260526 Raadsinformatiebrief Nodenet.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 mei 2026 Digitale Stad Alexander Scholtes Douwe Schmidt, afdeling Innovatie, douwe.schmidt@amsterdam.nl,

Onderwerp

Pilot NodeNet: een onafhankelijk meshnetwerk voor (nood)communicatie

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief wil ik u informeren over het pilotproject NodeNet, een meshnetwerk voor noodcommunicatie. Dit project is gestart vanuit de Agenda Digitale Stad, waarin we ons richten op het versterken van de digitale weerbaarheid van Amsterdammers. Daarnaast willen we als stad niet afhankelijk zijn van één systeem, en verkennen we alternatieve technologieën - ook voor (nood)communicatie. Daar sluit de pilot NodeNet naadloos op aan. Tijdens een stroomstoring vallen telefonie en internet uit. In zo'n situatie kunnen meshnetwerken met onafhankelijke stroomvoorziening een oplossing bieden zodat mensen elkaar kunnen vinden, helpen en informatie kunnen uitwisselen. Het meshnetwerk dat Amsterdam test is een draadloos netwerk dat bestaat uit nodes (kleine computers met antennes). De nodes kunnen op een dak geplaatst worden of in je zak worden meegedragen. Via de nodes kunnen gebruikers korte berichten naar elkaar sturen. Deze berichten ‘hoppen’ van node naar node tot ze hun eindbestemming hebben bereikt. Alle nodes samen maken zo een meshnetwerk dat zelfstandig functioneert. Er is geen centrale antenne, zoals bijvoorbeeld bij een belcentrale. Als enkele van de antennes (tijdelijk) niet bereikbaar zijn, hebben de andere antennes daar geen last van. Zij blijven onderling als netwerk functioneren.

De antennes werken veelal op zonneenergie en blijven ook bij langdurige stroomstoringen werken. De proef met een meshnetwerk van de gemeente is gemaakt op basis van Lora (low energy radio), dat zich kenmerkt door zeer laag stroomverbruik (ongevoelig voor stroomstoringen), een groot bereik (tot 5 km in stedelijk gebied) en zeer lage bandbreedte (max 8.000 berichten van maximaal 130 tekens per uur). Het is daarmee geen vervanging voor internet of 4G. Pilot NodeNet is een pilotproject van Gemeente Amsterdam en Waag Futurelab. Ongeveer 30 bewoners van de Nieuwmarktbuurt testen samen met onderzoekers en ambtenaren of een LoRa-meshnetwerk kan dienen als noodcommunicatie. Wanneer mobiele netwerken en internet uitvallen, blijven deze apparaten met elkaar communiceren. In de pilot wordt het bereik, de betrouwbaarheid en de schaalbaarheid van meshnetwerk-technologie in een stedelijke omgeving onderzocht. Daarnaast ontwikkelen we samen met de testers scenario's voor het gebruik van deze technologie en verkennen we de barrières voor het in gebruik nemen van de technologie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 mei 2026 Pagina 2 van 2

Vanwege de groeiende aandacht voor stedelijke weerbaarheid in crisisscenario's zijn ook de Veiligheidsregio en het programma Weerbaarheid van de gemeente geïnteresseerd in de uitkomsten en betrokken bij de uitvoering. 30 buurtbewoners Op 19 februari 2026 was de eerste werkavond met 30 buurtbewoners die zich hebben aangemeld om het NodeNet te testen. Dit markeerde de start van het project. De afdeling innovatie heeft sindsdien zeven antennes met zonnepanelen en batterijen geplaatst op hoge locaties (de Oude Kerk, Zuiderkerk, De Waag, Stadsbank van Lening, Marineterrein, de Boomspijker en het Stadhuis). Deze antennes sturen de berichten van de deelnemers aan de test aan elkaar door. Deelnemers krijgen wekelijkse vragen en opdrachten om uit te voeren. Een team van de Waag monitort het gebruik en effectiviteit van het netwerk. Op 4 juni vindt een Waag Open sessie1 plaats waar we aan een bredere groep Amsterdammers de technologie introduceren en samen een test van 2 uur doen in de omgeving van de Nieuwmarkt om te testen wat er gebeurt als er meerdere mensen tegelijkertijd het netwerk gebruiken. Eindbijeenkomst De eindbijeenkomst is op 11 juni 2026. Dan sluiten we de pilot af bij Waag Futurelab. Tijdens deze avond worden de resultaten van de pilot door deelnemers en onderzoekers gepresenteerd.

Tijdens deze avond wordt dieper ingegaan op de gebruikerservaring: wat werkte, wat niet, wat hebben buurtbewoners geleerd over crisisweerbaarheid. Deze informatie is van cruciaal belang om een eventueel vervolg of opschaling goed te laten verlopen. De kennis opgedaan uit deze pilot met de Nieuwmarktbuurt wordt ook meegenomen bij een multimodale test op 18 juni, waarbij het programma Weerbaarheid ook enkele andere communicatietechnologieën test. Blauwdruk De verwachting is dat de pilot een blauwdruk oplevert voor wat een mesh-noodnetwerk kan en niet kan, met directe data uit een Amsterdamse buurt. Daarmee geeft de pilot input voor het Programma Weerbaarheid en de Veiligheidsregio over welke alternatieve communicatiemiddelen schaalbaar zijn. Op langere termijn kan met deze informatie een geïnformeerde keuze worden gemaakt of dit netwerk kan dienen en wordt ingesteld als een stadsdekkend, burger-eigenaarschap-gericht netwerk en of het voor sleutelspelers in de crisisbeheersing interessant zou kunnen zijn. Ik verwacht de resultaten van de verschillende testen die binnen de pilot plaatsvinden voor de zomer met u te kunnen delen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder ICT en Digitale Stad

1

Waag | Op dezelfde golflengte

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl