260127 Raadsbrief - Toekomst van Buitenreclame.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 januari 2026 Openbare Ruimte en Groen Melanie van der Horst Verkeer & Openbare ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Toekomst van buitenreclame

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Het beleid voor de buitenreclame (reclame in de openbare ruimte) wordt geactualiseerd. Dit beleid gaat hoofdzakelijk over welke reclameobjecten van lokale ondernemers of marktpartijen we toestaan in de openbare ruimte, hoeveel dit er mogen zijn, op welke plekken deze mogen staan en hoe deze eruit mogen zien. In deze raadsbrief wordt de voorgenomen algemene beleidslijn met u gedeeld en worden de belangrijkste veranderingen uitgelicht. Dit wordt nader uitgewerkt in een geactualiseerd beleidskader en voorgelegd tijdens de nieuwe bestuursperiode in 2026. Deze brief komt in navolging van de commissievergadering Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water van 11 januari 2024, de raadsvergadering van 24 januari 2024 en motie 029.24 van de leden Van Pijpen, Veldhuyzen, Garmy en Kabamba inzake ‘de toekomst van buitenreclame; onderzoek scenario’s voor andere organisatie en exploitatie’. In de motie werd het college verzocht om: - In 2024 onderzoek te doen naar welke vormen van exploitatie van abri’s en andere vormen van buitenreclame mogelijk zijn. In dit onderzoek te inventariseren welke mogelijkheden er zijn anders dan de huidige constructies.

- Hierbij niet alleen te kijken naar bestaande en bekende vormen maar ook andere, nieuwe, vormen van exploitatie zoals bijvoorbeeld in eigen beheer of via een deelneming van de gemeente, al dan niet samen met andere gemeenten. - Hierover de Raad te informeren op een dusdanig tijdstip dat besluitvormig over aanbesteding van nieuwe contracten nog niet heeft plaatsgevonden en de Raad een afweging kan maken hoe de toekomst van reclame in de openbare ruimte wordt gereguleerd en georganiseerd. Deze motie is afgedaan met een brief op 18 maart 2024 met de toezegging om de gestelde onderzoeksvragen te beantwoorden. Daarnaast is een plan van aanpak gestuurd op 14 mei 2024, waarin is aangekondigd dat ook een breder beeld over de toekomst van buitenreclame wordt gedeeld met uw raad. U heeft verzocht deze informatie te ontvangen voordat het beleid voor buitenreclame wordt herzien en voordat concessies voor reclameobjecten in de openbare ruimte worden gestart. In 2024 is onderzoek gedaan naar andere vormen van exploitatie van de buitenreclame, zoals in eigen beheer, een deelneming, samenbrengen van contracten of samen met andere gemeentes.

Conclusie hierbij is dat de voordelen (meer zeggenschap en eigen inkomsten) niet opwegen tegen de nadelen (gemeente onvoldoende bekend met commerciële en media rol, versnippering van de markt, meer variabele en lagere opbrengsten en niet gespecialiseerd in beheer van dit soort straatmeubilair). Dit wordt nader toegelicht in de bijgesloten notitie in paragraaf 2.3. Met deze conclusie heeft het onderzoek niet geleid tot een voorstel om de huidige werkwijze aan te passen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 2 van 5

Op basis van het bredere onderzoek en de gedane analyses, zie notitie in de bijlage, doet het college in deze raadsbrief een voorstel voor een nieuwe beleidslijn voor de reclame in de openbare ruimte. Bij deze beleidslijn houden we rekening met de inkomsten uit reclameafdracht. Een wijziging in inkomsten vraagt namelijk om een besparing binnen programma 2 of elders in de gemeentebegroting. In programma 2 zit onder andere het budget voor programma Stadsbehoud voor het beheer van de openbare ruimte. Een wijziging van beleid gaat mogelijk ten koste van deze afdracht en vraagt dus om een integrale afweging en om een dekkingsbron.

Voorgenomen algemene beleidslijn voor nieuw beleid Het bestaand beleid voor buitenreclame past op hoofdlijnen nog bij de situatie in de Amsterdamse openbare ruimte. We blijven daarom ruimte bieden aan reclame van (lokale) ondernemers en culturele instellingen. Zij moeten de mogelijkheid behouden om aandacht te vragen voor hun product, dienst of evenement. Dit kan met reclame voor de deur van een zaak, maar ook binnen de grotere reclameconcessies voor abri’s en mupi’s, lichtmastreclame en A0 borden & frames voor culturele affichage. De reclame-objecten, vooral de abri’s en de mupi’s, worden ook gebruikt door (inter)nationale bedrijven en merken. Door ruimte te bieden zorgen we voor regulering van de reclame binnen beheersbare kaders, gaan we wildgroei van objecten en wildplak tegen en ontvangen we afdracht van de marktpartijen die de reclameruimte aanbieden in hun objecten. We stellen wel een aantal wijzigingen voor om het beleid voor de komende jaren weer passend te maken bij wat het college wenselijk vindt in de openbare ruimte. De grootste wijzigingen zijn: - Minder vrijstaande reclamezuilen van +/- 2m² (mupi’s) in de openbare ruimte; - Een maximum aantal digitale schermen in mupi’s en abri’s.

Dit maximum ligt hoger dan het huidige aantal digitale schermen, maar met een maximum stellen we een grens; - Verduurzamen van digitale schermen en verminderen van overlast van digitale schermen; - Geen digitale schermen in winkeluitstallingen (motie 030.24); - Geen reclame voor fossiele producten en diensten, en voor vlees (motie 1362-accent en initiatiefvoorstel ‘Stop reclame die bijdraagt aan de klimaatcrisis’); - Meer sturing vanuit de gemeente op duurzame en positieve reclameboodschappen; - Lange contracten met meer flexibiliteit om meer mogelijkheid te hebben om de inhoud van reclame ook tijdens de looptijd te kunnen wijzigen; Met deze wijzigingen moet de reclame in de openbare ruimte een kleiner ruimtebeslag hebben en moet de overlast door reclame worden verminderd. Hiermee maken we ruimte voor andere beleidsdoelstellingen. Op sommige plekken is de ruimte namelijk schaars en bij lokaal bestuur en belangenvertegenwoordigers bestaat een wens tot minder reclameobjecten. Door minder objecten verbetert de ervaring van rust en verblijven in de openbare ruimte. We versterken de leefbaarheid en sluiten hiermee aan op Amsterdam maakt Ruimte. Naast de belangrijkste wijzigingen is een concept beleidslijn opgesteld in deze brief. Deze geeft op hoofdlijnen inzicht op het voorgenomen beleid en moet nader uitgewerkt worden in een nieuw beleidskader.

Dit beleid wordt in 2026 voorgelegd door het nieuwe college en kan daarna worden besproken in de commissie Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water. De voorgenomen beleidslijn is opgesteld op grond van een aantal uitgangspunten (zie notitie paragraaf 1.3) die het college belangrijk vindt bij het formuleren van nieuw buitenreclamebeleid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 3 van 5

Voor de mupi’s zetten we in op maximaal 400 mupi’s. De helft van de mupi’s mag digitaal zijn, mits dit in energiezuinige LED schermen gebeurt, de schermen in de avond gedimd worden, de schermen in principe tussen 0:00 – 5:00 worden uitgezet en de reclame maximaal 1 keer per 6 seconden verandert. We stellen een maximum aantal in verband met de rust in de openbare ruimte en het energieverbruik. Indien wenselijk kan een verdeling worden gemaakt in aantal schermen per stadsdeel. Net als in het huidige beleid blijven mupi’s niet toegestaan in woongebieden, historische kernen, hoofdgroenstructuur en de kernzone van het UNESCO werelderfgoed.

➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Van 472 naar 400 mupi’s Verplicht LED- schermen Verplicht dimmen Verplicht uit in de nacht Meer digitaal dan bestaand Maximum op digitaal Mogelijk maximum per stadsdeel

Reclame in metrostations valt niet onder de openbare ruimte. De ruimte is niet vrij toegankelijk en er zijn naast metro´s in principe alleen voetgangers. In de stations bieden we meer ruimte aan technologische vernieuwing, specials en bewegende beelden. Het huidige contract loopt nog door tot 2032 en het nieuwe beleid voor de reclame in de openbare ruimte is niet van toepassing op dit contract. Voor een nieuw contract in de metrostations wordt meer aangesloten op de gemaakte keuzes in het nieuwe Beleidskader Buitenreclame.

➢ Geen verandering ➢ Nieuw contract sluit wel meer aan op nieuwe beleid

Billboards passen in principe niet in de stadse openbare ruimte als reclamezuil. Billboards zijn alleen toegestaan langs grotere wegen en op grote openbaar vervoer knooppunten, mits deze op een veilige en passende manier zijn toegepast. Lopende contracten voor billboards worden niet meer verlengd.

➢ Geen verandering ➢ Geen nieuwe contracten voor billboards

De inhoud van reclame wordt ingeperkt bij een nieuw contract, mits hierover besluitvorming heeft plaatsgevonden of dit is opgenomen in vastgesteld beleid. In beleidsafwegingen ten aanzien van duurzaamheid of gezondheid wordt onderbouwd en vastgelegd waarom het verbod nodig is en hoe dit is uitgewerkt in een reclameverbod. Fossiele reclame en vleesreclame (op basis van motie 1362accent en initiatiefvoorstel ‘Stop reclame die bijdraagt aan de klimaatcrisis’) en reclame voor ongezonde voeding voor kinderen (al onderdeel van bestaand buitenreclamebeleid, maar nog niet opgenomen in een huidig contract) wordt bij nieuwe contracten ingeperkt.

➢ Reclame voor fossiele producten en vlees wordt ingeperkt en onderdeel van nieuw contract ➢ Verbod op reclame voor ongezonde voeding en gericht op kinderen blijft en wordt onderdeel van nieuw contract

Er heeft nog geen besluitvorming plaats gevonden over het inperken van reclame voor alle ongezonde voeding, ook gericht op volwassenen. Mogelijk gebeurt dit nog voor de nieuwe aanbesteding. Omdat gezondheidsverschillen tussen stadsdelen groot zijn, is het wenselijk om bij een dergelijk reclame verbod extra aandacht te hebben voor wijken met een relatief hoge ziektelast en lage sociaaleconomische status. Zo verkleinen we gezondheidsverschillen tussen stadsdelen.

➢ Ander verbod op inhoud van reclame vraagt om aanvullende besluitvorming

Inhoud van reclame

Billboards

Abri’s

Verplicht LED- schermen Verplicht dimmen Verplicht uit in de nacht Meer digitaal dan bestaand Maximum op digitaal

Mupi’s

Verandering tov bestaand ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Metrostations

Concept Beleidslijn In alle abri’s, op dit moment 1359, kan reclame worden gemaakt. Digitale reclame is alleen toegestaan op plekken waar het college akkoord mee gaat en mits dit in energiezuinige LED schermen gebeurt, de schermen in de avond gedimd worden, de schermen in principe tussen 0:00 – 5:00 worden uitgezet en de reclame maximaal 1 keer per 6 seconden verandert. De schermen staan alleen op plekken waar dit veilig kan. Het voorstel is nu om in de abri’s maximaal 80 digitale schermen toe te staan, mogelijk wordt hierin nog een verdeling gemaakt per stadsdeel. Digitale schermen in de kernzone van het UNESCO gebied zijn niet toegestaan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Aanbesteden

Contract

Eigen campagne

Lichtmastreclame

Cultureel Duurzame reclame

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 4 van 5

Het college wil richtlijnen meegeven over de positieve stimulering van reclame, door bepaalde duurzame en/of gezonde producten en diensten meer onder de aandacht te brengen in de beschikbare reclamezuilen. Het is een krachtig medium waar je als gemeente invloed op hebt.

➢ Bij nieuwe contracten wordt duurzame inhoud van reclame gestimuleerd

Het college wil ruimte blijven bieden aan culturele affichage door middel van een contract voor A0-borden rond lichtmasten en frames aan andere gemeente objecten. De opbrengst kan gedeeltelijk als dekking dienen voor handhaving op hinderlijke wildplak.

➢ Geen verandering

Het college wil lichtmastreclame blijven voortzetten, mits dit voldoende rendabel blijft. Het medium is van belang voor lokale ondernemers, maar de interesse neemt door de jaren heen wel af. Dit zien we door de terugloop in aantal gevulde borden. Het college gaat in afwachting van nieuw beleid een tijdelijk contract sluiten van 2 jaar, maar overweegt om niet verder te gaan met de reclame als de behoefte daarvoor onvoldoende is. Dit zal zorgen voor minder drukte in het straatbeeld, maar ook voor een terugloop in inkomsten uit afdracht. Het vinden van een lokale ondernemer kan ook via andere systemen verlopen dan met borden aan onze lichtmasten. De gemeente zal dit voor een nieuwe aanbesteding in 2029 onderzoeken en verkennen op de markt.

➢ Lichtmastreclame op korte termijn voortgezet onder huidig beleid ➢ Lichtmastreclame op lange termijn mogelijk niet voortgezet.

Het college wil vasthouden aan campagneruimte voor de gemeente op de abri’s en de mupi’s in de openbare ruimte. Dit betekent 16 procent van de digitale zuilen en alle B-zijden op de analoge zuilen zijn voor gemeente communicatie. Inzet van deze reclameborden voor meer duurzame of gezondheidscampagnes kan hier onderdeel van zijn. Dit kan zorgen voor een toename van de vraag naar deze gemeentelijke reclameruimte en dus een verandering in contractafspraken.

➢ Geen verandering

Het college wil bij een nieuwe aanbesteding meer ruimte houden voor nieuwe beperkingen op de inhoud van reclame. Dit wordt mogelijk door een kortere looptijd of door meer aanpassingsruimte tijdens een lopend contract. Het college gaat een marktverkenning uitvoeren om te kijken wat hierin wenselijk en mogelijk is.

➢ Nieuwe contracten worden meer flexibel om inhoud van reclame tussentijds te kunnen wijzigen

Het college houdt de lopende contracten in stand en gaat nieuwe contracten aanbesteden op basis van geactualiseerd beleid voor buitenreclame.

➢ Geen verandering

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 5 van 5

Met deze voorgenomen beleidslijn geven we richting aan nieuw beleid voor de reclame in de openbare ruimte dat wenselijk is voor: - de leefbaarheid en ruimte in de stad voor de inwoners, ondernemers en bezoekers; - de uitvoerbaarheid van de contracten door de marktpartijen die commerciële en culturele reclame van derden en de gemeentelijke communicatie verzorgen op de borden en schermen in de stad; - de begrote inkomsten uit buitenreclame en de beheerbaarheid van de openbare ruimte door de gemeentelijke organisatie. Bij de totstandkoming hiervan zijn keuzes gemaakt op basis van wensen die dit college heeft voor de openbare ruimte en de buitenreclame. Het is ook mogelijk om andere belangen voor de openbare ruimte of de buitenreclame zwaarder te wegen en daarom andere beleidskeuzes te maken. Denk hierbij aan geen digitale schermen, vaker een beeldwisseling op een digitaal scherm, andere doelgroepen bij de contracten of geen reclame meer in de binnenstad. Er zijn verschillende (beleids)knoppen waaraan gedraaid kan worden. Een aanpassing kan wel invloed hebben op andere beleidskeuzes en op de financiële basis. Het zijn communicerende vaten: een aanpassing aan het een, vraagt om een aanpassing aan het ander. De financiële gevolgen van een keuze zijn wel pas zeker met de inschrijving bij de nieuwe aanbesteding en het starten van een concessie in 2029.

Dan is duidelijk wat de beleidskeuze werkelijk betekent voor de inkomsten uit afdracht. Strenger beleid leidt over het algemeen wel tot minder inkomsten uit afdracht. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat het totale aanbod aan digitale reclameruimte groter is dan de totale vraag van marktpartijen naar digitale reclameruimte. In de volgende bestuursperiode komt de uitwerking van de uitgangspunten (zie notitie §1.3) en de concept beleidslijn (in de brief) in een voorstel voor een geactualiseerd Beleidskader Buitenreclame. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl