3. Sommatiebrief Amsterdam heeft een keuze.pdf

Höcl<er A D V O C A T E N

Aangetekend G emeente Amsterdam T.a.v. het college van Burgemeester en Wethouders Postbus 202 1000 AE AMSTERDAM Per e-mail: XXXX

Datum Onze referentie Inzake

26 mei 2025 D20250067 Stichting Amsterdam heeft een keuze/Gemeente Amsterdam

G eacht college, Namens mijn cliënte Stichting Amsterdam heeft een keuze, gevestigd aan de xxxxxx, xxxxxx, vraag ik uw dringende aandacht voor het volgende. Het afgelopen decennium is toerisme in Amsterdam geëxplodeerd. Het aantal hotelovernachtingen per jaar is in tien jaar tijd verdubbeld en Amsterdam staat bovenaan de lijst met het aantal toeristen per inwoner van Europese hoofdsteden. Dit heeft zijn weerslag op de Amsterdammer. De gevolgen van massatoerisme beïnvloeden het dagelijkse leven van veel bewoners van de stad; zij hebben te maken met overlast, drukte, het verdwijnen van voorzieningen en een sterk veranderende leefomgeving. Daarom zijn de oprichters van de Stichting in 2020 een volksinitiatief begonnen om (de overlast door) toerisme in Amsterdam te beperken. Het volksinitiatief "Amsterdam heeft een keuze" is destijds in korte tijd 30.000 keer ondertekend, en heeft geleid tot de in 2021 met slechts één tegenstem door de gemeenteraad aangenomen Verordening op toerisme in balans Amsterdam (hierna: de "Verordening"). De Verordening In de Verordening is onder meer een bandbreedte vastgesteld van het totaal aantal toeristenovernachtingen per jaar waarbinnen er balans wordt geacht te zijn tussen de belangen van bewoners, ondernemers en bezoekers op gemeenteniveau.

Deze bandbreedte is vastgesteld op tussen de 10 en 20 miljoen toeristenovernachtingen per jaar, waarbij respectievelijk 12 en 18 miljoen toeristenovernachtingen per jaar als signaalwaarden gelden. In de Verordening zijn ook waarborgen voor deze bandbreedte opgenomen, waarbij het college bepaalde stappen moet ondernemen bij geprognotiseerde overschrijding van een signaalwaarde. Zo moet het college de raad in dat geval een voorstel doen voor een beleidsnota over de wijze waarop het aantal toeristenovernachtingen binnen de bandbreedte wordt gebracht of gehouden in de geprognotiseerde periode van drie jaar. Die beleidsnota moet ten minste de maatregelen bevatten die het college neemt om het aantal toeristenovernachtingen binnen de bandbreedte te brengen of houden, waarbij onder meer wordt ingegaan op de mogelijke regulering van het

Höcker Advocaten B.V. Apollolaan 153 1077 AS Amsterdam Postbus 74654 1070 BR Amsterdam T +31(0)20 577 77 00 F +31(0)20 671 9710 mail@hocker.nl www.hocker.nl

Wicker ADVOCATE N

aantal toeristenovernachtingen met behulp van de toeristenbelasting. Ook moet in de beleidsnota zijn opgenomen wat de verwachte impact is van maatregelen op het aantal toeristenovernachtingen in de geprognotiseerde periode van drie jaar. Hoewel de prognoses voor het aantal toeristenovernachtingen voor zowel 2025 als 2026 ver boven de bandbreedte uitkomen (gemiddelde prognose 2025: 24,5 miljoen en gemiddelde prognose 2026: 25 miljoen)1, neemt de gemeente geen effectieve maatregelen om het aantal geprognotiseerde overnachtingen weer binnen de bandbreedte te brengen. Het college heeft daarnaast niet voldaan aan de vereisten van artikel 3 van de Verordening. Weliswaar heeft het college de raad op 26 november 2024 geinfornneerd over een aantal te treffen maatregelen2, en zijn deze maatregelen ook opgenomen in het Uitvoeringsprogramma bezoekerseconomie 20253, er is daarbij niet vermeld welke impact deze maatregelen naar verwachting zullen hebben op het aantal toeristenovernachtingen. Het is daarbij wel duidelijk dat deze maatregelen niet voldoende impact zullen hebben om het aantal toeristenovernachtingen weer onder de 20 miljoen te krijgen. De gemeente houdt zich dus - kort gezegd - niet aan haar eigen Verordening.

De Stichting De Stichting is een rechtspersoon als bedoeld in artikel 3:305a BW, opgericht met het doel de belangen van de inwoners van Amsterdam te behartigen door de leefbaarheid in de stad te bevorderen, in het bijzonder door het bestrijden van overmatig toerisme. De Stichting, opgericht door de initiatiefnemers van het volksinitiatief Amsterdam heeft een keuze, acht het onacceptabel dat de gemeente geen serieuze actie onderneemt om de Verordening, die tot stand is gekomen op initiatief van 30.000 Amsterdammers, uit te voeren. Zij is daarom een campagne begonnen en heeft in dat kader bewoners van de stad opgeroepen om zich (opnieuw) uit te spreken tegen massatoerisme, en de gemeente te vragen zich aan haar woord te houden. De online petitie die onderdeel is van deze campagne is in korte tijd door duizenden inwoners ondertekend, en dit aantal loopt iedere dag hard op. Onrechtmatig handelen gemeente Door zich niet de houden aan de in de Verordening vastgelegde verplichtingen, handelt de gemeente onrechtmatig tegenover de inwoners van Amsterdam, van wie de Stichting de belangen behartigt. Dit handelen is aan de gemeente toe te rekenen; zij heeft expliciet de taak op zich genomen om de overlast door toerisme te beperken, en leeft de door haarzelf vastgestelde normen niet na. Daarnaast leidt dit handelen tot schade.

De gemeente stelt zelf dat er bij een groter aantal toerisme dan het maximum van bandbreedte, disproportioneel veel nadelen ontstaan.4 Ook stelt de gemeente dat het huidige overtoerisme zorgt tot negatieve effecten en dat de balans tussen toeristische drukte en een leefbare stad compleet verstoord is geraakt.5 Daarmee erkent de gemeente dat er bij inwoners van Amsterdam schade ontstaat door het niet naleven van de Verordening.

https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/bezoekersprognose-amsterdam-2024-2026

2 Raadsinformatiebrief van 26 november 2024 inzake maatregelen Verordening toerisme in balans

3 Te raadplegen op https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/908914/tg_ams032b_uitvoeringsprogramma_bezoekerseconomi e_2025_v6.pdf (april 2025) 4 Toelichting op de Verordening, algemeen deel 5 Gemeente Amsterdam, `Visie toerisme in Amsterdam' 2035, p. 3 vindplaats: https://openresearch.amsterdam/nl/media/inline/2022/8/30/verordening_op_toerisme_in_balans.pdf

2 •••

Hi5cker ADVOCATE N

Er is daarbij geen sprake van onverwachte omstandigheden die ertoe leiden dat het onmogelijk is om het aantal toeristenovernachtingen binnen de bandbreedte te brengen, zoals genoemd in de toelichting bij de Verordening. De huidige omstandigheden zijn niet onverwacht te noemen, en daarnaast is het goed mogelijk om het aantal toeristenovernachtingen sterk te verminderen. Er zijn immers meerdere aantoonbaar effectieve maatregelen voorhanden, zoals het verhogen van de toeristenbelasting6 en het invoeren van het i-criterium voor coffeeshops7, die de gemeente tot op heden niet neemt. Kortom: de gemeente k6n zich aan de Verordening houden, maar kiest ervoor dat niet te doen. Overleg Op 15 mei jl. heeft er een overleg plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers van de Stichting en wethouder Mbarki. De wethouder heeft in dat gesprek erkend dat de grens van 20 miljoen toeristenovernachtingen per jaar al geruime tijd wordt overschreden, en dat de huidige prognose een verdere stijging toont naar 25 miljoen toeristenovernachtingen in 2026. De wethouder heeft ook erkend dat de maatregelen die de gemeente op basis van de Verordening heeft genomen onvoldoende impact hebben gehad op het aantal toeristenovernachtingen, terwijI er wel aantoonbaar effectieve maatregelen voorhanden zijn. De gemeente is echter niet bereid deze maatregelen alsnog te nemen.

De wethouder was in het gesprek ook niet bereid om enige andere concrete toezegging te doen waarmee ook maar zou worden geprobeerd om het aantal toeristenovernachtingen binnen afzienbare tijd te verminderen, laat staan dat de wethouder wilde toezeggen dat deze op enig moment weer onder de 20 miljoen worden gebracht. De Stichting betreurt het dat de gemeente klaarblijkelijk niet van plan is om zich aan haar eigen wetgeving te houden, en ziet hierdoor geen andere mogelijkheid dan dat zij zich gaat voorbereiden op het nemen van rechtsmaatregelen. Sommatie Dit leidt ertoe dat de Stichting de gemeente sommeert om ervoor te zorgen dat: •

•

het college binnen een maand na dagtekening van deze brief een voorstel doet voor een beleidsnota die voldoet aan artikel 3 van de Verordening, waarin te nemen maatregelen staan waarvan de verwachte impact het aantal toeristenovernachtingen in 2027 en 2028 onder de 20 miljoen zal brengen en houden; er binnen drie maanden na de verzending van de hierboven bedoelde beleidsnota, door de raad een definitieve beleidsnota wordt vastgesteld (inclusief eventuele amendementen en/of moties) die voldoet aan artikel 3 van de Verordening, waarin te nemen maatregelen staan waarvan de verwachte impact het aantal toeristenovernachtingen in 2027 en 2028 onder de 20 miljoen zal brengen en houden.

De Stichting hoopt van de gemeente uiterlijk op 1 juli 2025 de schriftelijke toezegging te ontvangen dat zij aan deze sommatie zal voldoen. Indien de Stichting de gevraagde bevestiging niet binnen deze termijn van u heeft ontvangen, zal zij haar vorderingen aan de rechter 6 De gemeente schrijft zelf in de toelichting bij de Verordening dat het aantal toeristenovernachtingen

in theorie volledig kan worden gereguleerd door middel van een aanpassing van de toeristenbelasting. Daarnaast toont onderzoek in opdracht van de gemeente aan dat een verhoging van de toeristenbelasting met 25%-punt leidt tot 4,5 miljoen toeristen minder per jaar en 250 miljoen euro extra inkomsten voor de gemeente. Uit onderzoek in opdracht van de gemeente blijkt dat deze maatregel ertoe zou leiden dat 17% van de toeristen waarschijnlijk of zeker niet meer naar Amsterdam zullen komen.

3 •••

Höcl<er ADVOCATEN voorleggen. Uiteraard hoopt de Stichting dat de gang naar de rechter niet nodig zal blijken, en blijft zij openstaan voor overleg.

Met vriendelijke groet,

•••