3. Raadsinformatiebrief.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 januari 2024 Duurzaamheid en Circulaire Economie, Financiën Rutger Groot Wassink, Hester van Buren Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

AKEF - businessplan 2024-2029 en jaarverslag 2022

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met dit schrijven informeren wij u over het Amsterdamse Klimaat en Energiefonds (voortaan: AKEF). De meeste jaren informeren wij u naar aanleiding van het jaarverslag van het voorgaande jaar, maar dit jaar is er ook een businessplan voor de komende 5 jaren bepaald. Deze documenten treft u respectievelijk in bijlagen 1 en 2 bij deze brief. Wat is het AKEF? Het AKEF is een in 2013 door de gemeente Amsterdam opgericht investeringsfonds dat doelbewust op afstand is gezet om een aanvankelijk gemeentelijke inleg van €45 miljoen euro te beheren. Het fonds is er op gericht om financieringen te verstrekken aan bedrijven die daarmee bijdragen aan het realiseren van de Routekaart naar een Klimaatneutrale Stad en de Strategie Circulair. Een aantal concrete voorbeelden van dergelijke financieringen zijn: • VanDeBron: In 2016 was het AKEF financier van deze vooruitstrevende duurzame energieleverancier gevestigd in Amsterdam. Een groot deel van de inwoners van de Amsterdam kan niet zelf voorzien in hun behoefte aan lokaal en duurzaam opgewekte energie. Deze inwoners konden met behulp van VanDeBron versneld overstappen op duurzame energie. De gestelde doelen waren ambitieus, maar werden ruimschoots overtroffen. Een goed voorbeeld van hoe doelgerichte financiering de transitie naar duurzame energie in de gemeente Amsterdam kan versnellen.

• Chaincraft Amsterdam. In 2016 was AKEF leadfinancier voor het opzetten van een demonstratie fabriek van vetzuren en zouten, waarbij voedingsreststromen (bijv. groente en fruit) uit de MRA en alcohol (gewonnen bij het maken van 0.0% bier) als grondstof gebruikt worden. Het eindproduct is een ingrediënt voor producten in onder andere voeding, persoonlijke verzorging en chemische industrie. De fabriek heeft blijvende kennisintensieve circulaire werkgelegenheid in Amsterdam gecreëerd en heeft zich dusdanig bewezen dat er een zgn. full-scale versie gepland wordt. De oorspronkelijke gedachte was dit in Amsterdam te doen, maar door de congestieproblematiek op het elektriciteitsnet wordt uitgeweken naar Noord Nederland. • Amsterdam Energy Arena. In 2017 was het AKEF leadfinancier in het opzetten van een 3MW batterij energie-opslag en heeft daarbij de daarvoor benodigde partijen bij elkaar gebracht. Voor de energie-opslag werden voor het eerst in Europa gebruikte batterijen van elektrische auto’s gebruikt. Daarmee wordt bewezen dat deze batterijen een tweede leven kunnen hebben, waarmee de effectieve levensduur meer dan verdubbeld kan worden. De batterij wordt gevoed door de zonnepanelen op het dak van de JC Arena, die eerder door het AKEF werden gefinancierd. De batterij wordt ingezet als

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 23 januari 2024 Pagina 2 van 3

(nood)stroomvoorziening tijdens evenementen en voor stabilisering van het stroomnet in Amsterdam/MRA. De batterij heeft veel internationale aandacht gekregen. City Barging. In 2018 investeerde het AKEF samen met Triodos in de bouw van de eerste twee elektrische duwboten voor het emissieloos vervoer van (bouw)materialen over water naar en in de binnenstad van Amsterdam. Vervolgens is het project uitgebreid naar het vervoer van afval en zijn nog 3 elektrische boten toegevoegd. City Barging is de grootste leverancier van emissieloos vervoer over water in Nederland en heeft daarbij de focus op Amsterdam/MRA. Urban Mine. In 2019 investeerde het AKEF samen met de initiatiefnemers in het opzetten van een stadsgroeve waar cementsteen en andere grondstoffen uit, voornamelijk in de MRA, geoogst betonpuin worden bevrijd met een innovatieve betonbreker. De bevrijde grondstoffen worden gebruikt voor de productie van beton door een toenemend aantal betonfabrieken in Amsterdam/MRA voor bouw- en renovatieprojecten in Amsterdam/MRA. Urban Mine is de koploper op het gebied van hoogwaardig hergebruik van beton in Nederland.

Jaarverslag 2022 Het jaarverslag voor 2022 treft u aan in bijlage 1. Het behaalde resultaat (2,1%) is (opnieuw) lager dan het streefresultaat (4%), maar dat is begrijpelijk gelet op de gevolgen van COVID-19 en de energiecrisis. De verwachting is dat de resultaten in 2023 beter zullen zijn. Het fondsvermogen is doorgegroeid naar €53,1 miljoen. Er zijn twee nieuwe projecten gefinancierd: • Caffe Inc: In 2022 was het AKEF financier voor het opzetten van een demofabriek voor het winnen van onder andere koffieolie uit koffiereststromen. De reststromen zijn voornamelijk afkomstig uit Amsterdam, inclusief de locaties van de gemeente zelf, de Hogeschool en Universiteit van Amsterdam en diverse private partijen. Met de koffieolie worden nu persoonlijke verzorgingsproducten gemaakt, deels door innovatieve Amsterdamse bedrijven. Het idee is om ook producten (zeep) te ontwikkelen die weer afgenomen worden door de instellingen die de reststromen leveren. Dit voorbeeld laat zien hoe een AKEF financiering kan bijdragen aan de circulaire strategie van de gemeente, waarbij organische reststromen op hoogwaardige wijze worden verwerkt. • Circotex. In 2022 was het AKEF leadfinancier van het opzetten van een duurzame textielververij, waarbij geverfd wordt met gebruik van CO2 en zonder gebruik van water en chemicaliën. Het proces gebruikt daarbij 50% minder energie dan de conventionele oplossingen.

De fabriek geeft Europese textielproducenten de mogelijkheid om schoon en dichtbij te verven en is potentieel een belangrijke schakel voor het (bij)kleuren van stoffen of garens die gemaakt zijn van teruggewonnen textielvezels. Het streven is om de meest duurzame ververij van de wereld te zijn. Businessplan De fondsbeheerder e3 Partners stelt elke 5 jaar een businessplan op. In bijlage 2 treft u het plan voor de komende 5 jaar. De belangrijkste punten uit het businessplan zijn: • Het fonds blijft gericht op investeringen die de Routekaart Klimaatneutraal en de Strategie Circulair versterken. • Het fonds gaat waarschijnlijk minder financieringen geven voor objecten, zoals productiemachines en dergelijke. In plaats daarvan zal er vaker sprake zijn van bedrijfsfinancieringen. Aanleiding voor deze verwachting is de netcongestie die het voor bedrijven moeilijker maakt om in Amsterdam stroom consumerende apparaten te opereren.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

• •

•

•

Datum 23 januari 2024 Pagina 3 van 3

Er is meer vraag naar financieringen dan momenteel geboden kan worden. Reden hiervoor is tweeledig. Het beschikbare vermogen van het fonds is vrijwel geheel gecommitteerd en de toegenomen rente maakt herfinanciering onwaarschijnlijker. Het fonds revolveert langzamer dan gewenst. De ambitie was dat de ingelegde €45 miljoen over de looptijd van 15 jaar tot €135 miljoen (factor 3) aan leningen zou leiden. Dit kan o.a. door kort lopende leningen te geven, de lopende te leningen gedurende de looptijd te verkopen en door versnelde aflossing vanuit de gefinancierde de bedrijven. De fondsbeheerder voorspelt dat een factor 2,5 uiteindelijk behaalt zal worden. Een afname van de hefboomwerking van het fonds wordt verwacht. Het fonds zal naar verwachting minder leningen van andere financiers aan de duurzame en circulaire bedrijven losmaken. De partijen die nu het fonds benaderen zijn veelal jonge en innovatieve bedrijven. Als deze partijen na een aantal jaren een bewezen businessmodel hebben, dan kunnen ze vaak onder gunstigere voorwaarden (meer) lenen en ze lossen daarmee de AKEF lening af. Na die aflossing kan het AKEF dan niet spreken van een hefboomwerking. De fondsbeheerder stelt een streefrendement van tenminste 5% per jaar voor. De rendementseis was bij oprichting 7,5% per jaar, maar deze is enige tijd geleden met goedkeuring van college al bijgesteld naar 4% per jaar.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Bijlagen 1. Jaarverslag 2022 2. Businessplan 2024-2029

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl