3. Bezoekerseconomie brede welvaart scan 1711..pdf

Brede Welvaart Scan bezoekerseconomie huidige situatie

Brede welvaart scan naar de impact van de bezoekerseconomie

Pilot: Brede welvaartscan

Doel en context

Deze brede welvaartscan biedt inzicht in de impact van gemeentelijk beleid op tien brede welvaartthema’s: economisch, ecologisch, ruimtelijk en sociaal-cultureel. Het doel is om beleidsvorming en besluitvorming in raad en college te verrijken met een breder perspectief. Het college geeft hiermee invulling aan de ambitie om brede welvaart als uitgangspunt te verankeren.

Na een ontwikkelfase met fictieve casuïstiek is in 2025 een pilot gestart om de scan en het gebruik ervan te verfijnen. Deze eerste uitwerking – over de bezoekerseconomie – dient als basis voor evaluatie. De resultaten hiervan worden in het voorjaar van 2025 met het college gedeeld.

Aanleiding: bezoekerseconomie

Deze scan is opgesteld naar aanleiding van motie 105 (3 april 2025, raadsleden Schmit c.s.) en

analyseert de huidige impact van de bezoekerseconomie op de tien thema’s. In anticipatie op de 1 decemberbrief over de bezoekerseconomie hebben zij om duiding over de brede welvaart impact gevraagd. Op basis van deze scan is hiervoor bekeken hoe de maatregelen de impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart beïnvloeden. Deze lichte duiding is in de raadsinformatiebrief verwerkt.

Afbakening

Deze scan richt zich op de impact van toeristische bezoekers (dag- en meerdaagse bezoeken). De bredere internationalisering van de stad (bijv. toename internationale inwoners) valt buiten de scope.

Methodologie

De effecten zijn gebaseerd op:

Deskresearch

Expertinterviews (gemeentelijke specialisten op de tien thema’s)

Een multidisciplinaire werksessie

De resultaten zijn (expert-)inschattingen en bieden een gefundeerd, maar niet uitputtend, uitgangspunt voor verdere afwegingen.

Leeswijzer

Totaaloverzicht (p. 1): Visuele weergave van positieve/negatieve effecten per thema.

Effectenoverzicht (p. 2): Beknopte beschrijving van alle effecten, gesorteerd per thema.

Themaoverzicht (p. 3–14): Definities en gedetailleerde effecten per thema. 22-10-2025

Brede Welvaart Scan Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Totaaloverzicht

Grootte van het gekleurde vlak is het aantal negatieve en positieve effecten.

Neutrale effecten worden niet weergegeven.

en Won

Subj ect i ef w

elz i j

n

eid dh

Ve i lig

on

he id

z Ge

idi n

g

Sociaal kapitaa l

mpt ie en inkomen Con su

w

t pi

er

ka

ijs

k rl ij

en o

uu

pl e

Na t aa

l

Eco no m

Legenda

is ch ka pi ta al

Huidige situatie

e nh sa m it e k j i l R ui mte walite en k

an

g

d On

Positieve effecten (buitenste ring) Negatieve effecten (binnenste ring) Voorgesteld bespreekpunt Thema niet meegenomen in overweging Effect binnen de stad

Effect buiten de stad

Effect binnen 10 jaar

Effect na 10 jaar

Kernboodschap De bezoekerseconomie is een tweesnijdend zwaard

voor de brede welvaart. Het biedt kansen op onder

andere

Economisch kapitaal en

Consumptie en Inkomen de hele stad, denk aan werk of boor voorzieningen die er zonder toerisme niet zijn.

01-01-2024

B ij te veel en geconcentreerd toerisme slaat de

pendule uit naar negatieve effecten. Met name

bewoners in deze gebieden ervaren negatieve effecten

Subjectief Welzijn op Veiligheid , Gezondheid Gezondheien d en

Pagina 1 van 15

Brede Welvaart Scan Effectenoverzicht

Legenda:

Positieve impact

Neutrale impact

Negatieve impact

Subjectief welzijn

Gezondheid

Levendigheid door culturele en recreatieve voorzieningen

Positieve effecten van culturele en recreatieve voorzieningen gericht op toeristen

Beleving van drukte en toerisme in de binnenstad verschilt per doelgroep

Stress en slaapverstoring door chronische geluidsoverlast

Sommige groepen ervaren vervreemding en verlies van controle door constante druk en commercialisering

Gezondheidsschade door luchtvervuiling en CO2 uitstoot van toeristisch verkeer

Stress en onbehagen door overvolle publieke ruimtes

Veel, eentonig en ongezond aanbod van voedsel, alcohol, drugs en nicotine Overlast en gezondheidsschade door afval

Consumptie en Inkomen

Onderwijs en opleiding

Werkgelegenheid in de bezoekerseconomie

Kansen en leerplekken in de toerismebranche

Draagt bij aan het multiculturele karakter van de stad

Maakt meer (internationale) musea met een educatieve functie mogelijk

Particuliere verhuur kan inkomenstenbron voor woningeigenaren zijn maar niet voor huurders Verschraling van relevant aanbod voor lokale bewoners Minder toegankelijke binnenstad, horeca en detailhandel door prijsopdrijving

Grote diversiteit aan internationale conferenties, evenementen en cultuur brengen veel kennis samen Verminderde toegankelijkheid van musea en culturele voorzieningen voor onderwijstaken

Ruimtelijke samenhang en kwaliteit

Economisch kapitaal

Hoogwaardig en uitgebreid openbaarvervoersnetwerk mede mogelijk door bezoekers

Vergoot economische waarde, werkgelegenheid, robuustheid en inkomsten voor MKB, stad en gemeente

Meer investeringen en transformaties in openbare ruimte mogelijk

Versterking van het internationale profiel van Amsterdam

Overbelasting van infrastructuur zoals straten, OV, afval, etc.

Is een bron van innovatie, o.a. door laagdrempeligheid om in deze sector te ondernemen

Verrommeling van het straatbeeld door toeristische detailhandel en reclame

Economische activiteiten voor toeristen concurreren met andere, kennisintensieve, bedrijvigheid

Kwaliteit en toegankelijkheid van parken en groen onder druk, o.a. door toeristen

Kwetsbare, conjunctuurgevoelige, sector met veel onzekere werkgelegenheid

Natuurlijk kapitaal

Sociaal kapitaal

Negatieve klimaateffecten door CO₂-uitstoot van vliegreizen van en naar Amsterdam

Versterking of verandering sociale cohesie door (nieuwe) buurtinitiatieven

Toename van zwerfafval in de openbare ruimte door toeristisch afvalgedrag

Afname sociale cohesie in buurten door anonieme, wisselende bezoekers Afname vertrouwen in gemeente als bewoners zich niet gehoord voelen

Veiligheid

Wonen

Door de grote drukte en diversiteit in de stad kan men anoniem opgaan in de menigte

Geen causaal effect (meer) tussen toeristen en onttrekking van woningen door bestaand actief beleid

Bezoekers vergroten (gevoel van) veiligheid op locaties buiten de binnenstad

Indirecte of correlerende relatie tussen bezoekers en woningmarkt

Onveiligheid en overlast door criminaliteit gericht op toeristen

Daling van rust, veiligheid, leefbaarheid etc. door structurele druk en overlast

17-11-2025 Meer kans op criminaliteit en onveiligheid door grote

toeristenstromen

Pagina 2 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Subjectief welzijn Subjectief welzijn gaat om de tevredenheid met het leven en de mate van ervaren regie over het eigen leven. Mensen streven niet alleen naar financiële stabiliteit, maar ook naar een breder gevoel van controle en autonomie. Een samenleving waarin brede welvaart wordt nagestreefd, biedt kansen waarmee individuen en groepen zich kunnen blijven ontwikkelen en zich beter kunnen aanpassen aan veranderingen (een leven lang leren). Het is daarmee niet alleen gericht is op materiële welvaart, maar ook op persoonlijke groei en tevredenheid.

Levendigheid door culturele en recreatieve voorzieningen Het brede aanbod aan culturele en recreatieve voorzieningen, mede in stand gehouden door de bezoekerseconomie, kan bijdragen aan een gevoel van trots en levendigheid bij bewoners. Nu

Stad

Bron: Data

Beleving van drukte en toerisme in de binnenstad verschilt per doelgroep Hoe de drukte en het toerisme in de binnenstad wordt ervaren verschilt tussen doelgroep, levensfase of vestigingsduur. Waar de ene persoon een gebrek aan sociale cohesie mist is deze anonimiteit voor de andere persoon juist aantrekkelijk. De impact van de bezoekerseconomie op subjectief welzijn is daarmee niet eenzijdig te bepalen. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Data

Het is niet mogelijk om het effect van toerisme op vervreemding te isoleren van andere oorzaken Het niet (meer) of minder herkennen van de stad heeft meerdere oorzaken, waaronder de bezoekerseconomie. Denk bijvoorbeeld aan meer internationals in de stad, individualisering en meer verhuisbewegingen. De specifieke impact van de bezoekerseconomie op subjectief welzijn is hiermee niet goed te bepalen. 1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Sommige groepen ervaren vervreemding en verlies van controle door constante druk en commercialisering De constante drukte en commercialisering van de openbare ruimte kan leiden tot een gevoel van vervreemding en het verlies van controle over de eigen leefomgeving. Nu

1-5 jaar

Buurt/Wijk

Stad

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Stress en onbehagen door overvolle publieke ruimtes Overvolle publieke ruimtes kunnen leiden tot stress en een gevoel van onbehagen. Nu

1-5 jaar

Straat

Bron: Data

17-11-2025

Pagina 3 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Gezondheid Gezondheid gaat over fysieke en mentale gezondheid. Het gaat over het hebben van gezonde jaren, ervaren gezondheid en levensverwachting. Gezondheid kan worden beïnvloed door bijvoorbeeld overgewicht, eenzaamheid of stress. Gezondheid gaat ook over actief en volwaardig deel kunnen nemen aan de samenleving met of zonder beperking.

Positieve effecten van culturele en recreatieve voorzieningen gericht op toeristen Het brede aanbod aan culturele en recreatieve voorzieningen, mede in stand gehouden door de bezoekerseconomie, kan bijdragen aan de mentale en fysieke gezondheid. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

Stress en slaapverstoring door chronische geluidsoverlast Chronische geluidsoverlast (rolkoffers, horeca, evenementen) leidt tot stress en slaapverstoring Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Gezondheidsschade door luchtvervuiling en CO2 uitstoot van toeristisch verkeer Luchtvervuiling door vliegverkeer, touringcars en cruiseschepen (effect elders en hier) heeft negatieve gevolgen voor de luchtwegen en algehele gezondheid van bewoners. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

20-40 jaar

>40 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Binnen EU

Buiten EU

Bron: Expert

Veel, eentonig en ongezond aanbod van voedsel, alcohol, drugs en nicotine Het op toerisme georiënteerd aanbod in de straten is ongezond. Door aanbod en zichtbaarheid worden zowel toeristen en Amsterdammers genudged om dit te consumeren. Dit komt o.a. terug uit enquête en rioleringsanalyse. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Data

Overlast en gezondheidsschade door afval De aanwezigheid van afval en de ervaren overlast hieraan spelen een belangrijke rol in het kader van de gezondheid. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Data

Ongezonde leefomgeving in de buurt van scholen, van voedsel tot speelruimte Naast het ongezond op toerisme georiënteerd aanbod verdringt deze sector ruimte voor Amsterdammers en scholieren om te bewegen. Denk hierbij aan beperkte speelruimte in de binnenstad. Nu

Buurt/Wijk

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 4 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Consumptie en Inkomen Consumptie en inkomen gaat over de financiële situatie op het persoonlijk vlak. Het gaat hierbij zowel om inkomstensbronnen als om consumptiemogelijkheden. Het betreft de individuele keuze en mogelijkheid om diensten en goederen te kiezen, het opbouwen of hebben van een financiële buffer en de ruimte om een eigen levensstijl te onderhouden. Dit inclusief keuzemogelijkheden in onderwijs en gezondheidszorg.

Werkgelegenheid in de bezoekerseconomie De bezoekerseconomie is een belangrijke bron van inkomen voor veel Amsterdammers die werkzaam zijn in horeca, cultuur, detailhandel en hotellerie. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Data

Draagt bij aan het multiculturele karakter van de stad De veelheid en diversiteit aan toeristen, in combinatie met een internationaal georiënteerde stad, maakt het aantrekkelijk voor bezoekers om zich hier permanent of met hun bedrijf te vestigen. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Particuliere verhuur kan inkomenstenbron voor woningeigenaren zijn maar niet voor huurders Particuliere verhuur (binnen de regels) biedt een extra inkomstenbron die de financiële buffer van sommige huishoudens kan versterken. Dit is ook een ongelijkmaker aangezien (sociale) huurders niet op deze manier kunnen profiteren van de bezoekerseconomie. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Verschraling van relevant aanbod voor lokale bewoners Verdringing van reguliere winkels (bakker, slager) door toeristische winkels vermindert de keuzemogelijkheden voor de dagelijkse boodschappen voor bewoners. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

Minder toegankelijke binnenstad, horeca en detailhandel door prijsopdrijving Door o.a. hoge huren en vaak kapitaalkrachtige bezoekers stijgen de prijzen van horeca en detailhandel. De (binnen)stad wordt hiermee minder toegankelijk voor Amsterdammers met een gemiddeld of laag inkomen. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 5 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Onderwijs en opleiding Onderwijs en opleiding bevat alle onderdelen van overdracht van kennis, leren van vaardigheden en socialisatie op alle leeftijden. Het bevat zowel officiële en onofficiële kennisoverdrachten. Denk aan stages, verenigingen, opleidingen, cursussen of algemene scholing, maar ook informele leermogelijkheden zoals onderdeel zijn van een jeugdteam of het leren van een muziekinstrument. Het gaat ook over de randvoorwaarden voor onderwijs en opleiding, zoals het aantrekken en behouden van onderwijzend personeel, goede schoolgebouwen, digitale infrastructuur, etc.

Kansen en leerplekken in de toerismebranche De aanwezigheid van een grote internationale sector biedt kansen voor stages en leerwerkplekken in bijvoorbeeld de hotelen evenementenbranche en stimuleert het aanbod van gespecialiseerde opleidingen (bv. Hogere Hotelschool, Toerisme Management). Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

Maakt meer (internationale) musea met een educatieve functie mogelijk Musea spelen een belangrijke rol zowel internationaal als nationaal als onderwijzer van het publiek. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

20-40 jaar

>40 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Binnen EU

Buiten EU

Bron: Expert

Grote diversiteit aan internationale conferenties, evenementen en cultuur brengen veel kennis samen Amsterdam verwelkomt jaarlijks een grote diversiteit aan conferenties. Denk bijvoorbeeld aan zakelijke of wetenschappelijke conferenties in o.a. de RAI maar ook cultureel belangrijke hoogtepunten als ADE of PRIDE. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Stad

Provincie/Regio

Binnen EU

Buiten EU

Bron: Expert

Verminderde toegankelijkheid van musea en culturele voorzieningen voor onderwijstaken Musea en culturele voorzieningen zijn vaak vol door bezoekers uit binnen- en buitenland. Dit maakt hen minder toegankelijk voor een breder publiek, denk bijvoorbeeld aan jonge Amsterdammers of mensen van buiten de stad. Dit is een negatief effect omdat ook kunst een cultuur een belangrijke rol speelt in het onderwijs en ontwikkeling, voor de stad en hele land. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

Bezoekerseconomie remt (radicale) innovatie De bezoekerseconomie heeft een lage drempel om in te stappen en biedt daarmee kansen voor innovatie van concepten, technologieën, etc. Dit is echter beperkt in vergelijking met radicale innovaties in andere sectoren. Gelijktijdig is het een sector waar relatief veel mensen werken die in o.a. kennis of dienstverlenende sectoren productiever kunnen zijn. Nu

1-5 jaar

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 6 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Ruimtelijke samenhang en kwaliteit Een kwalitatief goede inrichting van de ruimte is een belangrijke randvoorwaarde voor de ervaren brede welvaart. Ruimtelijke Samenhang en Kwaliteit gaat over de staat en gebruik van de bebouwde en onbebouwde omgeving. De inrichting en samenhang is gericht op nu en de toekomst. Ruimtelijke samenhang draagt bij aan een kwalitatieve beleving van stad, omgeving of aanzicht. Denk bijvoorbeeld aan bereikbaarheid, faciliteiten in de omgevingen en tevredenheid over groene ruimte.

Hoogwaardig en uitgebreid openbaarvervoersnetwerk mede mogelijk door bezoekers Bezoekers reizen in vergelijking vaker met het openbaar vervoer dan Amsterdammers. Zij vormen hiermee een extra inkomstenbron voor het (regionaal) openbaar vervoersnetwerk, waar ook bewoners van profiteren. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

20-40 jaar

>40 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

Meer investeringen en transformaties in openbare ruimte mogelijk Mede door de (druk van) bezoekerseconomie zijn er in een aantal gebieden in het centrum extra investeringen mogelijk geweest. Denk aan de investeringen en transformaties op de Zeedijk. Dit heeft de ruimtelijke kwaliteit in deze gebieden sterk verbeterd. Extra (gemeentelijke) investeringen in het centrum komen momenteel door ongelijk investeren voor gelijke kansen minder vaak voor. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Overbelasting van infrastructuur zoals straten, OV, afval, etc. De bezoekersstromen leggen aanvullende druk op (gemeentelijke) infrastructuur en voorzieningen. Hierdoor slijten of zijn deze eerder overbelast. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Verrommeling van het straatbeeld door toeristische detailhandel en reclame 'Verrommeling' van het straatbeeld door overmaat aan toeristische uithangborden, terrassen en straatverkoop, tast kwalitatieve beleving aan Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

Kwaliteit en toegankelijkheid van parken en groen onder druk, o.a. door toeristen Door toerisme stijgt het gebruik van parken en groenvoorzieningen in de stad. Hierdoor kan de kwaliteit van deze, voor bewoners belangrijke, plekken achteruitgaan. Nu

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 7 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Economisch kapitaal Economisch kapitaal omvat de verschillende vormen van kapitaal op macroniveau, die nodig zijn voor het opbouwen van materiële welvaart en het genereren van economische groei. Het gaat over bedrijfsvestigingen en aantrekkelijkheid voor bedrijven, werkloosheid, werkgelegenheid, vermogens en vermogensongelijkheid binnen de eigen gemeente maar ook in vergelijking met andere gemeentes.

Vergoot economische waarde, werkgelegenheid, robuustheid en inkomsten voor MKB, stad en gemeente De bezoekerseconomie genereert economische waarde en werkgelegenheid voor de stad en zorgt voor belastinginkomsten voor de gemeente. Daarnaast is de sector minder gevoelig voor technologische transformaties en daarmee een stabiele werkgever t.t.v. goede conjunctuur Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

20-40 jaar

>40 jaar

Stad

Bron: Data

Versterking van het internationale profiel van Amsterdam Het versterkt het internationale profiel van Amsterdam, wat de stad aantrekkelijk maakt voor internationale bedrijven, congressen en talent. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

Is een bron van innovatie, o.a. door laagdrempeligheid om in deze sector te ondernemen Werken in de bezoekerseconomie vereist vaak geen formele opleiding. Het is hiermee een sector met vernieuwing en start ups. Het is daarnaast vaak laagdrempelig een aantrekkelijk werk voor bijvoorbeeld studenten of (tijdelijke) werkloosheid Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

Hoge concentratie bedrijven in het centrum ntb. Nu

Bron: Expert

Economische activiteiten voor toeristen concurreren met andere, kennisintensieve, bedrijvigheid De economische monocultuur in bepaalde stadsdelen kan innovatie en de vestiging van andere, kennisintensieve bedrijvigheid verdringen. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Kwetsbare, conjunctuurgevoelige, sector met veel onzekere werkgelegenheid De toeristische sector is kwetsbaar voor economische conjunctuurschommelingen en grote (internationale) ontwikkelingen, denk bijvoorbeeld aan Corona. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

20-40 jaar

>40 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Provincie/Regio

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 9 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Natuurlijk kapitaal Natuurlijk kapitaal gaat om een schone, groene, biodiverse leefomgeving hier en nu, denk aan schoon drinkwater, schone lucht en voldoende kwalitatief groen in de stad. Het gaat enerzijds dat de stad behouden moet worden voor de toekomst, anderzijds dat de leefomstandigheden op de planeet gunstig moeten blijven voor de mensheid en al het andere leven. Denk aan CO2-vermindering, het beschermen van ecosystemen, het duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen nu en in de toekomst.

De nabijheid van Schiphol creëert veel vraag en aanbod maar ligt buiten beinvloedingsmogelijkheid Amsterdam De reisbewegingen per lucht zorgen voor een grote uitstoot van CO2 en daarmee klimaatverandering. O.a. door de gunstige ligging van Amsterdam bij een grote luchthaven met veel (low cost) vliegaanbieders is het een aantrekkelijke bestemming voor toeristen. 1-5 jaar

Bron: Expert

Negatieve klimaateffecten door CO₂-uitstoot van vliegreizen van en naar Amsterdam Aanzienlijke CO₂-uitstoot door vliegreizen van en naar Amsterdam, wat een negatief effect heeft op het klimaat (afwenteling elders/later). Europese bezoekers hebben hierbij een lagere CO₂ uitstoot dan intercontinentale bezoekers. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

20-40 jaar

>40 jaar

Stad

Provincie/Regio

Binnen EU

Buiten EU

Bron: Data

Toename van zwerfafval in de openbare ruimte door toeristisch afvalgedrag Door de groei van de bezoekerseconomie neemt de hoeveelheid afval en zwerfafval in de openbare ruimte toe, wat leidt tot extra druk (op de gemeentelijke schoonmaakdiensten) en een negatieve invloed kan hebben op de leefbaarheid en uitstraling van de omgeving Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Data

Hoog energieverbruik door bouw en bezoek van hotels Hotels vertegenwoordigen een significant deel van het energieverbruik in Amsterdam. Het energieverbruik is hoog door zowel de vereiste bouwmaterialen tot de het gebruik door gasten. Denk bijvoorbeeld aan extra water en warmtegebruik, voedseloverschotten en wasgoed. Nu

1-5 jaar

5-10 jaar

10-20 jaar

Stad

Provincie/Regio

Binnen EU

Buiten EU

Bron: Expert

Toename van vervuiling en grondstoffengebruik door niet-duurzame consumptie van bezoekers Het consumptiegedrag van bezoekers, waarbij vaak niet-duurzame producten worden gebruikt of gekocht, heeft een negatief effect op de productieketen en stimuleert milieubelastende productie en distributie. Nu

1-5 jaar

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 10 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Sociaal kapitaal Sociaal kapitaal gaat over het verbonden voelen met anderen. Belangrijk zijn sociale netwerken (online en fysiek) die zorgen voor toegang tot informatie en het hebben of maken van een sociaal vangnet. Het gaat om verenigingsgevoel, sociale cohesie, veiligheid om te zijn wie je bent en groepsvorming (bijvoorbeeld met verenigingen of binnen een geloofsovertuigingen). Ook gaat dit thema om vertrouwen in mensen en instituties, maar ook over (financiële) ongelijkheden tussen mensen en groepen.

Versterking of verandering sociale cohesie door (nieuwe) buurtinitiatieven De organisatie van buurteinitiatieven met een hoge opkomst, zoals ‘Wallen Schoon’, versterkt de sociale cohesie door de betrokkenheid van studentenverenigingen, ouderen en vrijwilligers bij de binnenstad. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

Afname sociale cohesie in buurten door anonieme, wisselende bezoekers De "vertoeristing" van buurten leidt tot het verdwijnen van sociale cohesie; buren maken plaats voor anonieme, steeds wisselende bezoekers Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

Afname vertrouwen in gemeente als bewoners zich niet gehoord voelen Het vertrouwen in de lokale overheid kan afnemen als bewoners het gevoel hebben dat de belangen van toeristen en bedrijven prevaleren boven die van henzelf Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 11 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Veiligheid Veiligheid gaat in op de mate waarin overlast, ondermijning en criminaliteit plaatsvinden in de stad en online. Het is een breed spectrum met onder meer hoge-impact-criminaliteit, cybercriminaliteit, druggerelateerde criminaliteit, huiselijk geweld, seksueel geweld en intimidatie, discriminatie en racisme. Het gaat ook over veiligheid verbeteren, overlast terugdringen en slachtoffers helpen. Zowel in de stad (thuis en in de openbare ruimte) als Amsterdammers online. In Amsterdam wordt sociale veiligheid gezien als randvoorwaarde voor een vrije stad. Dat je je veilig voelt, is belangrijk.

Door de grote drukte en diversiteit in de stad kan men anoniem opgaan in de menigte Sommige Amsterdammers of groepen ervaren juist veiligheid door de anonimiteit in grote groepen. Nu

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Ander subjectief veiligheidsgevoel door veel mensen op straat ('eyes on the street') De aanwezigheid van veel mensen op straat ('eyes on the street') kan het subjectieve veiligheidsgevoel op bepaalde plekken en tijden verhogen. Dit kan ook negatief uitpakken. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

Onveiligheid en overlast door criminaliteit gericht op toeristen Toeristen zijn zelf een aantrekkelijk doelwit voor straatcriminaliteit (slachtoffer), kunnen juist voor overlast zorg (dader) en versterken de markt van druggerelateerde criminaliteit (afnemer) Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Expert

Meer kans op criminaliteit en onveiligheid door grote toeristenstromen Grote hoeveelheden mensen, toeristen, maken de omgeving eerder chaotisch of onoverzichtelijk, waardoor de gelegenheid tot criminaliteit toeneemt. Hierdoor is crowd control noodzakelijk. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

Gevoel van onveiligheid en overlast door bedelaars gericht op toeristen Drukke toeristische plekken trekken bedelaars aan, wat kan leiden tot onveilige situaties en overlast door bijvoorbeeld het aandringen. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 12 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Bezoekers vergroten (gevoel van) veiligheid op locaties buiten de binnenstad Door (actief) hotelbeleid zijn er meer mensen in voorheen verlaten gebieden zoals station Sloterdijk. Deze gebieden hebben hierdoor een groter (ervaren) gevoel van veiligheid. Nu

1-5 jaar

Buurt/Wijk

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 13 van 14

Brede Welvaart Scan Def. Impact van de bezoekerseconomie op brede welvaart Wonen Een goede betaalbare woonruimte is één van de eerste levensbehoeften. Niet iedereen kan op dit moment aan een woning komen die bij haar/zijn/hen situatie past. Het gaat over de kwaliteit van de woning (incl duurzaamheid) en tevredenheid met de woning en woonomgeving. Daarnaast ook de ervaren overlast in/nabij de woning en de woonlasten. Ook de druk op de woningmarkt speelt hier een belangrijke rol (hoe moeilijk komen verschillende doelgroepen aan een woning).

Geen causaal effect (meer) tussen toeristen en onttrekking van woningen door bestaand actief beleid Door actief beleid om het aantal listings en overnachtingen te beperken is er geen significante onttrekking of prijsopdrijving door vakantieverhuur. Er zijn momenteel < 10.000 listings op ca. 475.000 woningen in de stad. De stijgende woningprijzen komen voornamelijk door schaarste en fiscale redenen. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Stad

Bron: Data

Indirecte of correlerende relatie tussen bezoekers en woningmarkt Vakantieverhuur biedt eigenaren wel extra inkomsten die mogelijk mee worden genomen in beslissingen over het huishoudelijk budget, zoals hypotheeklasten. Dit kan bijdrage aan de stijging van woningprijzen. Deze mogelijkheid tot vakantieverhuur kan de ongelijkheid tussen woningeigenaren en huurders vergroten, aangezien huurders hierdoor minder kunnen profiteren van de bezoekerseconomie. Daarnaast kan de verhuur van kamers ín woningen het aanbod van woonruimte voor studenten beperken. Dit zijn echter indirecte effecten of correlaties met andere ontwikkelingen. 1-5 jaar

Stad

Bron: Data

Daling van rust, veiligheid, leefbaarheid etc. door structurele druk en overlast Structurele overlast legt druk op de leefbaarheid van bewoners en vermindert hun gevoel van rust, veiligheid en verbondenheid in de eigen woonomgeving. Nu

1-5 jaar

Straat

Buurt/Wijk

Bron: Expert

17-11-2025

Pagina 14 van 14