3. Evaluatie Subsidies Taxi's en Bedrijfsvoertuigen.pdf

Versie 1 1 maart 2021

Evaluatie Subsidieverordeningen Uitstootvrije Taxi’ en Bedrijfsvoertuigen Notitie Stand van Zaken

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

Samenvatting

Op 6 november 2019 heeft de gemeenteraad de Subsidieverordeningen Uitstootvrije Taxi’s en Uitstootvrije Bedrijfsvoertuigen vastgesteld en deze op 1 december 2019 in werking laten treden. Op grond van deze verordening kunnen ondernemers die wonen of werken in Amsterdam onder voorwaarden subsidie ontvangen voor een uitstootvrij voertuig dat wordt ingezet als taxi of als bedrijfsvoertuig. Op 10 november 2020 is een motie aangenomen om de subsidietermijn voor uitstootvrije taxi’s te verlengen1, hierop is positief geadviseerd en toegezegd mogelijkheden hiervoor te onderzoeken. Daarnaast is afgesproken tussentijds de voortgang en inzichten van het eerste jaar van de subsidieregelingen te evalueren. De resultaten van het onderzoek en de evaluatie zijn in deze notitie opgenomen.

De belangrijkste bevindingen zijn:  Met het wijzigen van ASA2013 is de noodzaak verdwenen om het subsidiëren van taxi’s en bedrijfsvoertuigen in afwijking op ASA2013 te verordenen, er is daarom besloten de huidige verordeningen samen te voegen tot één regeling;  Vanaf maart 2020 is het aantal aanvragen voor subsidies sterk achtergebleven ten opzichte van de verwachting;  Het subsidie plafond wordt niet gehaald voor zowel de subsidieverordening voor uitstootvrije taxi’s als bedrijfswagens;  Voor de subsidie uitstootvrije taxi’s is dit grotendeels toe te schrijven aan de economische gevolgen van Corona, voor uitstootvrije bedrijfsvoertuigen is het naast Corona toe te schrijven aan het beperkt beschikbaar zijn van zware uitstootvrij voertuigen, een beperkt aanbod modellen bestelwagens en een aangekondigde landelijke subsidie voor uitstootvrije bestelwagens in 2021;  De prognose is dat er ruimte is om beide subsidieregelingen te verlengen tot einde 2022;  Naast het achterblijven van subsidieaanvragen is in de praktijk gebleken dat de subsidieverordeningen onbedoeld RDW erkende autodealers uitsluiten waardoor de mogelijkheden voor ondernemers om uitstootvrije voertuigen aan te schaffen wordt belemmerd.

Met het aanpassen van de subsidievoorwaarde kan deze omissie worden verholpen;  Ook is in de praktijk gebleken dat het controleren van de aangeleverde documenten voor een subsidieaanvraag ingewikkeld en tijdrovend is door de diversiteit van documentatie bij aangeschafte voertuigen. Om uitvoering en controle te vereenvoudigen wordt voorgesteld de verordening aan te passen en voor het moment van tenaamstelling als ijkpunt te kiezen voor subsidieverlening. 11

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9397785/2/1261%20accent

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

Bovenstaande bevindingen gelden voor beide subsidieverordeningen. Voor de subsidie verordening uitstootvrije bedrijfswagens is er ook nog een aantal specifieke bevindingen:  Vanuit de markt komen regelmatig vragen voor een subsidie voor de ombouw van nieuwe dieselbedrijfswagens naar elektrisch. Door ombouw kan er een grotere verscheidenheid aan modellen uitstootvrije voertuigen beschikbaar komen;  De huidige subsidieregeling verplicht het inleveren van een niet uitstootvrij bedrijfsvoertuig om in aanmerking te komen voor de subsidie. Deze regeling sluit ‘koplopers’ die al volledig over zijn op uitstootvrije voertuigen uit van de subsidie, omdat zij geen ‘diesel’ voertuigen hebben om in te ruilen. Koplopers die in uitstootvrije vrachtwagens of autobussen hebben geïnvesteerd zouden geholpen zijn met een regeling die hen in staat stelt nog steeds subsidie aan te vragen voor de aanschaf van uitstootvrije voertuigen. Om maximale verschoning te faciliteren en optimaal gebruik te kunnen maken van de subsidieverordeningen is verlenging wenselijk. Na een recente wijziging van de ASA2013 bestaat er echter geen dragende reden meer om gebruik te maken van een verordening. Dit is ook de belangrijkste reden waarom wordt aanbevolen de wijzigingen in de vorm van een subsidieregeling te gieten.

Door de regelingen samen te voegen ontstaat een goede basis voor een subsidieregeling die ruimte biedt aan alle ambities op het gebied van de stimulering van vermindering van de uitstoot en verbetering van de duurzaamheid van vervoersmiddelen. Dit bevordert de uniformiteit en eenvoud van het duurzame subsidielandschap. Inhoudelijk wordt aanbevolen de looptijd van de regeling met 12 maanden te verlengen en een paar praktische wijzigingen door te voeren om de aanvraag en verlening van subsidies toegankelijker te maken en beter aan te laten sluiten bij de behoefte van de markt.

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

Inhoud

1 Inleiding ................................................................................................................. 5 2 Overzicht en prognose verloop aanvragen subsidieverordeningen ............................... 6 2.1 Overzicht verloop aanvragen subsidieverordeningen................................................................ 6 2.2 Prognose subsidieverordening Taxivoertuigen ......................................................................... 8 2.3 Prognose subsidieverordening Bedrijfsvoertuigen .................................................................... 9 2.4 Algemene bevindingen naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaring met de huidige subsidieverordeningen ................................................................................................ 11 2.4.2 BOVAG-voorwaarde aanvullen met RDW-erkende autobedrijven ........................................ 13 2.4.3 Tenaamstelling hanteren i.p.v. moment van aanschaf ..........................................................

13 2.5 Specifieke bevindingen naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaringen met de subsidieverordening taxi’s .......................................................................................................14 2.6 Specifieke bevindingen naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaring met de subsidieverordening uitstootvrije bedrijfsvoertuigen ...............................................................14 2.6.1 Bestel ...................................................................................................................................14 2.6.2 Vracht en autobus ................................................................................................................14 2.6.3 Aanpassingen subsidievoorwaarden vracht en autobus ........................................................ 15 3 Conclusie .............................................................................................................. 16

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

1 Inleiding

De subsidieverordening uitstootvrije taxi’s en de subsidieverordening uitstootvrije bedrijfsvoertuigen zijn meer dan een jaar geleden (december 2019) in werking getreden. De subsidieregelingen zijn ingesteld als onderdeel van het pakket aan stimulerende maatregelen zoals aangekondigd in het Actieplan Schone Lucht. Het is één van de maatregelen die Amsterdam inzet om de luchtkwaliteit te verbeteren en de transitie naar uitstootvrije mobiliteit te versnellen. Het geheel aan maatregelen beoogt de stad schoner te krijgen, rekening houdend met het uitgangspunt dat het voor iedereen haalbaar en betaalbaar moet zijn. De komende jaren wordt er van ondernemers verwacht dat zij overstappen op uitstootvrij vervoer, om in 2025 volledig uitstootvrij te rijden binnen de ring A10 in Amsterdam. De subsidieverordeningen bieden mogelijkheden voor zakelijk vervoerders (taxi’s, bestelwagens, vrachtwagens en autobussen) die wonen en/of werken in Amsterdam om subsidie te ontvangen voor de overstap naar uitstootvrij vervoer. De regeling is in december 2019 in werking getreden en loopt tot en met 31 december 2021. Op 10 november 2020 is door de raad een motie aangenomen om de subsidietermijn voor uitstootvrije taxi’s te verlengen2,hierop is positief geadviseerd en toegezegd de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken.

Daarnaast heeft de gemeente afgelopen jaar diverse vragen binnengekregen vanuit de markt op het gebied van de subsidievoorwaarden en definitiekwesties. Koplopers hebben aangegeven dat deze regeling hen achterstelt en diverse aanvragers kwamen met vragen over hoe bepaalde voorwaarden moeten worden geïnterpreteerd nu er verschillende definities worden toegepast in zowel de verordeningen als in de toelichting daarop. Het is aannemelijk dat de subsidies als gevolg van corona en een lastige marktpositie niet volledig binnen de afgesproken termijn worden benut. Door enkele aanpassingen in de subsidie, en aanvraagmogelijkheden voor vrachtauto’s en autobussen te verruimen kan er mogelijk een breder palet aan ondernemers bij worden gestaan en op deze manier kan de gemeente de transitie naar uitstootvrij vervoer verder stimuleren. In voorliggende notitie wordt ingegaan op deze vraagstukken.

2

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9397785/2/1261%20accent

5

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

2 Overzicht en prognose verloop aanvragen subsidieverordeningen

2.1 Overzicht verloop aanvragen subsidieverordeningen Op basis van de gegevens die er nu liggen, is een prognose gemaakt, op basis van percentage toegekende aanvragen in de eerste periode. De subsidieverordeningen bedrijfsvoertuigen bestaat uit twee onderdelen, taxi en bedrijfsvoertuigen (bestelwagens, vrachtwagens en autobussen). In tabel 1 is aangegeven wat de stand van zaken is voor de subsidieverordening uitstootvrije taxi’s en in tabel 2 is aangegeven wat de stand van zaken is voor de subsidieverordening uitstootvrije bedrijfsvoertuigen. Taxi’s

Aanvraag €

Aanvraag %

Verleend €

Verleend %

Plafond

Stand van zaken jan 2021

€ 302.000

30%

€ 142.000*

14,2%*

€ 1.000.000

Tabel 1. Overzicht en prognoses subsidie aanvragen taxi’s * subsidieaanvragen niet volledig verwerkt, niet alle aanvragen zijn beoordeeld (5 maanden achterstand)

Het aantal aanvragen is in 2020 sterk achtergebleven ten opzichte van de verwachting. In de eerste maanden, pre-Corona, lag het aantal aanvragen op een veel hoger niveau dan de rest van het jaar. In de maanden december 2019, januari 2020 en februari 2020 lag het gemiddeld aantal aanvragen op bijna 20 per maand. Sinds maart 2020 is dit gemiddelde gezakt naar 3,2 aanvragen per maand. Dit effect is te zien in figuur 3 (vanaf maart 2020). De verlening van subsidies loopt altijd iets achter t.o.v. de aanvragen als gevolg van de doorlooptijd van het proces, maar ook door ingetrokken of incomplete aanvragen. Op basis van ervaringen uit het verleden leidt circa 50,5% van de aanvragen tot een verleende subsidie. Afgelopen jaar is er tot nu toe aan 46 individuele taxibedrijven subsidie verleend. Er zijn 46 fossiele voertuigen ingeleverd en dankzij de subsidies vervangen voor een uitstootvrij taxivoertuig. Bedrijfsvoertuig en

Aanvraag €

Aanvraag %

Verleend €

Verleend %

Plafond

Stand van zaken jan 2021

€ 1.241.241

62%

€ 659.935*

32,9%*

€ 2.000.000

Tabel 2. Overzicht en prognoses subsidie aanvragen bedrijfsvoertuigen * Subsidieaanvragen niet volledig verwerkt, niet alle aanvragen zijn beoordeeld (5 maanden achterstand)

6

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

In de periode van december 2019 tot en met januari 2021 is 62% van het subsidieplafond aangevraagd aan subsidies. Net als bij de taxisubsidies leidt niet elke aanvraag tot een subsidieverlening. Circa 54% van alle aanvragen wordt verleend3. Het aantal aanvragen voor bedrijfsvoertuigen valt vooral voor vrachtwagens en autobussen tegen. De voornaamste reden lijkt te zijn dat het aantal beschikbare modellen en de eigenschappen hiervan nog tegenvalt. In de periode december 2019 t/m december 2020 zijn er 136 aanvragen gedaan voor een subsidie uitstootvrije bedrijfsvoertuigen. Het betrof 126 aanvragen voor bestelwagens en 10 aanvragen voor vrachtwagens. Zie ook figuur 1 en figuur 2 voor een overzicht. Er zijn geen aanvragen geweest voor autobussen. Het aantal aanvragen voor uitstootvrije vrachtwagens is in 2020 echter zeer beperkt gebleven. Van de 12 aanvragen voor vracht zijn er tot nu toe 6 verleend. Een verklaring voor het lage aantal aanvragen kan liggen in het beperkt beschikbaar zijn van modellen vrachtwagens, waardoor er voor bedrijven nog weinig valt te kiezen. En bovendien zijn de voertuigen nog zeer prijzig in vergelijking met de diesel aangedreven modellen. In totaal is er tot nu toe subsidie verleend aan 58 individuele aanvragers. Hiermee zijn 78 voertuigen verschoond, waarbij afstand is genomen van een vervuilend voertuig.

Commulatief aantal aanvragen 140 120 100 80 60 40 20 0

Vracht en autobus

Bestel

Figuur 1: aanvragen in aantal bestel en vracht

3

Overige aanvragen worden teruggetrokken, incompleet ingevuld of afgewezen omdat aanvrager niet voldoet aan de voorwaarden.

7

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

Commulatief aanvraagbedragen 2.000.000 1.800.000 1.600.000 1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 -

Vracht en autobus

Bestel

Figuur 2: aanvragen in euro’s bestel en vracht

2.2 Prognose subsidieverordening Taxivoertuigen Uit de prognose blijkt dat als de subsidieaanvragen in hetzelfde tempo als afgelopen jaar worden voortgezet, het plafond voor taxisubsidies wordt bereikt in december 2023. Dit is het geval indien alle aanvragen ook daadwerkelijk worden verleend. In praktijk zien we dat circa 50% van de aanvragen wordt verleend.

Prognose subsidieverordening uitstootvrije taxi's € 1.200.000 € 1.000.000 € 800.000 € 600.000 € 400.000 € 200.000 €-

commulatief €

verleend

prognose verleend

subsidieplafond

prognose aanvragen

8

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

Figuur 3: prognose aanvragen en verleende subsidies taxi Toelichting prognose subsidie aanvragen: het betreft hier het gemiddelde van het aantal aanvragen in de maanden januari 2020 t/m januari 2021, geëxtrapoleerd op de maanden die erna volgen. Toelichting prognose verleende subsidies: voor de maanden december 2019 t/m november 2020 zijn de aanvragen volledig verwerkt. Van het totaalaantal aanvragen in die maanden werd 50,5% verleend. Dit percentage is gehanteerd voor de prognose 2021 en 2022.

De oorzaak voor het achterblijven van het aantal aanvragen is bijna zeker toe te schrijven aan de economische gevolgen van de pandemie. Taxibedrijven hebben momenteel weinig inkomsten en weinig perspectief, zij geven aan geen ruimte te hebben om te investeren. Het verlengen van de subsidieregeling steunt de taxibranche en geeft dan taxiondernemers, die vanwege de huidige situatie wel willen maar niet kunnen investeren in een schoon voertuig, alsnog de mogelijkheid in 2021 en 2022 subsidie aan te vragen zonder hiervoor meerkosten te hoeven maken als gemeente. De ambitie voor uitstootvrij vervoer blijft onveranderd en behoeft nog steeds stimulans In januari 2021 reden er per dag gemiddeld 3200 verschillende taxi’s door de stad. Van alle detecties was 13% elektrisch4. Dit betekent dat nog ruim 85% van de taxi’s de overstap naar uitstootvrij moeten maken. Verwachting is dat de taximarkt weer aantrekt wanneer de coronamaatregelen afnemen, en zal het aantal aanvragen voor subsidies toenemen. Het is dan ook aan te bevelen de duur van de verordening te verlengen met 12 maanden conform de aangenomen motie Boutkan van 10 november 20205. De nieuwe looptijd van de subsidieverordening is dan tot en met 31 december 2022, dan wel eerder indien de subsidieplafonds (zie tabel 1 en 2) van de subsidieverordeningen zijn bereikt.

Op basis van de prognoses wordt een subsidieplafond voorgesteld voor de nieuwe regeling, welke €800.000 betreft.

2.3 Prognose subsidieverordening Bedrijfsvoertuigen Uit de prognose voor bedrijfsvoertuigen komt voort dat het subsidieplafond met het huidige tempo van subsidieaanvragen wordt bereikt in maart 2022 in het geval alle aanvragen ook daadwerkelijk worden verleend (zie figuur 4).

4 5

Bron: ANPR camera systeem https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9397785/2/1261%20accent

9

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

Prognose subsidieverordening bedrijfsvoertuigen € 3.000.000 € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €-

aanvragen cumulatief

verleend cumulatief

prognose verleend

plafond

prognose aanvragen

Figuur 4: prognose aanvragen en verleende subsidies stadslogistiek Toelichting prognose subsidie aanvragen: het betreft hier het gemiddelde van het aantal aanvragen in de maanden januari 2020 t/m januari 2021, geëxtrapoleerd op de maanden die erna volgen. Toelichting prognose verleende subsidies bedrijfsvoertuigen: voor de maanden december 2019 t/m november 2020 zijn de aanvragen volledig verwerkt. Van het totaalaantal aanvragen in die maanden werd 54% verleend. Dit percentage is gehanteerd voor de prognose 2021 en 2022.

In 2021 zijn er een aantal ontwikkelingen die de hoeveelheid aanvragen op verschillende manieren kunnen beïnvloeden: 





In februari 2021 is de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek ondertekend door de landelijke overheid, gemeenten, branches en milieuorganisaties. Amsterdam heeft ook de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek ondertekend. Deze regeling bepaalt het tempo waarin de logistieke sector hun voertuigen uitstootvrij dienen te maken. De overgangsregeling die openomen is in deze afspraken geeft ondernemers langer de tijd om door te rijden met dieselvoertuigen. Verwacht wordt dat dit een dempend effect heeft op de aanvragen. Onderdeel van de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek is een landelijke subsidie voor uitstootvrije bestelwagens, deze is aan te vragen sinds maart 2021. Dit heeft mogelijk een dempend effect op het aantal aanvragen voor onze gemeentelijke regeling omdat er minder strenge eisen zijn voor toekenning van de subsidie. Voor uitstootvrije vrachtwagens komt de landelijke overheid naar alle waarschijnlijkheid niet met een subsidieregeling in 2021. De hoeveelheid beschikbare modellen uitstootvrije bestelwagens zal verder toenemen. Alle grote merken hebben volgend jaar een uitstootvrij model in hun aanbod. De eigenschappen van deze voertuigen verbeteren en de prijs van het gebruik (total cost of ownership) daalt. Dit maakt de overstap naar uitstootvrije bestelwagens aantrekkelijker wat een verhoogde vraag naar subsidie kan betekenen.

10

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen



Versie 1 1 maart 2021

Het aantal beschikbare modellen zwaardere bestelwagens en vrachtwagens zal ook toenemen in 2021, maar slechts in beperkte mate. Bovendien blijft in de zwaardere voertuigtypen het prijsniveau (total cost of ownership) van uitstootvrije voertuigen flink hoger dan dat van een dieselvoertuig. Pas vanaf 2023 wordt een ruime toename van modellen verwacht.

Op basis van bovenstaande ontwikkelingen is het moeilijk een voorspelling te doen van de aantallen subsidieaanvragen in 2021. Er is dan ook een prognose gemaakt met gelijkblijvend tempo van aanvragen op het niveau van 2020. Op basis van deze prognose wordt het subsidieplafond bij de einddatum, 31 december 2021, niet bereikt. Er lijkt ruimte om de looptijd van de regeling te verlengen, net als bij de verordening voor taxi’s. Het verlengen van de subsidieregeling zal een positief effect hebben op de transitie naar uitstootvrij vervoer omdat het ondernemers langer de tijd geeft te profiteren van een financiële bijdrage. Het is dan ook aan te bevelen om deze regeling te verlengen met 12 maanden. De nieuwe looptijd van de subsidieverordening is dan tot en met 31 december 2022, dan wel eerder indien de subsidieplafonds (zie tabel 1 en 2) van de subsidieverordeningen zijn bereikt. Bij de gekozen termijn is ervan uit gegaan dat eind 2021 of 2022 de investeringen van bedrijven weer op gang komen. Op basis van de prognoses wordt een subsidieplafond voorgesteld voor de nieuwe regeling, welke €1.100.000 betreft.

2.4 Algemene bevindingen naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaring met de huidige subsidieverordeningen Naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaring met de huidige subsidieerordeningen, blijkt dat naast het verlengen van de werkingsduur van de subsidieverordeningen bepaalde praktische wijzigingen de subsidieregeling toegankelijker kunnen maken en beter aan zou kunnen sluiten bij de behoefte van de markt. Eerst zal verder worden ingegaan op de bevindingen die voor beide verordeningen gelden en vervolgens zal worden ingegaan op de bevindingen per specifieke modaliteit.

2.4.1.1

Het lanceren van een nieuwe regeling, als samenvoeging van voorgaande regelingen “Uitstootvrije Taxi’s” en “Uitstootvrije Bedrijfsvoertuigen”

Voorgaande subsidieverordeningen komen te vervallen, en ter vervanging wordt een nieuwe subsidieregeling gelanceerd. We zijn tot deze beslissing komen op basis van drie argumenten: 1) Er was na een recente wijziging van de ASA2013 geen dragende reden meer om gebruik te maken van een verordening; 2) Regelingen zijn sneller en eenvoudiger te wijzigen met deze opzet voor een regeling, het is in deze niet nodig om naar de raad te gaan. Dit doet bovendien recht aan de door Raad opgestelde kaders voor subsidieverlening. 3) Het bevordert de uniformiteit en eenvoud van het duurzame subsidielandschap; door deze regeling samen te voegen ontstaat een goede basis voor een subsidieregeling die ruimte biedt alle ambities op het gebied van de stimulering van vermindering van de

11

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

uitstoot en verbetering van de duurzaamheid van vervoersmiddelen. Als bijvoorbeeld de boten, of de scooters op een later moment ook ondersteuning nodig hebben, dan kan dat met een eenvoudige vernummering van het derde hoofdstuk, ingevoegd worden in deze regeling. Hiermee komen we als R&D tegemoet aan de bestuurlijke ambities op ‘subsidieniveau’, waar vanuit het subsidiebureau uitvoering aan wordt gegeven. Deze regeling komt daarmee naast ‘Groen in Amsterdam’. Later zullen daar hopelijk de regelingen ‘Duurzame Amsterdamse Gebouwen’ en ‘Duurzame Amsterdamse Energie’ nog bij komen.

2.4.1.2

Voorwaarde ‘een kentekenbewijs aanleveren waaruit blijkt dat de aanvrager vóór 19 december 2019 eigenaar is van het te vervangen niet-uitstootvrije bedrijfsvoertuig’ aanpassen.

Om zo veel mogelijk ondernemers te ondersteunen en maximale verschoning op te laten treden is er in 2019 gekozen om subsidies alleen te verstrekken wanneer mensen afstand nemen van een niet-uitstootvrij voertuig, en deze dus verkopen of inruilen. Door de pandemie bevinden we ons in een uitzonderlijke situatie, waarbij diverse ondernemers hard getroffen zijn door de crisis. Zij hebben mogelijk afstand moeten nemen van hun voertuig door bijvoorbeeld financiële omstandigheden. Door hen toegang te geven tot de subsidieregeling wordt ingezet op duurzaam herstel. Zo kan mogelijk voorkomen worden dat zij opnieuw een niet-uitstootvrij voertuig aanschaffen. Aanvragers voor subsidie voor uitstootvrije taxi’s en bestelwagens kunnen, indien zij kunnen aantonen dat zij vóór 19 december 2019 en tot minimaal 15 maart 2020 in het bezit waren van een (niet-)uitstootvrij voertuig, alsnog aanspraak maken op de subsidieregeling. Zij dienen van dit eerdere bezit bewijs aan te tonen dat het bedrijf op 1 maart 2020 reeds bestond. Zij dienen dit eerdere bezit aan te tonen via oud kentekenbewijs of boekhouding. In het geval van lease of huur kan hier een contract van worden ingediend. Er mag zonder inlevering van een (niet-)uitstootvrij voertuig maximaal voor één uitstootvrij voertuig subsidie worden aangevraagd.

In de verordening Uitstootvrije Bedrijfsvoertuigen staat als voorwaarde benoemd dat de subsidieaanvrager een fossiel N1 voertuig moet inleveren om subsidie aan te vragen voor een uitstootvrij N1 voertuig. Hiermee worden aanvragers die een fossiel N2 of N3 voertuig hebben uitgesloten om aanspraak te maken op een N1 voertuig. Met de subsidies willen we maximale verschoning laten optreden, wanneer bedrijven een N1, N2 of N3 voertuig inleveren moeten zij aanspraak kunnen maken op de subsidie voor een uitstootvrij bestelvoertuig. Voor aanvragers voor uitstootvrije vracht – of autobussen wordt deze voorwaarde ook aangepast. Koplopers die eerder een uitstootvrije vrachtwagen of autobus hebben aangeschaft hebben aangegeven dat ze door landelijke overgangsregelingen uit de uitvoeringsagenda stadslogistiek worden benadeeld ten opzichte van achterblijvende partijen. In deze overgangsregelingen mogen niet uitstootvrije vrachtvoertuigen langer doorrijden dan voorheen beoogd was. Zij worden niet geholpen met de subsidieregeling terwijl hun 1ste generatie voertuigen tegen vervanging aan loopt. Koplopers hebben enkele jaren geleden geïnvesteerd in elektrische vrachtwagens, welke net nieuw op de markt waren. Zwaar elektrisch vervoer zit in een vroeg ontwikkelstadium, en

12

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

eerdere modellen worden blijken niet altijd als toereikend in mogelijkheden beschouwd. Nieuwere modellen hebben nu al veel groter bereik. Financiële steun is in dit stadium nog noodzakelijk om de markt voor uitstootvrije vrachtvoertuigen en autobussen te stimuleren en de transitie op gang te houden. Door de voorwaarde te laten vervallen om een fossiel voertuig in te leveren om subsidies te kunnen ontvangen voor een vrachtvoertuig is het mogelijk koplopers verder te helpen in de transitie. Tevens kan deze aanpassing bijdragen aan het vergroten van de tweedehandsmarkt voor uitstootvrije voertuigen. Bij het uitblijven van subsidiemogelijkheden voor koplopers bestaat de kans dat de volgende aanschaf niet-uitstootvrij zal zijn wat een terugval in de transitie zou betekenen.

2.4.2 BOVAG-voorwaarde aanvullen met RDW-erkende autobedrijven In beide subsidieverordeningen wordt als voorwaarde voor het verkrijgen van subsidie gesteld dat het uitstootvrije voertuig moet worden gekocht bij een BOVAG gecertificeerde autodealer, om mogelijkheden tot frauderen te beperken. Diverse aanvragers hebben gewezen op de onduidelijkheid in terminologie in de regeling nu in artikel 13d van de subsidieverordening bedrijfsvoertuigen, staat: “bewijs dat het uitstootvrije bedrijfsvoertuig is aangeschaft bij een erkende autodealer, en wel als zodanig geregistreerd in het register van de Kamer van Koophandel” als voorwaarde voor het ontvangen van subsidie voor een bedrijfsvoertuig. In artikel 9 wordt daarentegen gevraagd om een koopovereenkomst van een BOVAG gecertificeerd bedrijf. In de subsidieverordening EV Taxi’s wordt in artikel 13d wordt wel gevraagd om een BOVAG-certificatie. Deze tegenstrijdigheid leidt tot onduidelijkheid en bemoeilijkt het navolgen van deze verordening. De BOVAG-eis, naar nu blijkt in de praktijk, een te ‘enge’ norm. Deze eis sluit namelijk ook alle RDW erkende bedrijven uit die niet beschikken over een BOVAG-erkenning maar wel als erkende autodealer geregistreerd staan.

Om de subsidie zo toegankelijk mogelijk te maken en fraude te voorkomen wordt voorgesteld om de volgende definitie te hanteren voor gecertificeerde autodealer zijnde een handelaar in voertuigen die BOVAG of RDW-gecertificeerd is en als zodanig geregistreerd is in het register van de Kamer van Koophandel. De RDW-erkenning is een norm die ook door andere overheidsinstanties als betrouwbaar wordt gezien.

2.4.3 Tenaamstelling hanteren i.p.v. moment van aanschaf Een onderdeel van de subsidieverplichting is dat de aanvrager aangeeft wat het moment van aanschaf was. In de praktijk blijkt dat deze gegevens niet altijd goed te controleren zijn door de variëteit waarmee dit wordt aangegeven en de grote verscheidenheid aan constructies waarmee in de huidige tijd voertuigen worden aangeschaft. Eerdere subsidieregelingen gingen uit van de datum van tenaamstelling, en dit is makkelijker te controleren. Om uitvoering en controle te vereenvoudigen lijkt het verstandig om bij aanschaf van de uitstootvrije voertuigen niet langer om het moment van koop te vragen, maar om tenaamstelling. Voor leasecontracten wordt om leasecontracten gevraagd en dit werkt goed in de praktijk.

13

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

2.5 Specifieke bevindingen naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaringen met de subsidieverordening taxi’s Het aantal subsidieaanvragen voor taxi’s is sterk gedaald sinds de pandemie. Het afgelopen jaar is de Amsterdamse taxibranche hard getroffen door de coronacrisis. Uit de taximonitor (bron: Taxiverkeer in Amsterdam tijdens de corona crisis, data-analyse rapport - 4 juni 2020) blijkt dat het aantal taxibewegingen sterk is afgenomen in 2020. Na de eerste lockdown in maart 2020 daalde het gemiddeld aantal unieke taxi’s per dag in de stad met 70%. Na de versoepelingen in mei nam het aantal taxi’s weer enigszins toe. We kunnen op dit moment niet voorspellen hoe (snel) de taximarkt zich zal herstellen. Het risico bestaat dat de oude, relatief goedkopere fossiele brandstof taxi’s blijven rondrijden. Het is daarom juist nu van belang om de aanschaf van een uitstootvrije taxi financieel te blijven ondersteunen en de regeling op een paar punten aan te passen. Om te zorgen dat duurzaam vervoer ook binnen de taxibranche op de agenda blijft. Amsterdamse taxichauffeurs waren eerder de koplopers in Amsterdam wat betreft elektrisch vervoer, toch dient ook hier nog een behoorlijke verschoningsslag gemaakt te worden.

2.6 Specifieke bevindingen naar aanleiding van vragen uit de markt en praktijkervaring met de subsidieverordening uitstootvrije bedrijfsvoertuigen 2.6.1 Bestel Het aantal subsidieaanvragen voor bestelwagens is constant gebleken, ook tijdens de coronacrisis (zie figuur 1 en 2). In 2021 wordt er, als onderdeel van de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek, een landelijke subsidieregeling voor uitstootvrije bestelwagens geopend. Deze subsidieregeling gaat enkele jaren lopen. Amsterdam biedt de mogelijkheid om deze subsidie te stapelen met de Amsterdamse subsidieregeling (indien voldaan aan de-minimisverklaring). Deze ontwikkeling in combinatie met een toename in de hoeveelheid beschikbare modellen uitstootvrije bestelwagens die volgend jaar op de markt komen maakt de overstap naar uitstootvrije bestelwagens financieel aantrekkelijker. Desondanks blijft subsidie zeer wenselijk om de prijs van aanschaf en het gebruik van het voertuig (total cost of ownership) met niet-uitstootvrije voertuigen te laten concurreren, dit geldt vooral voor de grotere en zwaardere modellen bestelwagens.

2.6.2 Vracht en autobus Het aantal aanvragen voor vrachtvoertuigen en autobussen is laag (figuur 1). Dit is onder andere te verklaren door het beperkte aanbod in uitstootvrije modellen voor deze modaliteiten. De prijs van deze uitstootvrije voertuigen ligt hoog, zowel in aanschaf als gebruik (total cost of ownership). Daarnaast is het bereik nog beperkt. Tevens is de touringcar branche hard geraakt door de coronacrisis, en heeft de branche weinig mogelijkheden om momenteel te investeren. Om de

14

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

ambities voor uitstootvrij vervoer te behalen is subsidie noodzakelijk. De voorwaarden die zijn gesteld in de huidige subsidieverordening worden door (potentiele) subsidieaanvragers als te restrictief ervaren. Door voorwaarden om subsidie aan te vragen te versoepelen is het mogelijk een grotere doelgroep aan te spreken en een extra impuls te geven aan deze markt. Dit wordt onder het kop “Aanpassingen subsidievoorwaarden vracht en autobus” verder toegelicht.

2.6.3 Aanpassingen subsidievoorwaarden vracht en autobus 2.6.3.1

Ombouw subsidiëren

Het achterblijven van de subsidieaanvragen voor vracht heeft sterk te maken met de beperkte beschikbaarheid van modellen en de hoge prijs ervan. Afgelopen jaar heeft een aantal bedrijven aangegeven dat de ombouw van een dieselvoertuig naar uitstootvrij voor hen een goed alternatief is om over te stappen naar uitstootvrij. Omdat ook dit een duurdere optie is dan de aanschaf van een regulier diesel voertuig, zouden zij voor de kosten van de ombouw graag in aanmerking willen komen voor een subsidie. De huidige regeling is op dit vlak onduidelijk. In de toelichting op artikel 1 van de subsidieverordening staat dat: “De aanschaf van een nieuwe niet-uitstootvrije vrachtauto of autobus die wordt omgebouwd tot een uitstootvrije vrachtauto of autobus komt in aanmerking voor subsidie.”. De ‘ombouw’ mogelijkheid wordt in de toelichting wel genoemd, maar is niet terug te vinden in de regeling zelf. Het is aan te bevelen dit in de regeling aan te passen en ook ombouw van bestaande vrachtauto’s en bussen daarin mee te nemen. Hierdoor kan gehoor worden gegeven aan de vele binnengekomen verzoeken van ondernemers die hun vrachtwagen graag willen ombouwen tot een uitstootvrij exemplaar.

Gezien het beperkte aantal modellen dat momenteel op de markt is voor uitstootvrije vrachtwagens en autobussen vergroot dit de mogelijkheden voor ondernemers om een geschikt uitstootvrij voertuig te vinden en in te zetten bij hun werkzaamheden. Ook sluit dit aan bij de duurzaamheidsambities die de gemeente Amsterdam heeft. Aanbevolen wordt om voor een vrachtvoertuig of autobus maximaal 20% van de ombouwkosten subsidiabel te maken, met een max van €40.000. Dit bedrag is gelijk aan het subsidiebedrag van nieuwe vrachtwagens en autobussen. Door maximaal 20% van de totaalkosten, met een max van €40.000 te subsidiëren wordt een grens gesteld aan de te verhalen kosten, aangezien ombouwkosten hoog kunnen oplopen en sterk uiteen kunnen lopen voor verschillende autobussen of vrachtvoertuigen.

15

Gemeente Amsterdam Team Uitstootvrije Mobiliteit Notitie Stand van Zaken Subsidieverordeningen

Versie 1 1 maart 2021

3 Conclusie

Door praktische aanpassingen in de subsidieverordeningen en subsidieaanvraagmogelijkheden voor taxi’s, bestelauto’s, vrachtauto’s en autobussen te verruimen, kunnen we een breder palet aan ondernemers bijstaan met subsidies en op deze manier de transitie naar uitstootvrij vervoer stimuleren. Dit is noodzakelijk gezien de ambities die er liggen en de hoge investeringskosten voor de ondernemers, zeker daar waar het zwaardere uitstootvrije voertuigen betreft. Daarnaast is het aannemelijk dat, na de verwachte afloop van de coronacrisis eind dit jaar en de daaruit voortvloeiende verbeterde marktomstandigheden, subsidies weer meer zullen worden aangevraagd. Bedrijven die tijdelijk hun werkzaamheden hebben moeten staken verdienen het ook om na de pandemie geholpen te worden weer te investeren. Ten opzichte van de vorige regeling wordt de looptijd van deze subsidieregeling verlengd en worden aanpassingen gemaakt die aansluiten bij het beoogde duurzame herstel waar door de gemeente naar wordt gestreefd. Op basis van de bevindingen uit deze notitie sluit een aangepaste subsidieregeling beter aan bij de ambities die gemeente Amsterdam heeft gesteld. Hierbij blijft het totale budget voor de subsidie hetzelfde.

Bovendien wordt met de invoering van een nieuwe samengevoegde regeling in plaats van een verordening het eenvoudiger om de regeling actueel te houden en wordt ook de uitvoering ervan vereenvoudigd.

16