- 28 Openbare Orde en Veiligheid (4) 20210326 VrAA Voortgangsbrief maatrege

Aan de colleges van B&W

Datum: Betreft: Kenmerk: Bijlagen:

26 maart 2021 Voortgangsbrief aanpak COVID-19 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland DIV2021/102 -

Geacht college, Iedere twee weken informeer ik u over de voortgang van de aanpak van Covid-19 in onze veiligheidsregio. In de voortgangsbrieven zal ik steeds: 1. een stand van zaken geven met betrekking tot de risico-inschaling van onze veiligheidsregio; 2. een stand van zaken geven van de verschillende relevante indicatoren; 3. een update geven over de uitvoering van de maatregelen. 1. Risico-inschaling van onze veiligheidsregio Op dit moment zijn er binnen de veiligheidsregio gemiddeld 236 COVID-19 meldingen per 100.000 inwoners en 76,6 ziekenhuisopnames per 1 miljoen inwoners. De veiligheidsregio is daarom op het landelijke coronadashboard ingeschaald als ‘Zeer ernstig’, net als vrijwel het gehele land. De landelijk vastgestelde drempel voor dit risiconiveau is meer dan 250 COVID-19 meldingen per 100.000 inwoners of meer dan 27 COVID-gerelateerde ziekenhuisopnames (inclusief Intensive Care) per 1 miljoen inwoners per week. 2. Stand van zaken van de verschillende relevante indicatoren We rapporteren over de stand van zaken in onze veiligheidsregio op basis van:  het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames op het medisch dashboard;  het functioneren van het testen en traceren en bron- en contactonderzoek;  de stand van zaken van het vaccinatieprogramma;  de druk op de zorginstellingen.

In deze paragraaf geven we een beschrijving van de ontwikkeling van deze en enkele andere relevante indicatoren. Besmettingen Het aantal positieve testuitslagen is afgelopen week met 17% toegenomen. Deze stijging van het aantal besmettingen komt overeen met het landelijke beeld en is zorgelijk. Het hoge aantal meldingen in combinatie met de verspreiding van de besmettelijkere varianten van het virus is uiterst risicovol: een groot reservoir van geïnfecteerde inwoners kan bij verminderde naleving van maatregelen, leiden tot een snelle stijging van nieuwe gevallen. In onderstaande figuur ziet u het aantal besmettingen per dag sinds juni 2020. De zwarte lijn geeft het gewogen gemiddelde weer over de laatste 7 dagen.

In Uithoorn en Diemen nam het aantal meldingen af, in de overige gemeenten steeg het aantal meldingen.

Binnen Amsterdam bleef het aantal meldingen gelijk in stadsdeel Centrum. In de overige stadsdelen nam het aantal meldingen toe.

Er is een toename van het aantal positieve meldingen te zien in alle leeftijdscategorieën. De grootste toename is te zien binnen de groep 19- tot en met 30-jarigen. Ook in absolute aantallen bevonden de meeste meldingen zich in deze leeftijdscategorie. Het aantal meldingen in de leeftijdsgroep 81 jaar en ouder is afgelopen week - na een wekenlange daling - licht toegenomen. Het absolute aantal meldingen in deze groep is echter zeer laag.

Het overgrote deel van het aantal besmettingen bestaat inmiddels uit de Britse variant: bij de laatste peiling van drie weken geleden betrof het een percentage van 90% van het aantal besmettingen in onze regio. Landelijk ligt dit percentage op 65%. De Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse coronavarianten zijn tot nu bij slechts enkele inwoners van de veiligheidsregio aangetroffen. Testen en traceren Het aantal testen is afgelopen week met 8% toegenomen ten opzichte van de week ervoor. Er werden gemiddeld 4.526 testen per dag afgenomen. Het percentage testen met een positieve uitslag is licht gestegen: met 7,4%. In de fastlane werden dagelijks gemiddeld 249 van de 500 beschikbare testen afgenomen. De doorlooptijd van afspraak tot testafname en van testafname tot informeren over de uitslag blijft binnen de norm van twee keer 24 uur. De totale beschikbare testcapaciteit, inclusief testbussen, is 7.900 testen per dag. De testbussen stonden afgelopen week in Amsterdam Nieuw-West (Ecuplein), Ouderkerk aan de Amstel (Koningin Julianalaan) en in Amsterdam Noord (IJdoornlaan). Het bron- en contactonderzoek (BCO) werd tot en met vrijdag 19 maart volledig uitgevoerd, zonder monitoring van patiënten en contacten gedurende hun isolatie/quarantaine periode . Dit is conform landelijke afspraken. Vanaf zaterdag 20 maart worden de BCO’s risico-gestuurd uitgevoerd.

Vaccinaties Afgelopen week heeft de GGD Amsterdam 9.046 vaccinaties gezet. Zoals u uit de media heeft kunnen vernemen, is het vaccineren met AstraZeneca op 15 maart landelijk stopgezet vanwege mogelijke trombose-achtige bijwerkingen. Inmiddels heeft de Europese toezichthouder European Medicines Agency (EMA) op basis van nader onderzoek geconcludeerd dat er geen verband bestaat tussen het AstraZeneca vaccin en normale trombose. Er wordt nader onderzoek gedaan naar het verband tussen stolselvorming in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes en het vaccin. Omdat het om een zeer zeldzame bijwerking zou gaan, wordt het vaccin door de EMA en CBG als effectief en veilig beschouwd en zijn de vaccinaties met AstraZeneca op 24 maart weer hervat.

De landelijke vaccinatiestrategie wordt continue geëvalueerd en bijgesteld. Voor een volledige update over de uitvoering van de vaccinatiestrategie, inclusief de vaccinatie van diverse doelgroepen, zie deze link. De GGD bereidt zich erop voor om zo snel als mogelijk grotere aantallen mensen te kunnen vaccineren. Helaas worden er veel minder vaccins geleverd dan we kunnen en willen zetten. Op 18 maart is de nieuwe vaccinatielocatie in de Calandhal (Amsterdam Nieuw-West) geopend. Medio april zal een derde vaccinatielocatie worden geopend in de NDSM-loods in Amsterdam-Noord. In mei zal er ook een locatie in Amsterdam Zuidoost bij komen. De GGD is in gesprek met de huisartsen in de regio over hoe invulling te geven aan de vaccinatieopdracht. Komende tijd zullen de huisartsen drie groepen vaccineren:  63- en 64-jarigen, mensen met morbide obesitas en mensen met het syndroom van Down (110 vaccinaties per praktijk);  Niet-mobiele thuiswonenden (aantal nader te bepalen). Het precieze startmoment van het vaccineren van bovenstaande groepen is voor onze regio nog niet bekend. Daarnaast hebben de huisartsen de opdracht om een deel van de 18 tot 60-jarigen te vaccineren. Landelijk gaat het dan om ongeveer 250.000 vaccins per week.

Met name voor de groep van 18 tot 60-jarigen vindt afstemming plaats over de samenwerking tussen de huisartsen en de GGD, waarbij de huisartsen mogelijk gebruik gaan maken van vaccinatielocaties van de GGD. De verwachting is dat op z’n vroegst medio juni begonnen kan worden met de vaccinaties voor deze groep. Druk op zorginstellingen De druk op de ziekenhuizen blijft hoog. In de ROAZ-regio is een aantal brandhaarden waarvan de patiënten deels worden overgeplaatst naar ziekenhuizen in de regio Amsterdam-Amstelland. Deze verplaatsingen zorgen voor extra druk op de Ambulancedienst, wat terug te zien is in het aantal ambulanceritten per dag. Het Landelijke Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) merkt dat de intensive care units steeds vaker vol zijn. Dit maakt het moeilijker om klinische Covid-patiënten over te plaatsen. Binnen de ouderen- en gehandicaptenzorg worden de eerste effecten van de vaccinaties zichtbaar. Er zijn weinig besmettingen onder cliënten, wat zorgt voor meer rust op de locaties. Ondersteuning van de GGD op de scholen Sinds het openen van de scholen ondersteunt de GGD scholen op verschillende manieren: Scholenlijn De GGD heeft sinds september een specifieke scholenlijn ingericht voor vragen van scholen/kinderopvangorganisaties over omgaan met het coronavirus.

De scholenlijn is doordeweeks bereikbaar van 9tot 17 uur en in het weekend van 10 tot 17 uur, op 020 - 555 5202. Jeugdartsen en -verpleegkundigen van het team denken mee over specifieke situaties en stemmen zo nodig af met het BCO-team voor eventuele aanvullende maatregelen (waaronder quarantaineadvies), of met de artsen infectieziektebestrijding.

Webinars GGD Amsterdam organiseert webinars voor onderwijspersoneel en Q&A’s voor ouders. Dit laatste kan handig zijn als er veel zorgen leven onder ouders of als er onrust is op school. Bezoeken Hygiëne & Advies Een belangrijk onderdeel van de strijd tegen infectieziekten is een goede hygiëne. Het team Hygiëne ondersteunt en adviseert instellingen op het gebied van hygiëne en infectiepreventie. Het gaat onder meer om adviezen over de algemene maatregelen, persoonlijke hygiëne, schoonmaak, ventilatie, gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en inrichting van de school. Vrijwel scholen in het basis- en voortgezet onderwijs zijn bezocht. College tours De college tours zijn een Q&A- sessies waarin jongeren al hun vragen over corona kunnen stellen aan de GGD, bijvoorbeeld aan een jeugdarts of een hygiëne-adviseur. Deze sessies worden gegeven in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en het MBO. Aanpak/pilot VO testen In de week van 8 maart is op 13 scholen dicht bij de RAI, gestart met de verkenning van een nieuwe aanpak om sneltesten voor leerlingen en onderwijspersoneel in het VO eenvoudig toegankelijk te maken. Met deze verkenning wordt aangesloten op de landelijke pilot ‘COVID-19 sneltesten VO’. Na afloop van de verkenning wordt gekeken op welke wijze de nieuwe aanpak kan worden ingezet op alle VO-scholen in Amsterdam.

Los van deze pilot worden er met het oog op ‘heropening van de samenleving’ in de landelijke teststrategie door het ministerie van OCW ook gratis sneltesten aangeboden voor meer preventief testen los van de aanwezigheid van klachten of van positief geteste leerkrachten en leerlingen. 3. Update over de uitvoering van de huidige maatregelen Sinds dinsdag 15 december is Nederland in de strengste lockdown tot nu toe. Dinsdag 23 maart is het pakket maatregelen verlengd tot en met 20 april. Het reisadvies is verlengd tot en met 15 mei. Eén maatregel wordt iets aangepast: vanaf 31 maart gaat de avondklok een uur later in: om 22.00 uur. Een overzicht van de actuele coronamaatregelen vindt u op: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/nederlandse-maatregelentegen-het-coronavirus. Communicatie en preventie In de afgelopen periode zijn social mediafilmpjes ingezet om de testbereidheid onder inwoners te verhogen. Ook zijn de aanpassingen van de coronamaatregelen door de Rijksoverheid op verschillende communicatiekanalen gecommuniceerd. Met beter weer en langere dagen zullen inwoners meer naar buiten willen gaan. Daarom wordt de communicatie voor lente- en zomer-drukte op drukke plekken al voorbereid. De website en de app druktebeeld Amsterdam (https://druktebeeld.amsterdam.nl/ ) heeft hierin een belangrijke rol.

De website is ook ingezet bij de Tweede Kamerverkiezingen: inwoners konden zien in welke stemlokalen het druk was, zodat ze een goede keuze konden maken waar te gaan stemmen.

In participatie met omwonenden zijn kunstwerken voor testlocaties in Amsterdam Noord, Amsterdam Nieuw-West en Amsterdam Zuidoost gerealiseerd. De kunst zorgt er voor dat de testlocaties vriendelijker en minder steriel overkomen, waardoor de drempel naar de teststraat wordt verlaagd. Met de toename van het aantal kinderen in de teststraat is het belangrijk dat ouders hun kinderen voorbereiden op de test. Hiervoor hebben we een stripverhaal gemaakt die ouders hun kind kunnen voorlezen. Het programma Amsterdam Informeert van AT5 heeft de afgelopen week een item over het testen van kinderen uitgezonden. Alle scholen in het voortgezet onderwijs in de veiligheidsregio zijn benaderd om deel te nemen aan de Corona Colleges. De scholieren gaan met de GGD in gesprek over de impact die corona op hun leven heeft. Op dit moment hebben meer dan 45 klassen van scholen uit Amsterdam en Uithoorn zich voor de colleges aangemeld. Om de religieuze feesten de komende tijd veilig te laten verlopen, is met verschillende gemeenschappen gewerkt aan interventies. Voor de Hindoestaanse feestdagen, zoals Holi, is samen met de Hindoestaanse gemeenschap een video gemaakt over het vieren van deze feestdagen in coronatijd. De video wordt binnen de Hindoestaanse gemeenschap verspreid. Ook voor de viering van de Joodse feestdag Pesach is een poster ontwikkeld die de hygiënemaatregelen onder de aandacht brengt.

De kerken worden benaderd om hulp te bieden bij de paasvieringen. Ook het veilig vieren van de ramadan wordt samen met de islamitische gemeenschap voorbereid. Onder een grote diversiteit aan groepen is aandacht gegeven aan het belang van testen en vaccineren. Er zijn gesprekken gevoerd en er worden informatiefilmpjes gedeeld met bijvoorbeeld de Surinaamse, Ghanese, Turkse en Marokkaanse doelgroep. Toezicht en handhaving openbare orde Drukte buiten Vanwege het slechte weer was het op veel plekken in de regio in de openbare ruimte minder druk dan enkele weken daarvoor. In het Amsterdamse Bos was het rustig en beheersbaar, ook rondom het bloesempark. De komende periode wordt er rekening gehouden met meer drukte in de regio wanneer het mooi weer is. De avondklok wordt over het algemeen goed nageleefd en op de meeste plekken in de regio is het rustig op straat na 21.00 uur. De meeste mensen die op straat zijn, zijn in bezit van de juiste papieren. Daarnaast zijn er nog wekelijks demonstraties op het Museumplein, vooral tegen de coronamaatregelen.

Verlenging maatregelen De avondklok zal per 31 maart een uur later ingaan. Vanaf dat moment zal de avondklok dus tussen 22.00 uur en 4.30 uur gelden. Winkels die voornamelijk levensmiddelen verkopen sluiten uiterlijk om 21.45 uur in plaats van 20.45 uur. De overige maatregelen worden verlengd tot 20 april. Verkiezingen Op 15, 16 en 17 maart kon er op diverse plekken in de regio gestemd worden voor de Tweede Kamerverkiezingen. Tijdens de verkiezingsdagen golden afwijkende regels voor de avondklok. De verkiezingen zijn zonder problemen verlopen. Waarschuwingen en boetes openbare ruimte Tot en met 22 maart 2021 is er in de veiligheidsregio door gemeentelijk toezicht en handhaving 4.284 keer gewaarschuwd en zijn er 1.341 boetes uitgeschreven. De politie heeft in de regio 4.556 keer gewaarschuwd en 3.182 boetes uitgeschreven vanwege overtreding van de corona maatregelen. Er zijn de laatste week (15 t/m 22 maart) 229 waarschuwingen en 51 boetes bijgekomen. De avondklok heeft sinds de invoering geleid tot 8.607 boetes (cijfers t/m 22 maart ) in de veiligheidsregio. Daarvan zijn er 7.554 door de politie en 1.053 door handhaving uitgeschreven. Daarnaast heeft handhaving ook 866 keer gewaarschuwd.

Naast toezicht in de openbare ruimte wordt er ook toezicht gehouden op ondernemingen: tot en met maandag 15 maart 2021 zijn 372 mondelinge en 344 schriftelijke waarschuwingen afgegeven, 25 lasten onder bestuursdwang opgelegd en hebben 33 sluitingen plaatsgevonden. Tot slot Met het verder oplopen van het aantal besmettingen in onze veiligheidsregio zijn we inmiddels in de derde golf terecht gekomen. De druk op de ziekenhuizen is nog beheersbaar, maar ik maak me zorgen hoe dit zich de komende weken zal ontwikkelen. Het is van groot belang dat er meer vaccins beschikbaar komen, zodat het vaccinatietempo de komende tijd flink omhoog kan en steeds meer mensen tegen het virus beschermd zijn. Tegelijkertijd kunnen we er zelf nog steeds voor zorgen dat het aantal besmettingen niet verder toeneemt. Het wordt steeds lastiger om alle maatregelen goed na te leven, maar het is echt noodzakelijk om in deze fase van de crisis verstandig te blijven en vol te houden. Voor onszelf en voor elkaar. Met vriendelijke groet, b.a. Voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Femke Halsema