3. TOD22030_Blokhuismiddelen_eindverslag_A4_V6-PRINT.pdf

Amsterdam-Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

Inhoudsopgave Blokhuismiddelen in Amsterdam-Amstelland

3

Economisch daklozen

4

Jongvolwassenen8 Maatschappelijke opvang/beschermd wonen

13

Innovatie ondersteuning

16

Aantallen18 Betrokken partijen

19

Colofon20

Blokhuismiddelen in Amsterdam-Amstelland

Eind 2020 stelde het Rijk in het kader van het Landelijk Plan van Aanpak dakloosheid “Een (t)huis een toekomst” de zogenaamde Blokhuismiddelen beschikbaar. Amsterdam heeft toen € 47 miljoen gekregen. Dit bedrag was beschikbaar voor anderhalf jaar om extra in te zetten op ondersteuning van de groeiende groep dak- en thuislozen. In deze uitgave leest u hoe we in Amsterdam en de regio voor ruim 1900 mensen extra, uiteenlopende vormen van tijdelijke ondersteuning hebben georganiseerd en welke innovaties we hebben ingezet. We laten ook enkele mensen zelf aan het woord over hun ervaringen. Amsterdam en de regiogemeenten hebben samen met zorgaanbieders invulling gegeven aan de inzet van de Blokhuismiddelen. Er is extra ondersteuning georganiseerd voor zowel economisch daklozen als voor mensen die in aanmerking komen voor maatschappelijke opvang/beschermd wonen. Daarnaast is geïnvesteerd in de kwaliteit van de opvang en innovatie van begeleiding. Ontwikkelingen die ook na het stoppen van de Blokhuismiddelen een positieve invloed op de doelgroep zullen houden. De bijzondere omstandigheden van de covidpandemie zorgden voor extra uitdagingen en kansen. Zoals de landelijke covidmaatregelen die in de uitvoering moesten worden nageleefd en een hoog ziekteverzuim. Omstandigheden die enorm veel inspanning vroegen

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

van zorgaanbieders om toch die extra ondersteuning te kunnen bieden. De krapte op de arbeidsmarkt maakte de uitdaging nog groter. Kansen waren er gelukkig ook. Zoals leegstaande hotelkamers waarover we in gesprek zijn gegaan met de hoteleigenaren en waardoor we veel economisch daklozen tijdelijk een kamer hebben kunnen bieden. Mede door covid zijn veel van de maatregelen langzamer op gang gekomen dan verwacht. In Amsterdam hebben we daarom met instemming van het Rijk de inzet van de middelen verlengd. De meeste activiteiten zijn eind 2022 afgerond. Een aantal heeft een wat langere doorloop omdat bijvoorbeeld begeleidingstrajecten nog moeten worden afgerond of omdat voor de inzet van (begeleidings)middelen eerst nog een pand of woningen moeten worden opgeleverd. Omdat er geen nieuwe activiteiten meer zullen starten en de inzet van de middelen helder is, geven we daar nu inzicht in. Daar komt bij dat er vanaf 2022 opnieuw extra middelen van het Rijk ter beschikking zijn gekomen. In het regeerakkoord is landelijk structureel € 65 miljoen opgenomen. Het is nog niet duidelijk hoe deze middelen zullen worden verdeeld. Wel is duidelijk dat er beduidend minder dan € 47 miljoen ter beschikking zal komen voor Amsterdam en de regio. In de te maken keuzes voor de besteding zullen we varen op de ervaringen die we met de Blokhuismiddelen hebben opgedaan.

3

Economisch daklozen

Voor economisch daklozen zijn diverse vormen van extra, tijdelijke, woonplekken georganiseerd. Door zekerheid op deze tijdelijke plek, krijgen zij de rust om zelf op zoek te gaan naar een duurzame woonoplossing.  Tijdelijk onder dak: woningcorporaties hebben 200 renovatie- en sloopwoningen toegezegd om economisch daklozen in tweetallen tijdelijk te kunnen laten wonen. Er zijn hiermee inmiddels 249 daklozen onder dak gebracht.  Uitbreiding met 75 plekken van Onder de Pannen in Amsterdam en nieuw gestart in de regiogemeenten. Onder de pannen is tijdelijke kamerhuur door een economisch dakloze bij een particulier.  Met hoteleigenaren van door Covid leegstaande hotels zijn afspraken gemaakt waarmee voor 200 economisch daklozen kamers beschikbaar kwamen.  Begeleiding van 110 economisch daklozen op passantenpensionplekken (start in 2023 na oplevering nieuwe locatie).

Tijdelijk Onder Dak

Via het project Tijdelijk Onder Dak kunnen mensen die door werkloosheid, ziekte of echtscheiding dakloos zijn geworden, een jaar lang een woning huren die op de sloopof renovatielijst staat. Of eigenlijk: voor de helft een woning huren, want deze wordt altijd gedeeld met een lotgenoot. Zo krijgen mensen de rust om aan een stabiele toekomst te werken. De afgelopen jaren groeit het aantal mensen met een woonprobleem. En door het aanhoudende en groeiende woningtekort wordt deze groep alleen maar groter. Het programma Tijdelijk Onder Dak is gericht op woningzoekenden die geen grote spaarpot of een hoog inkomen hebben en door bijvoorbeeld een scheiding of faillissement plotseling hun woning zijn kwijtgeraakt. Ze zijn gemotiveerd om actief aan de eigen situatie te werken, maar ze verdienen niet genoeg om een woning te kopen of in de vrije sector te huren. En staan niet lang genoeg ingeschreven bij WoningNet om voor een woning in aanmerking te komen. Zij komen niet in aanmerking voor daklozenopvang omdat hun problematiek daarvoor niet zwaar genoeg is. We zien echter dat de hulpvraag vaak groot is omdat na maanden zoeken er geen woonoplossing is gevonden en andere problemen opkomen zoals beginnende schulden, verlies van werk en psychische problemen.

Gelijktijdig zien we dat bij de Amsterdamse woningcorporaties jaarlijks enkele honderden woningen vrijkomen waarbij het nog wel even kan duren voordat deze worden gesloopt of gerenoveerd. Intussen kunnen de woningen niet via WoningNet worden verhuurd worden. De gemeente Amsterdam, woningcorporaties de Alliantie, de Key, Rochdale, Stadgenoot, Ymere en De Regenboog Groep sloegen de handen ineen om met Tijdelijk Onder Dak een nieuwe vorm van tijdelijk wonen te realiseren voor economisch daklozen met als doel te voorkomen dat deze mensen langdurig dakloos en in een neerwaartse spiraal raken. Corporatiewoningen worden tegen een sociale huurprijs verhuurd aan twee personen. De Regenboog Groep selecteert en matcht deze huurders en ondersteunt hen in nauwe samenwerking met maatschappelijk werk op meerdere leefgebieden. Er wordt een doorstroomplan gemaakt gericht op het vinden van een duurzame woonplek en mensen worden zo nodig geholpen bij het oplossen van schulden en (her)vinden van werk. Na maximaal een jaar moet de woning weer worden verlaten. Tot dusver hebben 249 mensen via Tijdelijk Onder Dak een woning gevonden. Van de 82 huurders die uitstroomden, vond tweederde een vaste of tijdelijke woning.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

5

Fadoua: “Ik heb mezelf het afgelopen jaar ontdekt: ik ben een dappere vrouw.” Fadoua werd na een scheiding dakloos en had geen werk. “Ik was gebroken. Het verdriet van een scheiding maakt je kapot. En dan moet je vanaf nul beginnen: je hebt geen baan, geen huis, geen kinderen. Je bent helemaal alleen en niet jong meer. Ook weet je opeens wat het is om geen onderdak te hebben. Het is niet eens uit te leggen, zo hard is het. En je moet jezelf buiten gevaar zien te houden als vrouw. Gelukkig waren er de instanties.” De afdeling Werk, Participatie en Inkomen (WPI) van de gemeente Amsterdam verwees Fadoua naar De Regenboog Groep en sindsdien is er veel gebeurd. Vanaf december vorig jaar huurt ze via Tijdelijk Onder Dak samen met een ander vrouw tijdelijk een woning van een van de samenwerkende woningcorporaties. Haar eigen ruimte en koken voor zichzelf vindt Fadoua fijn, maar ze benadrukt het állerbelangrijkste: “Ik voel me eindelijk veilig.” En sinds april heeft Fadoua, mede met ondersteuning van De Regenboog Groep bij het sollicitatieproces, een baan als secretaresse. Ondanks dat Fadoua het erg naar haar zin heeft op haar werk en het goed gaat, solliciteert ze door. “Als ik meer verdien, kan ik beter reageren op woningen. Hier ben ik elk moment dat het kan mee bezig. Voor mij ligt de oplossing in hard werken, zodat ik goed huur kan betalen.

De contracten van mijn baan en huis lopen in dezelfde periode af en dat is spannend”. Maar dan geven de mensen van De Regenboog Groep me kracht door te zeggen dat ze me blijven helpen en het goedkomt. Voor hen ben ik zo dankbaar.” Volgens Malika, medewerker van Tijdelijk Onder Dak, is Fadoua een heel eind onderweg en is haar perspectief op een eigen woning in of buiten Amsterdam enorm toegenomen: “Van iemand die zich steeds meer terugtrok met toenemende lichamelijke klachten, is ze gegroeid naar een opgewekte vrouw met meer zelfvertrouwen en geloof in een positieve toekomst.” *De naam Fadoua is om redenen van privacy gefingeerd.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

De regio aan zet

De Blokhuismiddelen zijn een stimulans geweest om op nieuwe, creatieve manieren stabiele woonplekken voor economisch daklozen in de regio te realiseren. Amstelveen, Uithoorn, Diemen, Ouder-Amstel en Aalsmeer hebben hiervoor gezamenlijk een plan gemaakt. Vanaf maart 2021 zijn de volgende opvangplekken gerealiseerd. Alle economisch daklozen in deze opvangplekken worden begeleid door De Regenboog Groep.  Onder de Pannen Hierbij huren economisch daklozen een kamer bij een particulier. Ze krijgen daarbij passende ondersteuning en begeleiding gericht op een (duurzaam) vervolg. Dit is inmiddels gestart in Amstelveen en Uithoorn en is in voorbereiding in Aalsmeer, Diemen en Ouderkerk aan de Amstel.  Parentshouse Dit zijn gedeelde, tijdelijke woningen voor drie gescheiden ouders. Deze woningen zijn geschikt voor ouders om hun kinderen in te ontvangen en eventueel te logeren te hebben.  Passantenpensions In Amstelveen zijn op twee locaties passentenpensionplekken gerealiseerd. Eén van de locaties was leegstaand vastgoed dat zo mooi voor deze doelgroep ingezet kon worden.  Hotelkamers In coronatijd konden we hotelkamers goed huren omdat ze toen leeg stonden. Inmiddels is dit niet meer zo makkelijk, maar worden ze desondanks nog steeds gehuurd en ingezet voor de opvang van economisch daklozen omdat op andere plekken te weinig ruimte is om mensen te plaatsen.

Er zijn ook nog opvangmogelijkheden in voorbereiding:  Eengezinswoningen in Uithoorn en Aalsmeer Zowel in Aalsmeer als Uithoorn is er een woning in het bezit van de gemeente die moet worden opgeknapt. Na het opknappen worden deze woningen tijdelijk ingezet om economisch daklozen op te vangen. Er worden 2 huishoudens per woning geplaatst.  Hodeswoningen in Diemen In Diemen zijn voor de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne verplaatsbare modulaire woningen aangeschaft. Deze hebben een verwachte levensduur van minstens 15 jaar. Het is de bedoeling dat deze woningen op termijn beschikbaar komen voor andere doelgroepen waaronder dakloze huishoudens.

6

 Kantoorpand In Aalsmeer komen waarschijnlijk 7 plekken in een leegstaand kantoorpand beschikbaar. De bedoeling is om een huurcontract van 5 jaar af te sluiten en hier dan economisch daklozen te huisvesten.  Woonunits Er worden 30 woonunits in Duivendrecht/Ouderkerk aan de Amstel gerealiseerd door de gemeente Amsterdam. De begeleiding wordt (deels) door de regio Amstelland betaald vanuit de Blokhuismiddelen. Dit moet leiden tot een lagere bezetting in hotels. Omdat het niet iedereen lukt om binnen een jaar uit te stromen naar een duurzame vervolgplek, bieden in sommige gevallen de Amstelland gemeenten daarna zelf nog extra maatwerkopvang.

Quotes vanuit het regionale klanttevredenheidsonderzoek “I do really want to thank Amstelland that helped me get through my ordeal and get up again to continue my life and I wish the housing contract had been extended for a longer period so that I can find an alternative because it is difficult to find any nowadays.” “Ik waardeer de steun, je wordt serieus genomen en tijd wordt voor je gemaakt om je problemen op te lossen.” “Ik waardeer alle hulp die ik krijg om mezelf weer in mijn eigen kracht te zetten.” “Zeer betrokken. Eerlijkheid over situatie. Goed aangevoeld wanneer ik toe was aan vervolg stappen.” “Many thanks to Amstelland Rainbow Group and more who stood by my side to overcome the housing problem.” “I really appreciate the view about guidance and counselling that helped me solving the problems. Peers that were led by the best counselours like Marian.”

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

7

Jongvolwassenen

Voor Jongvolwassenen is een breed palet van extra ondersteuning gerealiseerd: van tijdelijke uitbreiding van bestaand aanbod tot vernieuwende samenwerking rondom aansluiting Jeugdzorg op maatschappelijke opvang/ beschermd wonen.  Kamers met Aandacht en Onder de Pannen: kamerhuur bij particulieren voor circa 30 jongvolwassenen.  Verbetering aansluiting Jeugdzorg en maatschappelijke opvang/beschermd wonen: tijdelijke uitbreiding capaciteit voor jongvolwassenen in beschermd wonen en samenwerking van zorgaanbieders en jeugdzorgorganisaties voor onder andere de ontwikkeling en uitvoering van de ‘brugmodule’. Hiermee kunnen 60 jongvolwassenen uitstromen uit Jeugdzorg.  Op Adem: tijdelijk aanbod voor opvang van 4 kwetsbare meiden.  Tijdelijk 5 extra plekken voor jongeren met autisme.  Tijdelijk 34 opvangplekken voor jongvolwassenen.

Brug tussen Jeugdhulp met verblijf en MOBW

In Amsterdam hebben we de ambitie een soepele overgang te organiseren voor jongeren die gebruikmaken van Jeugdhulp met verblijf naar de maatschappelijke opvang of beschermd wonen (MOBW). Vaak is de stap naar zelfstandigheid op het 18e jaar te groot voor deze groep jongeren, met veelal een fors verleden in de Jeugdhulp. De jongeren zijn gebaat bij een passende vervolgplek waar ze verder kunnen werken aan hun ontwikkeling. We willen voorkomen dat deze nogal kwetsbare groep jongeren uit zorg gaat, om zich op latere leeftijd met complexe problemen opnieuw te melden bij hulpverlenende instanties. Op dit moment speelt voor een deel van de Jeugdhulpjongeren dat de overgang naar volwassenheid niet soepel genoeg verloopt omdat regulier aanbod niet volstaat, of omdat er onvoldoende passende plekken beschikbaar zijn. Met het project Brug tussen Jeugdhulp met verblijf naar MOBW ontwikkelen we een stevige en sluitende aanpak waarbij expertise vanuit Jeugdhulp en MOBW wordt samengebracht. Er wordt door Jeugdhulpaanbieders, MOBW-aanbieders en de gemeente gewerkt aan een tijdige voorbereiding van de jongere op alle leefdomeinen, eenvoudige toegangsprocessen en passende begeleiding voor een soepele overgang. Voor de aanpak en voor tijdelijk extra capaciteit maken we gebruik van de incidentele Blokhuismiddelen.

In 2022 werken we aan de uitstroom van minimaal 60 jongeren vanuit Jeugdhulp naar MOBW. Via het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen is een aanzienlijke hoeveelheid woningen geregeld. In 2022 verwachten we in totaal 849 woningen, waarvan 145 voor jongeren. Met het beschikbaar komen van extra woningen, kunnen meer jongeren uitstromen van Jeugdhulp naar MOBW. Bestuurlijk is aan jongvolwassenen prioriteit gegeven en in de nieuwe contractperiode wordt de Brug tussen Jeugdhulp met verblijf en MOBW een vaste werkwijze.

Wat is de brugmodule? Met de brugmodule wordt maatwerk geboden aan de jongere in de overgang tussen Jeugdhulp met verblijf en MOBW. Soms is verlenging van Jeugdzorg expertise nodig om de overstap te vergemakkelijken en soms is MOBW inzet nodig in de Jeugdhulp om alvast toe te werken naar meer zelfstandigheid. De kans op succesvol herstel wordt hiermee vergroot.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

9

Een soepeler overstap naar zelfstandigheid

Een vertrouwde volwassene én tijd. Dat helpt jongeren bij de overgang van jeugdhulp naar maatschappelijke opvang of beschermd wonen. Specialistisch ambulant hulpverlener Renée Besseling van Levvel blijft jongeren begeleiden als ze al niet meer bij Levvel wonen. Zo kunnen jongeren in hun eigen tempo de stap naar zelfstandigheid zetten. “Bij Rohan* (22) duurde het twee jaar voordat hij me vertrouwde. “Jij begrijpt me niet”, zei hij. Zijn wantrouwen komt ergens vandaan. Al jong werd hij uit huis geplaatst, hij had al een reeks hulpverleners gezien in zijn leven. Een betrouwbare volwassene die langer bij hem betrokken bleef, kende hij niet. “Mijn ervaring met mensen en instellingen is de jouwe niet”, zei Rohan. Ik snap dat, want hij heeft al vaker de deksel op z’n neus gekregen. Wat ik van instanties ook begrijp, omdat hij soms onbereikbaar is en belangrijke informatie te laat of verkeerd inlevert. Professionals haken af vanwege zijn vermeende gebrek aan motivatie. Hij stelt dat een instelling hem alleen maar begeleidt omdat ze geld voor hem vangen.

Klik Omdat het zo lang duurde om zijn vertrouwen te winnen, is het fijn dat ik hem nog kan blijven begeleiden nu hij de overstap maakt van begeleid wonen bij Levvel naar meer zelfstandig wonen bij HVO-Querido. We konden afspraken maken met de Kredietbank en nu komt hij in aanmerking voor een woning bij HVO-Querido voor hem, zijn vriendin en hun baby’tje. Voor de jongeren die ik begeleid, ben ik de grote zus of moederfiguur die hen ontbreekt. Het gaat om de klik. En die klik nemen we mee in een volgende stap. Zo kan ik nu de brug slaan tussen Rohan en de begeleiders in de nieuwe situatie bij HVO-Querido. Hij kan in zijn eigen tempo de veranderingen doorlopen op weg naar meer zelfstandigheid. Daarnaast neem ik mijn kennis vanuit de specialistische jeugdhulp mee.

Achttien Juist bij jongeren die al vaak zijn uitgevallen, is de band met een hulpverlener belangrijk. Stel je voor: je bent achttien en je werkt toe naar uitstroom uit de jeugdhulp. Je moet je geld verstandig beheren, het dag- en nachtritme op orde hebben, een opleiding of werk zoeken en volhouden. Jongeren die van de jeugdhulp de overstap maken naar de maatschappelijke opvang of beschermd wonen hebben daarnaast ook nog te maken met een nieuwe woonsituatie en hulpverleners die je nog niet goed kent.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

Eyeopener Door de Brugmodule zorgen we voor een doorgaande lijn in begeleiding. Jongeren houden nog een tijdje dezelfde vertrouwde hulpverlener, van wie ze fouten mogen maken en die weet waar de pijnpunten zitten. Het geeft mij en hen de tijd om contact tussen de nieuwe begeleiders te bevorderen en de jongeren de goede kant op te bewegen in het tempo dat hen past. Ik ben ervan overtuigd dat door maatwerk uiteindelijk meer jongeren die stap beter kunnen maken en uiteindelijk sneller helemaal zelfstandig kunnen wonen. Dat scheelt in de kosten. Maar vooral is het voor jongeren een eyeopener dat de maatschappij je heus wel wil voorthelpen. En dat een jongere dat prima kan. Die winst is de investering dubbel en dwars waard.” *De naam Rohan is om redenen van privacy gefingeerd.

Jong en dakloos

Wel werk, maar geen dak boven je hoofd. Veel Amsterdammers verkeren in deze situatie. Waaronder ook vaak jongvolwassenen en jongeren. Ondertussen zit de Amsterdamse woningmarkt op slot. Alleen als je een hoog inkomen hebt of jarenlang bij WoningNet staat ingeschreven, maak je kans op een huis in de stad. Veel woningzoekenden staan dus letterlijk op straat. Noodgedwongen verblijven zij bij vrienden, slapen in hun auto of op de camping. Omdat er geen sprake is van psychischeof verslavingsproblematiek, bestaat voor hen geen of nauwelijks opvang.

Onder de Pannen Met het project Onder de Pannen bieden we hen tijdelijk onderdak bij een stadsgenoot die een kamer over heeft. Zo wordt afglijden voorkomen en kan iemand vanuit een stabiele basis werken aan een toekomstperspectief. Want als je elke dag stress hebt van het moeten vinden van onderdak, kom je niet meer aan leven en een toekomst opbouwen toe. Vanuit De Regenboog Groep bieden we hierbij ondersteuning om binnen het jaar structurele woonruimte te vinden. Iedereen die een kamer over heeft, kan zich aanmelden als verhuurder. Bijzonder aan het project zijn de goede afspraken tussen de gemeenten, de Belastingdienst en woningcorporaties. Hierdoor kan de verhuurder een kamer verhuren zonder gekort te worden op eventuele toeslagen. Zo verandert een lege kamer in een kans voor de één en een financieel extraatje voor de ander.

10

Het succes van Onder de Pannen (de kwaliteit van de matching, de impact, de groei van het project) hangt voor een groot deel af van het aantal, de diversiteit en de kwaliteit van de verhuurders. We zijn gestart met een brede werving, gericht op alle Amsterdammers die een kamer over hebben in huis. Hierbij blijken drie belangrijke motivaties mee te spelen: de financiële prikkel (een extraatje per maand erbij verdienen), iets goeds willen doen voor een ander (waardering sociaal contact, verminderen eenzaamheid) en daarmee de problematiek van dakloosheid verminderen en tenslotte geldt voor duoaanmelders (een verhuurder met al een huurder uit het eigen netwerk) dat zij graag een bekende die in de problemen is geraakt willen helpen via deze formele route. We zien dat ruim de helft van de huurders doorstroomt naar duurzame huisvesting. Een deel vindt een tijdelijke woning en een klein deel gaat terug naar een plek in het eigen netwerk. Daarmee levert het project een belangrijke bijdrage aan het voorkomen van dakloosheid. Inmiddels doen verschillende andere gemeenten in Nederland mee met het initiatief. Filmpje over Onder de Pannen: https://www.youtube.com/watch?v=Eot-pB-2VgY&feature=emb_logo

Claudia* (23) mag best even bij Paula (67) wonen

Het huis van Paula is groot. Ooit woonde ze er met haar man en twee opgroeiende kinderen. Ze gingen uit elkaar, de kinderen vlogen uit. Maar sinds een maand heeft ze een huisgenoot: Claudia die dakloos is geraakt. “Ik ben zo bevoorrecht, ik heb al zoveel gehad. Ik wilde wat terugdoen.”

Foto: Bas Evers

zit te barbecueën in je tuin.” En zo kwam Claudia op haar pad. Die hunkerde naar een eigen plek, nadat ze al ruim een half jaar dakloos was.

Paula is ondernemer en zag haar inkomsten in één klap wegvallen door corona. Kon ze misschien een kamer verhuren aan iemand die dakloos is? Want zeg nou zelf, benadrukt Paula, het is ongehoord dat een dak boven je hoofd niet vanzelfsprekend is. Maar ze zag ook op tegen het verhuurgedoe. Wie moet je dan op kamers nemen? Mag het wel van de woningcorporatie? Word je niet gekort op je huurtoeslag?

Eindelijk weer ademhalen

Een goede match

Verwachtingen uitspreken

Onder de Pannen neemt al die zorgen uit handen en regelt een goede match. Paula: “Ze hebben me uitgebreid maar delicaat bevraagd, want het is belangrijk dat je bij elkaar past. Stel je bent vegetariër. Dan wil je niet iemand die de hele dag

Hebben ze het goed samen? Paula: “We hebben allebei ons eigen leven. Je leert elkaars ritme kennen en ook wanneer het handig is dat de een kookt of de ander doucht.” Claudia: “We vinden het allebei belangrijk om uit te spreken wat je van

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

Claudia hopte van de ene bank naar de andere toen ze door omstandigheden haar huis kwijtraakte. “Het is een heel moeilijk tijd geweest. Het was overleven. Ik was alleen maar bezig met: waar kan ik heen, bij wie kan ik slapen, waar laat ik mijn spullen, hoe kom ik hier uit?” Bij Paula kan ze weer ademhalen, en weer nadenken over hoe ze verder moet.

11

elkaar verwacht. Als er iets is, kunnen we dat tegen elkaar zeggen.” Paula: “Het is gezellig, we houden elkaar een beetje in het oog, je bent allebei niet meer alleen.”

Gewoon fijn Claudia kan een jaar bij Paula blijven. Paula: “Natuurlijk ga ik het enorm jammer vinden als ze straks weer weggaat. Maar dat gemis wordt ruimschoots gecompenseerd. Want juist omdat ze bij mij kan wonen, krijgt ze de rust om haar leven weer op de rails te krijgen.” Claudia is, samen met maatschappelijk werk, actief aan het reageren op jongerenwoningen en hoopt snel een plek te vinden. Paula weet nu al dat ze na Claudia weer iemand onder de pannen gaat brengen. “Ik vind het een succes. Het is gewoon fijn om iets te kunnen doen voor de ander. Dan gaat het ook goed met jezelf.” *De naam Claudia is om redenen van privacy gefingeerd.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

12

Maatschappelijke opvang/ beschermd wonen

Voor mensen die in aanmerking komen voor maatschappelijke opvang/ beschermd wonen is bestaand aanbod tijdelijk uitgebreid en zijn voor mensen die nog niet in de opvang zijn geplaatst vernieuwende vormen van ondersteuning ontwikkeld en uitgevoerd.  Wachtlijstbegeleiding: ruim 500 mensen die wachten op een plek in de maatschappelijke opvang/beschermd wonen krijgen tijdens het wachten begeleiding gericht op herstel, toeleiding naar werk en voorkomen van terugval.  Trajecten begeleid thuis: ca 150 mensen met een beschikking MOBW die in beeld zijn bij de Buurtteams krijgen ambulante ondersteuning.  56 leegstaande plekken in (voormalige) opvanglocaties zijn tijdelijk ingezet voor MOBW.  Voor circa 200 cliënten wordt een jaar begeleiding gefinancierd.

Stedelijke Netwerkondersteuning en wachtlijstbegeleiding MOBW Kunnen we op een vernieuwende manier mensen begeleiden die op de wachtlijst MOBW staan zodat zij al tijdens hun wachttijd aan herstel werken en met een minder intensieve vorm van MOBW toekunnen? Dat was 1 van de doelstellingen met de Blokhuismiddelen. De MOBW-partners Cordaan, HVO-Querido, Leger des Heils, PerMens en Timon zijn hiermee aan de slag gegaan en hebben veel bereikt.

Resultaten

 Op 1 augustus 2022 hebben meer dan 500 Amsterdammers begeleiding ontvangen tijdens het wachten op een plek in de MOBW.  De vanuit de praktijk ontwikkelde herstel- ondersteunende werkwijze, genaamd Netwerkondersteuning is beschreven in een werkboek en we maken een eenmalig magazine om geïnteresseerden kennis te laten maken met de werkwijze.  Er is een opleidingsplan opgesteld en er worden momenteel 12 ervaren netwerkondersteuners (begeleiders uit het project) opgeleid tot trainer van de werkwijze netwerkondersteuning. In oktober 2022 start een 2e train de trainer training, waarin nogmaals 12 trainers worden opgeleid uit de 4 betrokken organisaties. Hiermee kan de werkwijze verder worden ingebed en is deze overdraagbaar naar andere organisaties zoals bijvoorbeeld de buurtteams.  Vanaf de start zijn er 2 ervaringsdeskundigen betrokken bij het project. Zij bieden ondersteuning in verschillende trajecten en voorzien begeleiders van advies (zowel individueel als in de periodieke casuïstiek besprekingen). We betrekken actief het bestaande netwerk Het netwerk wordt in kaart gebracht en er wordt bekeken of het aangevuld kan of moet worden. We maken actief contact met naasten, herstellen contacten en we betrekken naasten bij de zorg voor de Amsterdammer.

We begeleiden tijdens het wachten We pakken hulpvragen vroegtijdig op waarmee we voorkomen dat problemen erger worden en er hopelijk in het vervolgtraject minder intensieve zorg nodig is. Acute zaken worden opgepakt als dit nodig is, zodat een plaatsingstraject niet stagneert.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

14

We stemmen de zorg onderling af We zorgen dat zaken niet dubbel worden gedaan of blijven liggen omdat er gedacht wordt dat een ander het oppakt. De verschillende betrokkenen vullen elkaar aan en we maken gebruik van ieders expertise. We buigen waar mogelijk de woonvraag om We leggen alternatieven woonopties voor de wachtlijst MOBW voor, waardoor de Amsterdammer zelf een keuze kan maken op basis van alle informatie. We doen kennis op over de doelgroep We doen veel kennis op over onze doelgroep en gebruiken die om deze doelgroep verder te helpen. Filmpje over Stedelijke Netwerkondersteuning en wachtlijstbegeleiding MOBW: https://www.youtube.com/watch?v=rmlo1gfgwEg

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

15

Innovatie ondersteuning

Een deel van de Blokhuismiddelen is benut voor innovatie om daarmee de kwaliteit en effectiviteit van de ondersteuning te verbeteren.  Begeleiders krijgen opleidingen in herstelgerichte methodieken en het betrekken en activeren van netwerken rondom cliënten en in toeleiding naar werk. Deze vernieuwende methodieken zijn als eerste toegepast in de wachtlijstbegeleiding en worden daarna op steeds meer plekken doorgevoerd waar dak- thuislozen worden begeleid.  IPS trajecten (Individuele Plaatsing en Steun): voor 50 mensen is het mogelijk eenmalig een intensief en al methodisch beproefd traject binnen de GGZ voor toeleiding naar werk in te zetten. Vernieuwend is de nieuwe doelgroep, namelijk cliënten beschermd wonen, die hiervoor in aanmerking komt.  Realisatie van een 24-uursopvanglocatie in een prikkelarme omgeving. Deze locatie wordt ontwikkeld voor 30 mensen die al verblijven in opvanglocaties maar daar door de drukte van de stad ontregeld raken. Hierdoor veroorzaken zij overlast en zijn begeleiders voortdurend bezig met het opleggen van gedragscorrigerende maatregelen. Op deze nieuwe locatie, die over enkele jaren opgeleverd wordt, komen zij tot rust en kan de begeleiding zich richten op herstel.  Begeleiding van mensen die komen te wonen in woningen op een nog te realiseren locatie (in 2023/2024). Hier worden zowel een 24-uursopvanglocatie als woningen ontwikkeld.

Door de nabijheid van de 24-uurslocatie is vertrouwde begeleiding dichtbij en beschikbaar waardoor de stap naar zelfstandig wonen laagdrempeliger wordt. De verwachting is dat hierdoor het traject in de 24-uursopvang kan worden bekort. Dit concept van wooncirkel willen we op zoveel mogelijk plekken in de stad gaan realiseren.  Bewonerscorporaties. Aanbieders hebben een concept ontwikkeld voor vormen van zelfbeheer passend voor de MOBW-doelgroep. Dit concept ligt klaar om in de praktijk te brengen als een locatie gevonden wordt die zich hiervoor leent.

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

Work First

Werk is voor veel mensen een deel van hun identiteit. Het geeft invulling aan de dag en aan hun bestaan. Ze zijn trots, ze bereiken en betekenen iets en voelen zich nuttig. Werk is voor veel mensen belangrijk om zich goed te voelen. Veel van de cliënten in de MO/BW werken echter niet of volgen geen dagbesteding, terwijl dit een positieve bijdrage zou kunnen leveren aan hun kwaliteit van leven, zingeving en voldoening. Sommigen willen graag aan de slag maar hebben te maken met stigma en/of de drempel is te hoog. Met Work First zetten we daarom in op het trainen van persoonlijk begeleiders op het gebied van kennis, motivatie, stigma en motiverende gesprekstechnieken zodat ze hun cliënten beter kunnen stimuleren om aan dagbesteding deel te nemen of werk te zoeken.

Trainingsprogramma Met het Work First programma ontwikkelen we een trainingsprogramma voor alle begeleiders in de MOBW in Amsterdam. Daarnaast willen meerdere partners het trainingsprogramma breder inzetten. De Regenboog Groep gaat bijvoorbeeld ook hun vrijwilligers trainen. De training bestaat uit drie verschillende thema’s: kennis, stigma en methodiek. Elk thema wordt door een werkgroep bestaande uit deelnemers van de betrokken partners uitgewerkt tot een volledig onderdeel van het trainingsprogramma. Zo worden de verschillende ervaringen en inzichten van alle partijen meegenomen. Ook zijn er ervaringsdeskundigen betrokken bij het ontwikkelproces. De drie werkgroepen ronden hun deelprojecten bijna af. In het najaar van 2022 wordt een aantal trainers per organisatie getraind zodat in 2023 alle organisaties zelf de training kunnen aanbieden aan hun medewerkers. Of zoals een ervaringsdeskundig zei: “Hoe mooi is het als meer mensen gemotiveerd kunnen worden richting werk.” Het Work First project is een samenwerking tussen Per Mens, Cordaan, het Leger des Heils, de Gemeente Amsterdam, Roads, De Regenboog groep en HVO-Querido (coördinatie van het project).

17

Aantallen Economisch daklozen

Jongvolwassenen

Innovaties

Aantal

Aantal

Onderwerp

Amsterdam Aantal

Onderwerp

Onderwerp

249

Tijdelijk Onder Dak (sloopwoningen)

30

Kamers met Aandacht/Onder de Pannen

50

IPS trajecten

75

Onder de Pannen

60

Uitstroom Jeugdzorg

30

Prikkelarme voorziening

200

Opvang in hotels

43

Opvangplekken

110

Passantenpension

Maatschappelijke opvang beschermd wonen

Regio Aantal

Onderwerp

20

Onder de Pannen

14

Opvang huishoudens

73

Passantenpensions

30

Opvang in hotels

..

Inzet deel van modulaire woningen opvang Oekraïners

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

Aantal

Onderwerp

500

wachtlijstbegeleiding

150

Ambulante trajecten mensen in beeld bij Buurtteams

56

Opvangplekken volwassenen

200

Cliënten individueel begeleid wonen

18

Betrokken partijen Gemeente Amsterdam

Belangenbehartigers

 Onderwijs, Jeugd en Zorg  GGD  WPI  Wonen  Vastgoed

 Groot MO overleg

Regiogemeenten  Aalsmeer,  Amstelveen  Diemen  Ouder-Amstel  Uithoorn

Buurtteams Amsterdam

Uitvoerende partijen  Boomerang Zorg  Combiwel  Cordaan  De Regenboog Groep  Elandstraat  Heeren van Zorg  HVO-Querido  Kamers met Aandacht  Kamers met Kansen  Leger des Heils  Levvel  Multiplus Zorg  PerMens  Roads  Team ED  Timon

Woningbouwcorporaties  Ymere  Woningstichting Stadgenoot  Woningstichting Eigen Haard  De Alliantie  Woonstichting Lieven de Key

Amsterdam Amstelland biedt perspectief Inzet Blokhuismiddelen 2021-2022

19

Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Amsterdam, afdeling Zorg ism de gemeente Amstelveen, De Regenboog Groep en HVO Querido, Merel van Dorp September 2022 Vormgeving: Today