3. Raadsbrief proces slavernijmuseum versie 19-10-2021 ondertekend (002).pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad

25 oktober 2021 Behandeld door Luc Holleman, l.holleman@amsterdam.nl afd. Diversiteit en Corynne Oude Avenhuis, c.oude.avenhuis@amsterdam.nl afd. Kunst en Cultuur Datum

Bijlage(n)

Adviesaanvraag Amsterdamse Kunstraad en de Raad voor Cultuur

Onderwerp

Voortgang verkenning museale voorziening slavernijverleden

Geachte raadsleden, Hierbij informeren wij u over de voortgang van de verkenning van de museale voorziening slavernijverleden. In 2017 heeft uw raad unaniem een initiatiefvoorstel aangenomen om een verkenning uit te voeren naar een nationale museale voorziening over het trans-Atlantisch slavernijverleden. Het gaat hierbij om erkenning voor en het onder ogen zien van een onderbelichte zijde van de Nederlandse geschiedenis. Amsterdam is een van de meest culturele steden van de wereld. Dat maakt de stad en bepaalt onze identiteit. Maar veel verhalen die onderdeel zijn van de rijkdom van onze stad hebben nog geen podium, geen eigen plek. Met een museum kan het historisch bewustzijn en kennis bij een breed publiek, nationaal en internationaal, worden vergroot en de koppeling worden gelegd met het heden. Dit museum past in de ambitie van het gemeentebestuur om het aanbod van kunst en cultuur in de stad te verdiepen en te verbreden. Met de op 28 mei 2021 opgeleverde verkenning is de komst van het museum een stap dichterbij gekomen. Daarbij is ook tijd om de term ‘museale voorziening’ los te laten. Wij werken toe naar een nationaal slavernijmuseum, waarbij de eerste, tijdelijke, programmering al in 2022 moet worden opgezet. In deze brief nemen wij u mee in de stand van zaken en de aankomende stappen tot het einde van het jaar.

Zo zal op 1 november de overhandiging van het advies van de Amsterdamse Kunstraad en de Raad voor Cultuur plaatsvinden en gaan wij daarna in gesprek met diverse groepen over het rapport en het advies. We werken toe naar besluitvorming in december van dit jaar. Dit is een besluit op hoofdlijnen waaraan het nationale slavernijmuseum met als startpunt het trans-Atlantisch slavernijverleden moet gaan voldoen. Daarnaast zullen de profielen en de inhoudelijke opdracht aan de kwartiermakers en de verwachte omvang van het museum in het besluit terugkomen. Over de beoogde rol van de kwartiermakers leest u meer in de paragraaf over het vervolgtraject.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 25 oktober 2021 Pagina 2 van 3

Verkenningsrapport Op 28 mei bent u geïnformeerd over het verkenningsrapport ‘Met de kracht van de voorouders’. Dit rapport is in opdracht van de gemeente opgesteld door het NiNsee, Museum zonder Muren en IZI Solutions en geeft invulling aan de contouren van een nationaal slavernijmuseum. Hierin is uiteen gezet waar een voorziening over het Nederlands slavernijverleden aan zou moeten voldoen. Het verkenningsrapport beschrijft een museum dat een nog weinig gedeeld stuk geschiedenis op vernieuwende wijze reconstrueert en dat deel uitmaakt van het nationale verhaal van Nederland. Een museum dat wil bijdragen aan een samenleving die als gevolg van die geschiedenis inclusiever en gelijkwaardiger moet worden. Het museum moet volgens de verkenners vooroplopen; een plek zijn waar wetenschap en grassroots elkaar ontmoeten en waar nieuwe perspectieven getoond worden. Het museum wordt voorgesteld als netwerkmuseum waarbij vanuit een zelfstandige positie samenwerking wordt gezocht. Het verkenningsrapport is een essentiële bouwsteen in de verdere ontwikkeling naar een nationaal slavernijmuseum. Het rapport bevat daarnaast belangrijke handvatten en voorstellen voor het vervolgtraject. Wij zijn de opstellers dankbaar voor dit omvangrijke werk en voelen ons verantwoordelijk om het vervolg zo goed mogelijk vorm te geven. Zo snel als dat kan, met aandacht voor proces en zorgvuldigheid.

Adviesaanvraag Om te besluiten wat nodig is voor de volgende stappen bij de totstandkoming van een nationaal slavernijmuseum is ook een inhoudelijk advies op basis van kennis en expertise vanuit het museale en culturele veld belangrijk. Daarom heeft het college op 29 juni 2021 samen met de minister van OCW advies gevraagd aan de Amsterdamse Kunstraad en de Raad voor Cultuur (zie bijlage). Deze adviesraden hebben vervolgens een gespecialiseerde en eenmalige adviescommissie samengesteld die zich over een gezamenlijk advies buigt. De expertise die de raden en deze commissie in het bijzonder hebben op het gebied van onder andere aanbod, collectievorming, geschiedenis van het slavernijverleden en nationaal belang zijn van grote meerwaarde voor het college om uiteindelijk een besluit over het vervolg te kunnen nemen. Op 1 november aanstaande zullen de beide raden het advies aan demissionair minister Van Engelshoven en ondergetekenden overhandigen. Vervolgtraject In deze fase gaan we van verkenning naar definiëring van hoe het museum er concreet uit moet gaan zien, organisatorisch, inhoudelijk en fysiek. De kwartiermakers vervullen hierin een belangrijke rol. Zij krijgen de opdracht om de verkenning uit te werken tot een inhoudelijk onderbouwd ondernemingsplan voor het museum.

Een concreet voorstel waarin de inhoud, het draagvlak, de organisatie, huisvesting (en locatieprofiel) en een bijbehorende kostenraming zijn uitgewerkt. Daarnaast zetten zij een eerste tijdelijke programmering op en daarmee een proeve van de toekomstige programmering op voor het nationale slavernijmuseum. De gemeente heeft nu de verantwoordelijkheid voor het aanstellen van de kwartiermakers. Met de voorbereiding van deze stap zijn we reeds gestart. De kosten voor deze fase worden gedekt uit de coalitiemiddelen, daarnaast heeft demissionair minister Van Engelshoven vanaf 1 januari 2021 een bedrag van € 1 miljoen per jaar gereserveerd voor de nationale museale voorziening slavernijverleden in Amsterdam. We staan en blijven in contact en werken samen met het ministerie van OCW om zorg te dragen dat het daadwerkelijk een nationaal museum wordt. Daarbij is een lobbytraject gestart om ook in de (landelijke) politiek nog breder draagvlak te vinden voor dit museum.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 25 oktober 2021 Pagina 3 van 3

Met de verkenning en het nog te ontvangen advies van de kunstraden zijn en worden belangrijke stappen gezet. Maar voordat we een besluit nemen over het definitieve vervolg, gaan we in gesprek met de stad en het land. Deze gesprekken gaan we breed voeren; met de mensen en organisaties die zich al geruime tijd met het onderwerp slavernij en de doorwerking ervan bezighouden, met culturele instellingen en andere betrokkenen. Kunnen zij zich vinden in de uitkomsten van de verkenning en de aanvullende adviezen van de kunstraden, of zijn er aanvullingen voor het vervolgtraject? U als raad bent uiteraard van harte welkom bij deze gesprekken. Wij zullen u op de hoogte brengen wanneer en waar deze bijeenkomsten in november 2021 plaatsvinden. Tot slot willen wij graag met u in gesprek tijdens de commissie KDD nadat de adviezen van de beide raden zijn uitgebracht om te horen hoe u naar de verkenning en de vervolgstappen kijkt. Bestuurlijke besluitvorming Op basis van het advies van het verkenningsrapport, het advies van de beide kunstraden en de diverse gesprekken zal het college een besluit nemen over het vervolg. Daarnaast werken we verder aan de locatiestudie, waarbij het van belang is dat de inhoud leidend is. Wij verwachten dit besluit in december te kunnen nemen en zullen u hierover zo snel mogelijk informeren.

Tot slot Het verhaal van het slavernijverleden is een verhaal van ons allemaal, maar nog te onbekend voor velen. Met het afronden van de verkenning is een belangrijke stap gezet in het realiseren van een nationaal museum dat die kennis vergroot en een opmaat biedt voor een gedeelde toekomst. Wij kijken uit naar de adviezen van beide raden en naar de gesprekken met betrokkenen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst & Cultuur

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Rutger Groot Wassink Wethouder Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid