3. Stadsdeeladviezen AAV.pdf

Adviesaanvraag college aan dagelijks bestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting

Volkshuisvesting Wonen Datum behandeling staf WH 16 januari 2023 Datum adviesaanvraag: 13 februari 2023 Deadline ontvangst advies: 31 maart 2023 Advies mailen naar: aanpakvollkshuisvesting@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: Bijlagen: 1. Inspraakvoorstel Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting incl bijlagen Portefeuille: Directie:

Heeft er consultatie vooraf plaatsgevonden?

1. In september- oktober zijn alle stadsdeelcommissies bezocht; 2. In het BOSS van 5 december 2022 is een concept versie besproken met stadsdeelbestuurders; 3. In het speciale BOSS van 18 januari 2023 is de concept versie besproken met de stadsdeelbestuurders 4. In alle stadsdelen en stadsgebied Weesp is een meedenkavond gehouden voor bewoners. Invullen door stadsdeel:

Centrum Procesbegeleider: Trees Tiesinga Datum weekstart/staf: 6 maart 2023 Datum stadsdeelcommissie: 7 maart 2023 en 21 maart 2023 Datum dagelijks bestuur: N.v.t. Registratienr. (optioneel): N.v.t. Stadsdeel:

Over gevraagde adviezen: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: (art. 12, lid 1) betrekt college en BM het DB bij voorbereiding van stedelijke kaders als deze kaders betrekking hebben op taken en -

bevoegdheden van DB of DB een rol krijgt in uitvoering van die kaders, of (art. 12, lid 2) als college of BM voornemens is over stedelijke kaders besluit te nemen of voornemens is ander besluit te nemen waarbij belangen van een of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij vaststellen van bestemmingsplannen, wint college of BM bij DB advies in.

DB legt deze adviezen voor aan SDC (art. 19). Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 30, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt advies van SDC over indien is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5)

Adviesvraag college Formuleer hier de vraag aan het dagelijks bestuur

Het college heeft op 13 februari 2023 het voorstel Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting vrijgegeven voor inspraak. Het voorstel bevat een actieplan gericht op het realiseren van de missie ‘Voldoende betaalbare en goede woningen in een ongedeelde stad’ in 2040. Aan het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum wordt gevraagd uiterlijk 31 maart 2023 advies uit te brengen over de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Pagina 1 van 12

De Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting beschrijft de huidige volkshuisvestelijke opgaven en de ambities en plannen van het college voor volkshuisvesting in Amsterdam. De aanpak bevat zeven doelen die zijn gericht op het realiseren van de lange termijnmissie: Voldoende betaalbare en goede woningen in een ongedeelde stad. Hieronder geven we een samenvatting van de doelen en daaraan gekoppelde belangrijkste inspanningen. Doel 1: Meer woningen We streven ernaar dat er in 2040 geen tekort aan woningen en woonplekken meer is. Om de crisis op de woningmarkt het hoofd te bieden, moeten we ervoor zorgen dat er meer woningen beschikbaar komen. Dit doen we op drie manieren: • Reguleren: We zetten alle bestaande en toekomstige instrumenten uit de Huisvestingswet in om de onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte te bestrijden. We willen de aanpak leegstand met een nieuwe Leegstandverordening intensiveren. We handhaven op illegaal gebruik en op toeristische verhuur. • Meer woonplekken: We laten het individuele huurcontract als voorwaarde voor kamerverhuur los. We zetten in op alternatieven voor zelfstandig wonen in de wijk. We ontwikkelen nieuwe woonvormen voor Amsterdammers in een kwetsbare situatie. • Nieuwbouw: We houden vast aan onze langjarige nieuwbouwambitie van 7.500 woningen per jaar.

We sturen op het realiseren van 2.500-3.000 tijdelijke (maximaal 15 jaar) woningen. Doel 2: Betaalbaarder wonen We streven ernaar dat in 2040 het aandeel betaalbare woningen goed aansluit bij de woningbehoefte in de stad. Alle Amsterdammers hebben woonlasten die passen bij de financiële situatie van het huishouden. Hier zetten we op in: • Snelle uitbreiding van de sociale huurvoorraad, met zoveel mogelijke groei en bescherming van de sociale huurvoorraad in bezit van corporaties: Om de sociale voorraad te laten groeien, moeten er meer woningen worden gebouwd maar er moeten ook minder woningen geliberaliseerd én minder sociale huurwoningen van corporaties verkocht worden. We maken daar scherpe afspraken over met de corporaties. • De middeldure huurvoorraad wordt beschermd en neemt toe ten opzichte van 2021: De komende jaren zal de middeldure huurvoorraad groeien door de aangekondigde regulering van het middensegment. We blijven we ons inzetten richting het Rijk om nog meer woningen onder deze regulering te laten vallen. • Huur- en koopwoningen worden toegankelijker voor middeninkomens: We maken gereguleerde huurwoningen in het middensegment vergunningsplichtig. We zetten in op passende toewijzing hiervan.

• Niemand mag in armoede belanden door te hoge woonlasten: We streven naar woonlasten passend bij de samenstelling van het huishouden - met extra aandacht voor het besteedbaar inkomen van alleenstaande ouders, grote gezinnen en middeninkomens. Dit doen we door onder andere met corporaties afspraken te maken over het aanbod van sociale huurwoningen onder en boven de aftoppingsgrenzen. We maken afspraken met corporaties en particuliere verhuurders over betaalbaarheid van jongeren,- en studentenhuisvesting. We voeren een lobby op het tegengaan van verplicht af te nemen diensten die zogenaamd onder servicekosten vallen. Doel 3: Meer woningen voor hen die ze het hardst nodig hebben We streven ernaar dat in 2040 er geen mensen meer zijn in een dak-of thuisloze situatie. Iedereen die zich in een kwetsbare situatie, al dan niet met zorgvraag, bevindt, kan binnen drie maanden een woonplek in de MRA krijgen. Hier zetten we op in: • Transparante en eerlijke woonruimteverdeling: We stoppen met het invoeren van nieuwe voorrangsregelingen. De bestaande regelingen willen we opnieuw herzien zodra de eerste effecten van de nieuwe woonruimteverdeling duidelijk zijn. • Gerichte toewijzing van woningen aan de meest kwetsbaren: We willen de urgentiecriteria herzien om ze meer passend te maken bij de doelgroep. De bestaande groep mensen in een kwetsbare situatie breiden we niet verder uit.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 12

• •

•

Voorkomen dakloosheid: Amsterdam zet de ‘aanpak dakloosheid’, ‘vroeg eropaf’ en ‘geregelde betaling’ voort. We blijven inspelen op actuele ontwikkelingen, zoals op dit moment de energiearmoede. Harde regionale afspraken en landelijke afspraken op basis van Fair Share: Amsterdam zet in op regionale en landelijke verdeelafspraken over de uitstroom van mensen in een kwetsbare situatie: waar mogelijk huisvesten we deze mensen elders in het land. Alternatieve woonoplossingen: De komende jaren zet Amsterdam sterk in op het ontwikkelen van alternatieve woonvormen voor huishoudens in een kwetsbare situatie, samen met woningcorporaties en zorgaanbieders.

Doel 4: Passender wonen Alle Amsterdammers hebben in 2040 een woning die past bij hun zorgvraag en levensfase. Om de Amsterdamse woningmarkt weer in beweging te krijgen zetten we volop in op doorstroming. Hier zetten we op in: • Meer passende woningen voor alle doelgroepen: Met een nieuwe gebiedsgerichte werkwijze prioriteren en programmeren we nieuwbouw om meer doorstroming en meer verhuisbewegingen op gang te brengen. Daarbij ligt onze focus op bouwen voor gezinnen en ouderen. We werken hierbij gebiedsgericht. We kijken naar de behoefte per doelgroep én naar de totale opgave van het gebied, de stad en de regio. Daarnaast behouden we ultra schaarse sociale huurwoningen voor rolstoelwoningen en grote woningen voor gezinnen voor de doelgroep. Dit doen we door voor deze woningen tijdelijke contracten toe te passen naar passendheid en door een stop op verkoop van deze corporatiewoningen in te voeren. • Samen werken aan doorstroming: Met een pakket aan ondersteunende maatregelen, inclusief ontwikkeling van een verhuisservice, ondersteunen we ouderen om tijdig te verhuizen. • Wonen met zorg nabij: Amsterdam zet in op de realisatie van geclusterde woonvormen, zowel in de nieuwbouw als in de bestaande voorraad. Daarnaast zetten we in op woonzorgcirkels en thuisbuurten, waarbij we woningen rondom voorzieningen reserveren voor ouderen en andere groepen die zorg behoeven.

Iedere 24-uurs zorgvoorziening in Amsterdam kan zich ontwikkelen tot woonzorgcirkel. Doel 5: Duurzame woningen van goede kwaliteit We streven ernaar dat in 2040 Amsterdamse woningen duurzaam en van goede kwaliteit zijn en een gezond leefmilieu bieden. Hier zetten we op in:  Goede kwaliteit en duurzamer: De gemeente houdt toezicht op woningkwaliteit en handhaaft hierop. Onderdeel hiervan is een projectgewijze aanpak op woningkwaliteit zoals de aanpak op vocht & schimmel en loden leidingen. De gemeente gaat eigenaren faciliteren om werk te maken van verduurzaming. We werken daarbij ook aan het wegnemen van knelpunten.  Energiebesparende maatregelen voor laagste inkomens: Op de korte termijn zetten we in op energiebesparende maatregelen die bewoners kunnen treffen zonder tussenkomst van de woningeigenaar. Mensen kunnen hulp vragen bij het aanbrengen van energiebesparende middelen, bijvoorbeeld via de energiebespaarservice.  Meer isolatie en verbeteren slechte energielabels (E-F-G): Met het grootschalig isolatieoffensief wil het college bewoners en woningeigenaren stimuleren en begeleiden om structureel energie te besparen. We versnellen de isolatieopgave met corporaties, conform de nationale prestatieafspraken. Particuliere en commerciële verhuurders stimuleren we om hun energielabels verbeteren.

We breiden de vve-aanpak uit en we zorgen ervoor dat ook eigenaar-bewoners met lagere inkomens mee kunnen doen aan de isolatieopgave. Doel 6: Betere positie van Amsterdammers Onze inspanningen hebben er in 2040 toe geleid dat Amsterdammers zich vrij en veilig voelen om goed geïnformeerd keuzes te maken. Ze melden misstanden over hun woonsituatie zonder dat dit risico’s met zich meebrengt. Het volledige woningaanbod is transparant. Hier zetten we op in:  Bescherming van rechten: We benutten de mogelijkheden die de Wet goed verhuurderschap gaat bieden, zoals (basis)normen voor verhuur, de bevoegdheid om verhuurdervergunningen te introduceren en de mogelijkheid voor gemeenten om het beheer van een woning over te nemen.  Betere informatievoorziening en ondersteuning: We zetten ons in om onze eigen informatievoorziening te verbeteren over alles wat met woonbeleid te maken heeft. We blijven stichting !WOON als steunpunt voor alle Amsterdammers met een woonvraag financieel ondersteunen en we willen de eerste stappen zetten om voor Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 12



meer huurwoningen dan sociale huurwoningen op een transparant aanbodplatform te hebben, te beginnen met middeldure huurwoningen van corporaties. Tijdelijke huurcontracten zijn niet meer de norm: Amsterdam blijft lobbyen bij het Rijk om tijdelijke contracten van particuliere verhuurders af te schaffen en om de puntengrens voor de bestaande voorraad te verhogen.

Doel 7: Leefbare en veerkrachtige wijken met toegang tot zorg en voorzieningen Amsterdamse wijken en buurten zijn leefbaar, veerkrachtig en ongedeeld. Een thuishaven voor alle bewoners, in alle levensfasen, of zij nu hier geboren zijn of ergens anders vandaan komen. Hier zetten we op in:  Veerkrachtige wijken: Door middel van gebiedsgerichte programmering en prioritering voor doelgroepen richten we ons op doorstroming en verhuisbewegingen. Het college komt met een nieuwe werkwijze. De (advies)rol van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp nemen we mee in de nadere uitwerking van deze nieuwe werkwijze.  Leefbare wijken: We ondersteunen eigen initiatief van bewoners en activiteiten van professionals in de buurt. Dit komt een prettige manier van samenleven ten goede. Buurten en wijken zijn veilig. Overlast door gebruik van woningen voor vakantieverhuur, kamerverhuur en crimineel gebruik dringen we terug.  Investeringen in de sociale infrastructuur van de wijk: We zetten in Amsterdam in op de ontwikkeling van woonzorgcirkels en thuisbuurten. Woningen rondom voorzieningen, zoals inlooppunten en 24-uurszorg voorzieningen, reserveren we voor Amsterdammers met een zorgvraag. Na verwerking van uw advies en de reacties uit de inspraakronde, worden definitieve voorstellen gedaan aan de gemeenteraad voor vaststelling. Inspraak vindt plaats van 13 februari tot en met 27 maart 2023.

Na de inspraakperiode wordt het definitieve collegevoorstel Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming.

Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier -indien van toepassing- t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies

Sociale en middeldure huurwoningen

In stadsdeel Centrum is het aandeel sociale huurwoningen (maximale huur € 808,06) en middeldure huur (maximale huur € 1.175,72) lager dan in de rest van de stad. Met uitzondering van het Marineterrein is er in het stadsdeel amper nog ruimte om nieuwe betaalbare woningen te bouwen. Het aandeel sociale huurwoningen in het bezit van woningcorporaties is 28%. Een aanzienlijk deel van de sociale huurwoningvoorraad is in particulier bezit (14%). Dit aandeel daalt omdat particuliere sociale huurwoningen zodra ze vrijkomen meestal in de vrije sector (boven de middenhuurgrens) verhuurd worden. Daardoor kunnen buiten het sociale huursegment alleen nog mensen met een hoger inkomen een woning in de binnenstad bemachtigen. Advies dagelijks bestuur: Om de woningvoorraad in het sociale- en middensegment in ons stadsdeel te beschermen pleit het dagelijks bestuur voor een totaalverbod op de verkoop van woningcorporatiewoningen in heel stadsdeel Centrum. Een verbod zonder de huidige geldende uitzonderingen. Een uitzondering mag alleen nog mogelijk zijn na akkoord van het college. Daarbij moet altijd het advies van de huurdersvereniging betrokken worden. Daarnaast pleiten we voor afspraken over liberalisatie van sociale huurwoningen in stadsdeel Centrum.

Vooruitlopend op de nieuwe Wet regie op de Volkshuisvesting, stellen wij vo0r dat sociale huurwoningen alleen bij uitzondering mogen worden geliberaliseerd als deze woningen duurzaam in het middensegment blijven.

Wonen boven winkels

Wonen boven winkels zorgt niet alleen voor extra woonruimte, maar ook voor meer sociale veiligheid en een fijnere leefomgeving in de binnenstad. De regeling sluit aan bij de doelen van zowel de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting als de Aanpak Binnenstad. De afgelopen jaren zijn er tientallen woningen boven winkels bijgekomen maar is relatief weinig gebruik gemaakt van de subsidieregeling. In 2022 zijn 27 woningen opgeleverd, waarvan 3 met subsidie. Investeren in appartementen boven een winkel was voor pandeigenaren afgelopen jaren vaak rendabel, maar pandeigenaren geven aan dat nieuwe belastingregels en nieuwe wetgeving voor de regulering Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 4 van 12

van de vrije sector in de nabije toekomst zorgt dat wonen boven winkels onrendabel dreigt te worden. Dat maakt het voortzetten van de subsidieregeling extra urgent. Essentieel is bovendien de inzet van een projectleider – gefinancierd uit het budget voor Wonen boven winkels - die aanspreekpunt is voor vastgoedeigenaren, hen actief informeert en koppelt aan verschillende afdelingen binnen de gemeente die adviseren over de benodigde vergunningen. Het bestaan van de subsidieregeling helpt de projectleider om pandeigenaren te enthousiasmeren en koudwatervrees weg te nemen dat een investering mogelijk niet rendabel is. Zonder nieuw budget voor de subsidieregeling en de bijbehorende projectleider worden komende jaren minder woningen boven winkels en bedrijven gerealiseerd. Advies dagelijks bestuur: Middenin de wooncrisis mogen we geen kans onbenut laten om leegstand verder terug te dringen. Hetzelfde geldt voor het verbeteren van de leefbaarheid in de binnenstad. Het is duidelijk dat de subsidieregeling voor Wonen boven winkels hieraan een belangrijke bijdrage levert, maar in de begroting voor de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting is vooralsnog geen budget gereserveerd om de regeling voort te zetten. Daarom verzoekt het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum een jaarlijks budget van €200.000 voor deze regeling en de bijbehorende projectleider beschikbaar te stellen.

Doorstroming stimuleren

Nieuwbouw - Marineterrein De binnenstad vergrijst en veel oudere bewoners blijven het liefst in hun eigen buurt wonen. Daarvoor hebben zij een andere woning nodig, bijvoorbeeld op de begane grond of met een lift. Stadsdeel Centrum heeft nauwelijks ontwikkellocaties voor nieuwe woningen en het aanpassen van bestaande woningen kost veel geld en inzet en is lang niet altijd mogelijk. Alleen op het Marineterrein is komende jaren ruimte om in stadsdeel Centrum een substantiële hoeveelheid nieuwe woningen te realiseren die geschikt zijn voor ouderen. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staat het voorstel om bepaalde nieuwbouwcomplexen met voorrang te verhuren aan bewoners van het stadsdeel om doorstroming van bijvoorbeeld ouderen in hun eigen buurt te bevorderen. Daarnaast heeft het college de ambitie nieuwe woonconcepten te ontwikkelen om meer woningen voor ouderen met gedeelde voorzieningen te realiseren. Advies dagelijks bestuur: De ontwikkeling van het Marineterrein is een kans om bewoners van de Oostelijke Eilanden te laten doorstromen naar een passende woning in de buurt. We zien graag dat voorrangsregelingen ook ingezet kunnen worden op het Marineterrein, bijvoorbeeld voor ouderen op de Oostelijke eilanden. Daarmee wordt doorstroom bevorderd vanuit Kattenburg en Wittenburg en komen grote huurwoningen vrij voor gezinnen.

Bestaande bouw – pilot Jordaan Stadsdeel Centrum wil ouderen ook stimuleren om binnen het bestaande aanbod door te stromen. Het helpt dan als woningcorporaties woningen die geschikt zijn voor ouderen vaker labelen als ouderenwoning. Advies dagelijks bestuur: Stimuleer de doorstroming van ouderen binnen het bestaande woningaanbod en start een pilot in de Jordaan met een informatiepunt, bijvoorbeeld via Stichting ! Woon in samenwerking met het buurtteam om oudere bewoners actief te benaderen en ondersteunen als zij willen verhuizen. Woningcorporaties kunnen meewerken aan de proef door in de Jordaan meer woningen als ouderenwoning te labelen.

Tweede woningen

Naar schatting 1200 tot 1600 woningen in de stad zijn als tweede woning in gebruik. De meeste daarvan bevinden zich in de stadsdelen Centrum en Zuid. Omdat er geen meldplicht of vergunningplicht is, heeft de gemeente geen volledig overzicht. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staan plannen om te onderzoeken hoe de gemeente bezit van tweede woningen kan terugdringen en hoe we nieuwe situaties voorkomen. Advies dagelijks bestuur: Het is noodzakelijk om alle mogelijkheden aan te grijpen om te zorgen dat woningen in de binnenstad ook Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 5 van 12

daadwerkelijk worden bewoond. Dit vergroot de leefbaarheid en sluit ook aan bij de Aanpak Binnenstad. Voer daarom het in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting genoemde onderzoek naar tweede woningen dit jaar uit en verplicht de structurele bewoning van tweede woningen.

Toeristische verhuur

B&B Van het totale B&B-quotum in de stad mag 33% in stadsdeel Centrum worden geëxploiteerd. In het quotum in stadsdeel Centrum zit nu nog ruimte. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staat dat de schaarste aan woonplekken vermindert als eigenaren de ruimte die over is in hun woning aanbieden voor kamerverhuur en dat Amsterdamse eigenaren hier met nadruk voor worden uitgenodigd. Advies dagelijks bestuur: Roep de groei van het aantal B&B’s in stadsdeel Centrum een halt toe en verminder de ruimte binnen het B&Bquotum tot het niveau van reeds afgegeven vergunningen. Dit sluit aan bij de doelen uit de Aanpak Binnenstad. Start daarnaast een informatiecampagne over de voorwaarden en mogelijkheden van hospitaverhuur. Vakantieverhuur Woningen mogen nu niet langer dan dertig nachten per jaar verhuurd worden aan toeristen. Het aanbod vakantieverhuur is door de registratieplicht gedaald, maar toerisme vermindert nog steeds de leefbaarheid in de binnenstad en in het bijzonder in het Wallengebied. Dit jaar doet de Raad van State uitspraak over de rechtmatigheid van het invoeren van de verbodswijken voor vakantieverhuur. Advies dagelijks bestuur: Voer na de uitspraak van de Raad van State een vakantieverhuurverbod in voor in ieder geval de volgende drie buurten: Burgwallen Oude Zijde, Burgwallen Nieuwe Zijde en Grachtengordel Zuid.

Loslaten individueel huurcontract

In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting is opgenomen dat de eis van een individueel huurcontract als voorwaarde voor een vergunning voor kamerverhuur wordt teruggedraaid. Het doel hiervan is om eigenaren van ruime woningen in Amsterdam te stimuleren woonplekken aan te bieden. Advies dagelijks bestuur: We adviseren het loslaten van het individuele huurcontract te combineren met het instellen van quota op pandof bouwblokniveau om de leefbaarheid te waarborgen en dringen erop aan dat de rechten van individuele huurders goed gewaarborgd en gemonitord blijven.

Isolatieoffensief

Verhuurders van monumentale woningen geven waarschijnlijk minder prioriteit aan verduurzaming omdat: 1. Bij het verduurzamen van een monument de kosten vaak hoger zijn – bijvoorbeeld bij isoleren of het plaatsen van dubbel glas. 2. De wettelijke verplichting om monumenten te verduurzamen ontbreekt. Via landelijke afspraken/convenanten is afgesproken dat er na 2028 geen corporatiewoningen en na 20230 geen particuliere huurwoningen meer zijn met een energielabel E, F of G. De Amsterdamse binnenstad bestaat voor een groot deel uit monumenten en die zijn uitgezonderd van deze verplichting. Huurders van monumentale panden met een slecht energielabel hebben vaak een hoger energieverbruik en blijven kwetsbaar voor energiearmoede. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staan plannen voor een isolatieoffensief om pandeigenaren en bewoners te stimuleren om te verduurzamen en structureel energie te besparen. Advies dagelijks bestuur: Besteed bij de uitwerking van het isolatieoffensief in het bijzonder aandacht aan verduurzaming van monumenten en ondersteun pandeigenaren en huurders om monumentale panden te verduurzamen. Wat ons betreft sluit de werelderfgoedstatus van Unesco niet op voorhand uit dat op grachtenpanden zonnepanelen zichtbaar zijn en monumenten van dubbel glas of zichtbare installaties worden voorzien.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 6 van 12

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB

Op 7 maart is in de Stadsdeelcommissie Centrum de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting besproken. De commissie spreekt waardering uit voor de voorgestelde aanpak, en de beoogde aanscherpingen van het Dagelijks Bestuur ten aanzien van de situatie in stadsdeel Centrum. De Stadsdeelcommissie Centrum adviseert t.a.v. het conceptadvies van het Dagelijks Bestuur de volgende aanscherpingen: 1.

Verplicht woningbouwcorporaties huurdersverenigingen en gemeente te informeren en adviseren bij het besluit sociale huurwoningen te liberaliseren Stadsdeelcommissie en het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum pleiten gezamenlijk voor een totaalverbod op de verkoop van sociale huurwoningen in het stadsdeel. Echter, ook via huurliberalisatie (het verhuren van een voormalige sociale huurwoning op de vrije markt) worden woningen onttrokken aan de sociale huursector. Ook dit resulteert in minder sociale huurwoningen in het stadsdeel, en dat is onwenselijk. De stadsdeelcommissie Centrum steunt het voorstel van het Dagelijks Bestuur om in de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties op te nemen dat sociale huurwoningen alleen per uitzondering mogen worden geliberaliseerd als deze woningen duurzaam in het middensegment blijven, of zelfs dat ze eeuwige middenhuur moeten blijven. In aanvulling hierop adviseert de Stadsdeelcommissie Centrum om in deze prestatieafspraken ook op te nemen dat bij het voornemen woningen te liberaliseren, altijd de huurdersvereniging/huurderscommissie en gemeente moeten worden geïnformeerd en gevraagd om advies.

2. Kom met woningbouwcorporaties tot afspraken over het verduurzamen van monumenten voor 2030 Veel sociale huurwoningen van woningbouwcorporaties in de binnenstad zijn aangemerkt als monument. Daarmee vallen ze buiten de afspraken om na 2028 geen corporatiewoningen meer te hebben met energielabel E, F en G. Voor de bewoners van sociale huurwoningen in de binnenstad betekent dit ook in de nabije toekomst slecht geïsoleerde huizen en een hoge energierekening. Bij de verduurzaming van woningen moet meteen ook worden ingezet verbetering van de woning, zodat niet alleen het energielabel wordt verbeterd maar er ook geen achterstallig onderhoud zoals lekkages en schimmel blijven voortbestaan. De stadsdeelcommissie Centrum adviseert om in de samenwerkingsafspraken af te spreken dat corporaties een isolatieoffensief inzetten om ook woningen met een monumentenstatus met energielabel E, F en G uit de wereld te helpen. 3. Totaalverbod op particuliere vakantieverhuur (Airbnbverbod) in stadsdeel Centrum Het Dagelijks Bestuur adviseert om, na de uitspraak van de Raad van State, een vakantieverhuurverbod in te stellen voor Burgwallen Oude Zijde, Burgwallen Nieuwe Zijde en Grachtengordel Zuid. Echter, uit onderzoek van OIS in stadsdeel Centrum blijkt: “in bijna alle wijken in dit stadsdeel ervaart meer dan veertig procent van de bewoners overlast door vakantieverhuur1.

Daarnaast is het wijkniveau in het stadsdeel Centrum dusdanig klein dat vakantieverhuur in een wijk ook nadelige effecten heeft op de leefbaarheid in omringende wijken. De Stadsdeelcommissie Centrum adviseert daarom een volledig verbod op particuliere vakantieverhuur in stadsdeel Centrum. 4. Leegstand 4.1 Stop op nieuwe tweede woningen Er is op dit moment een groot tekort aan woningen in de stad. Het Dagelijks Bestuur en de stadsdeelcommissie Centrum onderstrepen gezamenlijk het belang dat de woningen in de binnenstad daadwerkelijk worden bewoond. De gemeente schat in dat de meeste tweede woningen grotendeels leegstaan gedurende het jaar. In deze wooncrisis is een toename van tweede woningen in stadsdeel Centrum hierom onwenselijk. Door het eigendomsrecht is de bestaande voorraad tweede woningen een feit, maar nieuwe tweede woningen kunnen wel worden voorkomen. Het Dagelijks Bestuur adviseert om dit jaar een onderzoek uit te voeren naar het aantal tweede woningen in Amsterdam. De verwachting is dat het er tussen de 1200 en 1600 zijn. Ook als de uitkomst van dit onderzoek laat zien dat het er 1200 zijn is een toename onwenselijk. De stadsdeelcommissie adviseert om zo snel mogelijk te onderzoeken hoe en onder welke voorwaarden tot een stop te komen op nieuwe 1

Raadsinformatiebrief ‘Factsheet Wonen in Amsterdam, leefbaarheid’; 1 februari 2022 Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 7 van 12

tweede woningen. 4.2 Leegstand boven winkels De Leegstandverordening is een belangrijk instrument van de gemeente om leegstand in de stad tegen te gaan, met als doel geen leegstand terwijl er woningnood heerst. In de huidige Leegstandverordening is leegstand van woningen en kantoren opgenomen. Leegstand boven winkels ontbreekt, en dat komt juist in stadsdeel Centrum regelmatig voor. Opnemen in de Leegstandverordening geeft juridische handvatten aan de gemeente bij het faciliteren en assisteren van ondernemers om etages boven hun winkels bewoonbaar te maken, zoals nu ook gebeurt samen met de speciale projectleider. De stadsdeelcommissie adviseert derhalve: 1. Te onderzoeken op welke manier leegstand boven winkels opgenomen kan worden in de leegstandverordening, en de Stadsdeelcommissie te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek. 2. Meer budget toe te kennen aan het realiseren van woningen boven winkels. In de eerste plaats aan de speciale projectleider, en in de tweede plaats om eigenaren een stimulans te kunnen geven, bijvoorbeeld door subsidies voor het opzetten van een business case of het realiseren van dure maar noodzakelijke technische oplossingen. 4.3 Wooncoöperaties Wooncoöperaties worden gezien als een mooie aanvulling op manieren om woningen te realiseren, en worden daarom ook met verschillende maatregelen gefaciliteerd.

Meestal zijn de maatregelen om wooncoöperaties te stimuleren voor nieuwbouw. Maar wellicht zijn wooncoöperaties ook een mooie manier om leegstaande etages te helpen omvormen naar woningen. De stadsdeelcommissie adviseert de mogelijkheden te onderzoeken om woningen te realiseren in bestaande leegstand (woningen, kantoren, winkels) met behulp van wooncoöperaties, bv in de vorm van beheercoöperaties. 5

Prestatieafspraken 5.1 Scherper toezicht op naleving prestatieafspraken De gemeente maakt vierjaarlijks prestatieafspraken met de woningbouwverenigingen. Deze afspraken zouden dwingend van karakter moeten zijn. Echter, we zien dat afspraken toch geregeld niet worden nagekomen. Zo worden er in het oostelijk deel van Centrum toch sociale huurwoningen verkocht terwijl was afgesproken hier ‘zeer terughoudend’ in te zijn. De stadsdeelcommissie adviseert dringend een sterker instrumentarium in de prestatieafspraken te integreren om te zorgen voor goede naleving van deze afspraken. 5.2 Afspraken op buurtniveau De prestatieafspraken zijn momenteel vooral stadsbreed ingestoken. Het is begrijpelijk dat een dergelijk dossier een sterke stedelijke regie nodig heeft. Echter, stadsdelen en buurten zijn heel verschillend en hebben óók heel verschillende benadering van de volkshuisvesting nodig. De stadsdeelcommissie adviseert tevens de prestatieafspraken niet alleen stadsbreed te maken maar juist ook op stadsdeel- en het liefste op buurtniveau.

6

Atelierwoningen De gemeente zegt atelierwoningen te willen behouden, bv middels de ‘ijzeren voorraad’. De afgelopen jaren zijn er echter wel signalen dat er atelierwoningen als zodanig verdwijnen, dat bv na vertrek van een huurder, de woning wordt verhuurd aan iemand die niet is verbonden aan de kunsten of zelfs als kantoor. De stadsdeelcommissie vindt het belangrijk dat er voldoende atelierwoningen blijven in Centrum en dat het er zeker niet minder worden, en roept daarom op om in de prestatieafspraken hier stevige afspraken over te maken.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 8 van 12

Finaal advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders

De adviezen van de stadsdeelcommissie zijn op de volgende manier verwerkt; Advies 1 is verwerkt in het onderwerp sociale en middeldure huurwoningen. Advies 2 is verwerkt in het onderwerp isolatieoffensief. Advies 3 is overgenomen in het onderwerp toeristische verhuur – vakantieverhuur. Advies 4.1 is overgenomen in het onderwerp tweede woningen Advies 4.2 Het onderzoek naar mogelijkheden om de leegstand boven winkels op te kunnen nemen in de Leegstandsverordening zal door het stadsdeel, in samenwerking met de benodigde directies, uitgevoerd worden en is daarom hier niet overgenomen. Het advies budget voor Wonen boven winkels is verwerkt in het onderwerp. De adviezen 4.3, 5.1, 5.2 en 6 zijn overgenomen.

Sociale en middeldure huurwoningen

In stadsdeel Centrum is het aandeel sociale huurwoningen (maximale huur € 808,06) en middeldure huur (maximale huur € 1.175,72) lager dan in de rest van de stad. Met uitzondering van het Marineterrein is er in het stadsdeel amper nog ruimte om nieuwe betaalbare woningen te bouwen. Het aandeel sociale huurwoningen in het bezit van woningcorporaties is 28%. Een aanzienlijk deel van de sociale huurwoningvoorraad is in particulier bezit (14%). Dit aandeel daalt omdat particuliere sociale huurwoningen zodra ze vrijkomen meestal in de vrije sector (boven de middenhuurgrens) verhuurd worden. Daardoor kunnen buiten het sociale huursegment alleen nog mensen met een hoger inkomen een woning in de binnenstad bemachtigen. Advies dagelijks bestuur: Om de woningvoorraad in het sociale- en middensegment in ons stadsdeel te beschermen pleit het dagelijks bestuur voor een totaalverbod op de verkoop van woningcorporatiewoningen in heel stadsdeel Centrum. Een verbod zonder de huidige geldende uitzonderingen. Een uitzondering mag alleen nog mogelijk zijn na akkoord van het college. Daarbij moet altijd het advies van de huurdersvereniging betrokken worden. Daarnaast pleiten we voor afspraken over liberalisatie van sociale huurwoningen in stadsdeel Centrum.

Vooruitlopend op de nieuwe Wet regie op de Volkshuisvesting, stellen wij vo0r dat sociale huurwoningen alleen bij uitzondering mogen worden geliberaliseerd als deze woningen duurzaam in het middensegment blijven. En ook bij het voornemen om woningen te liberaliseren, altijd de huurdersvereniging/huurderscommissie en gemeente informeren en vragen om advies.

Wonen boven winkels

Wonen boven winkels zorgt niet alleen voor extra woonruimte, maar ook voor meer sociale veiligheid en een fijnere leefomgeving in de binnenstad. De regeling sluit aan bij de doelen van zowel de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting als de Aanpak Binnenstad. De afgelopen jaren zijn er tientallen woningen boven winkels bijgekomen maar is relatief weinig gebruik gemaakt van de subsidieregeling. In 2022 zijn 27 woningen opgeleverd, waarvan 3 met subsidie. Investeren in appartementen boven een winkel was voor pandeigenaren afgelopen jaren vaak rendabel, maar pandeigenaren geven aan dat nieuwe belastingregels en nieuwe wetgeving voor de regulering van de vrije sector in de nabije toekomst zorgt dat wonen boven winkels onrendabel dreigt te worden. Dat maakt het voortzetten van de subsidieregeling extra urgent. Essentieel is bovendien de inzet van een projectleider – gefinancierd uit het budget voor Wonen boven winkels - die aanspreekpunt is voor vastgoedeigenaren, hen actief informeert en koppelt aan verschillende afdelingen binnen de gemeente die adviseren over de benodigde vergunningen. Het bestaan van de subsidieregeling helpt de projectleider om pandeigenaren te enthousiasmeren en koudwatervrees weg te nemen dat een investering mogelijk niet rendabel is.

Zonder nieuw budget voor de subsidieregeling en de bijbehorende projectleider worden komende jaren minder woningen boven winkels en bedrijven gerealiseerd. Advies dagelijks bestuur: Middenin de wooncrisis mogen we geen kans onbenut laten om leegstand verder terug te dringen. Hetzelfde geldt voor het verbeteren van de leefbaarheid in de binnenstad. Het is duidelijk dat de subsidieregeling voor Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 9 van 12

Wonen boven winkels hieraan een belangrijke bijdrage levert, maar in de begroting voor de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting is vooralsnog geen budget gereserveerd om de regeling voort te zetten. Daarom verzoekt het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum voldoende budget toe te kennen. In de eerste plaats aan de speciale projectleider, en in de tweede plaats om eigenaren een stimulans te kunnen geven, bijvoorbeeld door subsidies voor het opzetten van een business case of het realiseren van dure maar noodzakelijke technische oplossingen.

Doorstroming stimuleren

Nieuwbouw - Marineterrein De binnenstad vergrijst en veel oudere bewoners blijven het liefst in hun eigen buurt wonen. Daarvoor hebben zij een andere woning nodig, bijvoorbeeld op de begane grond of met een lift. Stadsdeel Centrum heeft nauwelijks ontwikkellocaties voor nieuwe woningen en het aanpassen van bestaande woningen kost veel geld en inzet en is lang niet altijd mogelijk. Alleen op het Marineterrein is komende jaren ruimte om in stadsdeel Centrum een substantiële hoeveelheid nieuwe woningen te realiseren die geschikt zijn voor ouderen. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staat het voorstel om bepaalde nieuwbouwcomplexen met voorrang te verhuren aan bewoners van het stadsdeel om doorstroming van bijvoorbeeld ouderen in hun eigen buurt te bevorderen. Daarnaast heeft het college de ambitie nieuwe woonconcepten te ontwikkelen om meer woningen voor ouderen met gedeelde voorzieningen te realiseren. Advies dagelijks bestuur: De ontwikkeling van het Marineterrein is een kans om bewoners van de Oostelijke Eilanden te laten doorstromen naar een passende woning in de buurt. We zien graag dat voorrangsregelingen ook ingezet kunnen worden op het Marineterrein, bijvoorbeeld voor ouderen op de Oostelijke eilanden. Daarmee wordt doorstroom bevorderd vanuit Kattenburg en Wittenburg en komen grote huurwoningen vrij voor gezinnen.

Bestaande bouw – pilot Jordaan Stadsdeel Centrum wil ouderen ook stimuleren om binnen het bestaande aanbod door te stromen. Het helpt dan als woningcorporaties woningen die geschikt zijn voor ouderen vaker labelen als ouderenwoning. Advies dagelijks bestuur: Stimuleer de doorstroming van ouderen binnen het bestaande woningaanbod en start een pilot in de Jordaan met een informatiepunt, bijvoorbeeld via Stichting ! Woon in samenwerking met het buurtteam om oudere bewoners actief te benaderen en ondersteunen als zij willen verhuizen. Woningcorporaties kunnen meewerken aan de proef door in de Jordaan meer woningen als ouderenwoning te labelen.

Tweede woningen

Naar schatting 1200 tot 1600 woningen in de stad zijn als tweede woning in gebruik. De meeste daarvan bevinden zich in de stadsdelen Centrum en Zuid. Omdat er geen meldplicht of vergunningplicht is, heeft de gemeente geen volledig overzicht. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staan plannen om te onderzoeken hoe de gemeente bezit van tweede woningen kan terugdringen en hoe we nieuwe situaties voorkomen. Advies dagelijks bestuur: Het is noodzakelijk om alle mogelijkheden aan te grijpen om te zorgen dat woningen in de binnenstad ook daadwerkelijk worden bewoond. Dit vergroot de leefbaarheid en sluit ook aan bij de Aanpak Binnenstad. Het dagelijks bestuur adviseert om zo snel mogelijk te onderzoeken hoe en onder welke voorwaarden een stop op nieuwe tweede woningen gerealiseerd kan worden. Het in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting genoemde onderzoek naar de huidige voorraad tweede woningen kan wat ons betreft in een later stadium uitgevoerd worden.

Wooncoöperaties

Wooncoöperaties worden gezien als een mooie aanvulling op manieren om woningen te realiseren, en worden daarom ook met verschillende maatregelen gefaciliteerd. Meestal zijn de maatregelen om wooncoöperaties te stimuleren voor nieuwbouw. Maar wellicht zijn wooncoöperaties ook een mooie manier om leegstaande etages te helpen omvormen naar woningen. Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 10 van 12

Advies dagelijks bestuur: Het dagelijks bestuur is geïnteresseerd in een onderzoek naar mogelijkheden om woningen te realiseren in bestaande leegstand met behulp van wooncoöperaties, bijvoorbeeld in de vorm van beheercoöperaties.

Toeristische verhuur

B&B Van het totale B&B-quotum in de stad mag 33% in stadsdeel Centrum worden geëxploiteerd. In het quotum in stadsdeel Centrum zit nu nog ruimte. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staat dat de schaarste aan woonplekken vermindert als eigenaren de ruimte die over is in hun woning aanbieden voor kamerverhuur en dat Amsterdamse eigenaren hier met nadruk voor worden uitgenodigd. Advies dagelijks bestuur: Roep de groei van het aantal B&B’s in stadsdeel Centrum een halt toe en verminder de ruimte binnen het B&Bquotum tot het niveau van reeds afgegeven vergunningen. Dit sluit aan bij de doelen uit de Aanpak Binnenstad. Start daarnaast een informatiecampagne over de voorwaarden en mogelijkheden van hospitaverhuur. Vakantieverhuur Woningen mogen nu niet langer dan dertig nachten per jaar verhuurd worden aan toeristen. Het aanbod vakantieverhuur is door de registratieplicht gedaald, maar toerisme vermindert nog steeds de leefbaarheid in de binnenstad en in het bijzonder in het Wallengebied. Dit jaar doet de Raad van State uitspraak over de rechtmatigheid van het invoeren van de verbodswijken voor vakantieverhuur. Advies dagelijks bestuur: Wanneer blijkt dat na de uitspraak van de Raad van State een verbod op vakantieverhuur juridisch haalbaar is, stel dan een volledig vakantieverhuurverbod in voor heel stadsdeel Centrum.

Loslaten individueel huurcontract

In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting is opgenomen dat de eis van een individueel huurcontract als voorwaarde voor een vergunning voor kamerverhuur wordt teruggedraaid. Het doel hiervan is om eigenaren van ruime woningen in Amsterdam te stimuleren woonplekken aan te bieden. Advies dagelijks bestuur: We adviseren het loslaten van het individuele huurcontract te combineren met het instellen van quota op pandof bouwblokniveau om de leefbaarheid te waarborgen en dringen erop aan dat de rechten van individuele huurders goed gewaarborgd en gemonitord blijven.

Isolatieoffensief

Verhuurders van monumentale woningen geven waarschijnlijk minder prioriteit aan verduurzaming omdat: 1. Bij het verduurzamen van een monument de kosten vaak hoger zijn – bijvoorbeeld bij isoleren of het plaatsen van dubbel glas. 2. De wettelijke verplichting om monumenten te verduurzamen ontbreekt. Via landelijke afspraken/convenanten is afgesproken dat er na 2028 geen corporatiewoningen en na 20230 geen particuliere huurwoningen meer zijn met een energielabel E, F of G. De Amsterdamse binnenstad bestaat voor een groot deel uit monumenten en die zijn uitgezonderd van deze verplichting. Huurders van monumentale panden met een slecht energielabel hebben vaak een hoger energieverbruik en blijven kwetsbaar voor energiearmoede. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staan plannen voor een isolatieoffensief om pandeigenaren en bewoners te stimuleren om te verduurzamen en structureel energie te besparen. Advies dagelijks bestuur: Besteed bij de uitwerking van het isolatieoffensief in het bijzonder aandacht aan verduurzaming van monumenten en ondersteun pandeigenaren en huurders om monumentale panden te verduurzamen. Wat ons betreft sluit de werelderfgoedstatus van Unesco niet op voorhand uit dat op grachtenpanden zonnepanelen zichtbaar zijn en monumenten van dubbel glas of zichtbare installaties worden voorzien. Een extra Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 11 van 12

aandachtspunt is het grote aantal sociale monumentale huurwoningen (4.773) in het bezit van woningcorporaties. Wij vragen om binnen het isolatieoffensief aparte afspraken te maken met woningcorporaties om ook deze woningen te verduurzamen.

Prestatieafspraken

Scherper toezicht op naleving prestatieafspraken De gemeente maakt vierjaarlijks prestatieafspraken met de woningbouwverenigingen. Deze afspraken zouden dwingend van karakter moeten zijn. Echter, we zien dat afspraken toch geregeld niet worden nagekomen. Zo worden er in het oostelijk deel van Centrum toch sociale huurwoningen verkocht terwijl was afgesproken hier ‘zeer terughoudend’ in te zijn. Advies dagelijks bestuur: Het dagelijks bestuur adviseert dringend een sterker instrumentarium in de prestatieafspraken te integreren om te zorgen voor goede naleving van deze afspraken. Afspraken op buurtniveau De prestatieafspraken zijn momenteel vooral stadsbreed ingestoken. Het is begrijpelijk dat een dergelijk dossier een sterke stedelijke regie nodig heeft. Echter, stadsdelen en buurten zijn heel verschillend en hebben óók heel verschillende benadering van de volkshuisvesting nodig. Advies dagelijks bestuur: Het dagelijks bestuur adviseert de prestatieafspraken niet alleen stads breed te maken maar juist op stadsdeel- en het liefste op buurtniveau.

Atelierwoningen

De gemeente zegt atelierwoningen te willen behouden, bv middels de ‘ijzeren voorraad’. De afgelopen jaren zijn er echter wel signalen dat er atelierwoningen als zodanig verdwijnen, dat bv na vertrek van een huurder, de woning wordt verhuurd aan iemand die niet is verbonden aan de kunsten of zelfs als kantoor. Advies dagelijks bestuur: Het dagelijks bestuur vindt het belangrijk dat er voldoende atelierwoningen blijven in stadsdeel Centrum en wil graag gebiedsgerichte afspraken maken over het behouden van atelierwoningen in stadsdeel Centrum.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 12 van 12

Adviesaanvraag college aan dagelijks bestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting

Volkshuisvesting Wonen Datum behandeling staf WH 16 januari 2023 Datum adviesaanvraag: 13 februari 2023 Deadline ontvangst advies: 31 maart 2023 Advies mailen naar: aanpakvollkshuisvesting@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: Bijlagen: 1. Inspraakvoorstel Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting incl bijlagen Portefeuille: Directie:

Heeft er consultatie vooraf plaatsgevonden?

1. In september- oktober zijn alle stadsdeelcommissies bezocht; 2. In het BOSS van 5 december 2022 is een concept versie besproken met stadsdeelbestuurders; 3. In het speciale BOSS van 18 januari 2023 is de concept versie besproken met de stadsdeelbestuurders 4. In alle stadsdelen en stadsgebied Weesp is een meedenkavond gehouden voor bewoners. Invullen door stadsdeel:

Nieuw-West Procesbegeleider: Mirte Verouden Datum weekstart/staf: 21 februari 2023 Datum stadsdeelcommissie: 14 maart, 28 maart 2023 Datum dagelijks bestuur: 4 april 2023 Registratienr. (optioneel): … Stadsdeel:

Over gevraagde adviezen: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: (art. 12, lid 1) betrekt college en BM het DB bij voorbereiding van stedelijke kaders als deze kaders betrekking hebben op taken en -

bevoegdheden van DB of DB een rol krijgt in uitvoering van die kaders, of (art. 12, lid 2) als college of BM voornemens is over stedelijke kaders besluit te nemen of voornemens is ander besluit te nemen waarbij belangen van een of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij vaststellen van bestemmingsplannen, wint college of BM bij DB advies in.

DB legt deze adviezen voor aan SDC (art. 19). Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 30, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt advies van SDC over indien is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5)

Adviesvraag college Formuleer hier de vraag aan het dagelijks bestuur

Het college heeft op 13 februari 2023 het voorstel Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting vrijgegeven voor inspraak. Het voorstel bevat een actieplan gericht op het realiseren van de missie ‘Voldoende betaalbare en goede woningen in een ongedeelde stad’ in 2040. Aan het dagelijks bestuur van stadsdeel Nieuw-West.wordt gevraagd uiterlijk 31 maart 2023 advies uit te brengen over de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Pagina 1 van 9

De Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting beschrijft de huidige volkshuisvestelijke opgaven en de ambities en plannen van het college voor volkshuisvesting in Amsterdam. De aanpak bevat zeven doelen die zijn gericht op het realiseren van de lange termijnmissie: Voldoende betaalbare en goede woningen in een ongedeelde stad. Hieronder geven we een samenvatting van de doelen en daaraan gekoppelde belangrijkste inspanningen. Doel 1: Meer woningen We streven ernaar dat er in 2040 geen tekort aan woningen en woonplekken meer is. Om de crisis op de woningmarkt het hoofd te bieden, moeten we ervoor zorgen dat er meer woningen beschikbaar komen. Dit doen we op drie manieren: • Reguleren: We zetten alle bestaande en toekomstige instrumenten uit de Huisvestingswet in om de onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte te bestrijden. We willen de aanpak leegstand met een nieuwe Leegstandverordening intensiveren. We handhaven op illegaal gebruik en op toeristische verhuur. • Meer woonplekken: We laten het individuele huurcontract als voorwaarde voor kamerverhuur los. We zetten in op alternatieven voor zelfstandig wonen in de wijk. We ontwikkelen nieuwe woonvormen voor Amsterdammers in een kwetsbare situatie. • Nieuwbouw: We houden vast aan onze langjarige nieuwbouwambitie van 7.500 woningen per jaar.

We sturen op het realiseren van 2.500-3.000 tijdelijke (maximaal 15 jaar) woningen. Doel 2: Betaalbaarder wonen We streven ernaar dat in 2040 het aandeel betaalbare woningen goed aansluit bij de woningbehoefte in de stad. Alle Amsterdammers hebben woonlasten die passen bij de financiële situatie van het huishouden. Hier zetten we op in: • Snelle uitbreiding van de sociale huurvoorraad, met zoveel mogelijke groei en bescherming van de sociale huurvoorraad in bezit van corporaties: Om de sociale voorraad te laten groeien, moeten er meer woningen worden gebouwd maar er moeten ook minder woningen geliberaliseerd én minder sociale huurwoningen van corporaties verkocht worden. We maken daar scherpe afspraken over met de corporaties. • De middeldure huurvoorraad wordt beschermd en neemt toe ten opzichte van 2021: De komende jaren zal de middeldure huurvoorraad groeien door de aangekondigde regulering van het middensegment. We blijven we ons inzetten richting het Rijk om nog meer woningen onder deze regulering te laten vallen. • Huur- en koopwoningen worden toegankelijker voor middeninkomens: We maken gereguleerde huurwoningen in het middensegment vergunningsplichtig. We zetten in op passende toewijzing hiervan.

• Niemand mag in armoede belanden door te hoge woonlasten: We streven naar woonlasten passend bij de samenstelling van het huishouden - met extra aandacht voor het besteedbaar inkomen van alleenstaande ouders, grote gezinnen en middeninkomens. Dit doen we door onder andere met corporaties afspraken te maken over het aanbod van sociale huurwoningen onder en boven de aftoppingsgrenzen. We maken afspraken met corporaties en particuliere verhuurders over betaalbaarheid van jongeren,- en studentenhuisvesting. We voeren een lobby op het tegengaan van verplicht af te nemen diensten die zogenaamd onder servicekosten vallen. Doel 3: Meer woningen voor hen die ze het hardst nodig hebben We streven ernaar dat in 2040 er geen mensen meer zijn in een dak-of thuisloze situatie. Iedereen die zich in een kwetsbare situatie, al dan niet met zorgvraag, bevindt, kan binnen drie maanden een woonplek in de MRA krijgen. Hier zetten we op in: • Transparante en eerlijke woonruimteverdeling: We stoppen met het invoeren van nieuwe voorrangsregelingen. De bestaande regelingen willen we opnieuw herzien zodra de eerste effecten van de nieuwe woonruimteverdeling duidelijk zijn. • Gerichte toewijzing van woningen aan de meest kwetsbaren: We willen de urgentiecriteria herzien om ze meer passend te maken bij de doelgroep. De bestaande groep mensen in een kwetsbare situatie breiden we niet verder uit.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 9

• •

•

Voorkomen dakloosheid: Amsterdam zet de ‘aanpak dakloosheid’, ‘vroeg eropaf’ en ‘geregelde betaling’ voort. We blijven inspelen op actuele ontwikkelingen, zoals op dit moment de energiearmoede. Harde regionale afspraken en landelijke afspraken op basis van Fair Share: Amsterdam zet in op regionale en landelijke verdeelafspraken over de uitstroom van mensen in een kwetsbare situatie: waar mogelijk huisvesten we deze mensen elders in het land. Alternatieve woonoplossingen: De komende jaren zet Amsterdam sterk in op het ontwikkelen van alternatieve woonvormen voor huishoudens in een kwetsbare situatie, samen met woningcorporaties en zorgaanbieders.

Doel 4: Passender wonen Alle Amsterdammers hebben in 2040 een woning die past bij hun zorgvraag en levensfase. Om de Amsterdamse woningmarkt weer in beweging te krijgen zetten we volop in op doorstroming. Hier zetten we op in: • Meer passende woningen voor alle doelgroepen: Met een nieuwe gebiedsgerichte werkwijze prioriteren en programmeren we nieuwbouw om meer doorstroming en meer verhuisbewegingen op gang te brengen. Daarbij ligt onze focus op bouwen voor gezinnen en ouderen. We werken hierbij gebiedsgericht. We kijken naar de behoefte per doelgroep én naar de totale opgave van het gebied, de stad en de regio. Daarnaast behouden we ultra schaarse sociale huurwoningen voor rolstoelwoningen en grote woningen voor gezinnen voor de doelgroep. Dit doen we door voor deze woningen tijdelijke contracten toe te passen naar passendheid en door een stop op verkoop van deze corporatiewoningen in te voeren. • Samen werken aan doorstroming: Met een pakket aan ondersteunende maatregelen, inclusief ontwikkeling van een verhuisservice, ondersteunen we ouderen om tijdig te verhuizen. • Wonen met zorg nabij: Amsterdam zet in op de realisatie van geclusterde woonvormen, zowel in de nieuwbouw als in de bestaande voorraad. Daarnaast zetten we in op woonzorgcirkels en thuisbuurten, waarbij we woningen rondom voorzieningen reserveren voor ouderen en andere groepen die zorg behoeven.

Iedere 24-uurs zorgvoorziening in Amsterdam kan zich ontwikkelen tot woonzorgcirkel. Doel 5: Duurzame woningen van goede kwaliteit We streven ernaar dat in 2040 Amsterdamse woningen duurzaam en van goede kwaliteit zijn en een gezond leefmilieu bieden. Hier zetten we op in:  Goede kwaliteit en duurzamer: De gemeente houdt toezicht op woningkwaliteit en handhaaft hierop. Onderdeel hiervan is een projectgewijze aanpak op woningkwaliteit zoals de aanpak op vocht & schimmel en loden leidingen. De gemeente gaat eigenaren faciliteren om werk te maken van verduurzaming. We werken daarbij ook aan het wegnemen van knelpunten.  Energiebesparende maatregelen voor laagste inkomens: Op de korte termijn zetten we in op energiebesparende maatregelen die bewoners kunnen treffen zonder tussenkomst van de woningeigenaar. Mensen kunnen hulp vragen bij het aanbrengen van energiebesparende middelen, bijvoorbeeld via de energiebespaarservice.  Meer isolatie en verbeteren slechte energielabels (E-F-G): Met het grootschalig isolatieoffensief wil het college bewoners en woningeigenaren stimuleren en begeleiden om structureel energie te besparen. We versnellen de isolatieopgave met corporaties, conform de nationale prestatieafspraken. Particuliere en commerciële verhuurders stimuleren we om hun energielabels verbeteren.

We breiden de vve-aanpak uit en we zorgen ervoor dat ook eigenaar-bewoners met lagere inkomens mee kunnen doen aan de isolatieopgave. Doel 6: Betere positie van Amsterdammers Onze inspanningen hebben er in 2040 toe geleid dat Amsterdammers zich vrij en veilig voelen om goed geïnformeerd keuzes te maken. Ze melden misstanden over hun woonsituatie zonder dat dit risico’s met zich meebrengt. Het volledige woningaanbod is transparant. Hier zetten we op in:  Bescherming van rechten: We benutten de mogelijkheden die de Wet goed verhuurderschap gaat bieden, zoals (basis)normen voor verhuur, de bevoegdheid om verhuurdervergunningen te introduceren en de mogelijkheid voor gemeenten om het beheer van een woning over te nemen.  Betere informatievoorziening en ondersteuning: We zetten ons in om onze eigen informatievoorziening te verbeteren over alles wat met woonbeleid te maken heeft. We blijven stichting !WOON als steunpunt voor alle Amsterdammers met een woonvraag financieel ondersteunen en we willen de eerste stappen zetten om voor Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 9



meer huurwoningen dan sociale huurwoningen op een transparant aanbodplatform te hebben, te beginnen met middeldure huurwoningen van corporaties. Tijdelijke huurcontracten zijn niet meer de norm: Amsterdam blijft lobbyen bij het Rijk om tijdelijke contracten van particuliere verhuurders af te schaffen en om de puntengrens voor de bestaande voorraad te verhogen.

Doel 7: Leefbare en veerkrachtige wijken met toegang tot zorg en voorzieningen Amsterdamse wijken en buurten zijn leefbaar, veerkrachtig en ongedeeld. Een thuishaven voor alle bewoners, in alle levensfasen, of zij nu hier geboren zijn of ergens anders vandaan komen. Hier zetten we op in:  Veerkrachtige wijken: Door middel van gebiedsgerichte programmering en prioritering voor doelgroepen richten we ons op doorstroming en verhuisbewegingen. Het college komt met een nieuwe werkwijze. De (advies)rol van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp nemen we mee in de nadere uitwerking van deze nieuwe werkwijze.  Leefbare wijken: We ondersteunen eigen initiatief van bewoners en activiteiten van professionals in de buurt. Dit komt een prettige manier van samenleven ten goede. Buurten en wijken zijn veilig. Overlast door gebruik van woningen voor vakantieverhuur, kamerverhuur en crimineel gebruik dringen we terug.  Investeringen in de sociale infrastructuur van de wijk: We zetten in Amsterdam in op de ontwikkeling van woonzorgcirkels en thuisbuurten. Woningen rondom voorzieningen, zoals inlooppunten en 24-uurszorg voorzieningen, reserveren we voor Amsterdammers met een zorgvraag. Na verwerking van uw advies en de reacties uit de inspraakronde, worden definitieve voorstellen gedaan aan de gemeenteraad voor vaststelling. Inspraak vindt plaats van 13 februari tot en met 27 maart 2023.

Na de inspraakperiode wordt het definitieve collegevoorstel Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming.

Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier -indien van toepassing- t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies

Het Dagelijks Bestuur (DB) van Nieuw-West ziet wonen als de basis voor een goed leven. De definitie van een passende woning is dat deze passend is naar de levensfase, inkomen en huishoudgrootte. Dit is helaas voor vele bewoners van Nieuw-West nu niet weggelegd. Een groot deel van de bewoners zit in de overleefstand mede door de hoge vaste lasten waarbij de energierekening de pan uitrijst. Slecht geïsoleerde en slecht onderhouden woningen zijn hier vaak de oorzaak van. Wonen gaat niet alleen om een passend huis, maar over het leven in de buurt in brede zin, zoals het deel uitmaken van sociale netwerken, een goede leefbaarheid en voldoende voorzieningen nabij. Het DB adviseert mede daarom in te zetten op doorlopende leeflijnen. Een doorlopende leeflijn betekent een buurt zo opbouwen en inrichtingen dat er ruimte ontstaat voor ontmoeting en verbinding. Dit versterkt het sociaal kapitaal wat in het DNA van de bewoners van Nieuw-West zit. De buurten kenmerken zich door verschillende type woningen die aansluiten bij de verschillende levensfasen. Doordat men samenleeft, in de breedste zin van het woord, ontstaat er vertrouwen en sociale cohesie. Hierdoor zullen bewoners, die vaak het liefst in hun eigen buurt blijven wonen, de mogelijkheid krijgen om in nieuwe een levensfase door te stromen naar een volgende passende woning.

Daarmee blijven bestaande netwerken intact, wordt de sociale cohesie versterkt en het sociale kapitaal in Nieuw-West vergroot. Het DB ondersteunt daarom van harte de insteek om uit te gaan van de term volkshuisvesting in het nemen van maatregelen op het gebied van wonen voor de inwoners van Amsterdam. Het DB kan zich dan ook vinden in het overgrote deel van de voorgestelde richtingen. Daarbij ziet het DB dat we als stad ook afhankelijk zijn van rijksbeleid en wetgeving. Een aandachtspunt is dat de aanpak vooralsnog met name beleidsvoornemens bevat. Daarvan moet een groot deel in de komende periode nog verder worden uitgewerkt. Met name de combinatie van gebiedsgerichte programmering van nieuwbouw en de inzet op woningkwaliteit ziet het DB als cruciaal om de leefbaarheid in Nieuw-West te vergroten. Het Dagelijks Bestuur roept op daar de expertise van het stadsdeel, de samenwerkingspartners in het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en haar inwoners goed bij te benutten. Voor de bewoners van het stadsdeel zijn Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 4 van 9