250324 RIB actualisatie ruimtelijk kader Singelgrachtzone.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 maart 2025 Openbare ruimte en groen Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Ruimtelijk Kader Singelgrachtzone

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 1 juli 2022 nam uw raad motie 252 aan van de raadsleden Bakker (PvdD), Van Pijpen (GroenLinks) en Rooderkerk (D66). Deze motie vroeg het college om te onderzoeken hoe de Stadhouderskade groen en autoluw gemaakt kan worden, en om inzicht te geven in hoe dit samen kan gaan met bestaande projecten in de omgeving en met initiatieven zoals The Green Mile. Op 30 februari 2023 bent u geïnformeerd over het voornemen van het college om als antwoord op de motie de Nota Ruimtelijke Randvoorwaarden Singelgrachtzone uit 2003 te actualiseren. De Stadhouderskade is onderdeel van de Singelgrachtzone. Deze actualisatie is inmiddels afgerond en wordt bij deze aan u aangeboden. Aanleiding De Singelgracht heeft een belangrijke functie voor Amsterdam; de acht kilometer lange ‘Singelgrachtzone’ vormt het overgangsgebied tussen de oude binnenstad en de 19e eeuwse gordel, beide dichtbebouwd, met relatief weinig openbaar groen, mogelijkheden voor flaneren, joggen of het uitlaten van de hond. De Singelgrachtzone biedt een fantastische mogelijkheid om een doorlopende wandelboulevard te creëren en substantieel openbaar groen toe te voegen, met inachtneming van de historische betekenis en de specifieke verkeersfunctie van de zone. Met die betekenis in gedachte is in 2003 de Nota Ruimtelijke Randvoorwaarden Singelgrachtzone opgesteld.

Deze nota legde de principes vast voor de inrichting van de Singelgrachtzone, zoals de kwaliteit en het profiel van de ruimte langs de gracht. Sindsdien is er veel veranderd. Thema's zoals klimaatadaptatie, biodiversiteit en verkeersveiligheid zijn belangrijker geworden, en het verkeersbeleid in Amsterdam heeft zich verder ontwikkeld. Belangrijke ontwikkelingen sinds 2003 zijn onder andere:  De invoering van 30 km/u op grote delen van de Amsterdamse wegen in 2023, inclusief de S100, die als gebiedsontsluitingsweg-30 (GOW-30) is aangewezen;  Meer aandacht voor ruimte voor alternatieven voor de auto, met o.a. de Agenda Amsterdam Autoluw en Amsterdam Maakt Ruimte;  Het bevorderen van verbindingen tussen groene gebieden door het vergroenen van kades, straten en oevers (Groenvisie Amsterdam). Deze ontwikkelingen hebben grote invloed op het functioneren van de Singelgrachtzone. Op 30 januari 2023 is aan uw raad toegezegd dat het ruimtelijk kader voor de Singelgrachtzone zal worden geactualiseerd. Dit nieuwe kader ondersteunt de in de motie gevraagde vergroening en autoluwe inrichting van de Stadhouderskade.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 maart 2025 Pagina 2 van 3

Ruimtelijk Kader Singelgrachtzone: meer ruimte voor voetgangers, groen, flora en fauna Met dit nieuwe ruimtelijk kader zetten we in op een groene en autoluwe Singelgrachtzone. Het gebied wordt op termijn omgevormd van een drukke en vol geparkeerde verkeersader, tot een groene gordel, met op de ‘binnenring’ (de centrumzijde van de Singelgracht) ruim baan voor openbaar vervoer en fietsers, met langs en in de Singelgracht veel groen voor voetgangers, flora & fauna, en op de ‘buitenring’ (de S100) gepaste ruimte voor het noodzakelijke gemotoriseerd verkeer. In het oog springend element vormt een doorlopende wandelboulevard langs de buitenoever van de Singelgracht. Hiervoor worden de parkeerplekken langs het water opgeheven. Met deze wandelboulevard wordt mede teruggegrepen op de historische, groen-recreatieve functie en betekenis van de zone. In het nieuwe kader is specifieke aandacht voor de aansluiting tussen de Singelgrachtzone en de bijzondere gebieden en functies die eraan liggen, zoals het Eerste Marnixplantsoen, het Frederiksplein en Artis. Tenslotte wordt ingegaan op de complexe plekken waar stadsradialen de Singelgrachtzone doorkruisen zoals het Leidsebosje en het Frederiksplein. Aansluiting bij Amsterdam maakt Ruimte Het ruimtelijk kader sluit aan bij de doelstellingen van Amsterdam maakt Ruimte.

Door de dominantie van de auto zijn langs de hele Singelgrachtzone enkele gebruiksgroepen flink in de verdrukking geraakt. Het slim herschikken van die ruimte komt de wandelaar en de fietser ten goede. De ruime wandelboulevard die gescheiden is van het verkeer geeft daarnaast meer ruimte voor sporten en spelen. In de brede delen van de Singelgrachtzone ontstaat ook ruimte voor sporten speeltoestellen in de openbare ruimte. Ook dieren krijgen met groen in de oevers meer ruimte om zich te verplaatsen, schuilen en voedsel te zoeken. Hierdoor kan de oorspronkelijke kwaliteit van deze historische stadsrand weer veel nadrukkelijker beleefd worden. Tegelijkertijd zit er ook spanning op het plan vanwege de verminderde mogelijkheden voor autoparkeren. We kijken of het verlagen van het vergunningenplafond in de toekomst nodig is en daarbij hebben we oog voor kwetsbare groepen en groepen met een vitale functie, die de auto nodig hebben voor hun werk. Perspectief voor uitvoering: slim combineren met gepland werk De uitvoering van het ruimtelijk kader vindt stap voor stap plaats, afhankelijk van geplande onderhoudsprojecten, budgetten en planning. De herinrichting van de Singelgrachtzone wordt gecombineerd met geplande onderhouds- of vervangingswerkzaamheden.

Aansluitend bij de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte (USTOR) wordt op die manier duurzaam en kostenefficiënt gewerkt. Voor het toepassen van de uitgangspunten uit dit ruimtelijk, zijn wel aanvullende middelen nodig naast het onderhouds- en vervangingsbudget. Wanneer het asfalt van de Singelgracht of de S100 aan vervanging toe is, zal ook de rijbaan worden aangepast aan de eisen van het GOW-30 model, wat bijdraagt aan verkeersveiligheid en leefbaarheid. Op dit moment wordt de Stadhouderskade (tussen de Ferdinand Bolstraat en de Hobbemakade) al ingericht volgens deze uitgangspunten. Ook een gedeelte van de Nassaukade, ter hoogte van de nieuwe Singelgrachtgarage, is als zodanig ingericht. In 2029 staat de aanpak van de ventweg langs de S100 tussen de Ferdinand Bolstraat en de Van Woustraat gepland. Op deze manier wordt stap voor stap toegewerkt naar de vernieuwde Singelgrachtzone.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 maart 2025 Pagina 3 van 3

Reactie betrokken stadsdelen en stakeholders: positief met enkele aandachtspunten Stadsdeel Zuid ondersteunt de vergroening van de Stadhouderskade, maar vraagt om aandacht voor de parkeerdruk in de Oude Pijp. Bij het benodigde groot onderhoud in 2029 zal een nieuwe integrale afweging worden gemaakt, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van bewoners, toegankelijkheid en vergroening. Ook Stadsdeel West is positief en merkt op dat het ruimtelijk kader goed aansluit bij de beoogde herinrichting van de Nassaukade. Het gedeelte ter hoogte van de Singelgrachtgarage is reeds uitgevoerd in lijn met het kader. Stadsdeel Oost ziet kansen om delen van de Mauritskade binnen de bestaande ruimte te vergroenen, in lijn met het oude ruimtelijke kader van 2003. Bij toekomstige herinrichtingen zal worden bekeken welke aanvullende maatregelen nodig zijn. Stadsdeel Centrum sluit zich aan bij de positieve reacties van de andere stadsdelen en benadrukt het belang van de hiervoor beschreven optimale aansluiting tussen de Singelgrachtzone en de aanliggende bijzondere plekken en functies. Het Dagelijks Bestuur van Centrum zal zich dan ook, waar nodig en mogelijk, inzetten voor de verdere uitvoering van dit ruimtelijk kader.

De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) vindt het opgeroepen beeld dermate wervend dat het in de ogen van de commissie een gemiste kans zou zijn het te laten bij een kader waaraan deelprojecten getoetst kunnen worden. De commissie adviseert een uitvoeringsagenda op te stellen en de Singelgrachtzone daarbij te behandelen als ‘stadspark’. De aanpak van de Stadhouderskade wordt mede gesteund door stichting The Green Mile, een samenwerkingsverband van ondernemers en instellingen langs de S100, waaronder Heineken, UN-Studio, het Rijksmuseum, De Nederlandse Bank en de Hogeschool van Amsterdam. De ambitie van deze stichting is om een aantrekkelijke groene voetgangers- en verblijfsruimte te creëren die bijdraagt aan een schonere en veiligere straat met minder doorgaand autoverkeer. Tenslotte is door het project- en ontwerpteam uitgebreid gesproken met architect Rudy Uytenhaak (mede initiator van de aangenomen raadsmotie), de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VvAB), de Vrienden van de Singelgracht (VvS) en de reeds genoemde stichting The Green Mile. Al deze partijen zijn in beginsel positief over het geactualiseerde kader. Daarbij hebben zij ook inhoudelijke aanbevelingen meegegeven, die deels overgenomen zijn. Met dit ruimtelijk kader wordt een mooie basis gelegd voor een groenere en een leefbaardere Singelgrachtzone.

De komende jaren zal er stap voor stap uitvoering aan worden gegeven. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen Bijlagen 1. Ruimtelijk kader Singelgrachtzone

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl