3. Actieplan_geluid_2025-2029 def.pdf

banden neemt het aantal mensen dat ernstige geluidshinder van het verkeer ondervindt met ongeveer 25 procent af. Aanpak luide voertuigen: Bij de aanpak luide voertuigen gaat het veelal om een relatief klein aantal voertuigen en daarbij speelt het rijgedrag en de staat van de voertuigen een grote rol in de mate van luidheid. Eén luid voertuig in de nacht lijdt al bij veel bewoners tot slaapverstoring. In de rekenmodellen zijn de effecten van de aanpak luide voertuigen niet zichtbaar, omdat om piekgeluiden betreft die nauwelijks bijdragen aan het jaargemiddelde geluid. Het effect van de inzet van geluids-smiley en dergelijke maatregelen is beperkt. Maar het signaal dat hier van uit gaat is wel van belang en het is een opstap naar de gewenste effectievere vormen van handhaving, zoals de lawaaiflitspaal, strengere regelgeving voor controle en handhaving. Minder tramgeluid bij bochten: Het voorkomen van booggeluid met smeerinstallaties verminderd plaatselijk de geluidshinder sterk. Op 30 plaatsen worden smeerinstallaties al toegepast waardoor enkele honderden bewoners minder hinder ondervinden.

Actieplan Geluid 2025 - 2029 35

Metingen aan het wegdek: Dit betreft een verkenning met een innovatieve geluidsmeter in een autoband. De uitkomst van de metingen onzeker is. We verwachten enig inzicht te krijgen in waar er sprake is van relatief veel geluidspieken. Vervolgens wordt gekeken of er maatregelen getroffen kunnen worden door bijvoorbeeld het onderhoud te optimaliseren. De effecten van deze actie is niet vooraf in te schatten.

5.6.4 Effect “beperken geluidshinder bij woningen” Gevelisolatie: Door uitvoering van het Amsterdamse geluidsisolatieprogramma, waarbij nog 13 duizend woningen moeten worden geïsoleerd, neemt het aantal mensen die ernstig hinder ondervinden af met ongeveer 6 procent. Deze inschatting kent de nodige aannames en is dan ook slechts een indicatie. Geluidsluwezijde-eis: Deze actie is gericht op het voorkomen van nieuwe geluid gehinderden bij nieuwbouw. Er is geen effect op het aantal bestaande geluid gehinderde bewoners. Vrijwillige geluidssanering: Naast de bestaande saneringsvoorraad zijn er waarschijnlijk enkele duizenden bestaande woningen met zeer hoge geluidsbelastingen. De overheid start in het kader van de Omgevingswet een regeling waarmee de isolatiekosten (deels) worden gesubsidieerd. Procentueel zijn dit weinig woningen waardoor het effect op het totaal aantal gehinderde beperkt is.

5.6.5 Effect “Overige actie in de stad” Verkenning geluidsschermen en geluid absorberende panelen: Onderdeel van de verkenning is het onderzoek naar de effecten van het plaatsen van schermen en/of geluid absorberende gevels/panelen. De verwachte effecten zijn moeilijk in te schatten, maar zijn zeker vooral lokaal effectief. Het effect op het totaal aantal geluid gehinderden is beperkt.

Geluidsluwe plekken: Bewezen is dat het de hinder verminderd als mensen beschikken over een geluidsluwe plek binnen een redelijk bereik van 10 minuten. Hoe groot dit effect is en hoeveel potentie het realiseren, verbeteren en/of beschikbaar stellen van deze luwteplekken heeft is onbekend.

Bijlage 1: Evaluatie vorige Actieplan Geluid

Actieplan Geluid 2025 - 2029 37

Wat hebben we gedaan in de vorige periode?

Brom- en snor- en motorfietsen

In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staat dat een in Actieplan Geluid een evaluatie van de uitvoering en de resultaten van het vorige actieplan moeten staan. We geven hier een overzicht van de maatregelen en acties in de periode van het Actieplan Geluid 2020-2023 omdat de looptijd van rijkswege is verlegd tot 2024.

Zowel brom- en snorfietsen als motorfietsen veroorzaken veel geluidshinder. In de planperiode van het vorige actieplan is de geluidshinder van brom- en snorfietsen al wat afgenomen. Dat heeft twee belangrijke oorzaken: de snorfiets is naar de rijbaan verplaatst én we hebben een milieuzone voor brom- en snorfietsen ingevoerd.

Geluidssanering bestaande woningen

Dat is niet het geval bij motorfietsen. Er is ook nog geen zicht op een uitstootvrij zone. In de planperiode is gewerkt aan maatregelen om de geluidshinder van motorfietsen tegen te gaan. Op initiatief van Amsterdam is de G4 een werkgroep “luide voertuigen” gestart, waarbij, behalve motorfietsen, ook luide auto’s worden meegenomen. TNO heeft in alle G4-steden gerichte geluidsmetingen gedaan. Uit die metingen bleek dat de geluidshinder vooral komt door aanpassingen aan de voertuigen en door het gedrag van de bestuurders. We hebben een aanpak geluidshinder luide voertuigen opgesteld, die in 2023 is vastgesteld in het college. De uitvoering loopt en er zijn nu geluids-smileys geplaatst in de stad. We hebben TNO om advies gevraagd of het ook mogelijk is om een akoestische flitspaal te gebruiken. Technisch is dat volgens TNO al mogelijk maar juridische is daar nog veel voor nodig. In Amsterdam is in 2024 al geëxperimenteerd met een meer geavanceerdere geluidsmeter, de zogenaamde akoestische flitspaal, wat bevestigt dat er technisch veel mogelijk is. Juridisch zijn er nog wel belemmeringen die in G4-verband bij het ministerie onder de aandacht zijn gebracht.

Woningen die al bij de invoering van de Wet geluidshinder in 1986 een geluidsbelasting ondervonden van meer dan 65 dB(A) (de woningen op de A-lijst) of meer dan 60 dB(A) (de woningen op de B-lijst) komen onder voorwaarden in aanmerking rijkssubsidie voor sanering van wegverkeerslawaai. Deze woningen, samen met enkele woningen van een voormalige raillijst, zijn verzameld op de Eindmeldingslijst. Tussen 2020 en 2023 zijn we gestart met de aanpak van de Eindmeldingslijst. Dit is een vastgestelde saneringslijst met 24.642 adressen. Voor ongeveer 13.000 adressen heeft het gemeentelijk projectbureau Sanering Verkeerslawaai een voorbereidingssubsidie aangevraagd bij het ministerie, dat hiervoor beschikkingen heeft afgegeven. Voor deze woningen stelt de gemeente vervolgens saneringsprogramma’s op waarbij ook de uitvoeringssubsidie zal worden aangevraagd. Het eerste project van de Eindmeldingslijst is van start gegaan aan de Admiraal de Ruijterweg.

Aanleg geluid reducerende wegdekken Toen het vorige Actieplan Geluid 2020-2023 werd vastgesteld, is er tegelijk een beoordelingskader geluidsreducerende wegdekken vastgesteld. Het kader geeft de voorwaarden waar met succes geluidsreducerende wegdekken kunnen worden toepassen. In 2019 lag op 16,7 km van de stedelijke wegen geluid reducerend asfalt. In het beoordelingskader staat dat er verdere technische ruimte zou zijn voor nog ongeveer 33 km geluid reducerend asfalt. Daarvan hebben we nu ongeveer 20 km aangelegd. In totaal is ruim 36 km aan geluid reducerend wegdek aangelegd.

Stille banden Amsterdam heeft in 2016 de Europese Verklaring Beste Band ondertekend. Hiermee benadrukken we het belang van stille, zuinige en veilige autobanden. Als we de banden van onze eigen voertuigen vervangen kiezen we de ‘beste band’. Daarnaast is het toepassen van de beste band nu opgenomen in de standaard aanbestedingseisen voor alle inkopen van de gemeentelijke organisatie.

Actieplan Geluid 2025 - 2029 38

Autoluw en uitstootvrij verkeer Dit collegebeleid gaat vooral over luchtkwaliteit en verkeersveiligheid. In het Actieplan Geluid staat wat dit beleid betekent voor geluid. Op 7 december 2023 is op veel Amsterdamse wegen de rijsnelheid verlaagd van 50 naar 30 km/u, als onderdeel van het autoluw beleid. Dit leidt in theorie tot een geluidsreductie tot ongeveer 2 dB. Dit geldt ook voor het gemeentelijk uitstootvrij beleid. In theorie is een verlaging van de geluidsbelasting met 12% mogelijk. Dat is dan nog zonder de forse winst door het wegvallen van de geluidshinder van de brom- en snorfietsen

Groen en luwtebeleid In een drukke stad als Amsterdam hebben mensen behoefte aan plekken waar rust heerst, bij voorkeur bij de eigen woning of in de buurt van de woning. Daarom is de “geluidsluwe zijde” ook een belangrijk aspect binnen het Amsterdamse geluidsbeleid voor nieuwe woningbouw. Omdat een “geluidsluwe zijde” bij nieuwbouw niet altijd mogelijk is, moet er minimaal een “geluidsluwe plek” in de buurt zijn. Onderzoek toont aan dat groene gebieden met minder onnatuurlijk geluid mensen helpen om te herstellen van stress. Daarom is het stimuleren van geluidsluwe plekken in de stad gekoppeld aan het groenbeleid. Bij de vernieuwing van het gemeentelijk groenbeleid, de Groenvisie, hebben we vanwege het Actieplan Geluid aandacht gevraagd voor geluidsluwe plekken in de stad. Dat komt nu terug in de groenvisie, onder meer in de opvatting dat de groengebieden een balans moet zijn tussen drukke en rustige plekken. Vanwege een amendement van de gemeente-eis in de groenvisie ook opgenomen dat “in parken luwtezones komen”. Dat is overigens iets anders dan de traditionele provinciale stiltegebieden-aanpak voor landelijk gebieden. Hier gaat het om rust/stilte/luwte als kwaliteit in een goede balans tussen drukke en rustige parkdelen.

Conclusie uit de evaluatie van het Actieplan Geluid 2020-2023 De evaluatie laat zien dat de uitgevoerde maatregelen belangrijk zijn om de geluidsbelasting van het verkeer te verminderen. Een aantal maatregelen zijn effectief op langere termijn of moeten we nog nader onderzoeken. We moeten dus doorgaan met de genoemde maatregelen. Maatregelen als de geluidsisolatie van woningen, de aanpak van luide voertuigen en de toepassing van stille banden en geluid reducerende wegdekken bieden nog veel kansen. In het Actieplan Geluid 2025-2029 bouwen we hierop voort, samen met enkele nieuwe maatregelen.

Gemeente Amsterdam, Ruimte en Duurzaamheid, Team Uitstootvrije Mobiliteit

Met dank aan dBvision, V&OR, Wonen en EZ en de OD NZKG

December 2025, Amsterdam

Vormgeving Ontwerpwerk

Contact actieplangeluid@amsterdam.nl Ambtelijke coördinatie en redactie Thijs Meijer

Fotografie Sanne Couprie, Edwin van Eis, Cécile Obertop, Rosa Smalen Beeldbank Amsterdam

ONT2024374

Colofon