3. Beantwoording raadsadres Rustenburgerstraat 26092022 ANONIEM.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan mr. G.H. Schoorl Panamalaan 4 M 1019 AZ Amsterdam

Datum

11 oktober 2022

Behandeld door P.Bouterse, 0628249649, Ruimte en Duurzaamheid. P.bouterse@amsterdam.nl Bijlage Onderwerp

Uw brief van 17 januari 2022, verzoek herziening bestemmingsplan De Pijp 2018 en bestemmingsplan De Pijp, 2e herziening

Geachte mevrouw Schoorl, Namens uw cliënten de heer en mevrouw, heeft u bij brief van 17 januari 2022 een verzoek ingediend voor herziening van het bestemmingsplan De Pijp 2018 en het bestemmingsplan De Pijp 2018 2e herziening. De gemeenteraad heeft op 26 januari 2022 de brief in handen van B & W gesteld ter afdoening. Uw cliënten zijn eigenaren van het appartementsrecht. In die hoedanigheid hebben zij op 19 november 2021 een handhavingsbesluit (last onder dwangsom) ontvangen om de aanbouw met dakterras aan de achterzijde van de woning te verwijderen dan wel in overeenstemming te brengen met de regels over het vergunningvrij bouwen. U hebt bezwaar ingediend tegen het handhavingsbesluit. Op uw verzoek zal de hoorzitting over dit bezwaar plaats vinden nadat een besluit is genomen op uw verzoek tot herziening van het bestemmingsplan. Uw verzoek U wijst in uw brief op de uitspraak van de Raad van State van 10 februari 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:281) over het bestemmingsplan De Pijp 2018. Daarin heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak (hierna: Afdeling) een uitspraak gedaan over de binnentuinregeling.

In de uitspraak stelt de Afdeling dat ten aanzien van de percelen waarop de beroepen betrekking hebben de raad onvoldoende heeft gemotiveerd dat op grond van locatie specifieke omstandigheden een inbreuk op de wettelijke regeling van artikel 2 van Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor) gerechtvaardigd is. Voor wat betreft de percelen waarop de beroepen betrekking hebben is onvoldoende is gemotiveerd dat de inperking noodzakelijk is in verband met

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 2 van 9

de waterberging in de tuinen, voor het behoud van de landschappelijke en culturele waarden of vanuit een goede ruimtelijke ordening voor het uitzicht houden op groene, rustige binnentuinen ter afwisseling van de stedelijke drukte aan de voorzijde voor de bewoners op de hoger gelegen bouwlagen. De Afdeling heeft voor een 12 tal adressen de dubbelbestemming Waarde – Landschap, waarin de binnentuinregeling is opgenomen, geschrapt. De 12 adressen komen overeen met de adressen van degene die een beroep tegen het bestemmingsplan hebben ingediend. Onder de binnentuinregeling verstaan we dat tot 2,5 m uit de achtergevel mag worden aangebouwd en dat de overige gronden met de dubbelbestemming Waarde – Landschap niet mogen worden bebouwd. Naar aanleiding van deze uitspraak heeft de gemeenteraad op 7 oktober 2021 het bestemmingsplan De Pijp 2018 2e herziening vastgesteld. Voor zover hier van belang is de dubbelbestemming Waarde – Landschap voor de eerder genoemde 12 adressen komen te vervallen. U stelt dat het schrappen van de dubbelbestemming Waarde – Landschap in de 2e herziening niet beperkt had kunnen blijven tot de 12 adressen. Nu dit wel is gebeurd , is het handhavingsbesluit van 19 november 2021 gebaseerd op een bestemmingsplan dat is strijdig is met hogere regelgeving. Daarom heeft u een verzoek tot herziening van het bestemminsplan ingediend.

Beantwoording Uw verzoek tot herziening van de bestemmingsplannen De Pijp 2018 en tweede herziening willigen wij niet in. Dat is u ook in een telefonisch gesprek op 26 september 2022 meegedeeld. En ook de redenen daarvoor zijn toegelicht, zoals we die hieronder benoemen. Wij merken nog op dat in uw verzoek tot herziening van het bestemmingsplan niet duidelijk is of u hiermee een herziening van het gehele plangebied voor ogen heeft of alleen het perceel. Wij gaan uit van het laatste, ook omdat uw cliënten geen rechtstreeks belang zou hebben bij een herziening voor het gehele plangebied. Een andere opmerking vooraf, voordat we inhoudelijk op uw verzoek ingaan, gaat over het moment, waarop u het verzoek hebt gedaan. Uw cliënten wisten - of hadden moeten weten - dat het bouwen van de aanbouw met dakterras aan de achterzijde van de woning zonder vergunning in strijd is met de bepalingen van het bestemmingsplan. Want de vergunning die u op 21 april 2021 hebt aangevraagd voor de aanbouw met dakterras, hebben wij op 20 september 2021 geweigerd. In strijd hiermee bent u toch gestart met de bouwwerkzaamheden. Pas nadat wij u een last onder dwangsom hebben gestuurd, heeft u het verzoek tot herziening van het bestemmingsplan ingediend. Motivering van de afwijzing van uw verzoek

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 3 van 9

U stelt dat u het niet eens bent met de wijze waarop de uitspraak van de Afdeling is verwerkt in het bestemmingsplan De Pijp, 2e herziening. Dan zou het toch meer voor de hand hebben gelegen dat u een zienswijze en beroep tegen het bestemmingsplan De Pijp 2018, tweede herziening zou hebben ingediend. Dat is ook terug te vinden in de uitspraak van de Raad van State van 15 december 2021, waarop wij hieronder ingaan. De Raad van State heeft bij uitspraak van 10 februari 2021 alleen voor een 12 tal adressen de bestemming van de achtertuin de dubbelbestemming Waarde – Landschap geschrapt. In de bestemming Waarde – Landschap is opgenomen dat er niet gebouwd mag worden en dat de gronden niet als erf in de zijn van artikel 1 van Bijlage II van het Bor moeten worden beschouwd. De binnentuinregeling als zodanig heeft de Raad van State niet geschrapt. Er is dan ook geen reden om de binnentuinregeling voor het gehele plangebied aan te passen of te schrappen. Daarom is in de tweede herziening van het bestemmingsplan De Pijp 2018 alleen voor de 12 tal de dubbelbestemming Waarde – Landschap komen te vervallen. Onlangs - 14 september 2022 - heeft de Afdeling heeft een uitspraak gedaan over het bestemmingsplan De Pijp 2018, tweede herziening. Het bestemmingsplan is met uitzondering van de functieaanduiding van één pand, onherroepelijk. De binnentuinregeling is dus in stand gelaten.

Het doel van de binnentuinregeling is het behoud van rustige en groene binnentuinen voor het woon- en leefklimaat van met name bewoners van de hoger gelegen bouwlagen en het voorkomen grote negatieve effecten voor zowel de (regen-)wateropvang als de grondwaterstromen ontstaan. Hierdoor kan de klimaatbestendigheid afnemen. De Afdeling heeft in van 15 december 2021 (zaaknummer 202101824/1/R1) over de weigering van een omgevingsvergunning door ons college voor onder meer de aanleg van een zwembad in de achtertuin op gronden met de dubbelbestemming Waarde – Landschap (uit het bestemmingsplan De Pijp 2018) gesteld dat in een bestemmingsplan en bij de beoordeling of van het bestemmingsplan kan worden afgeweken klimaatadaptatie een rol kan spelen. Klimaatadaptatie was één van de redenen om het vergunningvrij bouwen uit het Besluit omgevingsrecht (Bor), Bijlage II te beperken. Het Bor Bijlage II, waarin de vergunningvrije bouwwerken zijn genoemd, maakt het mogelijk om in het bestemmingsplan vergunningvrije bouwwerken uit te sluiten. Dit volgt uit de begripsomschrijvingen van erf en achtererfgebied in artikel 1 van bijlage II van het Bor. Van deze mogelijkheid is gebruik gemaakt in het bestemmingsplan De Pijp 2018 en het bestemmingsplan 2018, tweede herziening.

Naast het behoud van voldoende waterbergende vermogen van de binnentuinen, is ons beleid ook gericht op het behoud van rustige en groene binnentuinen. Naar aanleiding van uw verzoek hebben wij het beleid ten aanzien van binnentuinen in de Pijp uitgewerkt voor het bouwblok waarin uw pand is gelegen. Het bouwblok waarin de Rustenburgerstraat is gelegen behoort tot de Bouwbloktype 1.1: Langgerekt bouwblok met smalle binnentuinen (tot 30m diepte). Gezien de ruimte tussen de achtergevels van ca. 19 meter is het gewenst om de mogelijkheid van uitbouwen te beperken. Hiermee blijft een rustige en groene binnentuin mogelijk.

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 4 van 9

Hieronder gaan wij uitgebreider in op: - De uitspraak van de Raad van State Beleidsregels afwijkingen omgevingsvergunning, 15 december 2021 - Uitwerking beleid aan- en uitbouwen in binnentuinen De Pijp Uitspraak Raad van State Beleidsregels afwijkingen omgevingsvergunning, 15 december 2021 De binnentuinregeling in de bestemming Waarde – Landschap van het bestemmingsplan De Pijp 2018 is ook aan de orde gekomen in de uitspraak van de Afdeling van 15 december 2021 (zaaknummer 202101824/1/R1). In deze uitspraak ging het over de weigering van een omgevingsvergunning door ons college voor onder meer de aanleg van een zwembad in de achtertuin op gronden met de dubbelbestemming Waarde – Landschap. Ten aanzien van de stelling van de aanvrager van de omgevingsvergunning dat hij het niet eens met de dubbelbestemming, stelt de Afdeling dat hij dit naar voren had moeten brengen in de procedure over de vaststelling van het bestemmingsplan De Pijp 2018. Ook gaat de Afdeling in op de inhoudelijke gronden om geen afwijking van het bestemmingsplan te verlenen. Wij hebben in deze casus verwezen naar ons beleid zoals vastgelegd in de "Beleidsregels afwijkingen omgevingsvergunning", vastgesteld door het dagelijks bestuur van Stadsdeel Zuid op 2 juli 2019.

Dit beleid beoogt het behoud van rustige en groene binnentuinen voor het woon- en leefklimaat van met name bewoners van de hoger gelegen bouwlagen. Maar ook de klimaatadaptatie speelt hier een belangrijke rol. Voorkomen moet worden dat door bebouwing in de achtertuinen, in deze casus door kelderbebouwing, grote negatieve effecten voor zowel de (regen-)wateropvang als de grondwaterstromen ontstaan. Hierdoor kan de klimaatbestendigheid afnemen. De Raad van State acht dit beleid aanvaardbaar en heeft de weigering om afwijking van het bestemmingsplan te verlenen in stand gelaten. Ditzelfde beleid heeft ten grondslag gelegen aan het bestemmingsplan De Pijp 2018 en het bestemmingsplan De Pijp 2018, tweede herziening. In de uitspraak van 15 december 2021 gaat het niet om een het bouwen van een vergunningvrij bouwwerk, zoals bedoeld in het Besluit omgevingsrecht, Bijlage II, artikel 2. Wel stelt de Afdeling dat klimaatadaptatie in het omgevingsrecht ‘ruimtelijk relevant’ is en dat dit voldoende reden is om geen afwijking te verlenen. Uitwerking beleid aan- en uitbouwen in binnentuinen De Pijp Naar aanleiding van uw verzoek hebben wij het beleid ten aanzien van binnentuinen in de Pijp uitgewerkt voor het bouwblok waarin uw pand is gelegen. Eerst gaan wij in op de verschillende typologieën bouwblokken in De Pijp. Daarna over het bouwblok waarin het pand is gelegen.

Het gebied de Pijp is gekenmerkt door meestal gesloten bouwblokken met 3 á 4 bouwlagen met of een platte dak of en schuine dak. De binnentuinen van deze bouwblokken zijn met een diepte van meestal 15 tot 22m van gevel tot gevel erg ondiep. Er bestaan zelfs bouwblokken (vooral in de Noord-Pijp) die helemaal bebouwd zijn of een diepte van alleen maar enkele meters hebben. Gevolg hiervan is weinig groen en onverharde oppervlakte in de binnentuinen. Bovendien zijn juist

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 5 van 9

de smalle bouwblokken in het binnengebied vaak nog bebouwd door uitbouwen van de woningen of uitbreiding van de winkels op begane grond. In sommige bouwblokken zijn voorzieningen in het binnenterrein opgenomen zoals schoolgebouwen of andere maatschappelijke functies of bedrijven. Deze gebouwen hebben over het algemeen een verharde buitenruimte zodat alleen de kleine tuinen van de woningen er omheen een groene en open inrichting tonen. De Pijp is daardoor een van de meest verhardt wijken van de stad of misschien zelfs de meest versteende. Daarom is in het bestemmingsplan de Pijp 2018 heel bewust en overwogen door de gemeenteraad gekozen voor het beperken van het vergunningsvrije bouwen in de binnentuinen. Daardoor wordt de leefbaarheid in deze wijk gewaarborgd, de cultuurhistorisch belangrijke stedenbouwkundige opzet beschermt en de consequenties op de klimaatverandering (hittestress, wateroverlast) tegengewerkt worden. Voor de bouwblokken zijn hiervoor de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. Per straatfront van een bouwblok dienen zo weinig als mogelijk verschillende maximale dieptes van aanbouwen aangehouden te worden zodat er zo veel mogelijk een rechte lijn aan de achterkant van de bebouwing op de begane grond ontstaat.

Het verspringen van de diepte van aanbouwen in eenzelfde straatfront zou ten kosten gaan van het woongenot van de woningen op begane grond met ondiepe tuinen. 2. Bij de beoordeling van de impact van aan-/uitbouwen op de groene uitstraling van de binnentuinen zijn niet alleen de diepte van de individuele kavels van belang maar de maat van de gehele open ruimte tussen de tegenover elkaar liggende gevels. Om de open en groene kwaliteit te behouden is de onbebouwde ruimte tussen de tegenover elkaar liggende gevels, inclusief de aan-/uitbouwen op de eerste bouwlaag, bij voorkeur minimaal 25 m diep. 3. Door het versteende en weinig groene karakter van de binnenterreinen van de bouwblokken moeten alle toekomstige aan- en uitbouwen met een sedum dak voorzien zijn om zo een bijdrage te leveren aan de opgaves door klimaatveranderingen (rainproof inrichting van binnentuinen, waterbergende volumen op daken). Dit bevordert ook de leefkwaliteit van de woningen in het bouwblok. Overzicht verschillende bouwblok typologieën

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 6 van 9

In de Pijp bestaan in totaal 7 verschillende typen aan bebouwingsblokken: 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

Langgerekte bouwblokken met smalle binnentuinen (tot 30m diepte) Kleine bouwblokken met gemiddelde diepte binnentuinen Bouwblokken met sterk versteende binnentuinen Bouwblokken met bebouwing in de binnentuin Bouwblokken met veelhoekige vorm en verschillend diepe tuinen Bouwblokken met grotendeels onbebouwde binnentuinen in eigendom bij corporatie in beschermd stadsgezicht Plan Zuid’ Bouwblokken met grotere diepte

Vaak hoort een bouwblok bij twee of meerdere van deze categorieën. Zo horen vaak de bouwblokken met veelhoekige vorm ook in de categorie small of hebben bovendien nog bebouwing in de binnentuinen. Rustenburgerstraat: Bouwbloktype 1.1: Langgerekt bouwblok met smalle binnentuinen (tot 30m diepte) Deze bouwblokken zijn kenmerkend voor een groot deel van het plangebied. Ze beschikken over ondiepe binnentuinen van ca. 10 tot 27m diepte tussen de tegenover elkaar liggende vlakke achtergevels. In deze ondiepe bouwblokken gaan aan-/uitbouwen altijd ten kosten van de open en groene kwaliteit van de binnentuinen (zie uitgangspunt 2). Om het vergunningsvrije bouwen echter niet helemaal in te perken wordt hier gekozen voor een (smalle) balans tussen uitbreidingswensen en groene binnentuinen. De diepte van aan-/uitbouwen dient hier beperkt te blijven tot max. 2,5 m.

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 7 van 9

Voorbeeld 1.1: Rustenburgerstraat/ Van Woustraat/ Pieter Aertszstraat/ Korte Tolstraat

Het bouwblok waar het pand onderdeel van is, hoort bij de typologie “1.1 Langgerekt bouwblok met smalle binnentuinen (tot 31m diepte)”. Met zijn ca 16-19m diepte gemeten vanaf de vlakke achtergevel hoort het blok hierbij nog bij de smallere in deze categorie. In totaal maakt deze bouwblok typologie er samen met de soortgelijke typologieën, namelijk “1.2 klein bouwblok met gemiddelde diepte binnentuinen” en “1.3 sterk versteende binnentuinen” duidelijk meer dan de helft van de in totaal circa 120 bouwblokken uit. Er zijn namelijk circa 75 bouwblokken, die een smalle tot gemiddelde diepte van binnentuinen hebben en waar uitbouwen voor de leefkwaliteit in de binnentuinen tot 2,5m beperkt worden. Het pand is dus geen uitzondering en hoort bij een typologie, die overheersend is in de wijk De Pijp. Het pand neemt geen aparte positie in De Pijp in die zou maken dat hier een ruimere tuinbebouwingsregeling te onderbouwen zou zijn. In de 3d modellen hieronder is het verschil aangegeven tussen aanbouwen van 2,5 m diep en die van 4 m diep.

4.2: 3d model met aanbouwen van 2,5m diepte; het groene karakter blijft nog behouden

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 8 van 9

4.3: 3d model met aanbouwen van 4m diepte; het groene karakter komt onder druk te staan en de leefkwaliteit neemt duidelijk af door de schaarse groene ruimte

Conclusie De Raad van State heeft de binnentuinregeling in het bestemmingsplan De Pijp 2018 in stand gelaten. Alleen voor een 12 tal adressen van degene die beroep hadden ingediend is deze vernietigd. Dit was voor de gemeenteraad aanleiding om in het bestemmingsplan De Pijp 2018 tweede herziening de dubbelbestemming Waarde – Landschap voor deze 12 adressen te laten vervallen. Ook in de uitspraak van 14 september 2022 is de binnentuinregeling uit het bestemmingsplan De Pijp 2018, tweede herziening in stand gelaten. Het bestemminsplan De Pijp 2018, tweede herziening is onherroepelijk (met uitzondering van hier niet ter zake doende functieaanduiding van één pand). Het bouwblok waarin de Rustenburgerstraat is gelegen behoort tot de Bouwbloktype 1.1: Langgerekt bouwblok met smalle binnentuinen (tot 30m diepte). Gezien de ruimte tussen de achtergevels van ca. 19 meter is het gewenst om de mogelijkheid van uitbouwen te beperken. Hiermee blijft een rustige en groene binnentuin mogelijk dat van belang is voor met name de bewoners van de bovengelegen woningen. Maar ook wordt daarmee voorkomen dat er grote negatieve effecten voor de (regen-)wateropvang en de grondwaterstromen ontstaan en de klimaatbestendigheid zou afnemen.

Gemeente Amsterdam

Datum 11 oktober 2022 Kenmerk Pagina 9 van 9

Uw verzoek om herziening van het bestemmingsplan De Pijp 2018 en het bestemmingsplan De Pijp tweede herziening wijzen wij daarom af. Hoogachtend, Namens de gemeenteraad van Amsterdam, Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema burgemeester

Peter Teesink gemeentesecretaris

Rechtsbescherming Bent u het niet eens met dit besluit? Dan kunt u als belanghebbende binnen zes weken na de dag waarop het besluit verzonden is bezwaar maken. U kunt online bezwaar maken via www.amsterdam.nl/bezwaar/jb. U kunt uw bezwaarschrift ook per post sturen aan: Gemeenteraad Amsterdam T.a.v. Juridisch Bureau Postbus 483 1000 AL Amsterdam Het poststempel geldt als datum waarop uw bezwaarschrift is verzonden. Vermeld in het bezwaarschrift altijd:  uw naam, adres en telefoonnummer;  de datum waarop u het bezwaarschrift schrijft en uw handtekening;  de datum en het kenmerk van het besluit waartegen u bezwaar maakt;  waarom u bezwaar maakt. Dient iemand anders namens u het bezwaarschrift in? Stuur dan een machtiging mee. Na ontvangst informeren wij u over de afhandeling van uw bezwaarschrift.