3. Raadsinformatiebrief_Voortgangsrapportage en Cloudstrategie_v1.1.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 juli 2022 ICT en Digitale Stad Shula Rijxman Digitale Strategie en Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Voortgangsrapportage i-domein 2021 en de Cloudstrategie gemeente Amsterdam 2022-2025

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief biedt het college u de Voortgangsrapp0rtage i-domein 2021 en de Cloudstrategie gemeente Amsterdam 2022-2025 aan. In deze brief nemen we u mee in beide stukken en de samenhang daartussen. Digitalisering Door de coronacrisis is het nog duidelijker geworden dan voorheen dat een goed functionerende digitale organisatie onontbeerlijk is. Op 9 juli 2019 heeft het college een bestuursopdracht gegeven om te onderzoeken welke vernieuwingen en verbeteringen er in de gemeentelijke organisatie nodig zijn om de digitalisering van de gemeente in het i-domein te versterken. Het gemeentelijke i-domein is het domein van de ICT, informatievoorziening en gegevenshuishouding. In de eindrapportage van de Bestuursopdracht i-domein heeft het college op 19 mei 2020 aangegeven welke vernieuwingen en verbeteringen in de gemeentelijke organisatie nodig zijn. Eén van de belangrijkste wijzigingen is dat er binnen het i-domein zoveel mogelijk opgavegericht gewerkt wordt. Dat wil zeggen dat voortaan de maatschappelijke opgaven centraal staan. Digitalisering is namelijk geen doel an sich: het gaat erom dat we publieke waarde creëren door middel van digitalisering.

Publieke waarde is wat we bereiken voor de stad en haar inwoners en de oplossingen die we bieden voor maatschappelijke opgaven, zoals het weer financieel gezond maken van Amsterdammers of de woonopgave. Daarbij spelen data en (al dan niet innovatieve) digitale technologieën vrijwel altijd een rol. Bij het creëren van die publieke waarde spelen drie begrippen een rol:  Willen: dit zijn de ambities van de gemeente, die door het college en de raad worden bepaald. Het i-domein ondersteunt dit door steeds meer opgavegericht te werken, d.w.z. dat we directie- of zelfs clusteroverstijgend gaan werken op oplossingen te realiseren voor maatschappelijke opgaven.  Mogen: dit betreft de randvoorwaarden bij het gebruik van de data en technologie: het voorkomen van negatieve effecten (de bedreigingen), bijvoorbeeld door middel van privacy- en

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juli 2022 Pagina 2 van 4

beveiligingsbeleid, maar ook door het bevorderen van de gemeentelijke transparantie (openbaarheid) en het verantwoorden van het gebruik van algoritmen. Daarnaast zijn digitale inclusie en digitale weerbaarheid belangrijke elementen. Het college legt hierover verantwoording af aan de raad, bijvoorbeeld door periodieke rapportages die de raad nog voor het reces zal ontvangen.  Kunnen: om de ambities (willen) op een verantwoorde wijze (mogen) te realiseren is een adequate organisatie en de inzet van de juiste middelen nodig. Het college legt daarover verantwoording af aan de raad, onder andere door de Voortgangsrapportage i-domein en door het bespreken van haar cloudstrategie met de raad. Digitalisering is geen onderwerp dat is voorbehouden aan technici en juristen. De vraag ‘in wat voor digitale stad we willen leven’ gaat iedereen aan. Het gaat daarbij zowel om de activiteiten die de gemeente zelf onderneemt als de activiteiten van derden in de digitale wereld. Het college heeft de afgelopen collegeperiode nadrukkelijk ingezet op het aangaan van het gesprek met de stad en de raad over digitalisering. Digitalisering zal de komende jaren een groot en belangrijk onderwerp blijven.

Voortgangsrapportage i-domein 2021 De Voortgangsrapportage i-domein gemeente Amsterdam 2021 beschrijft de stappen die het idomein in 2021 heeft gezet, zodat we publieke waarde kunnen (blijven) creëren voor de stad. Na de vaststelling van de eindrapportage van de Bestuursopdracht i-domein op 19 mei 2020 is de tweede helft van 2020 grotendeels gebruikt voor voorbereidende werkzaamheden. In 2021 zijn er belangrijke eerste stappen gezet, zoals bijvoorbeeld: • We zijn gestart met onze nieuwe manier van opgavegericht werken bij de opgave Amsterdammers financieel gezond en aan het werk (WPI). In 2022 gaan we dit breder doorvoeren aan de hand van de ervaringen die we hiermee opgedaan hebben. • We hebben ons cloudplatform gelanceerd. Voor de overgang naar de cloud hebben we een strategie opgesteld, die verderop in deze brief wordt toegelicht. • Op het gebied van de dataorganisatie hebben we het producten- en dienstenportfolio voor de nieuwe data-organisatie opgezet, inclusief de nieuwe organisatiestructuur. • We hebben hard gewerkt aan de inrichting van een sterke regie-organisatie die zorgt dat de leverancier de gemaakte afspraken nakomt en erop toeziet dat er wordt voldaan aan wet- en regelgeving. • De reorganisatie van het i-domein is voorbereid in 2021.

Het resultaat van hiervan is dat we op 1 juli 2022 van 10, soms nog behoorlijk zelfstandig functionerende organisatieonderdelen, naar één samenwerkend i-domein gaan. Vooruitlopend op de definitieve reorganisatie wordt er in sommige onderdelen van het i-domein al informeel samengewerkt vanuit de nieuwe principes (‘werken volgens de bedoeling’). Sinds de aanstelling van de directeuren op 1 februari 2022 is deze samenwerking geïntensiveerd. • Ook op het gebied van de informatiebeveiliging, gegevensbescherming en transparantie over algoritmes is er hard gewerkt aan de legitimiteit van en het draagvlak voor ons handelen. Op het gebied van onze ambities ten aanzien van openbaarheid zijn we tot de conclusie gekomen dat we hiervoor informatie sneller en beter vindbaar en toegankelijk

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juli 2022 Pagina 3 van 4

maken. Hiervoor zijn bij de Voorjaarsnota 2021 middelen beschikbaar gesteld en is het meerjarenprogramma Open Amsterdam opgezet.

In de voortgangsrapportage worden alle in 2021 gezette stappen nader toegelicht. Met de stappen die in 2021 zijn gezet, is het i-domein is goed op weg.

Cloudstrategie gemeente Amsterdam 2022-2025 In de eindrapportage van de Bestuursopdracht i-domein heeft het college op 19 mei 2020 geconstateerd dat de huidige fysieke IT-infrastructuur ons belemmert om moderne applicaties te kunnen gebruiken en snel te kunnen inspelen op een veranderende behoefte aan ICTvoorzieningen. Daarom heeft het college besloten om de overgang te maken naar een cloudbased infrastructuur. Hierbij wordt eigenlijk de gehele infrastructuur zoals bijvoorbeeld servers, netwerken opslagcapaciteit afgenomen als een dienst. De gemeente bezit dan niet meer de hardware die gebruikt wordt, maar schakelt daarvoor derden in. De cloud is een netwerk van externe servers die aan elkaar zijn gekoppeld en als één systeem fungeren. Gegevens worden via een internetverbinding opgehaald. De Cloudstrategie beschrijft hoe we de overgang naar de cloud gaan maken. Daarin is onder andere beschreven dat we -net als andere grote organisaties en overheidsinstellingen- bij voorkeur gebruik maken van public cloud diensten. Dit betekent dat we gebruik maken van generieke diensten van de cloudaanbieder, die ook aan andere organisaties worden aangeboden. De hardware, software en andere ondersteunende infrastructuur zijn het eigendom van de cloudaanbieder en die voert ook het onderhoud uit.

Het belangrijkste voordeel is dat de infrastructuur in de cloud niet veroudert, maar continu wordt bijgewerkt. De cloud-aanbieders kunnen heel eenvoudig de capaciteit opschalen of snel aanpassen als dat noodzakelijk is. Doordat zij op grote schaal opereren kunnen zij ook grootschalige beveiligings- en privacy-maatregelen treffen. Het belang van het nemen van grootschalige beveiligingsmaatregelen is de afgelopen tijd nadrukkelijk toegenomen, gelet op de toegenomen dreiging van cyberaanvallen in landen die Oekraïne steunen. We borgen dat onze gegevens en applicaties veilig zijn en dat we voldoen aan de landelijke en Europese wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming (privacy). In de Cloudstrategie is ook het uitgangspunt opgenomen dat we standaardsoftware afnemen als Software-as-a-Service (SaaS) en niet als software die we zelf moeten beheren. Bij SaaS nemen we de software af als een dienst, waarbij de leverancier het beheer uitvoert. De overgang naar de cloud en de intensivering van het gebruik van SaaS-diensten vraagt geen extra financiële middelen. De financiële gevolgen zijn reeds gedekt binnen de begroting. Het vraagt wel dat we goede regie voeren op onze externe leveranciers.

Via haar regie-organisatie en het gespecialiseerde cloud competence center zorgt het i-domein ervoor dat we juiste diensten afnemen, dat de cloudaanbieder alle verplichtingen nakomt en dat er wordt voldaan aan wet- en regelgeving. Het vraagt ook van ons dat we –waar nodig of mogelijk- samen optrekken met andere (overheids-)organisaties die ook de overgang maken naar de cloud. We werken daarom op

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juli 2022 Pagina 4 van 4

dit vlak nadrukkelijk samen met het rijk. Ook volgen we nadrukkelijk de landelijke ontwikkelingen en dragen daaraan bij.

Tot slot De versterking en verbetering van de digitalisering van de gemeente Amsterdam is geen geringe opgave; naar verwachting zal het 5 jaar duren om alle veranderingen door te voeren. Het vraagt van de gemeentelijke organisatie om steeds weer nieuwe stappen te zetten, terwijl ‘tijdens de verbouwing de winkel doorgaat’ en de wereld om ons heen ook niet stilstaat. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Shula Rijxman Wethouder ICT en Digitale Stad

Bijlagen 1. Voortgangsrapportage i-domein 2021 2. Cloudstrategie gemeente Amsterdam 2022-2025

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl