Document · PDF

3.1 Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland deel I - boek

RAAD 10 oktober 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen van het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland en de voorkeursoplossingen voor de infraprojecten Cruciale Mijl IJburglaan, Definitieve Tramstalling Zeeburgereiland en Verbinding Zeeburgereiland en beschikbaar stellen van voorbereidingskredieten VN2024-01148422.952 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Reservering trambrug Amsterdamsebrug 0m 100m 200m Verbreding A10

300m

Hoofdﬁetsroute Fietsnetwerk Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse brug Pontverbinding Groen voorzieningen NNN Zoekgebied NNN Primaire waterkeringen Secundaire waterkeringen Voetgangersgebied Recreatie

Uitsnede Baaibuurten Randvoorwaardenkaart Zeeburgereiland Gemeente Amsterdam

Groen voorzieningen Amsterdamse brug Pontverbinding NNN Groen voorzieningen Zoekgebied NNN NNN Primaire waterkeringen Zoekgebied NNN Secundaire waterkeringen

Water Voorgesteld water

400m

500m

Toekomstige Baaibuurten (na 2040) 3D impressie

Impressie huidige situatie Baaibuurt West

Bestaande situatie studentenwoningen in oud AZC

Bestaande situatie Broedplek

Bestaande situatie P+R Zeeburg

Fort Knox

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Op de noordelijke hoeken wordt aansluiting gezocht op de stedelijkheid van het Zeeburgerplein, door een hogere dichtheid, de ruimte met markante bebouwing af te bakenen, ruimte (ten minste) in de plinten voor buurt-overstijgend niet-woonprogramma. De bebouwing langs de grotere verkeersaders vormt een stedelijke rooilijn waarbij in de expressie van de gevelwand aandacht is voor de menselijke maat en beleving vanuit de fietser/voetganger. Aan de oostzijde wordt de rooilijn van de Sportheldenbuurt doorgezet en aan de westzijde is er aansluiting op de Sluisbuurt, zoals ook het profiel van de westelijke dijk. Met het doorkruisen van de twee grote verkeersaders, de IJburglaan en de Zuiderzeeweg, is de aansluiting op de omgeving een belangrijk aandachtspunt in de ontwikkeling van het eiland als geheel. Denk hierbij aan de verbinding/kruispunt loodrecht op de Zuiderzeeweg tussen de twee Baaibuurten in, maar ook over de westelijke dijk (richting Sluisbuurt én Diemerscheg) en de zuidelijke dijk (onder de Amsterdamsebrug, voor het rondje Zeeburgereiland), richting de Bedrijvenstrook (verlengde Bob Haarmslaan), over de Piet Heintunnel en via oversteken over het Zeeburgerplein. Voor een 2e (H) OV-verbinding wordt in de Baaibuurten (en in de Sluisbuurt) een ruimtelijke reservering opgenomen.

Baaibuurt West De Baaibuurten zijn de laatste overgebleven ‘rafelranden’ aan de oostkant van de stad. In het gebied is een artistieke enclave ontstaan van kunstenaars, schroot sculpturen, creatieve werk- en ontspanningsruimtes, kleinschalige bedrijfjes en verschillende maatschappelijke en sociale voorzieningen. Ook is het terrein in gebruik genomen als woonterrein voor onder meer kermisexploitanten en liggen er aan de zuidoever woonschepen (aan de Kom). Ooit was op het eiland het Asielzoekerscentrum Zeeburg gevestigd waarvoor prefab blokhutwoningen zijn gebouwd (in drie bouwblokken). Twee bouwblokken worden nu tijdelijk bewoond door studenten. Het derde bouwblok is betrokken door een aantal sociaal- maatschappelijke functies en een discotheek/galerie. Voor een groot deel van het plangebied gold lange tijd geen bestemmingsplan, een zogenaamde ‘witte vlek’ waar in juridisch planologisch opzicht in principe alles is toegestaan. Om die reden is voor het plangebied een bestemmingsplan in 2019 vastgesteld dat (voorbereidende) bouwwerkzaamheden voor de transformatie van dit gebied naar een woonwerkgebied vijf jaar na vaststelling mogelijk maakt. Op dit moment wordt in de Baaibuurt West de grond verhuurd aan diverse gebruikers. Eind 2024 eindigen de meeste huurcontracten van bedrijven en bewoners in de Baaibuurt West van rechtswege.

Nu worden de plannen voor Baaibuurt West verder uitgewerkt, zodat direct na 2024 kan worden gestart met het bouwrijp maken en de uitvoering.

Gemeente Amsterdam

De kermisexploitanten hebben een bijzondere positie, de gemeente is verplicht een nieuwe locatie voor hen te zoeken. Hiervoor zijn een paar mogelijkheden in beeld die worden besproken met deze groep. De buurt is met de stad verbonden door de noordelijk gelegen Piet Heintunnel, halte tram 26, een bushalte van bus 37 aan de oostzijde van het gebied en de zuidelijke Amsterdamsebrug. Eén van de ruimteclaims die in dit gebied ligt, is de uitbreiding van de Amsterdamsebrug met een extra fietsverbinding aan de binnenzijde, een tweerichtingsfietspad aan de zijde van Baaibuurt West. In de planvorming voor Baaibuurt West wordt aansluiting gezocht op de geest van de plek, als rafelrand van de stad. Hier zal het programma ‘Vrije Ruimte’ (o.a. ruimte voor creatieve ondernemingen) een onderdeel van uitmaken. In het kader van de milieu-effectrapportage (MER) voor het Zeeburgereiland is er in 2016 een cultuurhistorische verkenning voor het eiland uitgevoerd. Hierin wordt geadviseerd om een aantal cultuurhistorisch waardevolle elementen (waaronder de dijklichamen, de wachterswoning, de contouren van een loods en drie bunkers in Baaibuurt West) te behouden in de verdere transformatie van het eiland. Dit geldt ook voor de bomenrijen langs de Zuiderzeeweg. Ten zuiden van de tunnelmond van de Piet Heintunnel bevindt zich een terminal.

Hier wordt het afval van de Sluisbuurt via het ondergronds afvaltransport (OAT) gescheiden verzameld waar het vervolgens door een vrachtwagen wordt opgehaald en afgevoerd. De ambitie is om in de toekomst ook voor de afvalinzameling van Baaibuurt West hierop aan te sluiten. Dit vergt nog nader onderzoek met de directie Afval en Grondstoffen. Er wordt uitgegaan van een gemengd stedelijk milieu en hoge dichtheden. Langs de zuidoever wordt een groot deel van het groen- en waterprogramma gerealiseerd. Het programma in de milieueffectrapportage Zeeburgereiland (MER ZBE 2018) gaat uit van 600 - 900 woningen en een niet-woonprogramma van maximaal 16.200 m2 bruto vloeroppervlakte. Een onderzoek naar mogelijke uitbreiding (tot max. 1.800 woningen en max. 30.000 m² bvo niet-woonprogramma) van bovengenoemd programma maakt onderdeel uit van de Projectnota en zal verder uitgewerkt worden in het Stedenbouwkundig Plan en Investeringsbesluit. De ruimtelijke structuur van de Sluisbuurt, een stedelijke buurt met een passend karakter en het ‘horen bij de stad’ aan de oevers van het waterfront, zal worden voortgezet in de zuidelijk gelegen Baaibuurt West met een deels lagere dichtheid en minder stedelijke voorzieningen. Het programma voor veldsport (ca.

1,5 hectare) en groen voor het Zeeburgereiland wordt gezamenlijk opgepakt en uitgevoerd in beide Baaibuurten en op de Oostpunt; hierbij wordt ook (bovenop de norm) gekeken naar tijdelijke sportmogelijkheden. 37

Bijzondere aandacht is er voor nieuwe OV- en fietsverbindingen, o.a. langs de Amsterdamsebrug. Deze zijn nodig voor de realisatie van een hogere dichtheid. Op de Randvoorwaardenkaart worden onder andere rooilijnen en publieke functies in aansluiting op het Zeeburgerplein aangegeven. Ligplaatsen voor woonboten in de kom worden gehandhaafd. Vooruitblik

In 2023 is het terugplaatsen van woonboten langs de Zuider-IJdijk gepland. De ontwikkeling (grondwerkzaamheden) van Baaibuurt West kan op zijn vroegst (gefaseerd) starten in 2025, aangezien eind 2024 de huurcontracten aflopen. De start van ontwikkeling is niet direct afhankelijk van ingrepen op de IJburglaan (de Cruciale Mijl), maar wel van de tijdige verplaatsing van het P+R terrein aan de noordrand van de buurt. Deze voorziening zou een plek moeten krijgen op de Bedrijvenstrook, eerst in een tijdelijke vorm en in definitieve situatie als gebouwde voorziening. De ambitie is om in de omgeving van de tramhalte meer ruimte te geven aan fietsers en voetgangers; in scenario’s met een twee-laagse kruising kan dit het beste worden vormgegeven. In het kader van de bestuursopdracht wordt gewerkt aan de Projectnota. Aansluitend daarop volgt het Investeringsbesluit en het Stedenbouwkundig Plan (SP), met bestuurlijke besluitvorming in 2024. De eerste start bouw zal op z’n vroegst rond 2028 zijn.

Baaibuurt Oost Onlangs is woonblok ‘het Startblok’ opgeleverd, een woonproject bestaande uit 250 woningen voor starters en statushouders. Dit vormt een aanvulling op de al bestaande tijdelijke studentenhuisvesting in Baaibuurt Oost. Het Startblok bestrijkt een groot deel van de voormalige P+R Zeeburg-Oost. Daarnaast wordt nabij de entree van Baaibuurt Oost (tegenover Eiburgh Snacks) de winnaar van een publieke prijsvraag “Kokomo” gebouwd. Deze lokale waardecreatie moet zorgen voor meer verbinding en levendigheid in het gebied. Kokomo is een plek die ruimte biedt voor functies als horeca, start-ups, werk- en studieplekken en sociaal - maatschappelijke voorzieningen. In 2023 opent dit tijdelijke initiatief voor de buurt. In plannen voor toekomstige ontwikkelingen wordt onderzocht of deze functie opgenomen kan worden. Jachthaven Holland Sport Boat Centre (HSBC), gelegen aan de Oostzijde van de Amsterdamsebrug aan de ZuiderIJdijk, heeft huur- en erfpachtcontracten die zijn afgelopen. Zij hebben een nieuwe locatie in de ’oksel’ van de A10 gekregen, door middel van landmaken. De jachthaven is overgenomen door Nautix en reeds in gebruik. De ontwikkeling van het nieuwe pand van Nautix wordt verwacht in 2027. Het oostelijke deel van de Zuider-IJdijk wordt nu ook opgehoogd.

Daarvoor is het westelijke deel van de zuidoever opgehoogd en heringericht, in samenspraak met de woonschepen die daar liggen.

Impressie huidige situatie Baaibuurt Oost

BAAI WOORD Bestaande situatie statushouders

Bestaande situatie Zuider-IJdijk

UARI 2021

rden vinden op de onze inschrijving eve selectie voor gereiland

Toekomstig tijdelijk initiatief ‘Kokomo’ 38

Bestaande situatie trambaan IJburglaan Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Onderzocht wordt of een steiger in het oostelijke deel mogelijk is om het water van de Zeeburgerbaai toegankelijk te maken voor waterrecreatie. Omdat de druk op het openbaar vervoer toeneemt in de stad, is er opnieuw gekeken naar tram 26 en de bedrijfsvoering daarvan. De tijdelijke tramstalling in Baaibuurt Oost is eind 2021 voor nog 10 jaar verlengd. De noord-zuidverbinding vanaf de ZuiderIJdijk naar de Bedrijvenstrook wordt hiermee moeilijk realiseerbaar gemaakt, maar niet onmogelijk. Deze loopt nu om HSBC en de tramhalte heen, met de bedoeling deze in de nabije toekomst alsnog vanuit de Bob Haarmslaan rechtdoor te trekken. Ambitie voor de toekomst is om de definitieve tramstalling te bouwen op de Oostpunt waardoor ontwikkeling van de Baaibuurt Oost mogelijk wordt. Er zijn op dit moment twee locaties in onderzoek: Baaibuurt Oost en de Oostpunt (de beste optie). Door de verplaatsing naar de Oostpunt worden enerzijds de stadsverzorgende functies gebundeld rondom de A10 en krijgt anderzijds de IJburglaan een gevelwand aan de zuidzijde, passend bij een verkeersader dat zich binnen het stedelijk milieu beweegt. Een belangrijke ruimteclaim voor het gebied is een mogelijke nieuwe brug voor een tram/bus aan de buitenzijde van de Amsterdamsebrug, die aan de westzijde van Baaibuurt Oost zal aanlanden.

De realisatie hiervan, niet voorzien eerder dan 2040, verbetert de robuustheid van het OV naar en van het eiland. In de transformatie naar een gemengde stadsbuurt zal voor de Baaibuurt Oost worden onderzocht of het programma, zoals opgenomen in de MER, mogelijk uitgebreid kan worden (tot een verdubbeling, ca. 500-1.400 woningen). Het hoogste aantal woningen (ca. 1.400) is mogelijk door een groter te bebouwen oppervlak met een smaller profiel van de IJburglaan door de lange tunnel in scenario 2. Een auto-onderdoorgang met een maximaal mogelijke lengte in scenario 1 heeft als gevolg een programma van 700 woningen in Baaibuurt Oost. Met een nog kortere auto-onderdoorgang in scenario 1- wordt het aantal woningen wellicht nog lager – min. 500 woningen. De bebouwing langs de IJburglaan vervult een groot deel van het programma in Baaibuurt Oost. Hier wordt een rooilijn gevormd met stedelijke functies ten minste in de plinten; afhankelijk van het uiteindelijke klimaat van de IJburglaan zullen ook op de verdiepingen niet-woonfuncties worden voorzien. In het geval van een tunnelmond/helling is de bebouwing langs de IJburglaan onderhevig aan flinke geluidsbelasting. De woonkwaliteit van de aangrenzende bebouwing zal hierdoor mogelijk verminderen. Dan wordt het een meer geschikte plek voor niet-woonfuncties.

De aard van de niet-woonfuncties kan variëren en zal afhangen van de contextuele situatie (gevaarlijke stoffenroute) en het concept van de wijk (productieve wijk).

Gemeente Amsterdam

Een belangrijke onderdeel van het niet-woonprogramma bevindt zich op de hoek aan het Zeeburgerplein: een bouwblok in aansluiting met de rest van het eiland, met publieke functies en een hoogteaccent. Deze ontwikkeling van deze hoek is cruciaal voor het vormgeven en functioneren van het toekomstige Zeeburgerplein. De bebouwing zal hier, ongeacht welk scenario voor de toekomst wordt gekozen, zo dicht mogelijk op het plein worden geplaatst. In de buurt zal verder ook worden ingezet op Vrije ruimte voor de stad. De stadsbuurt wordt meer ontspannen in vergelijking met het woonmilieu van BaaibuurtWest. Het park langs de zuidoever biedt ook plekken voor ecologische oevers die bijdragen aan de waterkwaliteit van het watersysteem van de Baaibuurten. Het programma voor sport (ca. 1,5 hectare) en groen (hoeveelheid is afhankelijk van het aantal woningen) voor het Zeeburgereiland wordt gezamenlijk opgepakt en uitgevoerd in beide Baaibuurten en op de Oostpunt; hierbij wordt ook gekeken naar tijdelijke sportmogelijkheden. Vooruitblik

De ontwikkeling van Baaibuurt Oost is afhankelijk van het besluit over het bouwen van de definitieve tramstalling op de Oostpunt en het voorkeursscenario van de Cruciale Mijl. Het voorkeursbesluit aangaande de locatie van de definitieve tramstalling staat gepland in 2023 en het uitvoeringsbesluit hierover wordt in 2027 genomen. De contracten voor tijdelijke functies lopen af in 2032. Dit is tevens het jaar van het in gebruik nemen van de definitieve tramstalling. Besluitvorming en uitvoering van de Cruciale Mijl is gepland in de periode 2025 – 2030. De mogelijkheid voor wonen aan de IJburglaan wordt voornamelijk bepaald door geluidsoverlast en veiligheid met betrekking tot de gevaarlijke stoffenroute op de IJburglaan. De eerste stappen in de ontwikkeling van de buurt zijn bijvoorbeeld het park langs de zuidrand met een steiger voor waterrecreatie, aansluiting op het fietspad van de Bob Haarmslaan, kavels langs de Zuiderzeeweg (zoals de oude loods van HSBC) en de ontwikkeling van de cruciale hoek aan het Zeeburgerplein.

Op de Randvoorwaardenkaart zijn verschillende elementen opgenomen die essentieel zijn voor de toekomstige woningbouw, waaronder het doortrekken van de Bob Haarmslaan tot de zuidoever, het aansluiten op de kruising met de Zuiderzeeweg met een bouwblok met publieke functies, een rooilijn langs de IJburglaan met stedelijke functies in de plinten en een tweerichtingsfietspad. Verder is er een ruimtereservering voor een 2e (H)OV-verbinding aan de westzijde, langs de Zuiderzeeweg opgenomen.

Sluisbuurt De westelijk gelegen Sluisbuurt, nabij de Oranjesluizen, zoekt in vergelijking met de naastgelegen Sportheldenbuurt veel meer de verbinding met de omliggende buurten op het eiland en de stad. In de Structuurvisie Amsterdam 2040 wordt de Sluisbuurt aangemerkt als te ontwikkelen woon-werkgebied, met een metropolitane plek bij de Oranjesluizen. Daarnaast is hier een hoogbouwensemble aan het IJ gewenst. Het Stedenbouwkundig Plan (SP) Sluisbuurt is vastgesteld door de gemeenteraad in september 2017. Dit plan bevat een programma van circa 5.600 woningen in verschillende prijsklassen/ segmenten, maximaal 100.000 m² bvo onderwijs, werken en overige voorzieningen, en circa tien hectare openbaar groen, sport en spel. Het SP omschrijft de ruimtelijke kwaliteit van straten, bijzondere openbare plekken en het samenspel van verschillende bouwvormen. De structuur van de openbare ruimte en maximale volumes van torens zijn vastgelegd, en tegelijkertijd is er nog veel ruimte voor verschillende invullingen van bouwblokken. De hoofdambities van het Stedenbouwkundig Plan zijn leidend voor het Beeldkwaliteitsplan (BKP): een hoogstedelijk woonmilieu, hoge kwaliteit van de openbare ruimte, nieuwe verbindingen met de stad, nadruk op lopen en fietsen (autoparkeernorm: gem. 0,3 pp/w), natuurinclusief en rainproof bouwen. De zuidoosthoek sluit aan op het Zeeburgerplein.

Hier zal de ruimte worden afgebakend met markant bebouwing en buurt-overstijgende voorzieningen in de plint. Ook is hier ruimte voor placemaking, o.a. door studenten van de Hogeschool Inholland. In 2023 opent Urban Resort, een broedplaats (Het Baggerbeest) met o.a. ateliers voor kunstenaars.

Sluisbuurt 3D impressie 40

Na jaren van crisis is de ontwikkeling van het Zeeburgereiland in versnelling geraakt. Vanaf de vaststelling van het Stedenbouwkundig Plan in 2017 verloopt de ontwikkeling van dit hoogbouwensemble aan het binnen-IJ gestaag. Voor de ontwikkeling van de Sluisbuurt is een bestemmingsplan opgesteld dat in november 2018 onherroepelijk is geworden. Er is begonnen met de uitwerking van het zuidoosten het zuidwestkwadrant. Op dit moment wordt gebouwd aan Hogeschool InHolland, studenten- en jongerenhuisvesting, een woontoren met middeldure huurwoningen en een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) gebouw. Concrete bouwplannen worden gemaakt voor verschillende gebouwen waarvan één met een supermarkt, een basisschool en een middelbare school. Ondertussen wordt in er hoog tempo verder gewerkt aan het op de markt zetten van nieuwe tenders en het uitwerken van diverse bouwenveloppen, waarbij ook voorzieningen als een Huis van de Wijk worden meegenomen. Vooruitblik

In 2023 wordt de start bouw van meerdere kavels verwacht en het uitschrijven van de eerstvolgende tenders. Ook is in januari de tijdelijke pont gestart met varen, waardoor de verbinding (ook voor IJburg en de rest van het eiland) met het Oostelijk havengebied en het centrum is verbeterd. Tot en met 2025 wordt een oplevering van ca. 1.000 woningen, twee scholen en de Hogeschool Inholland verwacht. In de periode tot 2030 zullen nog ca. 2.000 woningen volgen en ook voorzieningen. Onderdeel van de opgave voor de ontwikkeling van het noordelijk deel van de Sluisbuurt is om een warmteplan te maken.

Sluisbuurt in ontwikkeling Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

De definitieve pont en een extra bushalte op de Schellingwouderbrug dragen bij aan het voldoende bereikbaar maken van het noordelijk deel van de Sluisbuurt’. De ambitie voor het Sluispark is het realiseren van een stadspark (deels in samenspraak met Rijkswaterstaat) dat een groene recreatieve plek aan het eiland toevoegt. Dit park moet uiteindelijk een metropoliVerbetering van de (OV-) bereikbaarheid blijft een tane plek aan het waterfront van het IJ worden, met opgave voor de Sluisbuurt. Vanaf het Waterplein, als een buurtoverstijgend karakter; in de Omgevingsvisie hart van de buurt, vaart een tijdelijke pont richting wordt deze plek aangeduid als een ‘groen-blauwe Sporenburg. Dit komt de bereikbaarheid van het parel’. Dit park zal tevens bereikbaar worden via een hele eiland ten goede en zal in de toekomst nog voetgangersroute over de sluizen; veiligheid is hierbij belangrijken worden. In de loop van de zeven jaar zal een aandachtspunt. Incidenteel kan hier overslag landworden onderzocht of een definitieve pontverbinding -water plaatsvinden ten behoeve van Rijkswaterstaat. nodig is, en zo ja, via welke route. Dit vereist nieuwe Tijdelijk is er industriële overslag mogelijk ten behoeonderzoeken en een nieuw bestuurlijk besluit. ve van de grondbank.

Vanaf 2027 wordt dit uitgesloDaarnaast staat uiterlijk in 2027 de uitvoering gepland / B I O - B A Sten, E D Bwanneer A G G E R B het E E S Tpark wordt aangelegd, inclusief de van een onderdoorgang voor fietsers en voetgangers ecologische oever. naar de Sportheldenbuurt en luie trappen naar de Schellingwouderbrug. Een bushalte langs de Zuiderzeeweg wordt eerst tijdelijk nabij de oostelijke Broedplaats het Baggerbeest hoofdontsluiting gerealiseerd, en dan definitief bij de Schellingwouderbrug. Ook is er een ruimtereservering in de hoofdstraat en langs de Zuiderzeeweg voor het doortrekken van een tweede (H)OV-verbinding (bus/ tram); deze is nodig voor een robuuste ontsluiting van de Sluisbuurt. Een eventuele vertramming van de brug ligt voor de hand als de brug in zijn geheel wordt vervangen door het rijk (vanaf 2040) vanwege het einde van de levensduur. Langs de westoever ligt er een opgave om de ecologische verbinding buitendijks te realiseren en de fietspad op de dijk te verbreden. Verder zou een oversteek richting Baaibuurt West over de tunnel tevens ten goede komen aan de bereikbaarheid van de buurt.

LEGENDA Rooilijn Actieve plint Hoofdﬁetsroute Fietsnetwerk Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse brug Pontverbinding Groen voorzieningen NNN Zoekgebied NNN Primaire waterkeringen Secundaire waterkeringen Voetgangersgebied Recreatie Tram- en bushaltes Bestaande trambaan Trambaan noordliging Reservering OV Reservering trambrug Amsterdamsebrug Verbreding A10 Water Voorgesteld water Baaibuurten Reservering Amsterdamrijnkanaal

Uitsnede Sluisbuurt Randvoorwaardenkaart Zeeburgereiland Gemeente Amsterdam

100m

200m

300m

400m

500m

Impressie realisatie Sportheldenbuurt

Artist impression Silo’s Sportheldenbuurt 42

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Sportheldenbuurt De Sportheldenbuurt, het toenmalige RI-Oost met de drie kenmerkende silo’s, was de eerste nieuwe woonbuurt, omgeven door een watergang met centrale openbare ruimte in het hart. Het betreft hier circa 2.500 woningen. Het hart van de buurt wordt gevormd door verschillende stedelijke functies, waaronder het sportpark met aansluitend één van de groote skatebanen van Nederland. Vlak achter de sporthal liggen drie silo’s, die voorheen onderdeel uitmaakten van de voormalige rioolzuivering. Hiervoor is een prijsvraag gehouden en een winnaar gekozen. De silo’s worden getransformeerd en gaan een uitgebreid programma herbergen. De oorspronkelijke vorm van de silo’s blijft behouden. Verder zijn in deze buurt twee middelbare scholen gevestigd. Nu de Sportheldenbuurt bijna gereed is, kan men voorzichtig de balans opmaken. De crisis van 2008 heeft ontegenzeggelijk zijn sporen nagelaten in de buurt, zowel qua programma als qua vormgeving en fasering. Door de belemmeringen rondom de buurt (geluidsbelasting en externe veiligheid vanaf drie wegen) is de Sportheldenbuurt een fysiek gesloten, in zichzelf gekeerde buurt geworden; bij de verdere ontwikkeling van het eiland mag de geluidsbelasting voor de buurt niet hoger worden. De concentratie van winkels en voorzieningen zijn in de Sluisbuurt voorzien.

Voor een groot deel van de boodschappen moeten de bewoners nu uitwijken naar IJburg of de Indische Buurt.

Vanuit de bewoners van de Sportheldenbuurt bestaat de wens voor meer stedelijkheid en ook meer groen. In het voorjaar van 2020 is de Urban Skate Zone geopend, een succes van ongekend formaat. Elke dag bezoeken tientallen skaters het park, de zo op Zeeburgereiland gewenste levendigheid meebrengend. Vooruitblik

Alle sportvelden in het hart van de buurt zijn inmiddels gereed. In 2023 wordt gestart met de transformatie van de silo’s alsmede het inrichten van de omgeving. Voor deze buurt is het uitgangspunt om de bestaande (geplande) niet-woonfuncties te bestendigen, maar geen nieuwe detailhandel -of horecagelegenheden toe te voegen. Dit uitgangspunt volgt het huidige beleid op de twee terreinen, waarin de Sluisbuurt is gemarkeerd als het centrum van het eiland. Op het gebied van kantoren, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen is de aanpak flexibeler: deze functies blijven mogelijk waar ze dat nu al zijn, ook al zijn of worden er woningen gebouwd, conform de nota Ruimte voor de economie van morgen. Het gaat dus uitdrukkelijk niet om een zogenaamd krimpfoliebestemmingsplan, maar om het bestendigen van (nieuw) gemeentelijk beleid. Met de ontwikkeling van het park op de Oostpunt ligt er een kans voor een rustige fietsroute langs de noordrand van het eiland. Het doortrekken van de Bob Haarmslaan richting de zuidoever zal ten goede LEGENDA komen aan de verbinding met de rest van het eiland. De tijdelijke bushalte ter hoogte van Rooilijn de westelijke hoofdontsluiting van de buurt (later definitief Actieve plintop de Schellingwouderbrug, met onderdoorgang naar de Hoofdﬁetsroute Sluisbuurt) zal tevens ten goede komen aan de OVFietsnetwerk bereikbaarheid van de Sportheldenbuurt.

Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse Gevolgen van de geplande maatregelen binnenbrug het Pontverbinding project Cruciale Mijl, zoals het verplaatsen van de Groen voorzieningen tramsporen naar de noordzijde van de IJburglaan NNN en extra rijstroken voor het autoverkeer, zullenNNN in de Zoekgebied volgende fase worden uitgezocht. Primaire waterkeringen

Secundaire waterkeringen

LEGENDA

Voetgangersgebied Recreatie

Rooilijn Actieve plint

Tram- en bushaltes Bestaande trambaan Trambaan noordliging Reservering OV

Hoofdﬁetsroute Fietsnetwerk Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse brug Pontverbinding Groen voorzieningen NNN Zoekgebied NNN

Reservering trambrug Amsterdamsebrug Verbreding A10

Primaire waterkeringen Secundaire waterkeringen Voetgangersgebied Recreatie

Uitsnede Sportheldenbuurt Randvoorwaardenkaart Zeeburgereiland Gemeente Amsterdam

Tram0m en bushaltes 100m Bestaande trambaan Trambaan noordliging Reservering OV Reservering trambrug

200m

Water Voorgesteld water Baaibuurten Reservering Amsterdamrijnkanaal

300m

400m

500m

Openbare ruimte plankaart Bedrijvenstrook (SvZ 2023)

Impressie realisatie Bedrijvenstrook 44

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

3.2 Zone A10 In eerste instantie is op de Bedrijvenstrook plaats voor stadsverzorgende bedrijven die in transformatiegebieden niet meer kunnen blijven omdat ze niet mengbaar zijn met wonen. De potentie van het Zeeburgereiland, en daarmee ook de Bedrijvenstrook, wordt grotendeels bepaald door de goede bereikbaarheid. Een belangrijke verbinding is de Bob Haarmslaan, een noord-zuid as, die in verbinding staat met de IJburglaan. Deze as maakt ook een verbinding met Baaibuurt Oost; aan de noordzijde eindigt de as op een mooie plek aan het open water.

Bedrijvenstrook

Vooruitblik

De meeste ruimteclaims voor het Zeeburgereiland zijn op de Bedrijvenstrook terecht gekomen, waaronder een onderstation, een politiepost, een warmtestation en een recyclepunt. Op dit moment zijn in de Bedrijvenstrook een tijdelijke horecagelegenheid (Haddock), een tijdelijk afvalpunt ter vervanging van de locatie op Cruquius, een tijdelijk sportveld voor bewoners en scholieren uit de Sportheldenbuurt en een benzinestation gelegen. Daarnaast hebben de tijdelijke moestuinen in het gebied hier een permanente plek gekregen, in samenspraak met bewoners uit de Sportheldenbuurt. Volgens het Stedenbouwkundig plan van medio 2020 wordt de Bedrijvenstrook een stedelijk bedrijventerrein van circa zeven hectare waar een stedelijk karakter moet ontstaan. Dit gebied draagt bij aan de functiemenging op de schaal van het eiland. In de Structuurvisie Amsterdam 2040 wordt het deelgebied Bedrijvenstrook aangeduid als stadsverzorgend bedrijventerrein. Het totaal geplande programma van het gebied ligt tussen de circa 57.000 en 76.500 m2 bvo.

Het Beeldkwaliteitsplan voor de Bedrijvenstrook is op dit moment in afronding en verschillende projecten zijn gepland: een recyclepunt op de definitieve kavel (ter vervanging van het tijdelijke afvalpunt) en een nieuwe gebouwde parkeervoorziening of mobiliteitshub als vervanging van de tijdelijke P+R (Park + Ride) in de Baaibuurten die op termijn gaan verdwijnen om ontwikkeling aldaar mogelijk te maken. Verder is een Hulp Warmte Centrale (HWC) in aanbouw voor stadswarmte van Vattenfall. De HWC is nodig om pieken in de warmtevraag op te vangen en bij storingen aan de warmtevraag te kunnen voldoen. In 2023 staat de eerste tender voor een bouwmarkt op de planning en wordt ook de groene strook langs de A10 aangelegd. Langs de westkant zijn er kavels LEGENDA gereserveerd voor kleinschalige bedrijvigheid. Op de Rooilijn Randvoorwaardenkaart zijn diverse elementen opgeActieve plint nomen zoals een rooilijn langs (de noord-zuid as) Bob Haarmslaan met publieke functies in de Hoofdﬁetsroute plint van de Fietsnetwerk hoek en bedrijvigheid op de hogere verdiepingen.

Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse brug Pontverbinding Groen voorzieningen NNN Zoekgebied NNN

LEGENDA Rooilijn Actieve plint

Primaire waterkeringen Secundaire waterkeringen

Hoofdﬁetsroute Fietsnetwerk Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse brug Pontverbinding Groen voorzieningen NNN Zoekgebied NNN

Voetgangersgebied Recreatie Tram- en bushaltes Bestaande trambaan Trambaan noordliging Reservering OV Reservering trambrug Amsterdamsebrug Verbreding A10

Primaire waterkeringen Secundaire waterkeringen Voetgangersgebied Recreatie

Water Voorgesteld water Baaibuurten Reservering Amsterdamrijnkanaal

Tram- en bushaltes Bestaande trambaan Trambaan noordliging Reservering OV Reservering trambrug Amsterdamsebrug Verbreding A10

Uitsnede zone A10 Randvoorwaardenkaart Zeeburgereiland Gemeente Amsterdam

100m

Water Voorgesteld water Baaibuurten

200m

300m

400m

500m

A10 strook

Kern

Park

Meervoudig ruimtegebruik Oostpunt

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Oostpunt Op dit moment wordt de Oostpunt gebruikt voor verschillende tijdelijke initiatieven. Een groot terrein wordt tijdelijk gehuurd door zeilwagenpark Wind´n Wheels. Er zijn ligplaatsen voor de woonboten die vanwege de versterkingswerkzaamheden aan de Zuider-IJdijk in Baaibuurt Oost tijdelijk een nieuwe locatie nodig hadden. Ook is een deel tijdelijk in gebruik door de directie Afval en Grondstoffen als afvaloverslagpunt.

Van de verschillende initiatieven die er liggen, is de realisatie van een nieuwe tramstalling (25.000 - 30.000 m² bvo) het meest kansrijk. De stalling past in zijn geheel op bestaand land. Voor de tramstalling wordt op dit moment de Oostpunt als voorkeurslocatie gezien. Dit schept ruimte in Baaibuurt Oost voor het ontwikkelen van een stedelijke woonbuurt. De huidige, tijdelijke tramstalling, gelegen in BaaibuurtOost, is rond 2032 niet meer toereikend.

Door de locatie aan het water, met verre uitzichten over het IJmeer, ligt er een kans om op de Oostpunt een groene verblijfsplek te creëren voor recreatie, als tegenhanger van de hoogstedelijke ontwikkelingen aan de westzijde van het Zeeburgereiland. De inrichting zal voor een zo groot mogelijk deel groen worden. Dit groen kan diverse vormen aannemen van een parkachtige inrichting, tot een (voedsel)bos. Samen met het Sluispark en het Baaipark (de groen ingerichte zuidelijke oever van het eiland), is dit de derde bijzondere plek aan de groene zoom rondom het Zeeburgereiland. Via de noordelijke dijk kunnen de bewoners van het eiland het gebied betreden. Deze verbinding is cruciaal voor de toegankelijk van dit park, en tevens onderdeel van het rondje Zeeburgereiland; de langzaam verkeersroute die langs alle oevers van het eiland loopt. De oevers van de Oostpunt maken daarnaast onderdeel uit van het Natuur Netwerk Nederland. Hier ligt een ontwerpopgave om ecologie en recreatief gebruik elkaar te laten versterken, met een specifieke groene inrichting.

Voor een logistieke hub vormt de Oostpunt een strategisch zeer geschikte locatie – aan het rijkswegennet in verbinding met het noordelijk deel van de provincie. Omdat de IJ-dijk bestemd is voor langzaam verkeer, zullen beide functies een aansluiting moeten vinden aan de IJburglaan voor tram-/auto-/ vrachtverkeer.

Tegelijk wordt vanuit de behoefte aan ruimte voor de logistieke functies van de stad naar dit gebied gekeken, vanwege de gunstige ligging bij de afslagen van de A10. Er wordt onderzocht hoe het gebied meerdere functies kan opnemen, zowel open groen, recreatie en natuur, als een tramstalling met dubbel grondgebruik, andere logistieke functies. Een als park ingericht deel van de Oostpunt (min. 50% van het gebied/3 ha), kan gecombineerd worden met het daklandschap van de tramstalling waardoor er een integraal ruimtelijk geheel ontstaat. Doordat de Oostpunt niet geschikt is voor woningbouw, lijkt deze plek zeer aantrekkelijk voor verschillende stadverzorgende voorzieningen. Deze zijn hier inpasbaar, zolang ze passen binnen de ruimtelijke uitganspunten van de Oostpunt. Vooral de openbaarheid van de oevers, als onderdeel van het rondje Zeeburgereiland, en de invulling van de natuurlijke oever aan de zuidzijde zijn belangrijke randvoorwaarden. Tenslotte wordt ingezet op meervoudig grondgebruik (zoals sporten op het dak van een logistieke hub en tramstalling samen in één gebouw), omdat ruimte in de stad immers een schaars goed is.

Gemeente Amsterdam

Verder was het inpassen van een afvaloverslagpunt in onderzoek. Door het ecologische en recreatieve karakter van de zuidoever en het ontbreken van een vaargeul aan deze zijde, is een afvaloverslagpunt hier niet in te passen. Daarnaast mag deze functie ook geen beslag leggen op de openbare langzaam verkeersroute over de noordelijke dijkverbinding, die cruciaal is voor de verbinding met de rest van het eiland. In het kader van meervoudig grondgebruik zou het afvaloverslagpunt (ca. 4.000 m² bvo) in een bebouwde gestapelde vorm moeten. Volgens het huidige Programma van Eisen is een afvaloverslag (dat o.a. uitgaat van plaatsing op open maaiveld) hier dus niet mogelijk. Bestaande randvoorwaarden

In het plangebied zijn reeds diverse ruimteclaims aanwezig (onzichtbare grenzen) die de toekomstige ontwikkeling van de Oostpunt in zekere mate beperken. De belangrijkste zijn: - de barro-zone moet het mogelijk maken om de A10 in de toekomst uit te breiden; ook de aanleg van een tweede Zeeburgertunnel is onderdeel van deze uitbreiding. - een zone van 30 meter met hierin een 150kV-tracé aan hoogspanningskabels als belangrijke ader in het elektriciteitsnet, waarbij rekening wordt gehouden met de inlussing van dit tracé naar het nieuwe onderstation op de Bedrijvenstrook. - een hogedruk transportleiding van de Gasunie met die diverse randvoorwaarden stelt m.b.t. graafwerkzaamheden, bebouwing en gronddekking - Natuurnetwerk Nederland, onderdeel van de Natuurboog Amsterdam zuidoost, bestaande uit een 42 kilometer lang netwerk van waterlopen als ecologische verbinding tussen de waterrijke natuurgebieden; brede watergangen en aaneengesloten, begroeide oeverzones en rietlanden zijn van belang als migratieroute.

Doorsnede concept zachte oevers Oostpunt

Afwegingskader initiatieven Oosptunt

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Afwegingskader toekomst

Vooruitblik

De voornaamste randvoorwaarden voor ruimteclaims zijn groene, openbare oevers, dubbelgrondgebruik en een park, en het rondje Zeeburgereiland. Het park fungeert als groen/natuur, maar is er ook voor waterrecreatie en kleinschalige, openbare sport. De groene openbare oevers zijn, net zoals het park, een belangrijke kwaliteit voor de toekomstige bewoners van het Zeeburgereiland.

Voor de Oostpunt wordt in 2023 een Stedenbouwkundige Visie gemaakt, gevolgd door een Projectnota. Veel ruimtelijke initiatieven voor technische voorzieningen, logistiek, groen en recreatie worden onderzocht en afgewogen. De inpassing van ruimtelijke initiatieven voor industrieel overslag land/ water, waaronder afvaloverslag, zijn met de huidige PvE’s niet geschikt voor de Oostpunt. De tramstalling heeft in het westelijke deel van de Oostpunt de voorkeurslocatie, zo mogelijk inpandig en met meervoudig ruimtegebruik en een parkachtige inrichting op het dak. Onderzocht wordt of een logistieke hub gerealiseerd kan worden in een gebouw, samen met de tramstalling. Dit zou mogelijk kunnen zijn met voorinvestering, waarover in 2025 een besluit genomen moet worden.

Ten behoeve van goede ruimtelijke ordening is er, als onderdeel van de visie, een afwegingskader opgesteld om op basis van de genoemde ambities per ruimtelijk element richting te geven aan beslissingen over claims en initiatieven voor de Oostpunt. Op dit moment zijn er reeds diverse claims en initiatieven met een projectie op de Oostpunt, waaronder energie- en nutsvoorzieningen, een hubfunctie, overslag, waterrecreatie, sport, voedselbos en ligplekken voor woonschepen. Deze functies zullen, ofwel goed inpasbaar moeten zijn, ofwel zich moeten aanpassen om in te kunnen passen.

Impressie Oostpunt

Gemeente Amsterdam

Zeeburgereiland: groene zoom (groenkleurige oevers v/h eiland) en fijnmazig netwerk (oranjekleurige langzaam verkeersroutes)

Zuider-IJdijk bij de Sportheldenbuurt 50

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

3.3 Openbare ruimte

Groene zoom Het Zeeburgereiland heeft een karakteristieke groene zoom met een aaneenschakeling van verschillende groenruimtes. De dijk vormt onderdeel van de hoofdfietsstructuur; op de dijk is een vrijliggend fietspad gepland waardoor een rondje Zeeburgereiland mogelijk wordt gemaakt. Een opgave in het voltooien van de wandel-/fietsroute is de zuidelijke verbinding tussen de Baaibuurt Oost en de Oostpunt, met de A10 als barrière. De dijken vormen de groene drager van het eiland die de verschillende buurten van het met elkaar verbinden en het water beleefbaar maken. De zuidelijke oever is geschikt voor kleinschalige (langzame) waterrecreatie en gebruik van de oever als bijvoorbeeld een (natuur) strand, vanwege het luwe water aan deze zijde. De uitzondering is het deel met woonschepen. Aan de oost- en westzijde van het eiland wordt de ruimte aan de buitenkant van de dijk ingericht ten behoeve van de ecologische verbinding tussen Waterland en Diemerscheg.

De groene tegenhanger van de stedelijkheid op het eiland is te vinden op de Oostpunt, een mooie plek met potentie om te voorzien in de groenbehoefte van de vele huishoudens op het eiland: Park Zeeburg. De zonnige, zuidelijke oever zal ook een belangrijke groene en recreatieve functie vervullen in de vorm van het Baaipark, met een openbare steiger dat het luwe water toegankelijk maakt. De derde schakel in de groene zoom is het Sluispark, gelegen bij de Oranjesluizen. De ambitie is om hier, samen met Rijkswaterstaat, een metropolitane plek in de stad te realiseren, met de nadruk op vergroening en het vergroten van de publieke betekenis. Dit park wordt met de Oostpunt en de overige oevers verbonden door een pad voor voetgangers en fietsers: het rondje Zeeburgereiland.

Fijnmazig netwerk De interne samenhang op het eiland, tussen de verschillende deelgebieden, wordt versterkt door het verbeteren van het netwerk van langzaam verkeersverbindingen tussen de verschillende openbare plekken en voorzieningen. Wanneer de buurten onderling verbonden worden, treedt er qua voorzieningen een zogenaamd ‘multiply’ effect op: er is draagvlak voor meer voorzieningen dan de norm voor de buurt alleen en er ontstaat aanloop tussen de verschillende voorzieningen. Naast een lage parkeernorm (gem. 0,3 pp/w in de Sluisbuurt) zal ook op de rest van het eiland gestreefd worden naar een zoveel mogelijk stedelijk georiënteerd milieu, gericht op de voetganger en de fietser. Daarmee wordt aansluiting gevonden op de visie ‘Amsterdam Verbonden’ en op de ambities van de ‘Bewegende Stad’: beleidsprogramma waarbij fietsen, lopen, sporten en bewegen centraal staan en de auto een ondergeschikte rol krijgt.

3D impressie belangrijke langzaam verkeersverbinding in Sluisbuurt Gemeente Amsterdam

Zeeburgerplein huidige situatie met zicht op de mond van de Piet Heintunnel (fotorichting oost-west)

Zeebugerplein situatie januari 2020

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

3.4 Hoofdinfrastructuur Zuiderzeeweg

In de jaren ’70 was het Zeeburgereiland hoofdzakelijk een autoknooppunt, een rol die het eiland nog steeds vervult. Het eiland dient de bereikbaarheid van de stad, maar tegelijkertijd wordt ook de ontwikkeling van een stedelijke wijk hier gefaciliteerd; hier ligt een spanningsveld. Vandaar dat bij de uitwerking van het verbeteren van de autobereikbaarheid aandacht nodig is voor de juiste balans met de leefbaarheid van de toekomstige wijk op het Zeeburgereiland.

A10 Langs de A10 zijn reserveringen opgenomen voor de toekomstige verbreding van de autoweg en de tunnel. Deze zones worden groen ingericht, net als de omgeving van de afslagen aan beide kanten. Geluidsoverlast van de A10 strekt diep in het eiland, heeft invloed op leefbaarheid en maakt wonen in de directe omgeving onmogelijk .

Piet Heintunnel Het verkeer vanuit de Piet Heintunnel veroorzaakt geluidsoverlast. Aan de Sluisbuurtzijde, met bebouwing op enige afstand tot de tunnel, is daarmee rekening gehouden in het plan (valt het mee). Voor de Baaibuurt West moeten maatregelen genomen worden voor de eerste rij van bebouwing. De oversteken voor fietsers en voetgangers op het Zeeburgereiland moeten beter. In de toekomst kunnen over de tunnel heen of over het aangrenzende Zeeburgerplein oversteken voor fietsers en voetgangers gemaakt worden. In het plan voor de Sluisbuurt is een Piet Heinpark over de tunnel opgenomen. Echter, project Cruciale Mijl heeft nu een voorkeursscenario met auto-onderdoorgang en een autovrij plein tussen de Sluisbuurt en Baaibuurt West. Als dat scenario definitief wordt gekozen, dan vermindert de noodzaak van het Piet Heinpark als verbinding tussen beide buurten.

Gemeente Amsterdam

De Zuiderzeeweg faciliteert een belangrijke fietsroute in noord-zuid richting over het Zeeburgereiland; dit is (voorlopig) de enige vaste verbinding. De route is zoveel mogelijk groen ingericht, waaronder een groene zoom, en kent barrières van hellingen richting de bruggen die het eiland verbinden met de stad. Een nieuwe onderdoorgang tussen de Sluisbuurt en de Sportheldenbuurt, een veilige route beschermd van auto’s en wind, zorgt voor aantakking op het fijnmazige netwerk van de buurten vanuit de Zuiderzeeweg en richting de pontaanlanding. Wat betreft openbaar vervoer over de Zuiderzeeweg is er tussen de Baaibuurten in een bushalte (aan weerszijden) voor bus 37 en zal er een tweede (H)OV-verbinding gerealiseerd worden na 2040. Ruimtelijke reserveringen hiervoor zijn opgenomen in de Baaibuurten en de Sluisbuurt.

IJburglaan De IJburglaan is vanaf het startpunt van de planvorming rondom IJburg altijd gekenmerkt als ‘het snoer waar alle eilanden van IJburg als parels’ aan zouden komen te liggen. Deze visie over de IJburglaan is al terug te vinden in het Stedenbouwkundig Plan Haveneiland (2000). De IJburglaan is een stadslaan die per eiland een aangepaste inrichting heeft dat zich voegt naar het profiel. Het groen versterkt de continuïteit van de IJburglaan over de gehele lengte. Zo zijn er hagen langs het gehele tracé van de trambaan, is er gekozen voor eenzelfde boomsoort (Platanen) en zijn de bermen ingezaaid met hetzelfde bloemrijk grasland en bollen. Dit maakt de IJburglaan een herkenbare stadslaan die de oostelijke eilanden ontsluit. In de Omgevingsvisie wordt de IJburglaan aangeduid als ‘stadslaan’. De stadslanen hebben een overwegend groene inrichting met een sterke bomenstructuur. Ruimte voor voorzieningen is er vooral rondom de kruispunten. Er wordt ruimte gereserveerd voor voetganger en fiets en klein elektrisch vervoer. Aandacht voor de menselijke maat en de beleving vanuit de voetganger/fietser zijn belangrijke ingrediënten voor de transformatie van de IJburglaan, tezamen met de afbakening van de ruimte door stedelijke gevelwanden met actieve plinten en voorzieningen.

Essentieel voor de realisatie van een stedelijk karakter en de samenhang tussen de buurten hier is het versmallen van de profielbreedte. Door de verplaatsing van de tramstalling kan het profiel versmald worden van 127 meter naar 106 meter. Door nieuwe bomenrijen kan het huidige, overwegend autoverkeersprofiel getransformeerd worden tot een meer groene en leefbare ruimte. Vergroening van de IJburglaan zal uitgevoerd worden in 2023.

IJburglaan situatie februari 2023 - Zeeburgereiland

IJburglaan visualisatie met de korte termijn vergroening - Zeeburgereiland

IJburglaan - Steigereiland

IJburglaan - Haveneiland

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

IJburglaan en mobiliteitsopgave Oostflank

Gevaarlijke stoffenroute

De IJburglaan maakt onderdeel uit van het stedelijk hoofdnetwerk voor autoverkeer in de stad. Zowel vanwege de intensiteit van het autoverkeer als door het tracé van tram 26 is de IJburglaan op het Zeeburgereiland een barrière voor voetgangers en fietsers. Des te meer is het van groot belang dat de oversteekmogelijkheid bij de twee kruisingen ruim en comfortabel is, met publieke voorzieningen die zorgen voor levendigheid op het maaiveld. Door de groei van alle vervoersmodaliteiten komen alle kruisingen van de IJburglaan op het Zeeburgereiland onder druk te staan. Voor fietsers van IJburg en het Zeeburgereiland zelf zijn ruime, veilige fietsroutes richting de stad van groot belang. Tram 26 moet veilig en betrouwbaar rijden. De groei van het autoverkeer is het gevolg van autoluwe straten in delen van Oost. De beoogde stadslaankwaliteit komt door de groei van het autoverkeer onder druk te staan. In het project Cruciale mijl zijn mogelijke toekomstscenario’s voor de IJburglaan, tussen de Piet Heintunnel en het Haveneiland, onderzocht.

De ontwikkelingsmogelijkheden langs de IJburglaan worden beperkt door een route voor gevaarlijke stoffen, die loopt over de Schellingwouderbrug via het Zeeburgerplein en de IJburglaan (terug) naar de A10; op deze manier wordt de Zeeburgertunnel vermeden. Er gelden bouwbeperkingen langs deze route. Voor de nog te ontwikkelen Baaibuurt Oost betekent het dat er geen kwetsbare functies direct aan de IJburglaan kunnen worden gerealiseerd, en niet-kwetsbare functies alleen met voldoende afstand en met risicobeperkende maatregelen aan de bebouwing. Dit geldt des te sterker naarmate de bebouwing dichter op de IJburglaan wordt gepositioneerd. Voor de Sluisbuurt is een afstand van 30 meter tussen bebouwing en autoweg gehanteerd. De Rijksoverheid heroverweegt de komende jaren het basisnet voor gevaarlijke stoffen, wat zou kunnen resulteren in het schrappen van de route over het Zeeburgereiland, maar dat is nog onzeker (ook in de tijd).

LEGENDA Rooilijn Actieve plint

IJburglaan: de lange lijn van Zeeburgereiland en IJburg

Uitsnede IJburglaan Randvoorwaardenkaart Zeeburgereiland Gemeente Amsterdam

Reservering trambrug Amsterdamsebrug 0m 100m 200m Verbreding A10 Water Voorgesteld water

Hoofdﬁetsroute Fietsnetwerk Reservering ﬁetsbrug Amsterdamse brug Pontverbinding Groen voorzieningen NNN Zoekgebied NNN Primaire waterkeringen Secundaire waterkeringen Voetgangersgebied Recreatie Tram- en bushaltes Bestaande trambaan Trambaan noordliging Reservering OV Reservering trambrug Amsterdamsebrug Verbreding A10 Water Voorgesteld water Baaibuurten Reservering Amsterdamrijnkanaal 300m

400m

500m

Impressie korte termijn vergroening IJburglaan

Voorbeeld: Kortetermijnmaatregelen, verbreding tramhalte en vergroening IJburglaan

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Zeeburgerplein De kruising Zuiderzeeweg-IJburglaan vormt het schakelpunt en speelt een centrale rol in de ruimtelijke oriëntatie en ontwikkeling van het eiland. Het is een verbindende plek tussen de buurten. Hier dient een integrale benadering van bebouwing, openbare ruimte, infrastructuur en programma toegepast te worden om een stedelijke plek te creëren: het kloppende hart van het eiland. Juist de wisselwerking tussen voetganger, fiets, OV en auto in combinatie met aantrekkelijke openbare ruimte en ontmoetingsplekken kan ervoor zorgen dat het kruispunt stapsgewijs uitgroeit tot een stedelijke plek. De hoofdstraat van de hoogstedelijke Sluisbuurt komt uit op dit kruispunt en leidt naar de pontverbinding richting het Oostelijk Havengebied. Ook de hoofdverbinding voor fietsers, de Amsterdamsebrug, landt hier aan. De halte voor tram 26 ligt tussen de vier huidige en toekomstige buurten. Goede oversteken en voldoende ruimte voor voetgangers zijn hier essentieel. In de scenario’s met twee-laagse kruising gaat tram 26 op het Zeeburgereiland naar de noordligging. Rondom de kruising IJburglaan-Zuiderzeeweg is de grootste concentratie aan stedelijke voorzieningen gepland, het centrumgebied van het eiland: het Zeeburgerplein.

Dit plein moet een plek worden waar ook ruimte is voor verblijf en aandacht voor oversteekbaarheid, met goede openbare ruimte, waar straten van de buurten samenkomen. Deze plek krijgt een stedelijk karakter, afgebakend door markante bebouwing met buurt-overstijgende voorzieningen rondom het OV-knooppunt van het eiland. In de Omgevingsvisie wordt dit kruispunt benoemd als ‘schakelpunt’: plek waar verschillende buurten of gebieden met de ruggen tegen elkaar liggen en vaak voornamelijk een verkeersfunctie hebben. Ze hebben de potentie om een centrale en verbindende rol te spelen. De (complexe) opgave is om prettige en bij de omgeving horende plekken te maken door een integrale benadering van bebouwing, openbare ruimte, infrastructuur en programma. Langs de IJburglaan bevindt zich nog een kruispunt wat de samenhang tussen de buurten kan versterken, namelijk het kruispunt bij de Bob Haarmslaan ter plekke van de tweede tramhalte. Hier zullen bewoners de IJburglaan oversteken. En er is tussen de Sportheldenbuurt en de Baaibuurt Oost de mogelijkheid om vanaf de noordzijde van het eiland het luwe water aan de zuidzijde op te zoeken.

Impressie tijdelijke situatie met kortetermijnmaatregelen

Gemeente Amsterdam

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

Gemeente Amsterdam

DEELPROJECTEN INFRASTRUCTUUR

Impressie IJburglaan vanuit de Sportheldenbuurt scenario 1-

Voorbeeld uitwerking Zeeburgerplein scenario 1-

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

4.1 Cruciale Mijl De IJburglaan: toegangsweg of stadslaan? Steeds meer wordt door bewoners en bedrijven het Zeeburgereiland beleefd als een stedelijke wijk binnen de ring. Dit gevoel zal alleen maar toenemen bij de verdere realisatie van de Sluisbuurt en toename van het aantal bewoners en werknemers in het gebied. Daarbij horen aantrekkelijke publieke ruimtes die verbinden en uitnodigen tot verblijven. Deze kwaliteit wordt gerealiseerd in de Sportheldenbuurt en straks ook in de Sluisbuurt, maar niet tussen de buurten in. Zware infrastructuur, die destijds aangelegd is over een industriële stadsrand, ligt nu middenin de gebiedsontwikkeling van een stadswijk. De opgave voor een nieuwe balans tussen de doorgaande infrastructuur en de kwaliteit van het wonen op het eiland richt zich voornamelijk op de IJburglaan. De IJburglaan vormt de beoogde stadslaan vanaf de Piet Heintunnel tot en met Strandeiland. Waar de gebouwen en de infrastructuur nu nog twee verschillende elementen zijn, vormen deze straks gezamenlijk één geheel. De stadslaan op het Zeeburgereiland zou vorm kunnen krijgen door als eerste bomen te planten waar mogelijk met het oog op ondergrondse infrastructuur.

Met ontwikkeling van de Baaibuurt Oost en de herinrichting van de openbare ruimte zal een combinatie van (doorgaand) verkeer (voetganger, fiets, OV en auto) samen moeten gaan met een prettige verblijfs-, woon- en werkkwaliteit. Voorbeelden hiervoor zouden de Boelelaan, Wibautstraat of de Plesmanlaan kunnen zijn.

Het Steigereiland vormt nu al ruimtelijk een schakel richting IJburg door een sterk bomenprofiel, de hagen en de relatie met het omliggende water. Het is van belang dat deze identiteit voor bewoners en bezoekers geborgd blijft in toekomstige situaties en de lange lijn Haveneiland, Steigereiland, Zeeburgereiland wordt doorgezet.

Project Cruciale Mijl Het project Cruciale Mijl betreft de IJburglaan vanaf de Piet Heintunnel tot en met Steigereiland. Dit project heeft een dubbele doelstelling: (1) het realiseren van een complete stad met ruimtelijke kwaliteit en dubbel ruimtegebruik op het eiland, en (2) verbeterde bereikbaarheid voor alle modaliteiten, voor het eiland zelf en voor de rest van AmsterdamOost. Nu het Zeeburgereiland zich steeds verder ontwikkelt, is één van de grootste opgaves om van de huidige infrastructuurbundel die het eiland in vieren opdeelt een gedeelde publieke ruimte te maken, om daarmee de leefbaarheid en verblijfskwaliteit (o.a. meer groen) te vergroten. Oversteken voor fietsers en voetgangers over de IJburglaan zullen in de toekomst uitgebreid en verbeterd moeten worden om de groei van het aantal bewoners van het Zeeburgereiland op te vangen. De bereikbaarheid en het comfort voor voetgangers en fietsers is nu al onvoldoende op het eiland, terwijl de fiets voor de grootste exponentiële groei zorgt ten opzichte van andere modaliteiten in de stad. Op het Zeeburgereiland worden de Sluisbuurt en de Baaibuurten ontwikkeld met een lage parkeer-

Artist impression tramhalte Zuiderzeeweg bij tweelaagse kruising (streefbeeld 1-,1 en 2)

Gemeente Amsterdam

Ruimtelijke randvoorwaarden IJburglaan Compacter Profiel

HOOGSTEDELIJK PLINT

Groene Laan

Aantrekkelijke voet- en fiets verbindingen

Zo smal mogelijke inpassing HOV en autoverkeer

LEGENDA Rooilijn Actieve plint

Uitsnede IJburglaan Randvoorwaardenkaart Zeeburgereiland 62

Reservering trambrug Amsterdamsebrug 100m 200m Verbreding A10

400m

500m

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland Water Voorgesteld water

norm om de belasting door autoverkeer minimaal te houden. Daarom is de betrouwbaarheid van tram 26 van groot belang, alsmede een tweede OV-verbinding die de stadsdelen Noord en Oost met elkaar verbindt. Voor het Zeeburgereiland zijn er drie belangrijke opgaven te benoemen. De eerste betreft de kruispunten op het eiland, Zuiderzeeweg-IJburglaan en de kruising ter hoogte van de Bob Haarsmlaan. De tweede opgave is vergroening van de IJburglaan en de beperking van het geluidsoverlast van het autoverkeer. De derde opgave gaat over het versmallen van het profiel van de IJburglaan ten behoeve van meer ruimte voor woningbouw in Baaibuurt-Oost en een sterker gevoel van stedelijkheid. Voor Steigereiland is de opgave vooral om zoveel het bestaande, waardevolle groen en bomen te behouden. Op de schaal van de stad en de oostflank zijn er ook voor de auto en het openbaar vervoer mobiliteitsopgaven. De Agenda autoluw gaat uit van een beperking van het aantal toegangen vanaf de A10. De toegang tot het centrum via de verbinding Piet Heintunnel – A10 over de IJburglaan – blijft daarin van belang voor het autoverkeer en het aantal auto’s (intensiteit) zal dan juist hier aanzienlijk toenemen in de komende periode. De tweede fase van IJburg wordt de komende tijd verder ontwikkeld, net als de laatste buurten op het Zeeburgereiland.

Dit verhoogt de intensiteit van het autoverkeer op de IJburglaan en op de afslagen van de A10. Daarnaast zal met de ontwikkeling van het Strandeiland tram 26 om de vier minuten gaan rijden. Hierdoor komt zowel de doorstroming vanaf de afslag A10 onder druk te staan als de regelbaarheid van het kruispunt ZuiderzeewegIJburglaan. Voor doorstroming op de A10 Oost is het van groot belang dat drukte op de IJburglaan niet tot files op de toeritten van de S114 leidt. Om antwoord te geven op de bestuursopdracht zijn in het project Cruciale Mijl vier scenario’s (scenario 2, 1, 1- en 0+) verkeerskundig en financieel uitgewerkt. Op de volgende pagina’s zijn deze vier scenario’s uiteengezet en getypeert met bijbehorende (onderscheidende) kenmerken. Deze oplossingen (behalve 0+) gaan uit van een tweelaagse kruising IJburglaanZuiderzeeweg waarbij doorgaand verkeer en tram 26 vrije baan krijgen voor een betere doorstroming. Op maaiveld krijgen tram 26, bus en overstekend langzaam verkeer meer ruimte. Het ondergronds brengen van autoverkeer zorgt voor meer ruimte voor voetganger, fiets en OV op maaiveld en betere oversteekbaarheid, maar ook voor meer asfalt (van 2x2 naar 2x3 rijbanen). De drie scenario’s verschillen in de lengte van de onderdoorgang en daarmee de ruimte die op maaiveld vrijgemaakt wordt voor voetgangers, fietsers, groen en woningbouw.

Het minimale scenario 0+, dat grotendeels uitgaat van de bestaande situatie, gaat niet uit van meer ruimte voor autoverkeer door middel van een twee-laagse kruising, maar juist minder asfalt en meer groen in de IJburglaan. Gemeente Amsterdam

Kleine maatregelen zorgen bij het 0+ scenario voor het uitstellen van kritieke knelpunten. De mogelijkheid voor een tramstalling op de Oostpunt binnen deze randvoorwaarden zou nog onderzocht kunnen worden. In alle scenario’s moet worden uitgegaan van een verbreding van de afslagen A10 en een extra rijstrook richting Steigereiland.

Randvoorwaarden voor uitwerking IJburglaan De Randvoorwaardenkaart van het Ruimtelijk kader bepaalt de zone voor auto en tram op de IJburglaan en daarmee de inpasbaarheid van de drie scenario’s en het 0+ scenario. Scenario 2, een tunnel van circa 600 meter onder de IJburglaan, is een optimale variant vanuit de ruimtelijke én mobiliteitsambities van de stad, het aantal te realiseren woningen, alsmede vanuit de doelen van de bestuursopdracht. Vanuit van kosten is als bestuurlijk vertrekpunt scenario 1- gekozen: een korte auto-onderdoorgang met een autovrij Zeeburgerplein en een tram aan de noordzijde van de IJburglaan. Op de Randvoorwaardenkaart is een nieuwe rooilijn ingetekend op basis van de huidige ligging van de tramlijn en het autoverkeer, en de huidige 30 meter afstand vanaf de as van de rijweg (gevaarlijke stoffenroute). Het huidige profiel van de IJburglaan kent een pakket dat de trambaan, de autowegen (zowel lokaalals doorgaand verkeer) en groen omvat. Het nieuwe pakket dient met twee bomenrijen en zo groen mogelijk te worden uitgevoerd. Het tweerichtingsfietspad aan de noordkant is van het overige verkeer gescheiden door een groene strook met ten minste een bomenrij. Het tramspoor is begrensd door hagen. Het profiel wordt compacter door een nieuwe rooilijn van de Baaibuurt-Oost, die de huidige ligging van tram 26 volgt, en de rooilijn van de Sportheldenbuurt.

Opgaven voor verdere uitwerking zijn: - het noordelijke fietspad dient zoveel mogelijk kruisingsvrij te worden uitgevoerd; dit is tevens belangrijk voor IJburg. - het balans tussen autoverkeer en de leefbaarheid voor de bewoners van het Zeeburgereiland; o.a. een beperkte aantal auto’s voor beperkte geluidsoverlast. - inpassing van de groei van autoverkeer zonder ingrijpende maatregelen tegen geluidsbelasting, zoals hoge geluidsschermen of dove gevels aan de IJburglaan. - de breedte van het asfalt voor autoverkeer: beperken van risico’s door een breed autopakket en de 30 meter gevaarlijke stoffenroute vs. het beoogde oppervlak voor woningbouw in Baaibuurt-Oost - uitvoering van werkzaamheden zodanig dat fietsverkeer niet belemmerd wordt.

Visuele uitwerking axo scenario 2: ZeeburgerLAAN

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

HUIDIGE GEVAARLIJKE STOFFEN ROUTE Rijbaan 30 meter vanaf de rooilijn 106

ZeeburgerLAAN Tijdelijke bebouwing startblok

ROOILIJN BAAIBUURT-OOST

Scenario 2

Kenmerken

In scenario 2 worden beide doelstellingen van de - Een tunnel voor doorgaand verkeer van het Aandacht geluidsbelasting Cruciale Mijl het best behaald: verbeterde leefbaarZeeburgerplein tot voorbij de Bob Haarmslaan. Gevel MIJL heid op het maaiveld en verbeterde doorstroming van 2x3CRUCIALE Zowel het Zeeburgerplein als de Bob Haarmslaan rijbanen + HOV het autoverkeer en tram. Door een tunnel voor door-Zo smal mogelijke proﬁel kent veilige oversteken met alleen lokaal verkeer. gaand verkeer tussen de A10 en de Piet Heintunnel - Wonen en werken aan een groene stadslaan met wordt de IJburglaan een 1stadslaan, zoals beoogd in enkel bestemmingsverkeer. SCENARIO IJBURGLAAN de Omgevingsvisie en kunnenHOOGSTEDELIJKE in de Baaibuurt-Oost - Hoge dichtheid in Baaibuurt-Oost (ca. 1.400 SPORTHELDENBUURT meer woningen ontwikkeld worden PLINT door intensieve woningen). woningbouw langs de IJburglaan. De kosten zijn het - Stedelijke voorzieningen in de plinten met hoogst van vier onderzochte scenario’s. Het profiel is verblijfskwaliteit in de openbare ruimte. Kabels en Leidingen (BIJNA) ALLES HERPLAATSEN afhankelijk de gevaarlijke stoffenroute enBUURTSTRAAT de inpassing AUTO - Goede en auto HOV doorstroming tram 26, fiets BUURTSTRAAT 50 km/h TRAMLIJN FIETS 30 km/h 30 km/h van het autoverkeer. - Tram 26 in de noordligging. - Tramstalling + logistieke HUB op de Oostpunt.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14621377/1