3. Factsheet Drugsgebruik in Amsterdam september 2021.pdf

Drugsgebruik in Amsterdam september 2021 Kenmerken en trends in het gebruik van XTC, cocaïne en cannabis

Deze factsheet is onderdeel van de voortgangsrapportage van het programma Weerbare Mensen, Weerbare Wijken en geeft inzicht in kenmerken van drugsgebruikers en de trends in het gebruik van XTC, cocaïne en cannabis in Amsterdam. Daarnaast geeft de factsheet inzicht in het bewustzijn van Amsterdammers over de maatschappelijke gevolgen van het drugsgebruik.

XTC

Bevolking

bron: pdate 2016 2020 AGM u 18-64 jarigen, afgelopen jaar 14% 12% 2020 18-64 jarigen, afgelopen maand 5% 2%

Gebruik in Amsterdam afgenomen door coronacrisis Een derde van de 18 t/m 64-jarigen die weleens drugs gebruikten, gaf aan door de coronacrisis minder te gebruiken (31%). Tien procent gebruikte juist meer drugs.

Het xtc-gebruik is lager dan in 2016 bron: pdate NDM u 18+, afgelopen jaar 2020 18+, afgelopen maand

Risicogroepen Amsterdam man, 18-34 jaar, middelbaar- of hoogopgeleid, Nederlandse of westerse (migratie)achtergrond

In de afgelopen jaren is in bron: verschillende subgroepen Antenne 20191 onderzocht wat het huidige gebruik is in het afgelopen jaar en wat het recente bron: gebruik is in de afgelopen JGM 2018 maand. upd ate Vanwege corona lag de bron: focus van de Antenne 2020 Antenne op veranderingen in corona20183 tijd bij Amsterdammers die genotmiddelen gebruiken. Het XTC-gebruik nam aanzienlijk bron: Antenne af. Cocaïne is minder afhanke2017 lijk van de uitgaanssetting, waardoor de sluiting van het nachtleven minder effect heeft bron: gehad op het gebruik. Antenne 2016 gestart meer

80

60

zelfde

63%

minder

bron: JGM 2016

gestopt

42%

40

is

ab

ïn e

nn

ca

ca

co

X

TC

0

2016 2020 18-64 jarigen, afgelopen jaar 9% 10% 18-64 jarigen, afgelopen maand 4% 4%

2016 2020 18-64 jarigen, afgelopen jaar 21% 22% 18-64 jarigen, afgelopen maand 11% 11%

Het cocaïnegebruik is niet veranderd ten opzichte van 2016

2019 2020 3,4% 3,1% 1,2% 0,8%

2019 2020 1,9% 1,6% 0,8% 0,5%

18+, afgelopen jaar 18+, afgelopen maand

De stijging tussen 2012 en 2016 is in 2020 gestabiliseerd

cocaïne

jeugdzorg 16+, laatste jaar jeugdzorg 16+, laatste maand

18% nb2

tweede klas, laatste maand vierde klas, laatste maand Voortgezet Onderwijs

nb2 0,3%

jeugdzorg 16+, laatste jaar jeugdzorg 16+, laatste maand

2019 2020 7,2% 7,8% 4,9% 4,9%

18+, afgelopen jaar 18+, afgelopen maand

cannabis 5% nb1

jeugdzorg 16+, laatste jaar jeugdzorg 16+, laatste maand

50% 42%

tweede klas, laatste maand vierde klas, laatste maand Voortgezet Onderwijs

0,9% 7,5%

jonge cafébezoekers, laatste jaar 48% jonge cafébezoekers, laatste maand 26%

jonge cafébezoekers, laatste jaar 38% jonge cafébezoekers, laatste maand 22%

jonge cafébezoekers, laatste jaar 52% jonge cafébezoekers, laatste maand 27%

festivalgangers, laatste jaar festivalgangers, laatste maand

66% 48%

festivalgangers, laatste jaar festivalgangers, laatste maand

39% 26%

festivalgangers, laatste jaar festivalgangers, laatste maand

64% 43%

MBO-studenten, laatste jaar MBO-studenten, laatste maand

15% 7%

MBO-studenten, laatste jaar MBO-studenten, laatste maand

6% 3%

MBO-studenten, laatste jaar MBO-studenten, laatste maand

34% 22%

scholieren, laatste maand 5e/6e klas havo en vwo

4%

scholieren, laatste maand 5e/6e klas havo en vwo

4%

scholieren, laatste maand 5e/6e klas havo en vwo

24%

Spirit-cliënten die ambulante hulp ontvingen, in residientiële groepen verbleven of in pleegzorg zaten. Aantal respondenten te klein om te presenteren. 3 De Antenne richt zich op jonge Amsterdammers, de gemiddelde leeftijd van deze steekproef was 26 jaar. 1

20

16%

cannabis

XTC

Subgroepen

100

cocaïne

2

bron: Antenne 2020

XTC

Drugs in het riool Het gebruik van cocaïne nam toe in 2021. Het gebruik van XTC en cannabis is iets afgenomen ten opzichte van 2020.

Geschat gebruik MDMA (XTC) per etmaal (mg per 1.000 inwoners1) e pdat

cocaïne Geschat gebruik cocaïne per etmaal (mg per 1.000 inwoners1)

u

Geschat gebruik THC (cannabis) per etmaal (mg per 1.000 inwoners1) bovengrens4

8534 factor 32,3 8423

cocaïne

MDMA

cannabis

factor 20

1160 Bron: KWR

1822

-7%

3049 3225

973 909 2

3

2018 2019 2020 2021

3327

2608

+28% 2

3

2018 2019 2020 2021

1 Bij deze weergave zijn twee kanttekeningen op zijn plaats: - - Het gaat om monsters uit de Rioolwaterzuiveringsinstallatie Amsterdam-West. Dit betreft niet al het afvalwater van Amsterdam en bevat deels afvalwater van omliggende gemeenten. - - De weergave per 1.000 inwoners maakt vergelijking met andere steden mogelijk, maar bij de omrekening naar het gebruik per 1.000 inwoners is het niet mogelijk om ook rekening gehouden met het aandeel gebruikers onder toeristen en andere bezoekers van de stad. Het afvalwater van deze groep (potentiële) gebruikers zit uiteraard wel in de monsters. 2 Het gemiddelde van de metingen in maart, april en juli 2020. 3

In 2021 is de methode voor de omrekening naar het aandeel inwoners aangepast.

5284 5216 ondergrens4

6238

5841 3863 3617 -6% 2

3

2018 2019 2020 2021

4 De uitscheiding is onder meer afhankelijk van de ervaring van de gebruiker en de frequentie van gebruik. Om deze variatie weer te geven is gebruik gemaakt van twee omrekeningsfactoren. Omdat roken de meest gebruikte manier is van consumeren, is de omrekeningsfactor voor roken weergegeven.

Bewustzijn van Amsterdammers over de maatschappelijke gevolgen van het gebruik van XTC, cocaïne en cannabis

In een meting onder respondenten van de Veiligheidsmontor worden Amsterdammers jaarlijks gevraagd naar hun mening over de mate waarin ze gebruik acceptabel vinden, ze de drugsgebruiker verantwoordelijk houden voor de samenhangende criminaliteit en de mate waarin ze zich zorgen maken. De resultaten van de meting van 2021 zijn hier weergeven. Dit is de eerste meting. Een vervolgmeting in 2022 zal zicht geven in een eventuele trend.

w

nieu

bron: VM 2021

Respondenten die de drugs zelf wel eens gebruikt hebben, vinden het gebruik meer acceptabel dan mensen die de drugs niet hebben gebruikt. Ook vinden recente gebruikers (gebruik in het afgelopen jaar) het gebruik meer acceptabel dan niet-recente gebruikers.

w

nieu

bron: VM 2021

Mate waarin men vindt dat de gebruiker ook verantwoordelijkheid draagt voor de criminaliteit die samenhangt met de drugs

Respondenten die de drugs nooit hebben gebruikt, vinden de verantwoordelijkheid van de gebruiker het grootst. Hoe recenter men drugs heeft gebruikt, hoe minder men de gebruiker ook verantwoordelijk acht voor de criminaliteit die gepaard gaat met de drugs.

In totaal hebben 2700 Amsterdammers de vragenlijst ingevuld. De steekproef bevat minder drugsgebruikers dan in ander Amsterdams (gezondheids)onderzoek (de AGM 2020).

Hoe hoger de leeftijd, hoe meer men vindt dat gebruikers van drugs ook verantwoordelijkheid dragen (maar de correlatie is beperkt).

weleens afgelopen jaar XTC 19% 5% cocaïne 14% 5% cannabis 41% 12%

w

nieu

bron: VM 2021

Mate waarin men zich zorgen maakt om de criminaliteit rondom drugs Respondenten die de voorgelegde type drugs nooit hebben gebruikt, maken zich het meest zorgen. Hoe hoger de leeftijd, hoe meer zorgen er zijn over de criminaliteit rondom het gebruik. Opvallend is dat het aandeel jonge Amsterdammers dat zich zorgen maakt over het gebruik van cocaïne relatief groot is: 27% van de 15 t/m 19-jarigen tegenover 9% bij XTC en cannabis.

Colofon Uitgave: Contact:

Actiecentrum Veiligheid en Zorg Amstel 1, 1011 PN Amsterdam http://www.amsterdam.nl/acvz

september 2021

XTC cocaïne cannabis acceptabel

Hoe hoger de leeftijd, hoe lager de acceptatie. De groep 20- t/m 34-jarigen vindt het gebruik van (alle drie de typen) drugs het meest acceptabel.

Bewustzijn relatie gebruik met criminaliteit grootst bij cocaïne

Amsterdammers lijken het meest bewust van de gevolgen van gebruik van cocaïne: de acceptatie is lager, de verantwoordelijkheid wordt eerder bij de gebruiker neergelegd en de mate waarin men zich zorgen maakt over de samenhangende criminalteit is het grootst.

Mate waarin men drugsgebruik acceptabel vindt

onacceptabel

De acceptatie ligt lager in Nieuw-West, Zuidoost en (in iets mindere mate) Noord.

Vrouwen vinden het drugsgebruik minder acceptabel dan mannen.

XTC 10

cocaïne cannabis gebruiker helemaal geen verantwoordelijkheid

gebruiker volledige verantwoordelijkheid

Vrouwen kennen gebruikers meer verantwoordelijkheid toe voor de daarmee samenhangende criminaliteit dan mannen. 34%

XTC 0

20

40

60 48%

0

20

40

0

20

40

cocaïne

80

100

60

80 19%

100

60

80

100

cannabis

geen antwoord heel veel veel niet weinig, niet veel weinig heel weinig

Desondanks is het aandeel dat zich Bewoners van Nieuw-West en het Centrum zorgen maakt, groter bij de andere maken zich relatief veel zorgen over het (oudere) leeftijdsgroepen (varieert gebruik van XTC en cocaïne, bewoners van tussen de 42% en 62% bij cocaïne). Nieuw-West en Zuidoost over cannabis.

Bronnen AGM Amsterdamse Gezondheidsmonitor, GGD Amsterdam NDM Nationale Drug Monitor, WODC/Trimbos Instituut JGM Jeugd en genotmiddelen, GGD Amsterdam GM Genotmiddelenmonitor, GGD Amsterdam Antenne Jellinek Preventie/UVA, Bonger Instituut voor Criminologie KWR Water Research Instituut VM Veiligheidsmonitor Amsterdam, gemeente Amsterdam, OOV/OIS