3. Monitor Duurzaam Economisch Herstel

DASHBOARD DUURZAAM ECONOMISCH HERSTEL 18 mei 2021

1. Achtergrond en doel Achtergrond De monitor presenteert de belangrijkste cijfers over het duurzaam economisch herstel van Amsterdam, de voortgang het programma Duurzame Stad, Duurzame Banen, en andere stedelijke programma’s die gekoppeld worden aan werkgelegenheidsprogramma’s met toeleiding naar werk en waar nodig om- en bijscholing. Deze monitor geeft inzicht in het tempo van de stedelijke investeringen die werk genereren. Aan de hand van kwantitatieve indicatoren wordt de groei van banen, de toeleiding naar opleiding en de begeleiding naar werk in de duurzaamheidssector (en in een later stadium techniek- en bouwsectoren) inzichtelijk gemaakt. En kwalitatieve indicatoren laten de voortgang en ontwikkeling van samenwerkingsverbanden, afspraken met werkgevers en onderwijsinstellingen zien. Tot slot worden de knelpunten in de uitvoering van de programma’s in kaart gebracht en mogelijke nieuwe interventies die hieruit voortvloeien. Dit gebeurt langs drie lijnen: 1. Macro-economische ontwikkelingen, en in het bijzonder de werkgelegenheid. 2. De (werkgelegenheid)ontwikkeling van de duurzaamheid, techniek en bouwsectoren en het effect (mogelijke mismatch) van gecreëerde vraag (het aantal banen) en beschikbaar aanbod (het aantal werkzoekenden benodigde vaardigheden).

3. De voortgang van de afspraken rondom de zes motoren voor duurzaam herstel en andere stedelijke programma’s die gekoppeld worden aan werkgelegenheidsprogramma’s. De monitor wordt eenmaal per half jaar uitgebracht en volgt een iteratief proces waarbij beschikbare en relevante indicatoren stapsgewijs worden toegevoegd om zo een actueel en compleet mogelijk beeld van het duurzaam economisch herstel te schetsen.

Werkwijze In dit document staat het volgende: • Laatste stand van zaken aan de hand van een samenvatting van de data in het dashboard • Interpretatie van de data • Trends en ontwikkelingen: prognoses en vooruitblik

• Wat zijn mogelijke vraagstukken als gevolg van de crisis ontwikkelingen? • Vraagstukken o.b.v. laatste dashboard data + initiële projecties

2

Macro-economische ontwikkelingen

2. Macro-economische ontwikkelingen Amsterdam ▪ Indicatoren

Signalen:

*Tozo 2 toekenningen ** Now 3.1 toekenningen

Trend

Q4 2020

Trend 2020

Toelichting - In 2020 is de werkloosheid gestegen tot 6,5%. - Sinds jan 2021 daalt de werkloosheid voorzichtig. In vergelijking met oktober 2019 is het aantal WW uitkeringen 51% hoger. Sinds januari 2021 een lichte afname van 2,4% Het aantal bijstandsuitkeringen is sinds maart 2020 in totaal met 5% gestegen. In de leeftijdscategorie tot 27 jaar met 25%

(Q1 2021)

5,6%

6,5%

Aantal ww-uitkeringen

(mrt)

20.541

21.018

Aantal bijstandsuitkeringen

(mrt)

40.907

40.443

TOZO 3 toekenningen

(apr)

21.794

20.795*

Van de Amsterdamse bedrijven maakt 42% gebruik van ten minste één steunregeling. Lichte stijging tozo 3 toekenningen tov tozo 2

Online vacatures

(mrt)

18.183

10.883

Het aantal vacatures is sinds dec 2020 met 24,5% gestegen. De afgelopen maand is er sprake van een kleine afname

NOW 3.2 toekenningen (jan-mrt 2021)

5.755

8.920**

Het aantal NOW 3.2 toekenningen is met 35% gedaald ten opzichte van het aantal NOW 3.1 toekenningen

Aantal bedrijfsvestigingen (jan)

129.900

130.552

Het totaal aantal bedrijfsvestigingen op 1 jan 2021 is met 0,5% gedaald ten opzichte van 1 jan 2020

Werkloosheid

Economie & Arbeidsmarkt

Nu

Faillissementen

(apr)

40

220

Aantal opheffingen

(2020)

14.078

n.v.t

Aantal startende bedrijven

(2020)

18.674

n.v.t

In 202o 226 faillissementen, 100 meer dan in 2019. Hierbij verloren 2.054 personen hun baan. Tot nu toe minder faillissementen in 2021 In 2020 zijn er 24% meer opheffingen zonder faillissement dan in 2021. In q1 van 2021 is het aantal opheffingen 8% minder dan q1 2020 -In 2020 zijn er 5% minder bedrijven gestart dan in 2021. -In q1 van 2021 is aantal startende bedrijven 16% hoger dan q1 2020

De Nederlandse economie is door de aanhoudende lockdown in een tweede recessie terecht gekomen. In de eerste drie maanden van 2021 is de economie met 0,5% gekrompen ten opzichte van q4 20202. Ondanks de langere en strengere lockdown bleven de economische activiteiten beter doordraaien en is de recessie minder diep dan de recessie in 2020. De steunmaatregelen hebben een dempend effect dat zich uit in een lager aantal faillissementen en teruglopende werkloosheid. Desondanks hebben bedrijven in zwaar getroffen sectoren zoals o.a. de horeca, retail en evenementen te maken met oplopende schulden.

Nieuwe cijfers

Ontwikkeling werkgelegenheid in de duurzaamheidssector 1. De (werkgelegenheid)ontwikkeling van de duurzaamheidssector en het effect (mogelijke mismatch) van gecreëerde vraag (het aantal banen) en beschikbaar aanbod (het aantal werkzoekenden met benodigde vaardigheden) Let op: de indicatoren opgenomen in deze lijn zijn gebaseerd op OIS: SBI afbakening duurzaamheidssector, die mogelijk in de(nabije) toekomst kan veranderen. Daarmee kunnen de cijfers gepresenteerd in deze versie afwijken van cijfers in vervolgversies.

3. Afbakening duurzaamheidssector Definitie: De duurzaamheidssector= energiesector – alle activiteiten omtrent de productie, distributie en verkoop van conventionele energie alsmede de productie conventioneel energie- gerelateerde producten en diensten.

Exploitatieactiviteiten

De energiesector: ‘ omvat alle activiteiten omtrent de productie, distributie en verkoop van energie alsmede de productie van energie-gerelateerde producten en diensten’. Energie-gerelateerde producten en diensten zijn meestal de investeringen die worden gedaan voor de productie, distributie en verkoop van energie.

Conventionele energie

Activiteiten uit investeringen

De activiteiten bestaan uit: •

Exploitatie: Dit betreft de winning, productie, distributie en verkoop van energieproducten, als het hernieuwbare energie betreft. Hieronder vallen onder andere , de energiebedrijven, de opslag van energie en de decentrale opwekking van energie.

•

Activiteiten uit investeringen: breed scala aan activiteiten, meestal gerelateerd zijn aan investeringen voor exploitatie van energie, o.a. productie van energiesystemen, de bouw en installatie van energiesystemen en infrastructuur, isolatiewerkzaamheden, R&D en aan energie gerelateerde consultancy, overheidsdiensten en onderwijs.

Bron: CBS Economische indicatoren energie-gerelateerde activiteiten 2020 (onderdeel van Klimaat en Energieverkenning (KEV) 2020 PBL)

Binnen scope

Buiten scope

4. Werkgelegenheid en krapte in de Amsterdamse duurzaamheidssector ▪ Indicatoren

Werkgelegenheid in duurzaamheids sector

Nu

Aantal banen duurzaamheidssector in Amsterdam (2020)

16.100

-In de periode 2010 -2020 is het aantal banen(1uur+) met 25,8% gestegen van 12.800 naar 16.100 - het aandeel banen in duurzaamheidssector in het totaal aantal banen is constant gebleven met 2.3%

Aantal banen duurzaamheidssector in MRA (excl a’dam) (2020)

18.200

In de periode 2010 -2020 is het totaal aantal banen(1 uur+) afgenomen met 1,1%

Technische vacatures online

3.945

- Sinds juni 2020 is het aantal vacatures toegenomen met 51,7% van 2.666 naa5 3.945 - Sinds januari 2021 is het aantal vacatures licht afgenomen met 2,6%

3.450

In de periode 2010 -2020 is het aantal bedrijfsvestigingen in duurzaamheidssector met 49,35% gestegen van 2.310 naar 3.450

51,3%

Het aandeel zzp’ers in totaal bedrijfsvestigingen is gestegen van 48,05% in 2010 naar 51,3% in 2020

(mrt)

Aantal bedrijfsvestigingen in Amsterdam (2020) Aandeel zzp’ers in totaal bedrijfsvestigingen (2020) Spanning duurzaamheidsberoepen (Q4 2020)

Krapteberoepen (GrootAmsterdam)

Voetnoot

Krap

Elektriciens en elektronicamonteurs

Zeer krap

Elektrotechnisch ingenieurs

Zeer krap

-Krapte toegenomen onder zonnepaneelinstallateurs -Krapte neemt af bij technisch installateurs -Krapte nam af in beginfase coronacrisis( q2 2020) -Sindsdien toegenomen, maar nog niet op niveau pre-corona -Krapte nam in beginfase coronacrisis( q2 2020) - Sindsdien is krapte toegenomen en krapper dan pre-corona

Machinemonteurs

Zeer krap

Productieleiders industrie en bouw

Zeer krap

-Krapte fors maar stapsgewijs afgenomen sinds q1 2020

Zeer krap

-Krapte neemt sinds q3 2020 weer toe en is op niveau van q1 2020 -De krapte is pre-corona al flink afgenomen

Technici bouwkunde en natuur

Signalen

Trend Toelichting

-Krapte fors afgenomen sinds q1 2020, daarna gestabiliseerd

Gedurende en na de eerste lockdown in 2020 nam de krapte in alle sectoren af. Zo ook bij de technische beroepen. Vanaf q3 2020 neemt de vraag naar werknemers toe en daarmee ook de krapte. In het bijzonder bij de technische en technologische beroepen. Over het algemeen hebben de technische beroepen met de grootste krapte te maken met een spanningsniveau dat vergelijkbaar is met het niveau pre-corona. Afgezien van een aantal uitzonderingen zoals bijv. productieleiders industrie en bouw, of technisch installateurs.

5. De uitstroom vanuit de bijstand naar een baan in de duurzaamheidssector (2016-2018) en huidig potentieel voor uitstroom Uitstroom uit bijstand 2016-2018

35.840 personen uitgestroomd uit bijstand

Waarvan 15.850 uitgestroomd naar een baan

Waarvan 120(0,8%) uitgestroomd naar een baan in duurzaamheidssector

Waarvan 40(33%) langdurig(2-5 jaar) in de bijstand zat

Potentieel voor uitstroom uit huidig bestand bijstand en WW* op basis van werkervaring en opleidingsrichting Aantal personen in ww en bijstand 58.780 Waarvan 430 met werkervaring in duurzaamheidssector

Waarvan 1.600 met een opleidingsrichting gerelateerd aan duurzame banen

Waarvan 630 met werkervaring in een sector gerelateerd aan de duurzaamheidssector

* Peildatum feb 2021

6. Wie werken er in de Amsterdamse duurzaamheidssector Wie werken er in de Amsterdamse duurzaamheidssector? Profiel ‘gemiddelde’ werknemer: man, leeftijd tussen 27-45 jaar, hoog of middelbaar opgeleid, technisch opgeleid of opleiding recht/administratie/handel, werkt fulltime en heeft contract voor onbepaalde tijd 75%

25%

45% van werknemers heeft een technische studie gevolgd 58% werknemers hoogopgeleid, 33% middelbaar opgeleid 58% van de vrouwen werkzaam in sector is hoogopgeleid

Achtergrond personeel met mbo diploma 82% van mensen met een mbo diploma is werkzaam in technisch beroep 2% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 1 diploma 17% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 2 diploma

59% van werknemers komt uit de MRA (25% uit Amsterdam) 38% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 3 diploma

40% van de werknemers is 45 jaar of ouder 44% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 4 diploma Voetnoot

Achtergrond personeel met hbo en/of wo diploma 61% van mensen met een hbo/wo diploma is werkzaam in een technisch beroep

48% heeft een studieachtergrond in de techniek, industrie of bouwkunde 13% heeft natuurwetenschappen, wiskunde of informatica gestudeerd

7. Hoe zien de banen in de duurzaamheidssector eruit De Amsterdamse duurzaamheidssector bestaat uit type banen 57% van de banen in de duurzaamheidsector zijn technische banen. 43% van de banen betreft overige functies zoals verkoop,marketing, pr-professionals en kantoormedewerkers 37% van werknemers heeft een bruto uurloon tussen 20 en 30 euro; (landelijk gemiddeld bruto uurloon in 2019 = 23,14) 30% van de werknemers heeft een uurloon tussen 10 en 20 euro; (dit heeft wellicht te maken met leeftijd en beroepsniveau) 70% van werknemers heeft een vast contract 82% van de banen zijn fulltime banen (van35+ uur per week)

Voortgang zes duurzame motoren

8. Voortgang motoren (1) ▪ Indicatoren Zonmotor

Warmtemotor

Vastgoedmotor

= conform planning

Voortgang

Toelichting

Voorbereiding en uitvoering

Inventarisatie van complexe projecten bij corporaties in eerste kwartaal 2021. Subsidieregeling voor zonnepanelen op corporatiewoningen open in juni 2021.

Bestedingen

Er is € 4 miljoen subsidie beschikbaar. De regeling opent in juni, vanaf dat moment kunnen corporaties plannen indienen. Op moment van schrijven is de regeling nog niet open.

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Gesprekken met corporaties over creëren van werkgelegenheid en leerwerktrajecten. Verkennende gesprekken met installateurs over mogelijkheden van leerwerktrajecten.

Voorbereiding en uitvoering

Intensief voorbereidingstraject met alle partijen betrokken in de warmtemotor. Wijken onderzocht. Zes wijken geselecteerd waarvoor businesscases zijn opgesteld. Mantelovereenkomst voor de lange termijn opgesteld.

Bestedingen

Er is nog geen budget besteed. Dit is bestemd voor de uitvoering. Start van de uitvoering van een van de wijken is eind 2021.

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

In de mantelovereenkomst worden, op hoofdlijnen, afspraken over opleidingen, leerwerktrajecten en banen opgenomen. Met de partijen onderling maken we concrete afspraken over trajecten.

Voorbereiding en uitvoering

Ruim 40 panden onderzocht en doorgerekend op duurzame mogelijkheden en effecten 11 projecten gestart 12 projecten worden aanbesteed.

Bestedingen

Er is tot nu toe tussen € 1,5 en € 2 miljoen aan projecten aanbesteed. Voor twee projecten loopt de aanbestedingsprocedure (€ 0,5 miljoen). De zonprojecten worden geclusterd aanbesteed (ruim € 150.000).

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Opdrachtnemers creëren sociale impact doordat zij bij Europese aanbestedingen invulling geven aan Social Return. Met raamcontracten worden afspraken gemaakt over leerwerktrajecten of baankansen.

= in ontwikkeling

= knelpunt

= nog niet van toepassing 12

9. Voortgang motoren (2) ▪ Indicatoren Klimaatadaptatiemotor

Voortgang

125 potentiele plekken in kaart gebracht. Deze worden onderzocht op geschiktheid. 2 plekken afgerond, 1 in uitvoering, meerdere projecten in voorbereiding

Voorbereiding en uitvoering

Conform planning is tot nu tot € 33.000,- besteed.

Bestedingen

MKB-motor

Renovatie- en isolatiemotor

Toelichting Toelichting

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Met groenaannemers / raamcontractanten worden afspraken gemaakt. Via de werkbrigade zijn 2 kandidaten aangenomen bij één van aannemers.

Voorbereiding en uitvoering

Voorbereidingen voor aanbestedingen van collectieve inkoop, (nieuwe) aanbieder energieadviezen, Start-up-in-Residence, Scale-up programma gestart. 108 Energieadviezen voor bedrijven en instellingen in 1e kwartaal 2021.

Bestedingen

Bestedingen op dit moment nog niet grootschalig, vanwege voorbereiding aanbestedingen. Met name bestedingen aan energieadviezen (contract externe partij).

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Volgt na aanbestedingen. Voor innovatief deel (Start-up-in-Residence, Scala-up en Innovatielab) betreft het voornamelijk baanbehoud.

Voorbereiding en uitvoering

Ter voorbereiding op collectieve inkooptrajecten is het onderzoek naar isolatie van verschillende woningtypen in Banne-Noord gestart. Pilot Reigersbos (grondige renovatie) gestart. Gesprekken met corporaties over methode en financiering isolatie 10.000 woningen, gestart.

Bestedingen

Nog in voorbereidingsfase. Bij uitvoering en engineering vinden investeringen plaats.

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Werkgelegenheidskansen doen zich voor zodra projecten van isolatie en renovatie van start gaan. Hierover maken we afspraken met corporaties en aannemers of gegunde partijen

= conform planning

= in ontwikkeling

= knelpunt

= nog niet van toepassing 13

10.Knelpunten in de uitvoering van het programma en mogelijke interventies om knelpunten weg te nemen

Kwalitatieve duiding van voortgang is onderdeel van de monitoring en wordt naast het kwantitatieve dashboard gepresenteerd in een rapportage. De rapportage bestaat uit een duiding van de indicatoren, knelpunten in de uitvoering en mogelijke interventies om belemmeringen weg te nemen. In de volgende versie zullen de afspraken (en eventuele knelpunten die hieruit voortvloeien) met opdrachtnemers, werkgevers, coöperaties en aannemers in kaart worden gebracht.

Voetnoot

14

VOORTGANG OVERIGE PROGRAMMA’S Ontwikkelbuurten, kaden en bruggen, laadpalen Op de volgende pagina’s volgt een verdieping per programma. De komende tijd worden de relevante indicatoren met de programma’s bepaald, ontsloten en in het dashboard geladen

11. Voortgang werkgelegenheid in overige programma’s ▪ Indicatoren

Programma

Voortgang

Toelichting

Bruggen en Kades

Ontwikkelbuurten

Stadsbehoud

Verduurzamen Haven

Laadinfrastructuur

Elektriciteitsvoorziening Amsterdam = conform planning

= in ontwikkeling

= knelpunt

= nog niet van toepassing 16