten opzichte van 1990. Huishoudens

Diensten

Mobiliteit

Industrie

Landbouw

4.500 4.000

3,844 kton

-4%

-9%

3.500

-16%

3.000 2.500

-45%

2.000 1.500

-72%

1.000 500 0 1990

2020

2022

2023

2030

2050

x miljard kilogram

Figuur 7. Ontwikkeling van de emissies in Amsterdam en prognose richting 2030 en 2050. Bron: CE Delft, Raming Amsterdam klimaatneutraal – update april 2024 50

40

30 trend 2020 20 naar reductiedoel 10

0

2015

2020

2025

2030

Bron: CBS / bewerking O&S

Figuur 8. Ontwikkeling grond­stoffengebruik Amsterdam en prognose richting 2030. Bron: Gemeente Amsterdam, Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

26

Het grond­stoffengebruik in Amsterdam neemt op dit moment onvoldoende af om in 2030 te komen tot een vermindering van 50% van het grond­stoffengebruik. Een aantal structurele knelpunten staat de gemeentelijke reductiedoelen voorlopig nog in de weg. We noemen hieronder de voornaamste.

6.1 Netcongestie Net zoals de meeste andere gemeenten heeft Amsterdam last van netcongestie, vooral voor het afnemen van elektriciteit. Deze netcongestie is ontstaan omdat de vraag naar trans­port­ vermogen op het elektriciteitsnet sneller is toegenomen dan de realisatie van de uitbreiding ervan. Uit meerdere toekomstscenario’s blijkt dat de belasting op het elektriciteitsnet in 2050 3 tot 4,5 keer zo hoog zal zijn als huidige belasting op het net, als de ambities van Amsterdam worden gerealiseerd.13 Het gebrek aan ruimte op het elektriciteitsnet wordt het sterkst gevoeld door bedrijven, omdat de huidige congestiesituatie vooralsnog alleen grootverbruikers raakt. In geval van code rood voor het hoogspanningsnet, dan worden er geen nieuwe (of verzwa­ ringen/uitbrei­dingen van) grootverbruik-aansluitingen vergeven. De komende jaren wordt daarom stevig geïnvesteerd in de verzwaring van het elektriciteitsnetwerk en daarmee het weg­werken van de congestie. De investeringen en de aanleg ervan worden gerealiseerd door TenneT en Liander. Het gaat daarbij de komende jaren om enorme aantallen: vele miljarden worden geïnvesteerd in de aanleg en verbouwing van onder andere 46 elektriciteits­stations, meer dan 2600 elektriciteitshuisjes en duizenden kilo­meters aan middenspannings- en laagspanningskabels onder de grond.

6.2 Onvoldoende alternatieven voor gasverbruik De grootste restemissie in 2030 vindt plaats in de sector diensten (gebouwde omgeving). Deze restemissie komt vrijwel alleen uit gasverbruik. Het gebrek aan (betaalbare) geschikte alternatieve energiebronnen is hier mede debet aan.14 Ook op landelijk niveau blijft de verduurzaming van de elektriciteitsmix achter. Amsterdam is hiervan afhankelijk voor het behalen van de doelstelling. Aan de infra­structuur van waterstof wordt gewerkt maar water­ stof zit niet op een vergelijkbaar snel groeipad als elektriciteit uit zon en wind. Een snelle uitrol van offshore wind zou idealiter vergezeld moeten gaan met snellere kosten­dalingen voor elektrolysers. Maar groene waterstof is vooralsnog veel te duur en de inzet van blauwe waterstof (met afvang- en opslag van koolstof, Carbon Capture and Storage: CCS) is maat­ schappelijk niet onomstreden; hoe zinvol de rol van CCS ook is om industrie door deze moeilijke transitiefase heen te loodsen.15

6.3 Tekort aan technische vakmensen Er is een groot tekort aan vakmensen voor de energie­transitie. Techniek en bouw zijn nu al sectoren die kampen met te weinig personeel en de vraag naar gekwalificeerde mensen zal door de transitie alleen maar toenemen. Onderzoek naar de ontwikkelingen van de circulaire economie laat zien dat ook daar meer mensen nodig zijn. De gemeente Amsterdam bouwt daarom aan een netwerk van werkgevers, brancheorganisaties en opleiders om (zij-)instroom in de sector te faciliteren en bevorderen, bijvoorbeeld met informatiecampagnes, voor-/ schakel­trajecten, bemiddeling van werkzoekenden en financiële regelingen om een (over) stap naar de sector te vergemakkelijken. Bij investeringen in duurzame maatregelen vragen we onze opdrachtnemers mee te werken aan deze maatregelen. In nauwe samenwerking met het opgaveteam Arbeidsmarkt zetten we ons verder ook in om aantrekkelijk te blijven voor het werven en behouden van talent met name voor de tekortsectoren en de strategisch duurzame groeisectoren.16 13 Themastudie Elektriciteit Amsterdam 2.0,gemeente Amsterdam ism Liander, februari 2021 14 Zie ook de mislukte onderhandelingen tussen gemeente Amsterdam, Vattenfall en de woningcorporaties in het kader van Warm Amsterdam. 15 Een snelle energie­transitie.

Niet alleen voor het klimaat!, HCSS, mei 2024 16 Zie ook Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023 -2026 dat op 7 juni 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

27

6.4 Beleidscontinuïteit en -conflicten Voor onze bijdrage aan het behalen van de landelijke doelstellingen op de energie- en grond­ stof­fen­transitie zijn we mede afhankelijk van maatregelen die op Rijks- of EU-niveau genomen moeten worden. Ontwikkelingen daarin zijn niet altijd voorspelbaar, en dat is een extra compli­ cerende factor. We verwachten van private stakeholders dat zij bijdragen aan de benodigde investeringen, en dan is van beleidscontinuïteit wenselijk. Als gemeente kunnen wij hierin de rol spelen van bemiddelaar en lobbyist. Daarnaast staat bijvoorbeeld de huidige bouwopgave op gespannen voet met duurzaamheidsdoelstellingen wegens grootschalige toepassing van beton en staal in de huidige bouw­metho­ den. Om een eerlijker speelveld te creëren moeten biobased en houten materialen beter gewaardeerd worden in landelijke instrumenten. Er is veel energie nodig om van afvalstoffen grond­stoffen te maken. Sterker nog, dit energie­ verbruik in combinatie met het gebruik en opslag van gevaarlijke stoffen maakt van de circulaire industrie (die voorwaardelijk is voor het ontstaan van een circulaire economie) op zichzelf nog geen milieuvriendelijke activiteit.

Bovendien dreigt de circulaire productie zich te ontwikkelen naast de huidige productieketens, waardoor extra druk komt te staan op de toch al schaars beschikbare (milieu-)ruimte in de regio.17 Binnen onze mogelijkheden (en gemeentegrenzen) draagt Amsterdam maximaal bij aan de verduur­zaming van de elektriciteitsmix en spreekt het Rijk hierbij aan op zijn rol. Via onze lobby vragen we het Rijk om passende regelgeving, financiële bijdragen en een daad­krachtig gemeentelijk instrumentarium. Verder anticiperen we in nauwe samenwerking met onze partners op de verwachte ontwikkelingen van gebiedsontwikkeling, aardgasvrije wijken, elektrisch vervoer en duurzame opwekking. Ten slotte stemmen we binnen het programma met netbeheerders en met het Rijk af om investeringen in de toekomst mogelijk te maken en om voorrang te kunnen geven op het aansluiten van functies met maatschappelijke waarde.

17 De economie van de toekomst begint in de delta, College van Rijksadviseurs, juni 2024

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

28

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

29

7. Begroting Tabel 2: Begroting Uitvoeringsagenda: Ondernemend Duurzaam

2023

2024

2025

2026

Bijdrage vanuit coalitie-middelen

1. Voorlichting en communicatie

-

100.000

100.000

100.000

300.000

2. Energiescans

-

250.000

250.000

250.000

750.000

3. Advies- en fixteams

-

-

-

-

-

4. Aanpak grootverbruikers niet zijnde industrie

-

-

50.000

50.000

100.000

5. Gebiedsgerichte aanpak bedrijventerreinen

-

-

100.000

100.000

200.000

6. Branchegerichte aanpak horeca

-

-

50.000

50.000

100.000

7. Vergroenen bedrijventerreinen

-

-

-

-

-

8. Voor 1 januari 2027 alle bedrijven die wettelijke verplichtingen hebben rondom duurzaamheid, minimaal 1x te controleren

-

-

-

-

-

9. Handhaven Label-c

-

-

-

-

-

VZM

Maatregel

Informeren

Ondersteuning

Samenwerken

Reguleren/ handhaven

SUBTOTAAL

1.450.000 2023

2024

2025

2026

Bijdrage vanuit coalitie-middelen

10. Actief aandeelhouderschap

-

-

-

-

-

11. Onderzoek naar industrie van morgen

-

-

-

-

-

12. Creëren randvoorwaarden energie­transitie

-

-

-

-

-

13. Participatie H2A-programma

-

-

-

-

-

14. Kennis & Innovatie tbv industriële energie­transitie

-

-

100.000

100.000

200.000

Stimuleren CO2-reductie

15. Roadmap Energie­transitie Havengebied Amsterdam (REHA)

-

-

-

-

-

Opwek duur­ zame energie

16. Ondersteunen beschikbaarheid duurzame energiebronnen

-

-

-

-

-

VH&I

Stimuleren overgang naar duurzame energiehub

Maatregel

SUBTOTAAL CE18

Ondersteunen circulaire ondernemers en industrie

200.000 2023

2024

2025

2026

Bijdrage vanuit coalitie-middelen

17. Ontwikkelen en versterken van circulaire ecosystemen

Via UAC

Via UAC

Via UAC

Via UAC

-

18. Ondersteuning van circulaire ondernemers

Via UAC

Via UAC

Via UAC

Via UAC

-

19. Stimuleren van circulaire industrie in de haven

Via UAC

Via UAC

Via UAC

Via UAC

-

Maatregel

TOTAAL

1.650.000

18 Zie bijlage voor volledig overzicht

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

30

Bijlage Bijdrage economische zaken aan uitvoeringsagenda Amsterdam circulair 2023 – 2026 Voor de uitvoering van maatregelen CE wordt in zijn geheel gebruikt gemaakt van het budget van Amsterdam Circulair en is geen aanvullend economisch budget gereserveerd. Voor de volledigheid hieronder wél een overzicht van alle maatregelen die vanuit het UAC gefinancierd zullen worden, met in het donker de maatregelen waaraan vanuit deze opgaveagenda mede uitvoering wordt gegeven. Tabel 3: Financiering projecten Circulaire Economie waaraan vanuit Opgaveagenda Ondernemend Duurzaam mede uitvoering wordt gegeven Project

2023

2024

2025

2026

Totaal

€ 230.000

€ 150.000

€ 150.000

€ 530.000

€ 26.000

€ 26.000

Bijdrage PIM NH gericht op CE MKB bedrijven (via EZC)

€ 100.000

€ 220.000

€ 130.000

€ 450.000

Voucher / subsidie regeling voor realisatie circulaire doorbraken

€ 800.000

€ 1.250.000

€ 1.250.000

€ 3.300.000

€ 125.000

€ 125.000

1. Financieringsondersteuning Amsterdam Circular Programma (via EZC) Partnerschap Kopgroep Circulair Financieren

€ 26.000

€ 78.000

2. Kennis en innovatie (ontsluiten/ ontwikkelen) Maakbedrijven | Circulaire Scan

€ 250.000

Voedselverspilling Amsterdamse hotels

€ 17.500

€ 17.500

Circulaire Volwassenheidsmeting

€ 50.000

€ 50.000

Innovatie Estafette (via Stedelijke Innovatie)

€ 50.000

€ 125.000

€ 20.000

€ 500.000

€ 125.000

€ 125.000

€ 425.000

3. Fysieke ruimte Textielhub Betaalbare fysieke ruimte voor circulaire ondernemers

€ 520.000 € 100.000

€ 100.000

€ 200.000

4. Arbeidsmarkt Bijdrage Amsterdam Circular Workspace | MBO & MKB match

€ 100.000

€ 100.000

€ 100.000

€ 300.000

Academie/leergang voor aannemers om biobased te isoleren

€ 35.000

€ 35.000

€ 35.000

€ 105.000

€ 125.000

€ 125.000

€ 125.000

€ 425.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 30.000

€ 2.176.000

€ 2.266.000

€ 2.025.000

€ 6.680.500

5. Marktvraag In-residence programma Open Evenementen

€ 50.000

6. Zichtbaarheid Ondernemersdiner Totaal

€ 213.500

Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam

31

Colofon Uitvoeringsagenda: ondernemend duurzaam Datum Maart 2025 Fotografie Edwin van Eis Beeldbank gemeente Amsterdam Uitgave Gemeente Amsterdam Website www.amsterdam.nl

TOD25010

Ontwerp Today