2c. beantwoording raadsadres 14-12 Plannen voor plaatsen 17 windturbines IJburg 2 TA2021-000124

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

29 april 2021

Datum Ons kenmerk

Behandeld door Pascal Hament Bijlage Onderwerp

Uw brief van 14 december 2020 over windmolens in Amsterdam

Geachte,

Hartelijk dank voor uw brief over windmolens in Amsterdam d.d. 14 december 2020. U zet in uw brief vraagtekens bij de wijze waarop het participatieproces met de bewoners van IJburg tot nu toe is gelopen en stelt zeven vragen in uw raadsadres over het participatietraject, het draagvlakonderzoek, de mogelijke overlast voor bewoners, verkoopbaarheid van woningen in zoekgebieden en de impact op de natuur. Op 20 januari 2021 heeft de gemeenteraad mij gevraagd om uw brief te beantwoorden. Daarbij bied ik u allereerst mijn excuses aan voor de late beantwoording van uw brief. Ik begrijp dat Amsterdammers zich zorgen maken over de mogelijke komst van windturbines en over de mogelijke hinder die zij zullen ervaren. De zorgen die bewoners en buurgemeenten hebben over geluid, zicht, gezondheid, en de effecten op de natuur zijn legitiem en het college neemt deze serieus. Al deze zorgen worden in het verloop van het traject zorgvuldig onderzocht. Als uit deze onderzoeken, o.a. een Health Impact Assessment en een Milieueffectrapportage, blijkt dat er onaanvaardbare gezondheidsrisico’s of onaanvaardbare aantasting van de natuurwaarden zijn, dan komen er op die locaties geen windturbines. Onderstaand vindt u de reactie op uw vragen. 1.

Bent u er van overtuigd dat het participatietraject open en eerlijk verloopt?

Vanaf begin van het RES-proces zijn stakeholders en bewoners betrokken. Voor en na het vaststellen van de concept-RES is er gecommuniceerd naar en met bewoners en andere betrokkenen in met name de directe omgeving van de zoekgebieden voor windenergie. In deze beleidsfase is in-

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 29 april 2021 Kenmerk Pagina 2 van 5

gezet op het periodiek informeren van alle betrokkenen over het proces. Met (digitale) bijeenkomsten1 waarvoor uitgenodigd is met geotargetting heeft Amsterdam zoveel mogelijk bewoners betrokken bij de doelen van de concept-RES: het bepalen in welke (zoek)gebieden meer duurzame energie kan worden opgewekt en de argumentatie hiervoor of tegen. Over de uitkomsten van de diverse bijeenkomsten met bewoners is verslag gedaan aan de deelnemers en ook via onder andere nieuwsbrieven. Ook heeft Amsterdam een website en nieuwsbrief specifiek over windenergie2 gemaakt waar uitvoerige en actuele informatie over (de ontwikkeling van) windenergie in Amsterdam wordt gedeeld. Op de website is ook informatie over het besluitvormingsprocestraject in een tijdlijn te vinden. Dit neemt echter niet weg dat ondanks deze inspanningen vanuit de gemeente er in de samenleving behoefte bestaat naar (nog) meer en intensievere vorm van dialoog en participatie, en dat er zorgen zijn over de komst van windmolens. De gemeente neemt deze zorgen heel serieus. In april 2021 zijn er opnieuw gesprekken georganiseerd met bewoners over windmolens. Deze zijn online terug te zien.3 Na het vaststellen van de RES 1.0 in mei 2021 start de gemeente een nieuwe dialoog met bewoners en belanghebbenden in de voorkeursgebieden.

Tot slot wordt het participatieproces over de totstandkoming van de RES door een externe partij geëvalueerd conform de wens van de gemeenteraad. 2. Waarom is er in het draagvlak onderzoek van OIS niet vermeld dat de windturbines mogelijk vlak bij woningen kunnen worden geplaatst (wat overigens afwijkt van de 600 meter norm die de provincie hanteert), en bent u het met mij eens dat er waarschijnlijk minder draagvlak zou zijn als dit in het onderzoek mee zou zijn genomen, waardoor ook de Provincie Noord Holland tegengas zou geven? In Nederland is er voor windmolens geen wettelijke afstandsgrens tot woningen, maar een geluidsnorm. Net zoals er geluidsnormen zijn voor andere geluidsbronnen als wegen en spoorwegen, industrie en luchthavens. De geluidsnormen voor windmolens zijn in lijn met die van andere geluidbronnen.4 De gemeente heeft in de enquête de mening gevraagd van Amsterdammers en inwoners van buurgemeenten over windmolens in de zoekgebieden die geplaatst worden conform de wettelijke norm voor o.a. geluidshinder. U refereert aan de provinciale afstandsgrens van 600 meter tot woningen. De provincie NoordHolland was de enige provincie met een dergelijke bovenwettelijke beleidsregel. Op 22 oktober 2020 heeft Provinciale Staten de omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. Met deze verorde-

1 2

https://energieregionhz.nl/documenten#amsterdam

www.amsterdam.nl/windenergie https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/duurzaam-amsterdam/windmolens-amsterdam/bijeenkomstenwindmolens-amsterdam/ 4 Meer informatie hierover zie: https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2020/10/30/beantwoording-kamervragen-van-de-leden-beckerman-en-van-gerven-beiden-sp-over-de-aanhoudende-klachten-rond-laagfrequent-geluid-bij-windturbines/beantwoording-kamervragen-van-de-leden-beckermanen-van-gerven-beiden-sp-over-de-aanhoudende-klachten-rond-laagfrequent-geluid-bij-windturbines.pdf 3

Gemeente Amsterdam

Datum 29 april 2021 Kenmerk Pagina 3 van 5

ning is het mogelijk om af te wijken van de 600 meter afstandsgrens. In de concept- omgevingsverordening NH2022 heeft Gedeputeerde Staten in april 2021 o.a. besloten om de 600 meter afstandsgrens te schrappen. Mochten de respondenten bij de enquête naar aanleiding van de introductie over de wettelijke norm voor geluidshinder bij de provinciale omgevingsverordening zijn uitgekomen (die hier niet over gaat), dan hadden zij ook kunnen lezen in de ontwerp omgevingsverordening NH2020 (vastgesteld door Gedeputeerde Staten op 11 februari 2020) en in het provinciale coalitieakkoord “duurzaam doorpakken” dat de provinciale regels voor de plaatsing van windturbines zouden gaan veranderen. Het is locatie-afhankelijk in hoeverre aan de geluidnorm voor windmolens kan worden voldaan. In de praktijk blijkt dat binnen een straal van 350 meter tot een woning er eigenlijk geen windmolen kan komen. Vanaf 350 meter is het een geleidelijke schaal: hoe verder de afstand tot een woning hoe kansrijker het wordt voor de initiatiefnemer(s) om een windmolen te realiseren. Op verdere afstand moet de molen immers minder vaak worden stilgezet om aan de geluidsnorm te voldoen. Hoe vaker de windmolen moet worden stilgezet, hoe minder de opbrengst voor de initiatiefnemer(s). Voor iedere windturbine of windpark moet een geluidsberekening worden gemaakt.

Volgens de regels mag het jaargemiddelde geluidniveau (grenswaarde) Lden niet meer zijn dan 47 dB. Voor de nacht geldt een aparte norm. Het aantal toegestane decibel voor windturbines in de weten regelgeving is tot stand gekomen op basis van een afweging tussen het te verwachten percentage mensen dat hinder heeft van het geluid en de noodzaak om meer duurzame energie op te wekken in een dichtbevolkt land. Deze regelgeving is erop gericht om eventuele overlast binnen aanvaardbare grenzen te houden. Ter vergelijking: de voorkeursgrenswaarde voor wegverkeerslawaai in Nederland is Lden = 50 dB. 3. Is er onderzoek gedaan naar de overlast die bewoners kunnen ervaren door het plaatsen van deze turbines? Er is veel literatuur beschikbaar over windmolens, geluidshinder en gezondheidseffecten op de website van het RIVM.5 Hoe ver het geluid van een windmolen draagt is in algemene zin moeilijk aan te geven. Dit is namelijk afhankelijk van o.a. de windrichting en windsnelheid en het type windmolen op een specifieke locatie. Voor iedere windmolen of windpark is maatwerk nodig. Op basis van de precieze locatie moet een geluidsberekening worden gemaakt. Er zijn geen precieze locaties bekend in Amsterdam. Er zijn alleen zoekgebieden vastgesteld waar mogelijk windturbines kunnen worden geplaatst. Onderzoek naar eventuele geluidshinder wordt in een volgende fase onderzocht. 4.

Is er rekening gehouden met de gezondheidsschade die deze turbines kunnen veroorzaken?

5

https://www.rivm.nl/nieuws/overzicht-van-literatuur-over-gezondheidseffecten-geluid-windturbines

Gemeente Amsterdam

Datum 29 april 2021 Kenmerk Pagina 4 van 5

Amsterdam is zich ervan bewust dat windturbines een bepaalde mate van hinder veroorzaken. Die hinder gaat Amsterdam zoveel mogelijk proberen te voorkomen. Amsterdam hanteert de wettelijke geluidsnormen (zie ook het antwoord op vraag 2 en 3). Daarnaast stelt de gemeente voorwaarden voor medewerking aan een initiatief. De initiatiefnemers moeten zekerheid bieden dat aan onder andere de zorgen over geluid en gezondheid tegemoet wordt gekomen en bewoners en andere belanghebbenden goed worden betrokken in het lokale participatieproces en bij de financiele participatie. Op basis van de geluidsberekeningen voor specifieke locaties zal de Amsterdamse GGD adviseren over mogelijke gezondheidseffecten. Het advies van de GGD wordt bijgevoegd bij de bestuurlijke besluitvorming over de vergunningen. 5. Is er onderzoek gedaan naar de verkoopbaarheid van de in de komende jaren op te leveren woningen op strandeiland en buiten eiland? Willen mensen straks wel onder / naast en tegenover een windturbine wonen? Amsterdam is bekend met het onderzoek van Universiteit van Amsterdam en Vrije Universiteit Amsterdam (Dröes en Koster, 2019) naar het effect van windmolens (en zonneparken) op woningprijzen, geschreven in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De onderzoekers benoemen de volgende bevindingen: - De effecten variëren rond de 2 tot 5 procent.

- De onderzoekers stellen dat de relatieve woningwaardedaling tussen 1985-2019 gemiddeld zo’n 2% bedroeg binnen 2km afstand van een turbine. - De onderzoekers zien dat de effecten van turbines hoger zijn na 2011 (gemiddeld 1.3% voor 2011 en gemiddeld 3% na 2011). Er is geen onderzoek gedaan naar de verkoopbaarheid van woningen op strand- en of buiteneiland. Dat is ook onmogelijk, omdat niet bekend is wie waar in het gebied gaat wonen. En niet bekend is hoeveel windturbines er eventueel gaan komen, en op welke plaats. 6. Hoe kijkt u aan tegen de enorme investeringen die zijn gedaan om IJburg in te passen in het landschap, waarbij veel is geïnvesteerd in natuurcompensatie en een leefbare groene woonwijk, waar nu door de wilde Windturbine industrie plannen enorme afbreuk dreigt van het opgebouwde leefklimaat en de natuur (natura2000 gebied). Op 9 maart 2021 heeft het college van B en W ingestemd met aangepaste windzoekgebieden. Bij de afweging voor het aanpassen voor de zoekgebieden zijn onder andere natuur- en milieubelangen en de mogelijkheden voor inpassing in het landschap meegenomen. Voor IJburg geldt dat het zoekgebied is opgeknipt in deelgebieden, waarbij het oostelijk deel Strand en Buiteneiland aangemerkt is als voorkeursgebied en het westelijk deel Strand- en Buiteneiland als reservegebied. De overige gebieden in zoekgebied IJburg zijn aangewezen als extra reservegebied.

Gemeente Amsterdam

Datum 29 april 2021 Kenmerk Pagina 5 van 5

In de voorkeurszoekgebieden wil de gemeente verder in gesprek met bewoners, initiatiefnemers en andere belanghebbenden over windmolens. Daarna wordt er o.a. verdiepend onderzoek gedaan naar de mogelijke gevolgen van windmolens op de gezondheid en de natuur in de directe omgeving. De verwachte effecten worden opgenomen in een milieueffectrapportage. 7.

Hoe kijkt u aan tegen de impact op de landschappelijke waarde en natuur?

De effecten voor de natuur hangen sterk af van de specifieke locatie. Daarom is bij ieder bestuurlijk besluit over een specifieke locatie een wettelijke plicht om de milieueffecten te onderzoeken. Uit het onderzoek moet blijken wat de effecten precies zijn en of deze effecten kunnen worden beperkt door bijvoorbeeld een windmolen stil te zetten tijdens de vogeltrek of tijdens de schemering wanneer vleermuizen actief zijn. Windmolens kunnen echter ook worden gecombineerd met bijvoorbeeld bijenkasten en/of nieuw groen op land of met maatregelen om ecosystemen onder water uit te breiden of te beschermen. Het college kan niet beloven dat niemand iets van de windturbines gaat merken, maar belooft er alles aan te doen om, gegeven de ambitie, de effecten zo beperkt mogelijk te houden.

Ik vertrouw u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid