3. Gemeenteraad Voordracht (2).pdf

Gemeenteraad

VN2023-024421 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 24 januari 2024

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening Lucht- en Zeehaven (incl. Schiphol) (41) Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie (42)

Agendapunt

0

Datum besluit

College van B&W, d.d. 5 december 2023 Onderwerp

Uiten van wensen en bedenkingen ten aanzien van het 4e concept, versie 24 oktober van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NOVEX-NZKG) De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van de bijgevoegde laatste versie van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NOVEX-NZKG, 4e concept, versie d.d. 24 oktober). 2. Kennis te nemen van de door het college van B&W concept bestuurlijke reactie op het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NOVEX-NZKG, 4e concept, versie d.d. 24 oktober), met als belangrijkste punten: A. Dat veel elementen in overeenstemming zijn met gemeentelijke beleidsdocumenten. B. Dat de gezonde leefomgeving als één van de belangrijkste thema’s wordt geagendeerd. C. Dat een grote stap wordt gezet om het NZKG voor te bereiden op het principe “Water en bodemsturend”. D. Dat er aandacht wordt gevraagd voor: 1. 2.

de grote woningbouwopgave die Amsterdam heeft binnen de MRA, en met Haven-Stad in het Noordzeekanaalgebied, en de benodigde ruimte voor duurzame energieopwekking in het NZKG (wind, zon en warmte) en dit thema ook om regionale samenwerking vraagt.

E. Dat we ons kunnen vinden in de koers die wordt ingezet om de reservering voor havenuitbreiding in de Houtrakpolder te kunnen loslaten ten gunste van waterberging en natuur, doordat gekozen wordt voor ruimte voor een energiehaven in IJmuiden F. Dat het westelijk deel van het Amsterdamse havengebied wordt aangewezen als belangrijke locatie voor de toekomstige energietransitie (waterstofeconomie). G. Dat het proces goed wordt afgestemd met processen in de aanpalende NOVEX-gebieden; MRA, Schiphol en het Groene Hart alsmede met het provinciaal Ruimtelijk Voorstel. 3. Te verklaren dat de Raad in de gelegenheid is gesteld om zijn wensen en bedenkingen ten aanzien van het 4e concept, versie 24 oktober van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NOVEX-NZKG)over te brengen aan het college. Wettelijke grondslag

Artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet

Gegenereerd: v1.3

1

Gemeenteraad

VN2023-024421 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 24 januari 2024

De raad wordt vooraf ingelicht indien de raad daarom verzoekt of indien de uitoefening van het gevoerde bestuur ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente. In dat laatste geval neemt het college van burgemeester en wethouders geen besluit nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen te uiten aan het college van burgemeester en wethouders. Bestuurlijke achtergrond

In het kader van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking zal treden, heeft het Rijk een Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld (sept 2020). Binnen de NOVI is de mogelijkheid gecreëerd om aantal gebieden aan te merken als zogenaamde NOVI-gebieden. Hierbij gaat het om gebieden met ‘grote en geïntegreerde (transitie)opgaven in de fysieke leefomgeving’. De opgaven in deze Novi-gebieden vragen om een gezamenlijke aanpak van overheden en andere partijen. Het Noordzeekanaalgebied is aangewezen als NOVI-gebied. Het Rijk acht het Noordzeekanaalgebied van nationaal belang. De komende jaren moet hier een aantal grote transities plaatsvinden: -De transitie van haven- en industriegebieden naar fossielvrije brandstoffen en verduurzaming van de industrie -De grote behoefte aan woningbouw in combinatie met een gezonde leefomgeving -Het voorsorteren op klimaatverandering (verzilting, te veel of te weinig water). In 2022 volgde het NOVEX-programma. Hierin legde het kabinet extra nadruk op het versnellen van de uitvoering, het versterken van de regierol van het rijk, en het vernieuwen van de samenwerking. Het NOVI-gebied werd omgedoopt tot NOVEX-gebied. In het NOVEX-spoor werken Rijk en regio samen aan het ontwikkelperspectief, de uitvoeringsagenda en uitvoeringsafspraken per gebied.

In hetzelfde kader van de Omgevingswet heeft de provincie Noord-Holland in november 2018 de OmgevingsvisieNH2050 en de gemeente Amsterdam in juli 2021 de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 vastgesteld. De Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is het belangrijkste basisdocument voor de input die de gemeente heeft ingebracht in het Rijk-Regio traject voor het opstellen van de NOVEXNZKG. Andere beleidsdocumenten van de gemeente die als input zijn gebruikt zijn: Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal, de Ontwikkelstrategie 2035, Gemeentelijke Visie Haven 2040 (2020), en de Ontwikkelstrategie Haven-Stad (2017). Op 12 september 2023 is een technische sessie voor raadsleden gehouden. De projectleider NOVEXNZKG heeft aan de hand van een grote kaart uitleg gegeven over het NOVEX-traject. Onderbouwing besluit

Ad 1) Kennis te nemen van de bijgevoegde laatste versie van het Ontwikkel-perspectief Noordzeekanaalgebied, met als belangrijkste punten: Het Rijk wil de nationale regie op de ruimtelijke ordening in Nederland weer herstellen, nadat het rijk de afgelopen decennia deze taak had verwaarloosd. De huidige Nationale Omgevingsvisie (Novi) is daartoe ontoereikend. Daarom wordt in 2024 een nieuwe Nota Ruimte opgesteld waarin nationale ruimtelijke opgaven worden geadresseerd. De provincies zijn gevraagd eind 2023 een Ruimtelijk Voorstel op te leveren waarin staat beschreven hoe deze nationale opgaven per provincie worden ingepast. Daarnaast zijn in de Uitvoeringsagenda van de Novi landelijk zestien NOVEX-gebieden aangewezen waar een stapeling van nationale opgaven plaatsvindt en waarvoor eind 2023 per gebied een apart Ontwikkelperspectief opgeleverd dient te worden. Het Noordzeekanaalgebied is één van deze gebieden en hier wordt aan gewerkt onder de noemer NOVEX-NZKG.

Gegenereerd: v1.3

2

Gemeenteraad

VN2023-024421 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 24 januari 2024

In de NOVEX-NZKG is de afgelopen 2 jaar door Rijk en regio toegewerkt naar een Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied. Waar in het verleden primair de focus lag op havens en industrie, is nu een bredere blik nodig, die nadrukkelijk de relatie legt tussen havenindustrie, de stedelijke omgeving, en het landschap en watersysteem. In dit ontwikkelperspectief is de koers uitgezet, voor integrale samenhangende aanpak nodig op de volgende thema’s: Haven- en industriegebieden 1. Energietransitie 2. Circulaire economie 3. Haven en industrie. Stedelijke leefomgeving 4. Gezonde leefomgeving 5. Woningbouw. Landschap & Watersysteem 6. Landschap en ecologie 7. Water en klimaatadaptatie. Het document geeft richting, bevat nog geen besluiten. De totstandkoming hiervan is een omvangrijk proces met veel betrokken partijen met soms sterk uiteenlopende belangen. Aan dit proces heeft de gemeente zowel ambtelijk als bestuurlijk actief bijgedragen. In deze afsluitende consultatiefase wordt aan alle overheden in het Noordzeekanaalgebied gevraagd om, middels het uiten van wensen en bedenkingen, te reageren op de voorliggende concept van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied. Dit concept is te beschouwen als een eindversie. Afgelopen 10 november is nogmaals aan de bestuurscommissie Ruimte (NZKG gevraagd om akkoord met deze versie.

Doelstellingen en evaluatie criteria Doel van het Ontwikkelperspectief is om de thema’s gezonde leefomgeving, energietransitie, circulaire economie, woningbouw, haven en industrie, landschap & ecologie en water tegen elkaar af te wegen en een voorstel te doen hoe deze functies ruimtelijk in te passen in het Noordzeekanaalgebied. Per thema is inzichtelijk gemaakt welke opgaven er ruimtelijk spelen. Daar waar mogelijk is dit gekwantificeerd en afgezet tegen de beschikbare ruimte. In het Ontwikkelperspectief worden keuzes gemaakt wat op welke plek mogelijk is en in veel gevallen is daarbij ook een fasering aangebracht. Het Ontwikkelperspectief is getoetst op gemeentelijke beleidskaders, doelstellingen en ambities. De conclusie is dat dit goed op elkaar aansluit en, omdat het Ontwikkelperspectief ook een breed draagvlak kent bij Rijk, provincie en regio, gemeentelijke doelstellingen op het vlak van de zeven genoemde thema’s een stap dichterbij worden gebracht.

Gegenereerd: v1.3

3

Gemeenteraad

VN2023-024421 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 24 januari 2024

Ad 2) Kennis te nemen van de door het college van B&W concept bestuurlijke reactie op bijgaande versie van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied; met als belangrijkste punten: A. In de concept bestuurlijke reactie op deze 4e conceptversie benadrukt het college dat het veel elementen herkent die in overeenstemming zijn met gemeentelijk beleidsdocumenten zoals onder meer de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal, de Ontwikkelstrategie 2035, Gemeentelijke Visie Haven 2040, de Ontwikkelstrategie Haven-Stad, en de door ons onderschreven producten zoals de Cluster Energie Strategie NZKG en het MRA Verstedelijkingsconcept 2050. B. Ook onderschrijft het college dat de gezonde leefomgeving als één van de belangrijkste thema’s in het Noordzeekanaalgebied wordt geagendeerd. Hoewel de aandacht in dit verband hoofdzakelijk uitgaat naar de IJmond wordt in de bestuurlijke reactie ook aandacht gevraagd voor de gezonde leefomgeving in de (toekomstige) stedelijke gebieden aan het oostelijk deel van het Noordzeekanaalgebied. C. Verder benadrukken we in de bestuurlijke reactie het belang van het toepassen van het principe ‘Water en Bodem sturend’ en de noodzakelijke aandacht voor het landschap buiten de stedelijke kernen en industriegebieden. D.

Specifiek wordt aandacht gevraagd voor de omvangrijke woningbouwopgave waarvoor Amsterdam zich mede namens het Rijk en de MRA geplaatst ziet. Het grootste deel van de toekomstige Amsterdamse woningbouw zal plaatsvinden in Haven-Stad en overige delen van Amsterdam-Noord, delen die worden gerekend tot het Noordzeekanaalgebied. Wij vertrouwen erop dat hier oog voor is bij het opstellen van de Uitvoeringsagenda. E. Als gemeente Amsterdam kunnen we ons vinden in de voorgenomen koers die wordt ingezet om op termijn de reservering voor havenuitbreiding in de Houtrakpolder los te kunnen laten, maar wij achten het wel van groot belang dat ter compensatie de Energiehaven in IJmuiden wordt gerealiseerd. Wij achten het daarom van belang dat de realisatie van de Energiehaven een prominent plaats krijgt in de Uitvoeringsagenda. F. Wat de Energietransitie betreft, wordt er aandacht gevraagd voor het westelijk deel van het Amsterdamse havengebied dat is aangewezen als belangrijkste locatie voor de toekomstige Energietransitie, met name de toekomstige waterstofeconomie. Voor de toekomstige productie, import en opslag van waterstof en andere duurzame brandstoffen in dit deel van het NZKG wordt door de provincie, het Havenbedrijf en de gemeente Amsterdam op dit moment gewerkt aan een nieuw Beleid Omgevingsveiligheid Westpoort.

De verwachting is dat we voor dit nieuwe beleid de medewerking nodig hebben van de buur gemeenten Zaanstad en Haarlemmermeer. We vertrouwen er op dat het ons gezamenlijk gaat lukken om de belangrijke opgave van de Energietransitie in dit deel van het NZKG te realiseren. G. Ten slotte wordt de wens uitgesproken dat het NOVEX-NZKG proces goed wordt afgestemd met de processen in de aanpalende NOVEX-gebieden MRA, Schiphol en Groene Hart alsmede met het provinciaal Ruimtelijk Voorstel. Zowel bij het opstellen van het Ontwikkelperspectief als bij het opstellen van de Uitvoeringsagenda. Ad3) Te verklaren dat de Raad in de gelegenheid is gesteld om zijn wensen en bedenkingen ten aanzien van beslispunt 2 over te brengen aan het college. De gemeenteraad wordt gevraagd kennis te nemen van (1) de 4e concept, versie d.d. 24 oktober van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied en (2) de concept bestuurlijke reactie daarop. De

Gegenereerd: v1.3

4

Gemeenteraad

VN2023-024421 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 24 januari 2024

gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied. Eventuele wensen en bedenkingen worden opgenomen in de definitieve bestuurlijke reactie van het college. Het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied is op 19 december 2023 vastgesteld door Bestuursplatform NZKG op basis van de concept bestuurlijke reactie om te voldoen aan de termijnen gesteld door het Rijk. De definitieve bestuurlijke reactie met daarin meegenomen de eventuele wensen en bedenkingen van de gemeenteraad zal worden toegezonden aan het Programmabureau NZKG. Zodat deze – net als de wensen en bedenkingen van de andere overheden – kunnen worden betrokken bij de vervolgstappen van NOVEX-NZKG. In de eerste Bestuurscommissie Ruimte NZKG in maart 2024 worden de inventarisatie van wensen en opvattingen uit de regio en de eventuele bespreekpunten geagendeerd. Op basis van dit overleg sturen de colleges (B&W en GS) een brief naar de raden en Staten hoe met de geuite wensen & opvattingen is en wordt omgegaan, én bieden het vastgestelde Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied aan raden en Staten met de overweging om deze gezamenlijke koers te onderschrijven. Financiële onderbouwing Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-092733

1. concept_brief_reactie_gemeente_Amsterdam_op_Ontwikkelperspectief NZKG_versie2.docx (msw12)

AD2023-092734

2. Concept OP NZKG 4_24 okt. '23.pdf (pdf)

AD2023-085042

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, S. Hoogstraten, 06-53449871, s.hoogstraten@amsterdam.nl Economische zaken, H. van Wijk, 06-51095144. H.van.wijk@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.3

5