3. Artikel BNR - 'TikTok laat advertenties toe met adres Kaag, opruiing en desinformatie'.pdf

BNR Technologie 26 feb 22:00 Aangepast op 27 feb 12:24

TikTok laat advertenties toe met adres Kaag, opruiing en desinformatie Auteurs: Eric van den Berg en Aäron Loupatty Advertenties gericht op het saboteren van de aanstaande Provinciale Statenverkiezingen krijgen op TikTok vrij spel, blijkt uit onderzoek van BNR. Moderatoren van het sociale mediaplatform lieten doxxing van minister Sigrid Kaag, desinformatie en zelfs oproepen tot geweld moeiteloos passeren.

In het kort 

Tegen betaling is het makkelijk onjuistheden over de verkiezingen te verspreiden op TikTok.



BNR probeerde zeven advertenties met desinformatie en opruiende teksten te plaatsen.



TikTok keurde zes daarvan goed, ook een advertentie met adresgegevens van Sigrid Kaag erin.



TikTok erkent dat het fout zit en belooft beterschap.

TikTok kent een algemeen verbod op politieke advertenties, maar dit blijkt in de praktijk gemakkelijk te omzeilen. BNR plaatste zeven advertenties met politieke inhoud, met het verzoek deze te verspreiden op de dag van de verkiezingen, 15 maart. Zes ervan werden door TikTok voor plaatsing goedgekeurd. De goedgekeurde advertenties bevatten desinformatie over de verkiezingen die mogelijk tot een lagere opkomst zou kunnen leiden (‘de stembussen zijn gesloten’) maar ook oproepen tot geweld (‘Rutte, moet oprotten! Bestorm de Tweede Kamer!’) en het woonadres van minister van Financiën Sigrid Kaag (‘Naar Kaags huis met fakkels, de fik erin!’). Eén advertentie werd afgekeurd - een oproep van minister president Mark Rutte om te gaan stemmen gevolgd door beschuldigingen van stembusfraude. Het artikel gaat verder onder de foto.

Een opruiende video vergezeld van een link naar Google Maps met het woonadres van de minister werd goedgekeurd door TikTok. (De getoonde interactiecijfers zijn afkomstig uit de advertentieomgeving van TikTok en dienen louter ter illustratie.) (BNR) Na vragen van BNR heeft TikTok publicatie van de advertenties alsnog voorkomen. 'De veiligheid van platform heeft voor ons de hoogste prioriteit’ laat het bedrijf via een woordvoerder weten. 'Deze advertenties hadden nooit goedgekeurd mogen worden.' TikTok belooft meer te zullen doen om de veiligheid van de verkiezingen te waarborgen. ‘Deze advertenties hadden nooit goedgekeurd mogen worden.’ Theo Bertram, hoofd public affairs voor TikTok, in Europa, wijst erop dat de advertenties na publicatie mogelijk alsnog geschrapt hadden kunnen worden. 'Hoe meer views, hoe meer moderatie er plaatsvindt.' Maar hij erkent dat het platform deze advertenties niet had moeten toelaten. 'We hebben strenge regels. We laten politieke advertenties niet toe en zeker niet deze video's. Ze hadden niet goedgekeurd moeten worden.'

Nederlands moderatieteams Volgens Bertram, voormalig adviseur van de Britse premiers Tony Blair en Gordon Brown, is in Nederland een speciaal verkiezingsteam actief dat de integriteit van het electorale proces moet waarborgen. 'Zij kennen de cultuur en zijn bekend met wat er speelt.' Het artikel gaat verder onder de tweet.

BNR begon met 'simpele' desinformatie aan te bieden aan TikTok. Zo planden we advertenties in op verkiezingsdag met daarin de claim: 'De stembureaus zijn gesloten in jouw gemeente.' Dit kwam geruisloos door het reviewing proces van TikTok. TikTok wil niet zeggen uit hoeveel leden het team bestaat en hoeveel van hen de Nederlandse taal machtig zijn. 'Het zijn er genoeg', stelt Bertram. TikTok zal later dit jaar cijfers publiceren om te voldoen aan Europese transparantie-eisen, voegt hij daaraan toe. De moderatoren opereren vanuit Nederland, maar journalisten zijn niet welkom bij het kantoor in de aanloop naar de verkiezingen. 'We moeten de veiligheid van onze moderatoren borgen.' Op LinkedIn werd vorige week een vacature geplaatst voor Nederlandstalige moderatoren, standplaats Amsterdam. Daarnaast worden er ook Nederlandstalige moderatoren geworven met als standplaats het Portugese Lissabon. ‘Het bestrijden hiervan is belangrijk, al helemaal in verkiezingstijd.’ Hind Dekker-Abdulaziz, Tweede Kamerlid (D66) D66-Kamerlid Hind Dekker-Abdulaziz pleit ervoor dat TikTok op werktelefoons van ambtenaren wordt verboden. Zij zegt 'geschrokken' te zijn van het gemak waarmee desinformatie tegen betaling verspreid kan worden via het platform. ‘Het bestrijden hiervan is belangrijk, al helemaal in verkiezingstijd. Oproepen tot geweld kan al helemaal niet.’

Doxxing: TikTok mogelijk strafbaar De mogelijke publicatie van het thuisadres van minister Kaag valt ook niet goed bij partijgenoot Dekker-Abdulaziz. De Tweede Kamer nam eerder deze maand een wetsvoorstel aan dat het verspreiden van adresgegevens met als doel te intimideren (doxxing) verbiedt. Door dit tegen betaling te ondersteunen maakt TikTok zich mogelijk medeplichtig aan een strafbaar feit. ‘Of dat echt zo is, laat ik graag aan het OM’, zegt Dekker-Abdulaziz. Politieke desinformatie is op alle sociale mediaplatforms een probleem. Maar waar Youtube en, in mindere mate, Facebook, de afgelopen jaren stappen hebben gezet in het bestrijden hiervan, gaat het betaald verspreiden van gevaarlijke informatie op het

snelgroeiende TikTok nog redelijk moeiteloos. Bij een recent vergelijkend onderzoek van een internationale NGO naar desinformatie in de aanloop naar de Amerikaanse congresverkiezingen kwam TikTok als slechtste uit de bus.

Onderzoeksmethode BNR heeft zeven politieke video's met desinformatie in het advertentiesysteem van TikTok geladen, om te kijken of die herkend werden door het moderatiesysteem van het platform. Hiervan werd slechts één video tegengehouden: een filmpje van premier Mark Rutte die oproept om te gaan stemmen, gevolgd door beelden die suggereren dat er stemfraude plaatsvindt en een oproep weg te blijven bij de stembus. De advertenties met desinformatie zijn nooit echt geplaatst omdat ze voor de afgesproken publicatiedatum, 15 maart, offline werden gehaald. De video's die bevatten teksten als 'Rutte moet oprotten! Bestorm de Tweede Kamer!', 'De stembussen zijn gesloten' en 'je kan vandaag niet naar de stembus gaan'. Ook een video met daarin opruiende teksten richting minister Sigrid Kaag en een link naar Google Maps met daarin haar woonadres werd toegestaan. BNR plaatste wel één video met legitieme informatie over de verkiezingen om een schatting te maken van het bereik dat een dergelijk video zou krijgen. Tien euro was voldoende om de video meer dan tienduizend keer te laten zien. BNR vroeg TikTok om een reactie. TikTok erkende dat de advertenties onderschept hadden moeten worden. Na overhandiging van de resultaten heeft TikTok de video's alsnog offline gehaald.