- 26 Grondzaken (31) 00 Voordracht Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuu
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Portefeuille
Grondzaken
Agendapunt
24
Datum besluit
College van B en W 16 november 2021 Onderwerp
Vaststellen van de Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt en het beschikbaar stellen van een krediet. De gemeenteraad van Amsterdam besluit
1. 2. 3. 4. 5.
Gegenereerd: v1.11
Kennis te nemen van het positief advies van het stadsdeel Nieuw-West op de Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt. Kennis te nemen van het participatieproces (verleden, heden, toekomst) zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van de Investeringsnota. Kennis te nemen van de door het college van B&W vastgestelde Nota van Beantwoording inspraak Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt. Kennis te nemen van de resultaten van de buurtenquête over de vernieuwingsplannen voor de buurt. De Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt vast te stellen. De nota geeft de ruimtelijke en programmatische kaders aan voor het vernieuwingsplan voor de buurt. De belangrijkste onderdelen van het plan zijn: 5.1. Het herprofileren van de Burgemeester Röellstraat, tussen de Dr. H. Colijnstraat en het Röellcircuit, inclusief het deels verleggen van de trambaan, om de Burgemeester Röellstraat te transformeren tot groene stadslaan; 5.2. De sloop van circa 500 woningen, nieuwbouw van circa 1200 woningen en renovatie van circa 650 woningen; 5.3. Van de nieuwbouw wordt circa 60% in de sociale huur, circa 17% in het middensegment (incl. middeldure koop) en circa 23% in de vrije sector gerealiseerd; 5.4.
Samen met de transformatie van woningen in de bestaande voorraad verkleurt in circa 10 jaar tijd de totale voorraad in het vernieuwingsgebied van circa 90% sociale huur naar circa 60 % sociale huur, circa 24% middensegment (incl. middeldure koop) en circa 16% vrije sector; 5.5. Behoud van voorraad sociale huur; 5.6. Een aanbod aan woningtypen afgestemd op de behoeften van de huidige bewoners; 5.7. Een stedenbouwkundige herstructurering gericht op de verbetering van de leeaarheid en veiligheid in de wijk; passend bij het bestaande Tuinstedelijk karakter van de wijk; 5.8. Een ruimtereservering van circa 4000 m2 bvo ten behoeve van maatschappelijk vastgoed en circa 2.000 m2 bvo toe te voegen (kleinschalige) bedrijfsruimten; 5.9. Waaronder de ruimtelijke inpassing van een nieuw jongerencentrum /talentenhuis; 5.10. en de ruimtelijke inpassing van een noodopvang gezinnen; 5.11. De ruimtelijke inpassing van een nieuwe alles-in-1 basisschool (ca 3600 m2); 5.12. De mogelijkheid tot realisatie van circa 100 nieuwbouwwoningen op de huidige schoollocatie; waarbij een deel van de locatie gereserveerd wordt ten behoeve van een wooncoöperatie; 5.13. Een duurzaamheidsambitie waar de focus ligt op Aardgasvrij, niet alleen van de nieuwbouw maar ook van de bestaande bouw, de eisen voor bijna energie-neutrale gebouwen (BENG), klimaatadaptatie en natuur-inclusief bouwen;
1
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
5.14. De uitgangspunten voor de herinrichting van de openbare en openbaar toegankelijke (groene) ruimte, gericht op het verbeteren van de leeaarheid, sociale- en verkeersveiligheid en gezondheid; 5.15. Hierbij rekening te houden met de ruimtelijke inpassing van circa 820 parkeerplaatsen. 6. Aan het college van B&W op te dragen om met woningcorporatie Rochdale afspraken te maken over terugkeermogelijkheden voor bewoners van de Van Deysselbuurt – binnen de grenzen van het passend toewijzen en vrije toewijzingsruimte conform de Huisvestingsverordening: 6.1. In de eerste plaats binnen de mogelijkheden die de corporatie daartoe heeft binnen bestaande regelingen voor woonruimteverdeling; 6.2. Wanneer tijdens de looptijd van de uitvoering van het project de bestaande regelingen niet toereikend blijken te zijn, een gezamenlijke inspanning te plegen om de terugkeer - zo veel als mogelijk - mogelijk te maken. 7. Kennis te nemen van de volgende aandachtspunten: 7.1. De classificering van de panden en sloop; 7.2. De Verbeteraanpak Röellbuurten en de Uitvoeringsagenda Sociaal; 7.3. Parkeeropgave en alternatieve mobiliteit; 7.4. Groen- en sportnormen; 7.5. Warmtelevering voor nieuwbouw; comply or explain. 8. Kennis te nemen van de (geheim) financiële paragraaf investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt (bijlage 4).
Deze financiële verkenning geeft een beeld van de te verwachten inkomsten en uitgaven.De (grond)opbrengsten zijn geraamd op ca. € 24 mln (waaronder ca € 1,5 mln bijdrage van VRA) en de uitgaven (bouwrijp maken, de inrichting van de openbare ruimte en proceskosten) zijn geraamd op ca. € 56 mln. De uitvoering van het plan leidt naar verwachting tot een tekort van ca. - € 32 mln (nominaal). 9. Kennis te nemen van het programma middeldure huur dat door de corporaties structureel (eeuwigdurend) in het middensegment kan worden gehouden met als consequentie een lagere grondopbrengst. 10. In te stemmen met de toerekening van € 0,64 mln aan de grondexploitatie 21352 voor de bovenwijkse voorziening herinrichting parken. 11. De grondexploitatie 21352 Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt vast te stellen, welke een negatief resultaat kent van ca - € 29,5 mln op netto contante waarde per 01-01-2021. De totale investeringen zijn nominaal begroot op € 56 mln en de totale (grond)opbrengsten op € 24 mln. De investeringen betreffen onder andere bouwrijp maken, de inrichting van de openbare ruimte en proceskosten. Voor het negatief resultaat (tekort) van de grondexploitatie zal een voorziening getroffen worden in de Voorziening Plantekorten in het Vereveningsfonds. 12.
De grondexploitatiegrens zoals opgenomen in (geheim) Financiële paragraaf investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt vast te stellen (bijlage 4). 13. Kennis te nemen van de uitkomsten van de financiële risicoanalyse (hoofdstuk 8 van de financiële paragraaf) welke onlosmakelijk verbonden is met de grondexploitatie. Als belangrijkste risico’s zijn benoemd het niet verkrijgen van draagvlak voor deeluitwerkingen per complex voor renovatie (met aardgasvrije oplevering) danwel sloop. Dit leidt tot vertraging en daarmee meer proceskosten. De kans dat een van deze risico’s zich een keer voordoet wordt ingeschat op 40%. De risico’s worden gedekt vanuit het Vereveningsfonds. 14. Een krediet beschikbaar te stellen op basis van het investeringsniveau in de grondexploitatie 31252 onder het regime van het Vereveningsfonds ten bedrage van ca. € 56 mln nominaal op prijspeil 1-1-2021. 15. Kennis te nemen van de door het college van B&W vastgestelde projectspecifieke ACE afspraken voor 3 Röellbuurten. 16. Kennis te nemen dat in de investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt ruimtelijke reserveringen voor maatschappelijke voorzieningen zijn meegenomen welke de komende
Gegenereerd: v1.11
2
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
jaren onherroepelijk tot investeringen leiden. Op basis van het voorzieningenprogramma is naar verwachting indicatief € 16,8 mln aan investeringen in de maatschappelijke voorzieningen benodigd en jaarlijks circa € 1,2 mln voor het beheer, exploitatie en programmakosten. Deze bedragen worden te zijner tijd inzichtelijk gemaakt en dienen te worden gedekt vanuit de betreffende begrotingsposten van het sociaal domein (OJZ, Sport en Bos, Kunst en Cultuur). 17. Kennis te nemen van de geheimhouding die op grond van artikel 25, tweede lid van de gemeentewet is opgelegd op bijlage 4 de GEHEIM te houden Financiële paragraaf (inclusief bijbehorende bijlagen) en het verzoek aan de gemeenteraad op grond van artikel 25, derde lid van de gemeentewet, om die tijdens de eerst volgende vergadering na aanlevering bij de raadsgriffie te bekrachtigen. Dit in verband met de belangen genoemd in artikel 10, tweede lid, onder b van de Wet openbaarheid van bestuur. De geheimhouding wordt opgelegd voor een periode van tien jaar waarbinnen het plan voor de Van Deysselbuurt grotendeels gerealiseerd zal zijn en eindigt 1 juli 2032. Wettelijke grondslag
Artikel 25, tweede en derde lid, Gemeentewet De gemeenteraad kan op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wob, omtrent een besloten vergadering behandelde en omtrent de inhoud van stukken die aan de raad worden voorgelegd, geheimhouding opleggen. De geheimhouding kan eveneens worden opgelegd door het college, de burgemeester en een commissie. Artikel 189, eerste lid, artikel 212, eerste lid van de Gemeentewet Voor alle taken en activiteiten brengt de raad jaarlijks op de begroting de bedragen die hij daarvoor beschikbaar stelt, alsmede de financiële middelen die hij naar verwachting kan aanwenden. De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting of een begrotingswijziging. Artikel 6, tweede lid van de Financiële verordening gemeente Amsterdam Het college draagt er zorg voor, dat alle door de raad vastgestelde wijzigingen van de begroting en investeringskredieten juist en volledig in de budgetten van de programma’s, de programmaonderdelen en de budgetten van de investeringskredieten worden verwerkt. Bestuurlijke achtergrond
• Er is in het verleden diverse planvorming geweest met als hoogtepunt het stedelijke vernieuwingsplan Richting Parkstad 2015 (2001). Er waren grootse plannen voor en met de buurt. In een actief participatietraject met de bewoners zijn er concrete plannen gemaakt voor verbeteringen van de buurt. Deze plannen zijn door de economische crisis vanaf 2008 niet gerealiseerd. • De Structuurvisie Amsterdam (2011) bevat onder meer de doelstelling tot 2040 70.000 woningen aan de voorraad toe te voegen. Daarnaast is in het faseringsgebied 2020-2030 Slotermeer (waarbinnen de Van Deysselbuurt ligt) opnieuw aangewezen als gebied voor stedelijke vernieuwing. • In de vergadering van het college van B&W van 14 maart 2017 is de bestuursopdracht Ontwikkelbuurten, Strategische Buurtontwikkeling vastgesteld. Met deze bestuursopdracht neemt de gemeente de regie om samen met de corporaties en de marktpartijen hernieuwde ambities te formuleren voor die buurten in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost waar de stedelijk vernieuwing niet is afgemaakt of getemporiseerd en een kwaliteitsimpuls nodig is.
Gegenereerd: v1.11
3
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
• In 2018 heeft het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Nieuw West de Gebiedsanalyse en Toekomstperspectief Lodewijk van Deysselbuurt vastgesteld. Hierin zijn de ambities van stadsdeel en corporatie voor de buurt opgenomen, gebaseerd op analyse van de staat van het vastgoed, de sociaal maatschappelijke positie van de huidige bewoners, het ongewenste versus het gewenste gebruik van de openbare ruimte en de beleving van de bewoners van de buurt als geheel. • Op 5 februari 2019 heeft het college de Principenota Geuzenveld Slotermeer vastgesteld. Hierin zijn onder meer de gemeentelijke ambities voor een aantal buurten aan de Burgemeester Röellstraat geformuleerd, waar de Lodewijk van Deysselbuurt onderdeel van uitmaakt. • De omgevingsvisie Amsterdam (2021) stelt dat Amsterdam zich wil ontwikkelen als een menselijke metropool. De stad zet in op minimaal 150.000 woningen erbij voor 250.000 nieuwe inwoners in 2050. Geuzenveld/ Slotermeer is hierin aangewezen als een van de bestaande woongebieden waar herontwikkeling plaatsvindt. Naast het toevoegen van woningen ligt de focus op verbetering van de leeaarheid en wijkeconomie en het verkleinen van segregatie en kansenongelijkheid. • Voor de brede aanpak voor Nieuw-West wordt Het Masterplan Nieuw-West opgesteld. De gemeente en het rijk zijn deelnemende partijen binnen de Alliantie Nieuw-West.
De Alliantie beslist eind van dit jaar over het Masterplan Nieuw-West. Onderbouwing besluit
1. Kennis te nemen van het positief advies van het stadsdeel Nieuw-West op de Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt; Het dagelijks bestuur van het stadsdeel onderschrijft de urgentie van de aanpak, adviseert positief op de Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt en heeft hierbij de volgende opmerkingen geplaatst: • Spreek met corporatie Rochdale af dat zij aan alle bewoners die dat wensen een terugkeergarantie geven, passend binnen de regels van ‘passend huisvesten’.Geef daarbij bijzondere aandacht aan de groep huishoudens met inwonende kinderen tussen 18 en 23 jaar. Ook deze huishoudens willen graag passend gehuisvest worden. Momenteel voorziet de regelgeving niet in het passend huisvesten van deze bewoners. Met de investeringsnota en de afspraken met de corporatie wordt stevig ingezet op het laten profiteren van de vernieuwing van de buurt door de huidige bewoners. Ook aan juist deze groep jongeren zou de vernieuwing van hun buurt kansen moeten bieden; • Stuur bij op het participatietraject waar nodig en bepaal de participatie en communicatiestrategie voor de komende 10 jaar; van concreter naar abstracter in de tijd.
Het dagelijks bestuur van het stadsdeel wil hier zelf ook een rol in spelen.Het betrekken van de actieve bewoners uit het buurtplatform bij de brede buurtenquête over het vernieuwingsplan voor de buurt is daarin een goede eerstvolgende stap; • Kijk nogmaals kritisch naar de maatregelen om de parkeerdruk in de hand te houden, zoals verwoord in de adviesaanvraag. Dit aangezien de genoemde extra handhaving zeer lastig zal zijn. De beschikbaarheid van handhaving is hiervoor niet voldoende. En aangezien de in de adviesaanvraag als alternatief genoemde uitbreiding van parkeerplaatsen lijkt te botsen met het stedelijk beleid. • Behoud in het middengebied (tussen Van Moerkerkenstraat en Van Deysselstraat) de groene hoven, ook bij gewijzigde stedenbouwkundige opzet, als publiek toegankelijke groene binnenhoven. En ga daarbij heel terughoudend om met het plaatsen van hekken om die binnenhoven; • Onderzoek de mogelijkheden om het beleid van social return specifiek in te zetten voor de buurt zelf, zodat buurtbewoners kans op werk maken bij bedrijven (bijv. aannemers) die werkzaamheden voor de realisatie van het vernieuwingsplan voor de buurt gaan uitvoeren.
Gegenereerd: v1.11
4
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Zet hierbij in op opdrachtnemers van de gemeente zelf, en maak hierover afspraken met corporatie Rochdale. De opmerkingen van het stadsdeel zullen worden meegenomen bij de verdere uitwerking en te maken afspraken met Rochdale. De opmerkingen hebben niet geleid tot inhoudelijke aanpassingen aan de investeringsnota zelf. 2. Kennis te nemen van het participatieproces (verleden, heden, toekomst) zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van de Investeringsnota; Toelichting: Eerdere participatie In het verleden hebben bewoners meegesproken over het Vernieuwingsplan Buurt 5 (2005), waar de Van Deysselbuurt onderdeel van was. Als gevolg van de economische crisis vanaf 2008 kon hier voor de Van Deysselbuurt geen vervolg aan worden gegeven. In 2014 hebben bewoners geparticipeerd over een plan voor enkel de vernieuwing van de openbare ruimte, aangezien er toen geen zicht meer was wanneer Rochdale de woningen ging aanpakken. In 2016 was het ontwerp voor de openbare ruimte voor de gehele Van Deysselbuurt gereed voor bestuurlijke besluitvorming. Op dat moment kondigde corporatie Rochdale aan toch plannen voor de vernieuwing van de woningen in de Van Deysselbuurt te gaan maken. Daarop is het definitief ontwerp openbare ruimte stil gelegd en zijn corporatie en gemeente opnieuw gezamenlijk aan een verbeterplan voor de buurt gaan werken.
Rochdale heeft in afstemming met de gemeente verschillende gesprekken in de buurt gehouden, een klankbordgroep geformeerd, workshops georganiseerd en projectcommissies opgericht voor de eerste te renoveren complexen.In afwachting van het nieuwe plan- en besluitvormingsproces voor structurele verbetering van de buurt is de gemeente gestart met de uitvoering van tijdelijke verbetermaatregelen in de openbare ruimte. Dit kon niet langer wachten. In de noordstrook van de Van Deysselbuurt is Rochdale inmiddels (2020) begonnen (100% renovatie). Met de bewoners zijn sociaal plannen afgesproken en over de inrichting van de openbare ruimte organiseert de gemeente participatie buiten de scope van onderhavige investeringsnota. In 2017 is een woonwensenonderzoek uitgevoerd. In 2017 bleek ook dat er weinig interesse was bij bewoners om te participeren over een plan voor de hele buurt en een uitvoeringsperiode van 10 jaar. De bewoners wilden graag weten wat specifiek hun perspectief is: een nieuwbouw woning in de buurt, daarbuiten, of een gerenoveerde woning? En wanneer? Om deze duidelijkheid te geven, is echter eerst een plan voor de buurt als geheel nodig.
In 2018 heeft de gemeente in het kader van de Principenota Geuzenveld-Slotermeer (2019) – waaronder ook de Van Deysselbuurt valt – besloten tot het oprichten van meedenknetwerken als invulling van de participatie voor de ontwikkelbuurten in Geuzenveld-Slotermeer. In dat traject zijn opnieuw wensen en zorgen opgehaald bij bewoners in de buurt(en). In 2019 heeft het meedenknetwerk meegedacht over de dilemma’s in het vernieuwingsplan voor de Van Deysselbuurt. Aankelijk van het type input is deze meegenomen in het vernieuwingsplan of doorgezet naar de projectcommissies van de complexen. Uitkomst eerdere participatie Op alle participatiemomenten voor voorgaande vastgestelde producten, die geleid hebben tot onderhavige concept Investeringsnota, verzochten bewoners steevast om bij het vernieuwingsplan voor de buurt aandacht te hebben / oplossingen te bedenken voor: • De lage kwaliteit van de woningen; • Het te eenzijdige woningaanbod; • Behoud van sociale huurwoningen;
Gegenereerd: v1.11
5
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
• • • • • • • •
Overbewoning; Het voorzieningenaanbod; Type bedrijfsruimten; Het ruimtebeslag van alle typen vervoer; Meer mogelijkheden voor laagdrempelig ontmoeten en spelen (voor alle leeftijden); Oplossingen voor hangjongeren; Meer gebruiksmogelijkheden van de groengebieden; Meer handhaving op onderhoud privétuinen.
Ook in de gesprekken met bewoners voor de Gebiedsplannen van het stadsdeel komen deze wensen voortdurend terug. De concept investeringsnota biedt een antwoord op al deze aspecten. Op sommige onderdelen concreet (bouwvolume en –locaties benodigd voor het wonen en niet-wonen programma), op andere onderdelen richtinggevend en ter nadere uitwerking (met buurtplatform en andere bewoners) na besluitvorming over de investeringsnota. Participatie in coronatijd In Maart 2020 zou het Vernieuwingsplan in 11 bijeenkomsten (toegesneden op de fasering van de complexaanpak) gepresenteerd worden aan de hele buurt. Dit is omgezet naar 3 webinars. De ca 400 bewoners stelden ca 300 vragen, die m.n. de urgentie betroffen: “Wanneer start de vernieuwing?”, en “Wanneer krijg ik mijn stadsvernieuwingsurgentie?” Daarop heeft de gemeente besloten het Vernieuwingsplan voor de buurt nader uit te werken tot een door de gemeenteraad vast te stellen Investeringsnota. Medio 2020 is het meedenknetwerk door stichting !Woon omgevormd tot een buurtplatform, om verder te participeren over het vernieuwingsplan. Sinds medio 2020 zijn er circa 10 (digitale) overleggen geweest tussen het buurtplatform, gemeente en Rochdale. Dit relatief grote aantal heeft zeker deels te maken met het feit dat deze gesprekken digitaal moesten plaatsvinden vanwege de corona-maatregelen.
Niet alleen het uitwisselen van informatie, maar met name het opbouwen van vertrouwen, ging hierdoor moeizaam. Dit heeft geleid tot een intensief proces, waarbij naast de vele formele en informele overleggen, er ook schriftelijk veel informatie is uitgewisseld, vragen zijn beantwoord en gereageerd is op adviezen. De adviezen en reacties daarop zijn opgenomen in de bijlage bij de investeringsnota. Zorgen buurtplatform Het buurtplatform kan zich in grote lijnen vinden in het vernieuwingsplan voor de buurt: ook zij onderschrijven de eerder door bewoners aangegeven noodzaak tot vernieuwing, inclusief sloopnieuwbouw, verdichting en het toevoegen van woningen in andere segmenten. Het buurtplatform heeft echter twijfels over de wijze van verdichten. Zij zouden deze liever meer verdelen over de buurt als geheel, door de nieuwbouw aan de Burgemeester Röellstraat te verlagen van 7 naar 5 lagen en ter compensatie de plantsoenen aan de Van Moerkerkenstraat te bebouwen. Om verschillende redenen (o.a. efficiënt ruimtegebruik, behoud kenmerkende groenstructuur, woningtypologie) is hier niet voor gekozen. Het buurtplatform heeft ook zorgen geuit over de geplande (uitbreiding van) voorzieningen en met name omzetten van woningen daarvoor in de Van Deysselstraat.
Het buurtplatform vreest dat de buurtvoorzieningen ook gebruikt zullen worden door mensen van buiten de buurt en extra verkeer aan zullen trekken, wat tot onveilige verkeerssituaties kan leiden. Ook denkt ze dat er geen draagvlak is voor kleinschalige bedrijfsruimten, op basis van ervaringen uit het verleden. Mede op basis van dit signaal is het oppervlak toe te voegen bedrijfsruimte verkleind van 3.500 m2 naar 2.000 m2. Dit wijkt hiermee af van de gemeentelijk ambitie om per toegevoegde woning ook 5 m2 bedrijfsruimte toe te voegen. Desondanks ontstaat er doordat ook ruimte voor maatschappelijke voorzieningen wordt toegevoegd, een specifiek bij deze bestaande buurt passend voorzieningenaanbod en bedrijvigheid.
Gegenereerd: v1.11
6
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Buurt enquête in aanvulling op inspraak Zowel het buurtplatform als corporatie en gemeente wilden graag weten hoe de overige bewoners van de Van Deysselbuurt aankijken tegen de plannen. Daarom is in aanvulling op de inspraak op de investeringsnota een buurtenquête gehouden, om het draagvlak voor de plannen nogmaals te peilen. De enquête is uitgevoerd door een onaankelijk bureau in opdracht van gemeente en Rochdale. De aanpak en vragen zijn vooraf afgestemd met het buurtplatform. De vraagstelling is vervolgens uitgewerkt door het onaankelijk bureau. Zie verder bij beslispunt 4. Conclusie participatie Al met al heeft het participatieproces niet geleid tot onverdeeld draagvlak onder de participanten voor alle onderdelen van het plan. Het participatieproces heeft wel alle informatie boven tafel gehaald (opgenomen in de investeringsnota, de bijlagen, verwerkt in de vragenlijst voor de buurtenquête en in onderhavige voordracht) die nodig is om een zorgvuldig besluit te nemen. Vervolg participatie na investeringsbesluit Onderhavig investeringsbesluit is niet het einde van het participatietraject, maar voor veel onderdelen juist het begin. Zo moeten de voorzieningen nog worden ingevuld, het ontwerp voor de openbare ruimte nog worden gemaakt en per complex een sociaal plan worden opgesteld. Op al deze onderdelen is inbreng van bewoners gewenst, zo niet noodzakelijk.
Op verzoek van het buurtplatform zijn de uitgangspunten voor de verdere participatie en een participatiekalender opgesteld om inzicht te geven in de thema’s, planning en type participatie. In de bijlagen bij de Investeringsnota zijn de verschillende participatiedocumenten opgenomen. 3. Kennis te nemen van de door het college van B&W vastgestelde Nota van Beantwoording inspraak Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt. De (36) inspraakreacties hebben onder andere betrekking op de herhuisvesting; de kansen (het gebrek daaraan) van de vernieuwing voor jongeren tussen 18 en 23 jaar; de (niet gewenste) uitbreiding van het voorzieningenaanbod als gevolg van de toename van het aantal woningen. Enkele bezwaren betreffen de sloop of herbestemming van de eigen woning als gevolg van het vernieuwingsplan. Daarnaast maakt een tijdelijk initiatief ter bevordering van de leeaarheid bezwaar tegen het mogelijk gedeeltelijk teloor gaan van dat initiatief bij uitvoering van de plannen in de investeringsnota. Sommige opmerkingen op de nota zelf en suggesties voor verbetering kunnen meegenomen worden in de uitwerkingen van de investeringsnota in concrete bouwplannen en het openbare ruimteontwerp. De investeringsnota zelf is inhoudelijk niet gewijzigd naar aanleiding van de inspraak.
Wel zijn enkele zaken nog verduidelijkt in de nota zoals het (beperkte) effect van de toekomstige hoogbouw aan de Röellstraat op de bezonning van de complexen erachter. Daarnaast is in de bijlage bij de nota nog een extra advies van het buurtplatform over de ongewenste toevoeging van voorzieningen en de reactie van gemeente en Rochdale daarop bijgevoegd. Omdat veel van de inspraakreacties ook of met name volkshuisvestelijke vragen en zorgen betreffen wordt met woningcorporatie Rochdale gesproken over flankerende maatregelen op het gebied van herhuisvesting van alle doelgroepen. De inspraakreacties met betrekking tot de sloop of omzetting van de eigen woning pakt Rochdale op bij de sociaal plannen in het kader van de “Amsterdamse Kaderafspraken bij vernieuwing en verbetering”. 4. Kennis te nemen van de resultaten van de buurtenquête over de vernieuwingsplannen voor de buurt; Ook de buurtenquête leverde wederom de paradox van de verschillende schaalniveaus op. De investeringsnota met een plan op buurtniveau en een doorlooptijd van 10 jaar, naast de behoefte van bewoners om te weten wat dat (nu en straks) specifiek voor hun eigen woning, henzelf
Gegenereerd: v1.11
7
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
en (hun) meerderjarige kinderen betekent. Waarbij deze concrete consequenties pas kunnen worden uitgewerkt als de gemeente het plan op buurtniveau heeft vastgesteld middels het investeringsbesluit. De buurtenquête bestond uit een deur-aan-deur afgenomen vragenlijst en een online vragenlijst. Er is bij 1400 adressen aangebeld, 342 mensen hebben de vragenlijst ingevuld. Om een representatief beeld te krijgen van de meningen in de buurt waren 304 ingevulde vragenlijsten nodig. Bewoners zijn daarbij ook gewezen op de mogelijkheid de vragenlijst online in te vullen. Dit is 43 keer gedaan. Er komt een heel genuanceerd beeld naar voren over de verschillende onderdelen van het plan. De teneur in de online enquête is negatiever dan in de deur-aan-deur afgenomen enquête, maar de resultaten wijken er niet fundamenteel vanaf. De zorgen en bezwaren geuit in de online enquête komen meer overeen met de reacties uit de inspraak. Uit de deur-aan-deur afgenomen vragenlijst komt bij alle onderwerpen naar voren dat meer mensen positief dan negatief tegenover de verschillende onderdelen van het vernieuwingsplan staan. Dit beeld moet wel genuanceerd worden met de ook relatief grote groep die aangeeft er geen mening over te hebben, of aangeven het niet te weten.
De meeste bewoners zijn positief over het feit dat er vernieuwing gaat plaatsvinden, dat er gesloopt en gerenoveerd gaat worden, dat er nieuwe woningen en voorzieningen komen en de buurt er beter uit gaat zien. Waarbij de kanttekening geplaatst kan worden dat “Eerst zien dan geloven” in de buurt kan rekenen op breed gedragen draagvlak. Bewoners geloven nauwelijks dat gemeente en corporatie nu wel in hun buurt gaan investeren en dat zijzelf als bewoners daar wat aan hebben. Het meest negatief is men dan ook over de onderwerpen waar men zich ook het meeste zorgen over maakt, namelijk de langdurige onzekerheid over het eigen perspectief en dat van de meerderjarige kinderen: de lange duur van de vernieuwing, tijdelijke huisvesting, onduidelijkheid over terugkeer, huurprijzen, geen urgentie voor kinderen 18<23 jaar. Daarnaast wordt als negatief benoemd dat er bedrijfsruimte bijkomt en dat men zich zorgen maakt over toenemende drukte. Opvallend is de uitkomst in de huis-aan-huis enquête t.a.v. de hoogbouw aan de Burgemeester Röellstraat. Bijna 50% van de deur-aan–deur geïnterviewden staat er positief tegenover en nog geen 14% negatief. De rest niet positief/niet negatief en een klein deel daarvan weet het niet. Veel waardering (meer dan 60% positief tegenover nog geen 7% negatief) is er voor het toevoegen van meer verschillende type woningen (starters, gezinnen, ouderen).
Verdeelder is men over het toevoegen van andere prijsklassen dan sociale huur, waarbij nog steeds ruim 46% daar wel positief tegenover staat. Overtuigende waardering is er voor de plannen voor een jongerencentrum in de buurt (ruim 75%) en een ‘community center’ in de Van Deysselstraat (bijna 75%). De geplande nieuwe school aan de Van Deysselstraat roept meer zorgen op (drukte) maar wordt ook door ruim 50% als positief aangemerkt. Het belangrijkste advies van bewoners aan gemeente en Rochdale betreft de communicatie. Veel communicatie over het vernieuwingsplan is wel aangekomen, maar mensen verlangen meer duidelijkheid over hun eigen situatie en manen gemeente en Rochdale om op te schieten met de vernieuwing en de communicatie daarover. Gemeente en Rochdale werken onder andere op basis van de uitkomsten van de buurtenquête de communicatiestrategie voor de uitvoeringsfase (na het investeringsbesluit) uit. Omdat er veel behoefte is aan gedetailleerde informatie op persoonlijk niveau zal m.n. Rochdale zich beraden op werkbare manieren om de informatie die er is bij de bewoners te krijgen. Conclusie buurtenquête In de buurt bestaat draagvlak voor het vernieuwingsplan zoals opgenomen in de investeringsnota mits de huidige bewoners hiervan zullen profiteren.
Zolang er onzekerheid bestaat over het laatste, blijft het gebrek aan vertrouwen in de intenties van gemeente en Rochdale voortbestaan.
Gegenereerd: v1.11
8
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
De inhoudelijke toelichting op de in de buurtenquête aan de orde gebrachte onderdelen van het plan staan onder beslispunt 5 in deze raadsvoordracht en in de investeringsnota zelf. De resultaten van beide enquêtes (huis-aan-huis en online) zijn als bijlage bijgevoegd. 5. De Investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt vast te stellen. De nota geeft de ruimtelijke en programmatische kaders aan voor het vernieuwingsplan voor de buurt. De belangrijkste onderdelen van het plan zijn: 1. Het herprofileren van de Burgemeester Röellstraat, tussen de Dr. H. Colijnstraat en het Röellcircuit, inclusief het deels verleggen van de trambaan, om de Burgemeester Röellstraat te transformeren tot groene stadslaan; Toelichting De transformatie van de Burgemeester Röellstraat tot groene stadslaan is in lijn met de Principenota Geuzenveld Slotermeer (2019) en de Omgevingsvisie (2001). Het maakt onderdeel uit van de doelstelling om Geuzenveld Slotermeer te versterken en beter te verbinden met de rest van de stad. Door herprofilering van de trambaan kan de openbare ruimte beter worden ingericht, waardoor de verblijfskwaliteit en verkeersveiligheid worden verbeterd. Dit is belangrijk omdat een aantal kruisingen onvoldoende veilig zijn, zo is de kruising met de Burgemeester van Leeuwenlaan aangemerkt als black spot.
Door de combinatie van de herprofilering en sloop/nieuwbouw in de zuidzone van de Van Deysselbuurt ontstaat ruimte voor extra woningen, voorzieningen en bedrijfsruimten met adressen aan de Burgemeester Röellstraat. Deze verkeerskundige ingreep biedt, samen met het stedenbouwkundig ontwerp voor de nieuwbouw, de kans de woonkwaliteit, leeaarheid en (sociale) veiligheid van de Van Deysselbuurt, en de Burgemeester Röellstraat zelf, te verbeteren. De Nota van Uitgangspunten herprofilering Burgemeester Röellstraat wordt separaat ter besluitvorming voorgelegd (prognose Q1 2022). 2. De sloop van circa 500 woningen, nieuwbouw van circa 1200 woningen en renovatie van circa 650 woningen; 3. Van de nieuwbouw wordt circa 60% in de sociale huur, circa 17% in het middensegment (incl. middeldure koop) en circa 23% in de vrije sector gerealiseerd; 4. Samen met de transformatie van woningen in de bestaande voorraad verkleurt in circa 10 jaar tijd de totale voorraad in het vernieuwingsgebied van circa 90% sociale huur naar circa 60 % sociale huur, circa 24% middensegment (incl. middeldure koop) en circa 16% vrije sector; 5. Behoud van voorraad sociale huur; 6. Een aanbod aan woningtypen afgestemd op de behoeften van de huidige bewoners.
Toelichting Zorgvuldige gekeken naar ruimte voor verdichting In de Principenota Geuzenveld Slotermeer (2019) is de Lodewijk Van Deysselbuurt aangewezen als een ontwikkelbuurt waarin naast noodzaak tot verbetering ook ruimte voor verdichting bestaat. De investeringsnota Lodewijk van Deysselbuurt is een nadere uitwerking van de Principenota, voor 1 concrete buurt. In de verschillende bijeenkomsten met bewoners hebben zij aangegeven graag een nieuwe woning te willen, meer verschillende (type) woningen in de buurt te wensen en een meer gedifferentieerde buurt te willen (met ook andere prijsklassen). Zij gaven daarbij aan te begrijpen dat daarvoor sloop van huidige woningen noodzakelijk is. Veel bewoners gaven daarnaast aan dat de huidige woningen
Gegenereerd: v1.11
9
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
zo slecht zijn, dat zij de voorkeur gaven aan sloop/nieuwbouw, boven renovatie. Vervolgens is per complex een afweging gemaakt. Voor een aantal voor de buurt karakteristieke-, en met orde 2 gewaardeerde complexen, is daarbij op voorhand al gekozen voor renovatie, ondanks dat bewoners hiervan ook aangaven liever nieuwbouw te willen. Hier is toch voor renovatie gekozen vanwege het behoud van de cultuurhistorische waarden van de blokken. Daarnaast is meegewogen welke locaties tegelijk met de verbeteraanpak ruimte bieden om extra woningen te bouwen. Op basis hiervan bleek dat met name de zuidzijde van de buurt de kans biedt om door middel van sloop/nieuwbouw, niet alleen betere sociale huurwoningen te maken, maar ook circa 600 woningen bij te bouwen. In totaal worden ca. 1200 woningen nieuwgebouwd. Aansluiten op wensen bewoners Om de huidige bewoners goed te bedienen en een gevarieerdere buurt te realiseren, worden er naast sociale huurwoningen ook andere woningsegmenten en woningtypen toegevoegd. Op deze manier kunnen ook huidige bewoners die het (financieel) beter krijgen of hun woning ontgroeien (denk aan thuiswonende jongeren maar ook aan ouderen die een woning op de verdieping met lift wensen), passend woningaanbod vinden in de buurt.
Een groot deel van de bewoners zal aangewezen blijven op sociale huurwoningen, daarom wordt ingezet op het behoud van hetzelfde aantal sociale huurwoningen. Er worden 512 sociale huurwoningen gesloopt en ca. 700 gebouwd. Het merendeel wordt in de eerste fasen van de vernieuwing gebouwd om zo veel mogelijk bewoners te kunnen herhuisvesten. Vanwege het relatief grote aantal gezinnen in de buurt worden er meer daarvoor geschikte woningen gemaakt, met name maisonnettes met een eigen ingang op de begane grond. Het aantal grotere woningen neemt toe van 219 naar 380. Ook wordt een aantal specifieke rolstoelwoningen gerealiseerd. Geen “gouden rand”: merendeel nieuwbouw wordt sociale huur In de nieuwbouw wordt ca 60% sociale huur, ca 17% middensegment (incl. middeldure koop) en ca 23% vrije sector gerealiseerd. Dit wijkt af van de 40/40/20-verdeling om het aantal sociale huurwoningen na sloop nieuwbouw gelijk te kunnen houden. Gemeente, corporatie en bewoners wensen uitdrukkelijk geen “gouden rand” aan de Burgemeester Röellstraat bestaande uit overwegend middeldure en vrije sector koopwoningen. Op deze plek, waar de meeste nieuwbouw wordt gerealiseerd, worden dus veel sociale huurwoningen teruggebouwd.
Om differentiatie in het woningaanbod in het gehele vernieuwingsgebied te verkrijgen worden door de corporatie in de te renoveren complexen (na mutatie) ook woningen getransformeerd naar middeldure huur of vrije sector. Door de combinatie van nieuwbouw en transformatie van bestaand bezit naar een ander woningsegment wordt de uiteindelijke verdeling circa 60 procent sociale huur, circa 24 procent middensegment (inclusief middeldure koop) en circa 16 procent vrije sector over het gehele vernieuwingsgebied. De geplande looptijd van de vernieuwingsopgave van 10 jaar is een resultante van de herhuisvestingsopgave waarbij ingezet wordt op herhuisvestingsmogelijkheden in de eigen buurt. Monitoring voorraad sociale huur Door de combinatie van het bijbouwen van sociale huur (sloop 512, nieuwbouw ca. 700), nieuwbouw in andere segmenten en het deels transformeren van bestaand bezit van de corporatie naar andere woningbouwsegmenten, wordt – omwille van gedifferentieerde en sterke buurten - een woningvoorraad nagestreefd bestaande uit ca. 60% sociale huur (nu ca. 90%), 24% middensegment (inclusief middeldure koop) en 16% vrije sector In buurten in de directe omgeving van de Van Deysselbuurt worden in de komende 5 jaar ca. 153 sociale huurwoningen netto toegevoegd.
Op de schaal van Geuzenveld Slotermeer gaat het in de komende 10 jaar om een toename van de sociale huurvoorraad van 3434 naar ca. 3626 woningen. De gemeente monitort de sociale huurvoorraad om deze in ieder geval niet te doen afnemen.
Gegenereerd: v1.11
10
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Omdat in de Van Deysselbuurt de toename in middensegment en vrije sector (ten koste van 90% sociale huur) mede aankelijk is van het succesvol transformeren van bestaand bezit, wordt dit meegenomen in de monitor. Immers, wanneer bestaande woningen niet na mutatie (na ingrijpende renovatie) succesvol worden getransformeerd, blijven deze in de sociale huur. Indien het transformeren van bestaand bezit leidt tot een afname van het aantal sociale huurwoningen zal de gemeente dit compenseren op de gemeentelijke uitgeeare kavel. 7. Een stedenbouwkundige herstructurering gericht op de verbetering van de leeaarheid en veiligheid in de wijk; passend bij het bestaande Tuinstedelijk karakter van de wijk. Toelichting Leidraad voor de stedenbouwkundige herstructurering is de Nota Cultuurhistorie Amsterdam Nieuw-West (2013). Deze geeft aan op welke wijze de gemeente gebiedsgericht wil omgaan met het erfgoed van het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP). Binnen dit kader biedt het stedenbouwkundig plan oplossingen voor verschillende fysieke en fysieksociale opgaves in de buurt. De anonieme achterkant van de Burgemeester Röellstraat wordt getransformeerd tot een stadslaan met woningen met voordeuren aan de straat en voorzieningen. Daarbij wordt de twee laagse bebouwing vervangen door zeven bouwlagen waarbij de zevende bouwlaag wordt uitgevoerd als setback.
Deze herstructurering maakt het ook mogelijk (sociaal) veiliger verbindingen tussen Röellstraat en de buurt te maken, met prettiger verblijfsgebieden. Voor de Van Deysselstraat wordt ingezet op versterking van deze straat als hart van de buurt, met voor de buurt relevante (maatschappelijke) voorzieningen en kleinschalige bedrijfsruimtes, voor bijvoorbeeld startende ondernemers. In de middenzone van de buurt wordt met het oog op verbetering van de leeaarheid en sociale veiligheid de structuur van bebouwde en onbebouwde ruimte aangepast, met behoud van de bestaande strokenbouw. Op deze manier ontstaan “meer ogen op straat” en tegelijkertijd kan de gebruikswaarde van de groene hoven vergroot worden. Het aantal blinde gevels op de begane grond wordt flink teruggebracht, door het toevoegen van woningen aan de straat. In verschillende expertise sessies is gekomen tot een stedenbouwkundig ontwikkelkader voor de buurten langs de Burgemeester Röellstraat dat de verschillende doelstellingen voor verbetering en verdichting van deze buurten kan accommoderen. Deze is opgenomen in de bijlage bij de investeringsnota en heeft als basis gediend voor het stedenbouwkundige plan dat integraal onderdeel uitmaakt van de investeringsnota. De stedenbouwkundige herstructurering is besproken met BMA, Bond Heemschut en de supervisor van Geuzenveld Slotermeer.
Naast deze grote ruimtelijke ingrepen vinden diverse kleinere aanpassingen plaats om de leeaarheid en veiligheid te verbeteren. Door een extra voetgangersbrug in het verlengde van de Van Moerkerkenstraat wordt deze verbonden met het Eendrachtspark. Dit verbetert de bereikbaarheid van het groen in de buurt, stimuleert bewegen en draagt bij aan de sociale veiligheid (geen doodlopende hoeken meer). Door aanpassingen aan de achterkant van de bestaande supermarkt wordt de leeaarheid verbeterd. Ook dit naar aanleiding van diverse signalen hierover van buurtbewoners. 8. Een ruimtereservering van circa 4000 m2 bvo ten behoeve van maatschappelijk vastgoed en circa 2000 m2 bvo toe te voegen (kleine) bedrijfsruimten; 9. Waaronder de ruimtelijke inpassing van een nieuw jongerencentrum /talentenhuis; 10. de ruimtelijke inpassing van een noodopvang gezinnen; 11.De ruimtelijke inpassing van een alles-in-1 basisschool (ca. 3600 m2), gecombineerd met woningen; 12. De mogelijkheid tot realisatie van circa 100 nieuwbouwwoningen op de huidige schoollocatie; waarbij een deel van de locatie gereserveerd wordt ten behoeve van een wooncoöperatie; Toelichting
Gegenereerd: v1.11
11
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Verbetering positie huidige bewoners De opgave voor de Van Deysselbuurt is om de verbetering van de buurt in de eerste plaats ten goede van de huidige bewoners te laten komen. Veel van de huidige bewoners blijven op sociaaleconomische aspecten achter bij het Amsterdams gemiddelde: zaken als werkeloosheid, laaggeletterdheid, schooluitval en gezondheidsproblemen komen relatief veel voor. Het verbeteren van de woningen alleen is niet voldoende om dit aan te pakken. Daarom maakt het beter accommoderen van meer maatschappelijke voorzieningen een belangrijk onderdeel uit van de plannen. Naast een vergrote buurtkamer om laagdrempelig ontmoeten te faciliteren is ruimte gereserveerd voor verschillende zorg-, welzijns- en werk/participatie ondersteunende voorzieningen. Corporatie, gemeente en maatschappelijke organisaties werken aan de realisatie van een zogenoemd Community Center, om enkele van deze voorzieningen samen in onder te brengen. Vergroten van de kansen voor jongeren Prioriteit wordt gegeven aan de realisatie van een Jongerencentrum, gecombineerd met mogelijkheden voor talentontwikkeling (Talentenhuis). Het centrum draagt bij aan het verminderen van schooluitval en daarmee het vergroten van de kansen van de jongeren. Daarnaast kan het jongerencentrum de overlast door hangjongeren verminderen.
Voor een deel van de huisvestingsvraag van deze voorziening is eerder door de gemeenteraad een krediet verstrekt voor een anticiperende aankoop van een bestaand pand in de buurt. De financiering van de (ver)bouw en exploitatie van het jongerencentrum/talentenhuis wordt aangevraagd via de begroting. Nieuw, duurzaam schoolgebouw De huidige schoollocatie aan de Van Moerkerkenstraat is al langer een moeilijke plek in de buurt. ’s Avonds vormt het een anoniem decor van dit doodlopende deel van de buurt. Door corporatie, stadsdeel en maatschappelijk (culturele) organisaties wordt al ingezet op tijdelijke verbeteringen. Voor een structurele verbetering wordt ingezet op verplaatsing van de school naar een centrale plek in de buurt, aan de Van Deysselstraat en naast het Eendrachtspark. Het huidige schoolgebouw uit de jaren zeventig voldoet niet meer aan de huidige (energetische) eisen van deze tijd en zou op termijn ingrijpend aangepast moeten worden. Conform het beleid wordt het nieuwe schoolgebouw een alles-in-één-school, inclusief kinderopvang en gymzaal. Op de vrijkomende kavel van de huidige school ontstaat ruimte voor woningbouw, wat beter past op deze locatie. Een deel van de woningen is bestemd voor een wooncoöperatie.
Opvang van gezinnen Naast voorzieningen die specifiek gericht zijn op buurtbewoners is er ook ruimte gereserveerd voor een opvang, waar circa 10 tot 15 gezinnen onder begeleiding, tijdelijk kunnen wonen. Aan een dergelijke voorzieningen is in heel Amsterdam dringend behoefte, maar in het bijzonder in Geuzenveld Slotermeer. Het streven is om gezinnen zoveel mogelijk in hun eigen wijk op te vangen, zodat bijvoorbeeld kinderen naar dezelfde school kunnen blijven gaan. De ervaring leert dat een dergelijke voorziening geen overlast geeft voor de omgeving. De Van Deysselbuurt vormt daarbij de eerste, geschikte mogelijkheid om deze voorziening op korte termijn te huisvesten. Overige voorzieningen en bedrijfsruimte Het college wil gemengde buurten, waar naast wonen, ook ruimte is voor kleinschalige voorzieningen en bedrijfsruimten. Met het toevoegen van extra woningen, ook in andere prijsklassen, kan het ondernemersklimaat in de buurt een impuls krijgen. Daarnaast draagt de beschikbaarheid van werkruimten bij aan de werkgelegenheid in de buurt zelf. Het beleid is daarom om bij verdichting, ook extra bedrijfsruimte toe te voegen. In de Van Deysselbuurt wordt daarom het bestaand aantal m2 bedrijfsonroerend gehandhaafd en ingezet op het toevoegen van 2.000 m2 extra kleinschalige bedrijfsruimte.
Samen met de circa 4000 m2 maatschappelijke voorzieningen biedt dit een bij de buurt passende omvang van bedrijvigheid.
Gegenereerd: v1.11
12
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Waar de nieuwbouw aan de Burgemeester Röellstraat geschikt is voor buurtoverstijgende functies, is de Lodewijk van Deysselstraat van oudsher dé plek voor kleinschalige buurtvoorzieningen. Vroeger waren dat de bakker en de melkboer, die woonden naast hun winkel. In de huidige situatie worden woning en winkelruimte echter apart verhuurd, wat leidt tot overlast. Daarom is het voorstel de woningen bij de renovatie om te zetten naar bedrijfsruimte en maatschappelijke voorzieningen. Met deze inzet op voorzieningen/bedrijvigheid in de buurt wordt recht gedaan aan de doelstellingen vanuit het beleid, en de oorspronkelijke functie van de Van Deysselstraat als hart van de buurt versterkt. O.a. het Community Center is voorzien in de Van Deysselstraat. 13. Een duurzaamheidsambitie waar de focus ligt op Aardgasvrij, niet alleen van de nieuwbouw maar ook van de bestaande bouw, de eisen voor bijna energie-neutrale gebouwen (BENG), klimaatadaptatie en natuur-inclusief bouwen; Toelichting De grootschalige aanpak van de woningen en de openbare ruimte biedt mogelijkheden om deze ingrijpend te verduurzamen. Daarbij ligt de focus op het isoleren van alle woningen en het zoveel mogelijk energie-neutraal en aardgasvrij maken van de woningen, waterberging en natuur-inclusief bouwen.
De Van Deysselbuurt ligt in het concessiegebied van Westpoort Warmte, dat Rochdale in beginsel contractueel verplicht nieuwbouw aan te sluiten op het reeds in de buurt aanwezige middentemperatuur (MT) warmtenet. Omdat Rochdale ook aan de BENG/TO-juli moet voldoen onderzoekt Rochdale met Vattenfall een aanvullende, hybride oplossing, waarbij het MT warmtenet gecombineerd wordt met warmte-koudeopslag (WKO) voor de warmte- en koudelevering. Dit leidt tot een hoger comfort en mogelijk lagere energielasten voor de huurders. Het uitgangspunt bij het uiteindelijk door Rochdale te kiezen systeem is dat ook de woningen die worden gerenoveerd aardgasvrij gemaakt worden. Voorwaarde hierbij is dat minimaal 70% van de bewoners instemt met het alternatief voor aardgas. Daarnaast wordt er ingezet – in lijn met de Groenvisie – om een minimale natuurinclusiviteitsscore van 30 punten te behalen en vanuit het programma Rainproof zorgen voor voldoende waterberging om zware regenbuien op eigen terrein te kunnen bufferen. 14. De uitgangspunten voor de herinrichting van de openbare en openbaar toegankelijke (groene) ruimte, gericht op het verbeteren van de leeaarheid, sociale- en verkeersveiligheid en gezondheid. 15.
Hierbij rekening te houden met de ruimtelijke inpassing van circa 820 parkeerplaatsen Toelichting Naast (bijna al) het vastgoed in de buurt is ook de gehele publieke buitenruimte toe aan een structurele verbetering. Op sommige plekken is de openbare ruimte sleets, op andere ronduit gevaarlijk, zoals onder meer bij de aansluiting op de Burgemeester Röellstraat (black spot) en bij andere straten in de buurt. Het herontwerp voor de openbare ruimte wordt gemaakt na het onderhavig investeringsbesluit, in participatie met bewoners. Met de investeringsnota worden enkele inrichtingsprincipes vastgelegd binnen welk kader het ontwerp gemaakt moet worden. Deze betreffen: • Het veiliger maken van de bestaande verkeersstructuur, met meer ruimte voor langzaam verkeer; • Het toevoegen van een voetgangers brug tussen de Van Moerkerkenstraat en het Eendrachtspark; • Het stimuleren van bewegen; • Het faciliteren van gewenste ontmoetingen; • Het verbeteren van speelgelegenheden; • Het terugdringen van de rattenoverlast;
Gegenereerd: v1.11
13
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
• De maaiveldinrichting gebeurt volgens de Puccinimethode en is inclusief (aandacht voor mensen met een beperkte mobiliteit); • Het stimuleren van mede beheer door bewoners. • Klimaatadaptatie en watercompensatie Bij de uitwerking zal ook veel aandacht worden besteed aan de aansluiting van de buitenruimte op de bebouwing. Er wordt met de herstructurering fors ingezet op het creëren van meer contact tussen bebouwing en buitenruimte, ten behoeve van de leeaarheid en sociale veiligheid. Voorkomen moet worden dat er nieuwe “blinde gevels” ontstaan door permanent dichte ramen of het plaatsen van hoge schuttingen. De opgave voor het ontwerp is zowel nabijheid (gewenste ontmoetingen) als afstand (privacy) te faciliteren. De parkeerbalans in de investeringsnota wijst uit dat het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte teruggebracht kan worden van circa 1120 naar circa 820. Dit is gebaseerd op geldende parkeernormen, het vigerende parkeerregime (blauwe zone), huidig aantal ontheffingen, bezettingsgraad, aannames t.a.v. het aantal herhuisvesters en het vereiste en voorgenomen aantal parkeerplaatsen op eigen terrein voor nieuwbouw in respectievelijk de vrije sector en sociale- en middeldure huur. De verdichtingsopgave heeft gevolgen voor het huidige bomenbestand in de openbare ruimte.
Een kwantitatieve bomeninventarisatie wijst uit dat er ongeveer 480 bomen gehandhaafd kunnen worden, ongeveer 100 bomen gekapt of verplant moeten worden en er ongeveer 120 nieuwe bomen geplant kunnen worden. Kanttekeningen bij parkeeropgave In het plangebied geldt een parkeerregime voor auto’s in de vorm van een blauwe zone. Bij de invoering van een betaald parkeerregime in de omliggende buurten (raadsbesluit juli 2021) blijft voor de Lodewijk van Deysselbuurt de blauwe zone gelden. Op grond van het gemeentelijk parkeernormen beleid worden t.b.v. nieuwbouw woningen geen parkeerplaatsen op straat gemaakt, behalve 0,1 bezoekersparkeerplaats per woning. Conform de Nota Parkeernomen Auto – inmiddels verwerkt in de Parkeerverordening 2013 – komen bewoners van nieuwbouw niet in aanmerking voor een parkeervergunning voor de openbare ruimte. Een uitzondering hierop wordt gemaakt voor herhuisvesters binnen de eigen buurt, mits zij niet kunnen beschikken over een parkeerplaats op eigen terrein. Voor huidige en toekomstige bewoners van wooncomplexen die gerenoveerd worden verandert er niets. Zij kunnen zoals nu een ontheffing aanvragen.
Voor het bepalen van de haalbaarheid van het stedenbouwkundig plan in de investeringsnota is er voor het bepalen van het aantal benodigde parkeerplaatsen in de openbare ruimte, naar analogie van de uitsluiting van nieuwbouw voor parkeervergunningen, ook gerekend met uitsluiting van nieuwbouw voor ontheffingen voor de blauwe zone. Dit is in lijn met de Nota Parkeernormen Auto. Echter, waar de uitsluiting van nieuwbouw voor parkeervergunning wel is geregeld, geldt dit niet voor de uitsluiting van nieuwbouw voor ontheffingen van de blauwe zone. Een aandachtspunt waar ook het dagelijks bestuur van het stadsdeel in haar advies op de investeringsnota op wijst is de daadwerkelijke beschikbaarheid van parkeerplaatsen voor de bewoners. Ondanks het blauwe zone regime is er in de buurt sprake van een groot aantal geparkeerde auto’s dat niet op naam van buurtbewoners staat (“vreemdparkeerders”). Zonder handhaving op langer parkeren dan toegestaan in een blauwe zone zal de parkeerdruk tot onaanvaardbare hoogte oplopen (door de gemeente bepaald op > 90%). Er moeten dan bij de herinrichting alsnog meer parkeerplaatsen worden aangelegd (minder parkeerplaatsen opheffen). Dit gaat ten koste van groen en andere gemeentelijke ambities op het gebied van gezondheid en milieu.
Gegenereerd: v1.11
14
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
Samengevat is een goede uitvoering van de blauwe zone regels inclusief uitsluiten van ontheffingen randvoorwaardelijk voor een beheersbare parkeersituatie. Van beide is nu nog geen sprake. 6. Aan het college van B&W op te dragen om met woningcorporatie Rochdale afspraken te maken over terugkeermogelijkheden voor bewoners van de Van Deysselbuurt – binnen de grenzen van het passend toewijzen en vrije toewijzingsruimte conform de Huisvestingsverordening: 1. In de eerste plaats binnen de mogelijkheden die de corporatie daartoe heeft binnen bestaande regelingen voor woonruimteverdeling; 2. Wanneer tijdens de looptijd van de uitvoering van het project de bestaande regelingen niet toereikend blijken te zijn, een gezamenlijke inspanning te plegen om de terugkeer- zo veel als mogelijk- mogelijk te maken. Toelichting 1. Toepassing bestaand instrumentarium. Het is wenselijk dat de vernieuwing van de buurt ten goede komt aan de huidige bewoners en bewoners die dat willen, terug kunnen keren naar een passende woning in de eigen buurt. Er worden 512 sociale huurwoningen gesloopt en ca. 700 teruggebouwd. Het nieuwbouw aanbod aan sociale huurwoningen is afgestemd op de woningbehoefte van de huidige bewoners, passend binnen de huisvestingsverordening.
De fasering van de uitvoering is zo ingestoken dat er daar begonnen wordt waar relatief weinig woningen hoeven te worden gesloopt om er relatief veel terug te kunnen bouwen. Het aanbod dat beschikbaar komt in de buurt, wordt zoveel als mogelijk met voorrang aangeboden aan de huidige bewoners. Passend aanbod (bij gezinssamenstelling en –inkomen) Bewoners van wie het huurcontract niet wordt ontbonden behouden te allen tijde terugkeerrecht naar hun eigen – gerenoveerde – woning. Bewoners van te slopen woningen worden begeleid bij het zoeken naar een passende woning, als zij dat wensen in de buurt, indien op dat moment beschikbaar. Dit kan ook een passende vrijgekomen gerenoveerde woning zijn (niet iedereen wil terugkeren naar de eigen woning). Om het passend aanbod voor bewoners in de buurt zo groot mogelijk te maken wordt het grootste deel van de 700 nieuwbouw sociale huurwoningen in de eerste fasen gebouwd. Aan bewoners die in eerste instantie de buurt uit moeten verhuizen omdat er voor hen op het moment van herhuisvesting geen passend aanbod beschikbaar is, wordt terugkeermogelijkheid op een later moment aangeboden, namelijk bij oplevering van de nieuwbouw in de buurt. Dit speelt met name in de eerste fase van de vernieuwing omdat er eerst moet worden gesloopt voordat er kan worden gebouwd.
Bewoners kunnen dat bij de opstelling van de sociaal plannen aangeven als zij hier interesse in hebben. De corporatie zal daarvoor haar zogenoemde vrije ruimte (‘5% regeling’) benutten. De 5% eigen ruimte is een gezamenlijke afspraak voor de corporaties: dus als een corporatie minder gebruikt, heeft een andere corporatie meer ruimte. Afgezien van deze projectspecifieke inzet op terugkeermogelijkheid naar de eigen buurt voorzien de Amsterdamse Kaderafspraken in de inspanningsverplichting om te helpen bij het vinden van een woning zo dicht mogelijk bij de oude woning. Uitgangspunt is een passend aanbod voor elk huishouden. 2. Gezamenlijke inspanning van gemeente en Rochdale om de terugkeermogelijkheid gedurende de gehele looptijd van het project te kunnen bieden. De vrije ruimte van 5% waarover corporaties beschikken om woningen rechtstreeks toe te kunnen wijzen aan huishoudens, berust op een afspraak tussen de gemeente en de Amsterdamse Federatie voor Woningcorporaties en is opgenomen in de Huisvestingsverordening. Wanneer blijkt dat Rochdale niet over voldoende instrumentarium beschikt om de huurders te laten terugkeren naar de buurt, is de eerste stap om dit in gezamenlijkheid met de andere corporaties op te lossen. Als dit
Gegenereerd: v1.11
15
Gemeenteraad
VN2021-029400 Stadsdeel NieuwWest
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 22 december 2021
geen soelaas biedt, wordt een gezamenlijke inspanning gepleegd door de gemeente en Rochdale om binnen de juridische kaders terugkeer - zo veel als mogelijk- mogelijk te maken. 7. Kennis te nemen van de volgende aandachtspunten: 1. De classificering van de panden en sloop; 2. De Verbeteraanpak Röellbuurten en Uitvoeringsagenda Sociaal 3. Parkeeropgave en alternatieve mobiliteit; 4. Groen- en sportnormen 5. Warmtelevering voor nieuwbouw; comply or explain Toelichting 1. De classificering van de panden en sloop De wooncomplexen tussen de Van Moerkerkenstraat en de Van Deysselstraat zijn om en om laag, respectievelijk hoog gewaardeerd in de ‘waarderingskaart architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit AUP’. De “Protestantse” blokken zijn door directie Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam laag gewaardeerd (orde 4). De “Katholieke” blokken zijn gewaardeerd als orde 2. Orde 2 houdt in “Een architectuureenheid met een voor de periode karakteristieke architectonische vormgeving en/of typologie, die bovendien een belangrijke bijdrage levert aan de compositie van de verkavelingeenheid en het veld. Deze zelfde waardering geldt voor de laagbouwblokken aan de Lodewijk van Deysselstraat.
Tussen de Lodewijk van Deysselstraat en de Burgemeester Röellstraat worden de wooncomplexen gewaardeerd als orde 3 “Een architectuureenheid met een voor de periode kenmerkende vormgeving en/of kenmerkende typologie en/of belangrijke bijdrage aan de compositie van de verkaveling en het veld.” Voor de laagbouwwoningen aan de Burgemeester Röellstraat is in het verleden een sloopbesluit genomen; deze zijn niet gewaardeerd in de waarderingskaarten. Hetzelfde geldt voor de wooncomplexen aan de Burgemeester van Leeuwenlaan. Voor alle orde 2 panden is afgesproken deze te behouden. Voor het merendeel van de lager gewaardeerde panden is gekozen voor sloop/nieuwbouw. De redenen hiervoor zijn: een groot deel van de huidige bewoners wenst nieuwbouw, het kunnen realiseren van ander woningentypen voor verschillende doelgroepen, de mogelijkheid om meer woningen te maken (verdichten), een hogere bouwkundige en woontechnische kwaliteit en het beter kunnen oplossen van parkeren op eigen terrein. Vanwege deze argumenten, in combinatie met de beperkte cultuurhistorische waardering van gebouwen en verkaveling aan de zuidzijde, onderschrijft de gemeente deze aanpak. Nieuwbouw en aanpassing van de verkaveling biedt hier de beste kansen voor verbetering van woningen en buurt en voor het bijbouwen van meer, betere en meer verschillende woningen. 2.
Verbeteraanpak Röellbuurten en Uitvoeringsagenda Sociaal December 2020 hebben gemeente en drie corporaties (w.o. Rochdale) afgesproken om intensief en meerjarig te gaan samenwerken om de sociale en fysieke omstandigheden in de Röellbuurten te verbeteren. De Lodewijk van Deysselbuurt is de eerste van de vier buurten waarvoor met onderhavig investeringsbesluit concreet begonnen kan worden aan de fysieke, en fysiek sociale aanpak van de buurt. Alleen fysieke investeringen zijn niet voldoende om de woon- en leefsituatie van de bewoners te verbeteren. Daarom heeft de gemeente in 2020 intern ook de Uitvoeringsagenda Sociaal Röellbuurten afgesproken waarin de prioriteiten voor de sociale programmering worden gelegd om de sociaal economische positie van de bewoners te verbeteren. 3. Parkeeropgave en alternatieve mobiliteit