250211 Raadsinformatiebrief beantwoording Motie 303.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 februari 2025 ICT & Digitale Stad Alexander Scholtes Digitalisering, Innovatie & Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Afdoening motie 303.24 van leden IJmker (GroenLinks), Krom (PvdD) en Aslami (D66)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 17 juli 2024 heeft uw raad bij de behandeling van de discussienota ‘Slimme deurbellen: regels en risico’s van raadslid IJmker, motie 303 van raadsleden IJmker (GroenLinks), Krom (Partij voor de Dieren) en Aslami (D66) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om een informatiecampagne te starten over de risico’s van slimme deurbellen waarbij bewoners worden geïnformeerd over: a) Wettelijke regels rondom slimme deurbellen (bewaartermijn van beelden, enkel privéterrein filmen); b) Mogelijkheden om te kiezen voor privacy-vriendelijkere instellingen zoals geen beelden opnemen (alleen live meekijken als dat nodig is) of alleen een filmopname maken onder bepaalde omstandigheden (wanneer er wordt aangebeld); c) Welke stappen je kan ondernemen bij vragen over mogelijk onrechtmatig gefilmd worden. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie. Steeds meer Amsterdammers hebben of willen een slimme deurbel. In Nederland zijn er inmiddels ruim 1,2 miljoen1. De bel heeft meestal verbinding met internet, een ingebouwde bewegingsdetector, een ingebouwde camera en een microfoon. Als iemand aanbelt of langsloopt gaat de camera vaak automatisch aan en volgt een seintje via de app of je telefoon. Je kunt zien wie er voor de deur staat en communiceren met dit bezoek, ook als je zelf niet thuis bent.

Veel slimme deurbellen nemen de beelden automatisch op en bewaren deze in de cloud. Tegelijkertijd zijn er steeds meer zorgen over de impact van slimme deurbellen op de privacy van bewoners en hun buren. Een groeiende groep Amsterdammers vindt ze ongemakkelijk2. Daarnaast zijn er zorgen over wat er met de beelden gebeurt. Veel Amsterdammers zijn niet op de hoogte van de regels en richtlijnen rondom slimme deurbellen en de impact die de slimme deurbel kan hebben op de sociale cohesie.

1 2

http://www.multiscope.nl/persberichten/1-2-miljoen-slimme-deurbellen-in-nederland/ Enquête camera's openbare ruimte | Website Onderzoek en Statistiek

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 februari 2025 Pagina 2 van 4

Informatiecampagne slimme deurbellen Het college verwacht dat een informatiecampagne kan bijdragen aan kennis en duidelijkheid over (de regels rondom) slimme deurbellen en initieert daarom een informatiecampagne die plaatsvindt in het voorjaar 2025. Het doel van de campagne is om te zorgen dat Amsterdamse (potentiële) slimme deurbelhouders op een veilige manier met hun bel omgaan waarbij ze rekening houden met omwonenden; zodat hun eigen privacy en die van omwonenden wordt beschermd en geborgd. Het belangrijkste communicatiedoel is daarmee het creëren van bewustwording onder de Amsterdammers. Slimme deurbelbezitters zijn beter geïnformeerd over de impact van een slimme deurbel op de sociale cohesie, de geldende regels, de privacy- en veiligheidsrisico's die slimme bellen met zich mee kunnen brengen en hoe je deze risico's kan voorkomen. Consortium Slimme Deurbellen Afgelopen zomer is het consortium Slimme Deurbellen opgericht om de zorgen rondom slimme deurbellen te adresseren. Dit consortium bestaat naast de gemeente Amsterdam onder meer uit andere gemeenten (Breda, Den Haag, Groningen), AMS Institute, VNG, TU Delft en Privacy First. Dit consortium richt zich op het uitzetten van een nationaal onderzoek om de ervaringen van burgers met slimme deurbellen te begrijpen en het verkennen van regulerende en praktische ontwerp-oplossingen om zorgen aan te pakken.

De informatiecampagne is op initiatief van en wordt uitgevoerd door gemeente Amsterdam. Om de kennis en expertise van de deelnemende partijen in het consortium te borgen, wordt de campagne afgestemd met het consortium. Daarbij wordt ook gekeken of de campagne kan worden ingezet in andere steden uit het consortium. Grijs gebied in wet- en regelgeving slimme deurbellen Er zijn een aantal regels en richtlijnen over hoe de slimme deurbel veilig gebruikt kan worden. In principe mag de openbare weg gefilmd worden, mits kenbaar wordt gemaakt met een sticker of bordje dat beeld en geluid wordt opgenomen én de AVG wetgeving niet wordt geschonden. De bestaande wetten zijn echter niet specifiek ontworpen om de uitdagingen aan te gaan die slimme deurbellen met zich meebrengen. Dit betekent dat er soms een grijs gebied ontstaat in wat wel en niet mag ten aanzien van slimme deurbellen. Zo staan slimme deurbellen in Amsterdam vrijwel altijd direct aan de straat gericht omdat dat niet anders kan, waardoor de privacy van voorbijgangers in het geding komt. De Autoriteit Persoonsgegevens vermeldt op hun website dat ‘in het geval van een voordeur die direct grenst aan de openbare weg, bewoners ervoor moeten zorgen dat ze de privacy van voorbijgangers zo min mogelijk schenden’3.

De campagne wijst waar mogelijk bewoners op wet- en regelgeving, maar biedt ook richtlijnen om bewoners te attenderen op het feit dat ze moeten opletten wat ze filmen en zich bewust moeten zijn van de privacy van voorbijgangers.

3

https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/themas/cameratoezicht/cameragebruik-in-en-om-hethuis/cameras-bij-het-eigen-huis#regels-camera-bij-huis

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 februari 2025 Pagina 3 van 4

Invulling en kanalen campagne slimme deurbel De campagne slimme deurbel richt zich op (potentiële) eigenaren van slimme deurbellen en op buren en voorbijgangers die er hinder van ondervinden. De campagne bestaat uit twee onderdelen: a) Een Amsterdam brede campagne, gericht op alle inwoners van de gemeente. Er is een tijdelijke landingspagina (amsterdam.nl/slimmedeurbel/), nieuwsberichten via de gemeentekanalen, een item in het programma Amsterdam Informeert van AT5 en advertenties op social media. b) Een campagne voor bewoners van Gaasperdam in Zuidoost. Er is bij alle stadsdelen uitvraag gedaan in hoeverre slimme deurbellen een thema is in het betreffende stadsdeel. In stadsdeel Zuidoost was behoefte aan extra 0ffline voorlichting zoals huis-aan-huis flyers voor de bewoners van Gaasperdam die aansluit bij hun behoeftes. Voor veel bewoners is veiligheid een belangrijke reden om een deurbel met camera te nemen. Het thema is al eerder aan bod gekomen tijdens bewonersavonden in Gaasperdam. In overleg met het stadsdeel wordt ook gekeken naar mogelijke (bewoners)bijeenkomsten om dit thema te adresseren. Andere buurten en stadsdelen kunnen eventueel later dit jaar ook gebruikmaken van het voorlichtingsmateriaal.

Conform het gevraagde uit de motie gaan we in de campagne in op: a) Wettelijke regels rondom slimme deurbellen door te informeren over: • De belangrijkste regels en aandachtspunten rondom slimme deurbellen, waaronder het delen van beelden en de grenzen van filmen op privéterrein. b) Mogelijkheden om te kiezen voor privacy-vriendelijkere instellingen zoals geen beelden opnemen (alleen live meekijken als dat nodig is) of alleen een filmopname maken onder bepaalde omstandigheden (wanneer er wordt aangebeld), door het informeren over: a. De impact van slimme deurbellen op de perceptie van privacy/veiligheid en de rechten van buren en andere personen die mogelijk onterecht gefilmd worden; b. De privacy van de deurbelbezitter; zoals de onduidelijkheid wat er met de beelden en data gebeurt die in de cloud, buiten de EU, worden bewaard door aanbieders zoals Amazon en Google; c. De privacy-instellingen die beschikbaar zijn, zoals het markeren van delen van de camera waarin de camera geen beweging detecteert. c) Welke stappen je kan ondernemen bij vragen over mogelijk onrechtmatig gefilmd worden, door te informeren over: • Handvatten om in een constructief gesprek te gaan met buren over de wens tot installeren van een slimme deurbel en als deurbel is geïnstalleerd bij buren; • De stappen die genomen kunnen worden wanneer er vermoedens zijn van onrechtmatige beeldopname.

BeterBuren BeterBuren (https://beterburen.nl/), een bemiddelingspartij bij burenoverlast, krijgt soms verzoeken voor bemiddeling waarbij slimme deurbellen onderdeel van het gesprek zijn. Hun aanpak richt zich op het gesprek faciliteren tussen buren en begrip te creëren over

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 februari 2025 Pagina 4 van 4

beweegredenen van bewoners. Aangezien dit aansluit bij onze aanpak van de campagne, nemen we in onze communicatie de gesprekshandleidingen van BeterBuren op en verwijzen we door naar hen als bewoners er samen niet uitkomen. Daarnaast delen zij onze aandachtspunten op hun website. Looptijd De campagne vindt plaats in het eerste kwartaal van 2025. Als er interesse is voor een soortgelijke campagne in andere buurten n.a.v. de campagne in Gaasperdam kijken we of dat kunnen opzetten. Een besluit hierover nemen we aan de hand van een globale evaluatie van de campagne (aantal kliks op de landingspagina, views op social media, feedback vanuit de gebiedsmakelaren en veiligheidscoördinatoren) en inzicht in kosten en dekking. Zodra hier meer informatie beschikbaar over is, deel ik dit met u. Onderzoek naar aanvullende regelgeving Het consortium heeft samen met de VNG twee onderzoeksvragen uitgezet bij Pels Rijcken over de wenselijkheid en mogelijkheid van additionele lokale regelgeving: 1. Is het op basis van de huidige wetgeving mogelijk voor een gemeente om regulerend op te treden tegen camera’s die gericht zijn op de openbare weg? 2. Kan via een gemeentelijke verordening bepaald worden dat wanneer niet aan bepaalde voorwaarden voldaan is, er geen camera / slimme deurbel aangebracht mag worden? Het traject bestaat uit twee sporen: 1) een juridisch spoor en 2) een ethisch spoor.

De planning is dat voor de zomer 2025 de eerste bevindingen gereed zijn. Ik deel de bevindingen met u zodra deze beschikbaar zijn. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder ICT & Digitale Stad