3. Samenvatting monitor kantoren - stand van zaken op 1 juli 2021.docx

Samenvatting monitor kantoren – stand van zaken 1 juli 2021 De monitor kantoren Amsterdam wordt twee keer per jaar opgesteld om de ontwikkelingen met betrekking tot de kantorenmarkt inzichtelijk te maken. Deze monitor is opgesteld op basis van gegevens van 1 juli 2021. In de monitor kantoren is aandacht voor de kantorenvoorraad, de kantorenleegstand, de kantooropleveringen en de kantooronttrekkingen. In de conclusies van de monitor kantoren – stand van zaken op 1 juli 2021 zijn de volgende punten opgenomen: Stand van de kantorenmarkt Met het aantrekken van de economie lijkt ook het herstel van de Amsterdamse kantorenmarkt te zijn ingezet. De toenemende leegstand is afgevlakt op 5,6%. Eindgebruikers zijn als gevolg van de coronacrisis terughoudend geweest in hun zoekvraag naar kantoorruimte. Daarmee is de zoekvraag van deze gebruikers niet verdwenen en inmiddels zijn er ook nieuwe partijen bijgekomen. De groei in vraag naar kantoorruimte is vooral terug te zien bij de tech-gerelateerde bedrijven. Het aantal bedrijven met een zoekvraag naar kantoorruimte is gestegen en meer bedrijven staan op het punt om huurcontracten te sluiten. Een nog altijd lage leegstand, een sterke Amsterdamse economie én een aantrekkende vraag naar kantoorruimte is de reden om vast te houden aan het kantorenplan en de kantorenvoorraad in Amsterdam.

Realiseren kantoorruimte op de juiste locaties De strategie van Amsterdam om kantoren bij te bouwen op de juiste locaties blijft belangrijk om te voldoen aan de kantoorvraag nu en in de toekomst. Er is nu geen sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod, zoals bij de financiële crisis (2008). Nieuwbouw van kantoren op goed bereikbare OV- locaties en onttrekking door transformatie op andere locaties biedt de juiste ruimte op de kantorenmarkt. Het juiste kantoor op de juiste locatie. Deze vernieuwing levert een grote bijdrage aan de verduurzaming en toekomstbestendigheid van kantoren. Kantorenvoorraad en -leegstand De kantorenvoorraad wordt weergegeven in verhuurbaar vloeroppervlakte (vvo), omdat het hier over verhuurbaarheid gaat. In de eerste helft van 2021 was de netto toename van de kantorenvoorraad circa 50.000 m² vvo. De kantorenleegstand is gestegen van 4,7% (1 januari 2021) naar 5,6%, maar valt nog wel steeds binnen de frictieleegstand van 6,5%. De kantorenleegstand was begin 2020 historisch laag, waardoor de markt voor transacties en nieuwkomers op slot zat. De leegstand is sinds vorig jaar relatief sterk toegenomen, als gevolg van een aantal grote, nog niet verhuurde, opleveringen in 2020 én de terughoudendheid van bedrijven om invulling te geven aan hun zoekvraag naar kantoorruimte.

De historisch lage leegstand waarmee Amsterdam de coronacrisis in ging, zorgt ervoor dat de kantorenleegstand ook nu binnen de bandbreedtes van de frictieleegstand blijft. Opleveringen en onttrekkingen De opleveringen en onttrekkingen van kantoren worden weergegeven in bruto vloeroppervlakte (bvo). De oplevering van nieuwe en gerenoveerde kantoorruimte in 2021 is naar verwachting 150.000 m² bvo. De grootste verwachte opleveringen in 2021 zijn EDGE Amsterdam West (Sloterdijk) en Valley (Zuidas). De verwachte oplevering is minder dan in 2020, toen er 220.000 m² bvo werd opgeleverd. Aan het begin van het jaar leek de oplevering dit jaar echter hoger uit te vallen (circa 50.000 m² bvo meer). Het verschil in oplevering komt voornamelijk door het doorschuiven van de oplevering van de City Campus (hoofdkantoor Booking.com op Oosterdokseiland) naar volgend jaar.

De opleveringen in 2021 staan tegenover een definitieve onttrekking van 30.000 m² bvo én een tijdelijke onttrekking van 105.000 m² bvo voor herontwikkeling, renovatie en sloop-nieuwbouw. Zoals in Amstel III, waar met SPOT een grote transformatie wordt bewerkstelligd. De netto toename van de kantorenvoorraad in 2021 is daarmee, net als de afgelopen jaren, maar beperkt. Maar na een aantal uitzonderlijke jaren van onttrekkingen, lijken de transformaties minder te worden, waardoor de jaarlijkse netto toename van de kantorenvoorraad groter wordt om op termijn aan de netto uitbreidingsvraag te voldoen. De potentie van kantoorontwikkelingen bij marktpartijen biedt voldoende mogelijkheden om de gewenste groei in kantorenvoorraad mogelijk te maken. Duurzaamheid Vóór 1 januari 2023 moeten alle bestaande kantoren groter dan 100 m² en zonder monumentale status voldoen aan de label C-verplichting. Amsterdam voert samen met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied campagne waarin alle pandeigenaren in Amsterdam worden geïnformeerd over de regelgeving en verduurzaming van kantoren. 67% van de label C-plichtige kantoorgebouwen met een geregistreerd energielabel had op 1 juli 2021 energielabel C of hoger. In augustus 2020 was dit nog 64%. Echter van ruim de helft (58%) van de label C-plichtige kantoren ontbreekt vooralsnog het label.

In de eerste helft van 2021 hebben 27 gebouwen met (deels) kantoorruimte een BREEAM1certificaat ontvangen, waarvan 3 gebouwen (in de ontwerpfase) met kantoor als hoofdfunctie de hoogste score behaalden (Outstanding). In Amsterdam staan drie WELL2-gecertificeerde kantoren. Monitoring marktontwikkelingen De marktontwikkelingen op de kantorenmarkt worden continu gevolgd, zodat tijdig door de gemeente bijgestuurd kan worden teneinde een gezonde en toekomstbestendige kantorenmarkt te bewerkstelligen. De gemeente monitort alle ontwikkelingen op de kantorenmarkt nauwlettend en rapporteert hierover met de monitor kantoren twee keer per jaar naar de raad. Als bron voor de kantoorontwikkelingen is gebruik gemaakt van projectplanningen van de Gemeente Amsterdam, data van CBRE, BAG, Plabeka en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.

1 BREEAM-certificaten geven inzicht in de werkelijke prestatie van projecten op duurzaamheid. Er

wordt alleen waardering gegeven aan prestaties die bovenwettelijk zijn. De projecten zijn daarmee voorbereid op de toekomst. 2 WELL-certificaten worden toegekend aan gebouwen die prioriteit geven aan de menselijke gezondheid en welzijn, gebaseerd op de prestaties binnen het gebouw in zeven categorieën: lucht, water, voeding, licht, vitaliteit, comfort en geest.