24322_Jaarrapportage instroom 2021-2022 7e jaar Stedelijk Toelatingsbeleid - vastgesteld in BBO.pdf

BBO 16 maart 2022

Jaarrapportage 7de jaar toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam Instroom voor schooljaar 2021-2022 (Scholenring peildatum 18 januari 2022)

1.

Inleiding

1.1. Ambities en pijlers van het toelatingsbeleid 1.2. Bijzonderheden schooljaar 2021-2022 1.3. Leeswijzer

1 2 2

2.

Samenvatting plaatsingsresultaten Stedelijk Toelatingsbeleid voor schooljaar 2021-2022

3

3.

Uitvoering Toelatingsbeleid plaatsingen schooljaar 2021-2022

6

4.

Plaatsingsresultaat schooljaar 2020-2021 (peildatum Scholenring: 18.1.2022)

4.1. Plaatsingsresultaten per periode: kinderen geboren 1 september 2017 t/m 31 augustus 2018 - Bijzondere plaatsingen 2021-2022 - Verschuivingen na de plaatsingen tot de peildatum 4.2. Scholen met overaanmelding per jaar en per stadsdeel 4.3. Totalen per stadsdeel 4.4. Plaatsingsresultaten per stadsdeel 4.5. Samenhang ongeplaatsheid en opgeven weinig voorkeursscholen

12 12 14 14 14 16 17 17

5.

Plaatsingsresultaten laatste 5 jaar Stedelijk Toelatingsbeleid

19

3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9.

Doelgroep en plaatsingen schooljaar 2021-2022 Uitvoering aanmeldingen en plaatsingen Bezwaarschriften en/of beroep op hardheidsclausule Uitvoering en verantwoordelijkheid BBO en gemeente Informatie en communicatie toelatingsbeleid Acties verhoging aanmeldingsgraad Aanmeldingsgraad: onderzoek en ontwikkelingen in afgelopen jaren Conclusies over uitvoering Ontwikkelingen niet-deelnemende scholen

Bijlagen: 1. Toelatingsbeleid basisonderwijs Amsterdam samengevat 2. Deelnemende conceptscholen per stadsdeel voor aanmeldingen 2021-2022 3. Plaatsingsresultaten van 12 van de 15 niet-deelnemende scholen schooljaar 2021-2022 (BOVO-federatie) 4. Plaatsingsresultaten stedelijk deelnemende scholen uitgesplitst in 22 gebieden voor 2021-2022

6 6 7 7 8 9 9 11 11

22 24 25 28

1. Inleiding Het stedelijk toelatingsbeleid in het basisonderwijs in Amsterdam wordt inmiddels voor het 7de jaar toegepast. Op 3 september 2014 besloten de schoolbesturen, verenigd in het BBO (Breed Bestuurlijk Overleg) stadsbreed een gelijk toelatingsbeleid in te voeren. De kinderen die in het schooljaar 2015-2016 voor het eerst naar de basisschool gingen, waren de eerste groep waarvoor dit beleid gold. Sindsdien verloopt op ruim 200 Amsterdamse (reguliere) basisscholen het aanmelden en plaatsen van toekomstige 4-jarigen op dezelfde wijze. Vijftien basisscholen - 11 scholen in stadsdeel Zuid, 1 in Centrum, 2 in Noord en 1 in West - nemen hieraan niet deel, zij hanteren hun eigen beleid. In deze jaarrapportage wordt verslag gedaan van de uitvoering van het toelatingsbeleid en plaatsingsresultaten in het 7de schooljaar van dit beleid. Het gaat hierbij om kinderen die in schooljaar 2021-2022 voor het eerst naar de basisschool gaan; zij zijn geboren tussen 1 september 2017 en 31 augustus 2018. Deze jaarrapportage is m.n. gebaseerd op de gegevens uit Scholenring (d.i. het webbased registratiesysteem van de deelnemende scholen) op de peildatum 18 januari 2022 (tenzij anders vermeld). Totdat deze hele doelgroep 4 jaar is (31 augustus 2022) zullen de plaatsingsresultaten van dit schooljaar nog verbeteren door o.a.

nieuwe aanmeldingen en verschuivingen naar een hogere voorkeurschool doordat op deze school een lege plaats ontstaat. In deze jaarrapportage zijn de verschuivingen na de plaatsingen tot de peildatum verwerkt, waardoor de jaarresultaten (ten gunste) afwijken van de eerdere cijfers in de rapportages per periode.1 De jaarrapportages (en rapportages per periode) hebben als doel: - zicht houden op het verloop van het toelatingsbeleid, stadsbreed en per stadsdeel; - zicht houden op de beschikbare en noodzakelijke capaciteit en belangstelling (stadsbreed en per stadsdeel); - evalueren van het toelatingsbeleid o.b.v. de resultaten en de uitvoering en waar nodig bijstellen; - verantwoording afleggen over de ontwikkelingen in en resultaten van het toelatingsbeleid. Op 16 maart a.s. zal het BBO aan de hand van deze jaarrapportage het toelatingsbeleid evalueren. Dit is ook het moment waarop tot eventuele wijzigingen in het toelatingsbeleid wordt besloten. Indien dit het geval is, gaan deze gelden voor de aanmeldingen voor het schooljaar 2023-2024. Nieuw in deze rapportage is het onderzoek naar de aanmeldingsgraad, waarbij projectleiding en gemeente tezamen nader hebben onderzocht of en zo ja welke factoren van invloed zijn op de aanmeldingsgraad.

1.1. Ambities en pijlers van het toelatingsbeleid Richtinggevend voor de beoordeling van de plaatsingsresultaten zijn de ambities en pijlers van dit toelatingsbeleid, die het BBO bij aanvang van dit beleid in 2014 heeft vastgesteld.2 Ambities voor het toelatingsbeleid zijn: - Minimaal 75% van de aangemelde kinderen krijgt een plaats op de school van eerste voorkeur; - Minimaal 90% van de aangemelde kinderen kan in de buurt op één van de scholen waar zij voorrang hebben terecht; - De basisscholen in Amsterdam zijn in belangrijke mate een afspiegeling van de buurt; - Schoolbesturen en gemeente zorgen voor voldoende kindplaatsen in de woonomgeving van kinderen. Pijlers van het toelatingsbeleid basisonderwijs zijn: - Alle kinderen kunnen in hun buurt naar de basisschool; zij hebben voorrang op de acht dichtstbijzijnde scholen, bestaande uit minimaal twee openbare en twee (algemeen) bijzondere scholen; - Het toelatingsbeleid voor het basisonderwijs in Amsterdam is voor alle scholen hetzelfde; - De rechtsgelijkheid bij het krijgen van een plaats wordt gegarandeerd; - De keuzevrijheid van ouders is zoveel mogelijk gewaarborgd; - De plaatsingsmethodiek heeft ten doel een kind op de hoogst mogelijke voorkeurschool te plaatsen. Zie verder bijlage 1 waarin het Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam kort beschreven is.

1 Voor een gedetailleerde beschrijving van de plaatsingen per periode verwijzen we naar de perioderapportages die van

periode I en II 6 tot 8 weken na de plaatsing zijn opgesteld.

2 Startnotitie 29 januari 2014 ‘Stedelijk Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam’, pag. 7.

-1-

1.2. Bijzonderheden schooljaar 2021-2022 Wijziging per schooljaar 2021-2022 Het toelatingsbeleid is voor schooljaar 2021-2022 inhoudelijke ongewijzigd gebleven. Covid-19 Als gevolg van de coronapandemie zijn ouders vooral in periode I en II geconfronteerd met beperkingen om met scholen kennis te maken. Inmiddels bieden alle scholen voldoende alternatieven om ouders te laten kennismaken. Ondanks deze situatie hebben de scholen alle voorbereidingen voor de plaatsingen zonder problemen uitgevoerd. Acties ter verhoging van de aanmeldingsgraad Net als vorig jaar zijn diverse acties ondernomen met als doel de aanmeldingsgraad te verhogen. In alle perioden ontvingen de betreffende ouders één maand voor de uiterste inleverdatum van het voorkeursformulier een herinneringskaart. Daarnaast is dit jaar twee maal een Dag van de Basisschool georganiseerd voor ouders die hun kind moesten aanmelden. Hierbij wordt ouders de gelegenheid geboden om op één ochtend met meerdere scholen in een zoomsessie in gesprek te gaan en via de chat met medewerkers van het toelatingsbeleid en de gemeente te spreken (zie verder par. 3.6.). Om de aanmeldingsgraad beter te kunnen beoordelen heeft de werkgroep-Toelatingsbeleid de gemeente verzocht dit nader te onderzoeken (zie verder par. 3.7.).

1.3. Leeswijzer Deze rapportage start in hoofdstuk 2 met een samenvatting en de conclusies van de resultaten van de plaatsingen voor schooljaar 2021-2022 o.b.v. Scholenring op peildatum 18 januari 2022. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de uitvoering van het toelatingsbeleid; de rol van de gemeente en het BBO; de inzet van het projectteam, de communicatie en informatievoorziening. In hoofdstuk 4 staan de getotaliseerde resultaten van de plaatsingen van schooljaar 2020-2021. Daarnaast wordt o.a. ingegaan op de aanmeldingsgraad, de beschikbare capaciteit, de resultaten per stadsdeel, de samenhang van het aantal opgegeven voorkeurscholen op de plaatsingskans. In hoofdstuk 5 staan de hoofdlijnen van de plaatsingsresultaten in het 7-jarig bestaan van het stedelijk toelatingsbeleid. In bijlage 1 staat een korte beschrijving van het toelatingsbeleid. In bijlage 2 staat het aantal deelnemende conceptscholen per stadsdeel in 2021-2022. In bijlage staan de plaatsingsresultaten van 12 van de 15 niet-deelnemende scholen. In bijlage 4 staan uitgesplitst in 22 gebieden: de resultaten van de plaatsingen, de capaciteit en de ratio van de mate van overschot aan plaatsen.

-2-

2. Samenvatting plaatsingsresultaten Stedelijk Toelatingsbeleid voor schooljaar 2021-2022 Algemene conclusie In het 7de jaar van het toelatingsbeleid zijn kinderen geplaatst die in schooljaar 2021-2022 voor het eerst naar de basisschool gaan. Ook dit schooljaar (vooral in periode I en II) zijn scholen en ouders door de coronamaatregelen geconfronteerd met beperkingen om met elkaar kennis te maken. Scholen hebben hun werkwijze zodanig aangepast dat de uitvoering van het toelatingsbeleid en de plaatsingen zonder problemen en exact volgens de jaarplanning uitgevoerd kon worden. In dit 7de jaar zijn de doelstellingen van het toelatingsbeleid, zoals bij aanvang zijn vastgelegd, opnieuw ruimschoots gehaald. Zowel op jaarbasis als in elke periode afzonderlijk, komen de plaatsingsresultaten overeen met die van de voorgaande schooljaren.

Figuur 1 – Aantallen kinderen versus percentage geplaatsen per schooljaar •

Kengetallen schooljaar 2021-2022 - op 199 deelnemende scholen konden kinderen aangemeld worden; - 8.774 kinderen ontvingen in november 2020 de brochure en het gepersonaliseerde voorkeursformulier; - 6.023 kinderen (69% van de aangeschreven doelgroep) staan geregistreerd in Scholenring.

•

Doelstelling minimaal 75% van de kinderen krijgt een plaats op de school van 1ste voorkeur (tabel 2) De aangemelde kinderen zijn als volgt geplaatst: - 94% heeft de school van 1ste voorkeur; - 98% heeft een school in de top-3; - 1,5% heeft de 4de–6de voorkeurschool of een niet-voorkeursschool;3 - 9 kinderen zijn niet geplaatst binnen het stedelijk beleid; van hen hebben 5 een plek op een nietdeelnemende school of een school buiten Amsterdam. Conclusie: met 94% geplaatsten op de school van eerste voorkeur is deze doelstelling ruim gehaald.

•

Doelstelling 90% van de ouders kan op een voorrangsschool terecht Deze doelstelling laat zich niet exact beantwoorden; ouders zijn immers vrij om elke school te kiezen en hoeven dus geen voorrangsschool als 1ste keuze op te geven. Van de 3.321 aanmeldingen zonder plaatsgarantie (d.w.z. geen broertje/zusje of aanmelding op een

3 Er zijn geen kinderen geplaatst op de 7de t/m 10de voorkeurschool.

-3-

garantieschool) is 77% op een voorrangsschool geplaatst en 23% op een niet-voorrangsschool. Van alle aangemelde kinderen is 87% terechtgekomen op een voorrangsschool. In combinatie met de overcapaciteit van 4.069 plekken verspreid over de stad mag hieruit geconcludeerd worden dat meer dan 90% van de ouders terecht kan op een school in de buurt (dit hoeft uiteraard niet). •

Bijzondere voorrangsgroepen (tabel 1, figuur 3) Van alle aanmeldingen heeft 49% een plaatsgarantie of enige vorm van extra voorrang (d.w.z. meer dan alleen buurtvoorrang). Dit is als volgt verdeeld: - 41% een plaatsgarantie o.b.v. de broertje/zusje-regeling; - 4% voorrang o.b.v. voorschool met VVE-indicatie; 4 - 3% aangemeld op een school die elk kind een plaats garandeert;5 - 2% voorrang o.b.v. IKC; - 0,5% voorrang vanwege een ouder die op school werkt. - 0,2% aangemeld op een school die buurtkinderen een plek garandeert.6 Sommige kinderen hebben meerdere vormen van voorrang of garantie; daardoor komt de som van de uitgesplitste percentages hoger uit dan 49%.

•

Bijzondere plaatsingen 20 kinderen zijn geplaatst om bijzondere redenen: - 11 door onterechte toezegging gedaan door de school; - 6 i.v.m. onjuiste of te late registratie door de school; - 2 vanwege een bestaande toezegging uit het verleden; - 1 door toepassing van de hardheidsclausule.

•

Doorschuiven naar hogere voorkeur tot het 4de jaar (par. 4.1.) 58 kinderen zijn na de plaatsingen tot de peildatum van 18 januari 2021 doorgeschoven naar een leeggekomen plaats op een hogere voorkeurschool. Ter vergelijking: vanaf het eerste jaar tot vorig jaar waren dit per schooljaar: 135, 78, 49, 47, 43 en 69 kinderen. De meeste verschuivingen deden zich voor op scholen in Zuid (24%), West (21%) en Nieuw-West (19%).

•

Scholen met overaanmeldingen (par. 4.3. figuur 5) Per periode was op gemiddeld 18 van de 199 scholen sprake van overaanmelding. 31 scholen (16% van het totaal) hadden in minstens één periode meer aanmeldingen dan plaatsen (vorig jaar: 37 scholen, 18%). 28 scholen (14%) hebben op de peildatum niet alle 1ste-voorkeurskinderen kunnen plaatsen (voorgaande 2 jaren: 15% en daarvoor 16%).

•

Scholen met plek en overcapaciteit (bijlage 4) Op 173 scholen (87%) gespreid over de stad zijn nog plaatsen beschikbaar. De onbezette capaciteit is in Noord het hoogst (49%) en in Centrum het laagst (18%). Feitelijk is in Zuidoost met 17 garantiescholen de overcapaciteit het hoogst.

•

Belangstelling 199 scholen De gemiddelde voorkeurslijst van alle aanmeldingen zonder garantie of bijna-garantie bevat 4,5 scholen, waarvan 2/3 voorrangsscholen en 1/3 niet-voorrangsscholen zijn. De belangstelling voor de scholen is redelijk gespreid; dit is mede een verklaring voor de mooie plaatsingsresultaten. Zonder de garantiescholen in Zuidoost gerekend kregen 4 scholen in het gehele schooljaar geen enkele aanmelding. Vorig schooljaar waren dat er 2. Het jaar daarvoor 10, maar dat was een eenmalige uitschieter; in de eerdere jaren, terugwerkend

4 Het betreft alleen de VVE-voorscholers die in het voorrangsgebied van de school wonen. In de tabellen 1 en 4b staat 5%

voorscholers met VVE, maar hierin zijn ook kinderen die niet in het voorrangsgebied wonen meegenomen. Het werkelijke percentage met een VVE-indicatie ligt hoger, want bij broertjes/zusjes, IKC-voorrang en bij de 17 scholen in Zuidoost met een plaatsgarantie, is registratie van een VVE-indicatie niet nodig.

5

Op 17 scholen in Zuidoost geldt een plaatsgarantie voor elke aanmelding ongeacht of het een aanmelding is op de 1ste of 10de voorkeurschool en ongeacht of een kind vóór of na de plaatsing wordt aangemeld. In werkelijkheid is de capaciteit stadsbreed dus hoger.

6

Dit betreft de scholen in Driemond (Cornelis Jetses en Woudsma).

-4-

naar het begin, was het 4, 4, 2 en 1. •

Vergelijking geplaatsten en ongeplaatsten (tabel 5) Kinderen die ongeplaatst uit de plaatsingsronde kwamen, hadden dit jaar gemiddeld 33% minder scholen en 73% minder voorrangsscholen op hun voorkeurslijst dan kinderen die wel geplaatst waren. Vooral waar de druk op de scholen hoog is, blijkt voldoende scholen opgeven belangrijker te zijn dan een voorrangsschool als 1ste voorkeur kiezen.

•

Conceptscholen (bijlage 2) Van de 199 deelnemende scholen hebben er 61 een specifiek onderwijsconcept (Montessori, Jenaplan, Dalton, Vrije School, Ontwikkelingsgericht leren of Natuurlijk Leren). Op de peildatum zijn in alle stadsdelen op meerdere conceptscholen nog plaatsen beschikbaar.

-5-

3. Uitvoering Toelatingsbeleid plaatsingen voor schooljaar 2021-2022 3.1. Doelgroep en plaatsingen schooljaar 2021-2022 Begin november 2020 ontvingen 8.774 ouders met een kind dat in schooljaar 2021-2022 voor het eerst naar de basisschool gaat (geboren tussen 1 september 2017 en 31 augustus 2018) de brochure met informatie over het toelatingsbeleid en het voorkeursformulier voor de basisschool 2021-2022 (op naam, adres en geboortedatum van hun kind). Voor perioden I, II en III zijn respectievelijk 2.879, 2.813 en 3.082 kinderen aangeschreven. De dalende trend in de omvang van de doelgroep, die na schooljaar 2016-2017 is ingezet, zet zich ook dit jaar door.7 Voor schooljaar 2021-2022 kunnen ouders hun kind aanmelden op één van de 199 deelnemende scholen (Scholenbestand vastgesteld in BBO 10 juni 2020).8 Jaarindeling voor instroom schooljaar 2021-2022: Kinderen geboren 1 september 2017 t/m 31 augustus 2018 Geboren tussen

Sluitingsdata aanmelding

Plaatsingsdata, gevolgd door bericht aan ouders

Inschrijven op de school

Start vierjarigen

1.

1 september t/m 31 december 2017

t/m wo. 3 maart 2021

do. 11 maart 2021 15/16 maart bericht ouders

Maart t/m 15 april 2021

Vanaf sept. 2021

2.

1 januari t/m 30 april 2018

t/m do. 3 juni 2021

Do. 10 juni 2021 14/15 juni bericht ouders

Juni t/m 6 juli 2021

Vanaf 1 jan. 2022

3.

1 mei t/m 31 augustus 2018

t/m do. 4 nov. 2021

do. 11 nov. 2021 15/16nov. bericht ouders

t/m 18 december 2021

Vanaf 1 mei 2022

3.2. Uitvoering aanmeldingen en plaatsingen Voorafgaand aan de plaatsingen In Scholenring zijn controles ingebouwd die automatisch bij de verwerking van een aanmelding worden uitgevoerd. De school en/of projectmedewerker en beheerder krijgen hiervan bericht, waarna zo nodig actie wordt ondernomen. Voorafgaand aan elke plaatsing ontvangen de scholen de instructie hoe te handelen voorafgaand en na de plaatsing, plus de plaatsingsbrief (voor de geplaatsten) en de afwijzingsbrief (voor de ongeplaatsten). Direct na de sluitingsdatum van de aanmeldingen en vóór de plaatsing wordt per school de registratie van alle aanmeldingen in Scholenring nagelopen. Met een school wordt altijd contact opgenomen wanneer sprake is van overaanmelding of juist geen aanmeldingen; geen capaciteit of in vergelijking met voorgaande perioden een (negatief) afwijkende capaciteit is opgegeven; bij onervarenheid met het toelatingsbeleid en bij bijzondere ontwikkelingen. Ouders die onvoldoende scholen van voorkeur hebben opgegeven en de kans op uitloting lopen, worden benaderd met het verzoek alsnog meer voorkeursscholen op te geven. Plaatsingen en ontwikkelingen na de plaatsing De drie plaatsingsbijeenkomsten - in aanwezigheid van vertegenwoordigers van het BBO, de gemeente, de systeemontwikkelaar en de projectleiding - zijn zonder problemen verlopen.

Als gevolg van de coronamaatregelen 7 Ter vergelijking: Aangeschreven doelgroep voor:

Schooljaar 2015-2016: 9.429 (gecorrigeerd naar 12 maanden.) Schooljaar 2016-2017: 9.464 Schooljaar 2017-2018: 9.216 Schooljaar 2018-2019: 9.181 Schooljaar 2019-2020: 9.138 Schooljaar 2020-2021: 8.982 8 Op Schoolwijzer-Amsterdam staan alle Amsterdamse basisscholen, die na invoeren van de postcode, huisnummer en

geboortedatum van een kind, in volgorde van loopafstand vanaf dit woonadres worden getoond. De eerste 8 (deelnemende) scholen zijn als voorrangsscholen gemarkeerd. Indien een niet-deelnemende school tot een school in de buurt behoort, wordt deze wel op afstand van een woonadres getoond, maar wordt niet aangemerkt als voorrangsschool. In totaal zijn er 15 nietdeelnemende scholen: in Zuid en Centrum 11 scholen, 2 school in Noord en 1 in West 1.

-6-

zijn de plaatsingen in beperkte samenstelling uitgevoerd, gecombineerd met een videomeeting. •

Mailing en begeleiding ouders De verzending van de plaatsings- of afwijzingsbrief is vrijwel foutloos verlopen.

•

Correcties na de plaatsing Ondanks de toegenomen werkdruk op de scholen als gevolg van de coronapandemie heeft de uitvoering van het toelatingsbeleid hier niet onder geleden. Het meest voorkomende probleem dat zich heeft voorgedaan, is dat enkele scholen na de plaatsing constateerden te weinig capaciteit te hebben opgenomen in Scholenring. Soms kan dit deels nog worden opgelost. Een school die in de voorgaande periode niet opgevulde capaciteit heeft, mag deze lege plaatsen naar de aansluitende periode doorschuiven. In sommige situaties is aan een beperkt aantal scholen toegestaan de capaciteit na de plaatsing met enkele plaatsen te verhogen. Met enige regelmatig is het voorgekomen dat scholen bij ouders de verwachting hadden gewekt dat hun kind automatisch van de voorschool naar basisschool doorstroomt zonder te hoeven voldoen aan de voorwaarden dat de school een voorrangsschool moet zijn en het kind over een VVE-indicatie beschikt. In een enkel geval bleek de registratie van de aanmelding niet correct of niet volledig. Wanneer ouders door fouten benadeeld zijn, is dit in hun voordeel opgelost, waardoor de gedupeerden alsnog op de school van aanmelding of hogere voorkeurschool zijn geplaatst.

•

Verschuivingen na de plaatsing naar een hogere voorkeur of van ongeplaatst naar geplaatst (zie par. 4.1.) Totdat de doelgroep in z’n geheel naar de basisschool gaat (uiterlijk 31 augustus 2022) blijven zich verschuivingen voordoen in het voordeel van ouders. Elke verandering na de plaatsing totdat een kind vier jaar is, moet in Scholenring geregistreerd worden. Helaas worden wijzigingen na de plaatsing niet door alle scholen verwerkt. Zeker scholen met voldoende plaats zien het nut en de noodzaak hiervan vaak minder in. Verschuivingen na de plaatsing hebben verschillende oorzaken: 1. Ouders melden hun kind pas na de plaatsing voor het eerst aan. 2. Ouders van ongeplaatste kinderen vinden een school die zij eerder niet opgegeven hadden of krijgen uiteindelijk toch nog een plaats op een opgegeven voorkeurschool doordat hier een plaats vrij kwam. 3. Ouders van geplaatste kinderen zien af van de aangeboden plaats en kiezen een andere school. 4. Er ontstaan lege plaatsen na de plaatsing waardoor ouders een school van hogere voorkeur of alsnog een hun voorkeurschool krijgen. Lege plaatsen worden o.a. veroorzaakt door: verhuizingen naar buiten Amsterdam; acceptatie van een plaats op een niet-deelnemende school of buiten Amsterdam; in uitzonderlijke gevallen betreft het verwijderde aanmeldingen.

Dit laatste gebeurt wanneer ouders na herhaalde verzoeken van de school en helpdesk niet op de plaatsingsbrief en aansluitend herinneringsbrieven, mails en telefoontjes reageren.

3.3. Bezwaarschriften en/of beroep op hardheidsclausule Ouders kunnen een bezwaar indienen en/of een beroep doen op de hardheidsclausule met het verzoek op een plaats op een specifieke school. Zij richten zich hierbij tot het bestuur van de school van aanmelding. Deze verzoeken kunnen zowel vóór als na de plaatsing worden gedaan. In dit schooljaar is 1 maal een beroep op de hardheidsclausule ingediend. Dit beroep is erkend. Het gaat om het volgende verzoek: OOadA (periode III) ontving voorafgaand aan de plaatsing het verzoek tot plaatsing op de Theo Thijssenschool. Het bestuur heeft op grond van persoonlijke omstandigheden van het gezin het verzoek erkend.

3.4. Uitvoering en verantwoordelijkheid BBO en gemeente Het projectteam bestaat uit de helpdesk, de projectmedewerker en de projectleider. Daarnaast ondersteunt de systeemontwikkelaar het projectteam bij o.a. het verbeteren van Scholenring en ontwikkelen van nieuwe functionaliteiten; het doorvoeren van het scholenbestand in Scholenring i.s.m. OIS; het uitvoeren van aanvullend onderzoek (in opdracht van de werkgroep/BBO); het aanleveren van gegevens voor de rapportages en het implementeren van AVG-gerelateerde vereisten en mede-uitvoeren van de reguliere controles. -7-

Achter de schermen wordt voortdurend gewerkt aan verdere verbeteringen die vooral voor scholen, besturen en ouders nuttig zijn. Dit schooljaar zijn de afgesproken maatregelen gerealiseerd die in het kader van de AVG vereist en gewenst zijn. Ter afronding wordt begin 2022 door een externe partij o.a. een DPIA (data protection impact assessment) uitgevoerd. De helpdesk is voor ouders een belangrijke (onafhankelijke) informatiebron en heeft mede tot doel de scholen te ontlasten. Daarnaast voert de helpdesk samen met de projectmedewerker de voorbereidingen van de plaatsingen uit w.o. controles in Scholenring, afstemming met de scholen en benaderen van ouders. Na elke plaatsing neemt de helpdesk met de ouders van ongeplaatste en laaggeplaatste kinderen contact op, met als doel hen te ondersteunen bij het vinden van een passende school. In principe blijft de helpdesk met deze ouders contact houden totdat zij een gewenste plaats gevonden hebben. De helpdesk is gedurende de schoolweken 20 uur per week bereikbaar en in de weken rond de plaatsing 30 uur per week. Daarnaast is de helpdesk beschikbaar voor o.a. herplaatsing van kinderen bij een schoolsluiting, het organiseren van scholenmarkten. Voor een goed verloop van het toelatingsbeleid is het cruciaal dat het BBO i.c. de projectleiding en de gemeente ieder vanuit de eigen rol samenwerken. Ook dit jaar was hiervan sprake.

De schoolbesturen zijn volgens de WPO verantwoordelijk voor het ontwikkelen, uitvoeren en naleven van het toelatingsbeleid. De gemeente ondersteunt en faciliteert de schoolbesturen door de uitvoering van het toelatingsbeleid te financieren en realiseren van de informatievoorziening naar ouders en gemeenteraad.

3.5. Informatie en communicatie toelatingsbeleid Veel aandacht wordt besteed aan het informeren van ouders die een basisschool moeten kiezen en hun kind aanmelden. Vaste onderdelen hiervoor zijn: • Brochure ‘Voor het eerst naar de basisschool’ en het voorkeursformulier Begin november ontvangen ouders die hun kind voor het volgend schooljaar moeten aanmelden de brochure met het personaliseerde voorkeursformulier. Deze informatie is een pijler van het toelatingsbeleid. • Schoolwijzer Deze website is een tweede essentiële informatiebron, die veel door ouders wordt gebruikt om de basisscholen (incl. de voorrangsscholen) in volgorde van afstand vanaf het woonadres te vinden en makkelijk op de websites van de scholen terecht te komen. Jaarlijks per 1 november wordt deze geheel geactualiseerd. • Herinneringskaart Per periode ontvangen ouders een herinneringskaart circa 1 maand voor de sluitingsdatum voor het inleveren van het voorkeursformulier (zie ook par. 3.6) • Websites scholen Eind oktober heeft elke school de vernieuwde (op de school toegesneden) tekst ontvangen over het toelatingsbeleid voor de website van de school plus de digitale versies van het voorkeursformulier en brochure. • Helpdesk Toelatingsbeleid De helpdesk speelt een essentiële rol in de ondersteuning en begeleiding van ouders (zie par. 3.4).

• BBO-website De website van het BBO beschikt over de subpagina Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam met algemene informatie over het toelatingsbeleid, rapportages van de plaatsingen, plaatsingskansen per school en beschikbare plekken na de plaatsingen. •

Extra dit schooljaar: Dag van de Basisschool Op 3 februari en 21 april van dit jaar is (als pilot) voor ouders die hun kind voor periode I en II van schooljaar 2021-2022 moesten aanmelden een online Dag van de Basisschool georganiseerd (zie verder par. 3.6).

-8-

3.6. Verhoging aanmeldingsgraad Naast informatie die ouders ontvangen of kunnen vinden op verschillende websites zijn de volgende acties ondernomen: • Groei-app van de OKC’s: De OKC’s informeren ouders via de groei-app over de bijzonderheden voor hun kind, zoals het halen van een prik. Het toelatingsbeleid mag hiervan ook gebruik maken; ouders worden via deze app herinnerd aan de inleverdatum van het voorkeursformulier. • Voorscholen, kinderopvang, Centra voor Jeugd en Gezin (OKC’s) en OCO: Deze organisaties ontvangen de jaarlijkse verzending van het toelatingsbeleid en worden op diverse manieren ingeschakeld om ouders te attenderen op de noodzaak hun kind op tijd aan te melden en te informeren over het toelatingsbeleid. • Aanmeldingen na de plaatsing in Scholenring: Scholen worden regelmatig aangespoord om ook ná de plaatsing totdat een kind 4 jaar is alle aanmeldingen in Scholenring te registreren (ook van de broertjes/zusjes en de voorscholers). • Nieuwe directie/administraties: Bij scholen met een wisseling van directie e/o de administratie neemt de projectleiding contact op om hen bij te praten. Vaak door langs te gaan en ter plekke wegwijs te maken in het stedelijk toelatingsbeleid en het gebruik van Scholenring. • Dag van de basisschool: Als pilot is de digitale Dag van de Basisschool in 2021 twee maal georganiseerd (3 februari en 21 april).

Door de beperktere mogelijkheden vanwege corona om kennis te maken is deze activiteit een makkelijke manier om ouders en scholen met elkaar in contact te brengen. Alle ouders die hun kind voor 2021-2022 moeten aanmelden, zijn hiervoor per brief uitgenodigd. Hierbij zijn zij ook verwezen naar de website www.dagvande basisschool.nl met informatie en video’s van de scholen. Uit de reacties van ouders blijkt dat de Dag van de Basisschool voorziet in de behoefte om op een eenvoudige en efficiënte manier zich breed te oriënteren. Het wordt gezien als een nuttige aanvulling op de bestaande mogelijkheden, maar niet als vervanging van de fysieke ontmoetingen op de scholen. Van de scholen die hebben deelgenomen was ongeveer de helft positief tot zeer positief. De kritiek betrof m.n. het lage aantal bezoekende ouders. Scholen die niet deelnamen, gaven als belangrijkste reden op voldoende mogelijkheden te bieden aan ouders om met hun school kennis te maken. Bij de evaluatie in het BBO van 9 juni 2021 is besloten om op dezelfde wijze in 2022 één Dag van de Basisschool te organiseren, gekoppeld aan de jaarlijkse verzending van de brochure en het voorkeursformulier. Door de hele doelgroep van schooljaar 2022-2023 voor deze online dag uit te nodigen en de aanname (gebaseerd op het BBO-besluit) dat het merendeel van de scholen deelneemt, wordt dit aanbod voor ouders en scholen aantrekkelijker.

Na afloop zal het BBO op basis van de evaluatie besluiten of het wenselijk is deze dag jaarlijks aan te bieden.

3.7. Aanmeldingsgraad: onderzoek en ontwikkelingen in afgelopen 7 jaren Om een betrouwbaar beeld van de aanmeldingsgraad te krijgen, is begin 2022 onderzoek gedaan. Hiervoor zijn vanaf schooljaar 2015 – 2016 (de start van het toelatingsbeleid) t/m schooljaar 2020-2021 het aantal geregistreerde kinderen in Scholenring vergeleken met gegevens uit de BRP (basisregistratie persoonsgegevens), BRON/DUO en van OIS. De algemene conclusie is dat de aanmeldingsgraad, zoals jaarlijks in de jaarrapportage (gebaseerd op de aantallen in Scholenring) wordt vermeld, in werkelijkheid aanzienlijk hoger is. Het aantal kinderen dat jaarlijks begin november wordt aangeschreven om zich aan te melden voor de basisschool, blijkt stelselmatig hoger te zijn dan het aantal 4-jarige kinderen in de stad. Het verschil varieert in de onderzochte jaren tussen ca. 600 en 800 kinderen. Verhuizing is hiervoor de meest waarschijnlijke verklaring. Daarnaast staat 97% van de 4-jarigen in BRON/DUO; 3% van de aangeschreven kinderen gaat dus niet op 4 jarige leeftijd naar school. Wanneer voor deze factoren wordt gecorrigeerd , stijgt de aanmeldingsgraad aanzienlijk. In figuur 2 geeft de onderste lijn de aanmeldingsgraad zoals in de jaarrapportages heeft gestaan en de bovenste lijn geeft de gecorrigeerde aanmeldingsgraad. Voor het 2021-2022 kan het gecorrigeerde percentage pas na 31 augustus 2022 worden bepaald. -9-

Aanmeldingsgraad per schooljaar in Scholenring 10.000

8.000

9.216

9.181

79%

78%

6.412

4.000

6.480

8.774

8.783

80% 6.341

6.000

82%

9.132

78%

79%

76%

6.327

74%

6.029

72%

70% 71% 69%

80%

70% 72%

69%

2.000

68% 66% 64%

0

62% 2017-2018 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021-2022 Aangemeld Aangeschreven Percentage Scholenring Bron vs SR 4-jarige schoolgaande Amsterdammers vs. geregistreerd in Scholenring (4 jaar) 21-22 nog niet bekend

Figuur 2 – Aanmeldingsgraad per schooljaar in Scholenring

Wanneer ook wordt gecorrigeerd voor kinderen die naar het SO/ SBO en naar één van de samenwerkende eenpitters gaan, stijgt de aanmeldingsgraad voor de bovengenoemde schooljaren naar gemiddeld 84%. Als de kinderen bij de ASVO, Cornelis Vrij, het particulier onderwijs, een deel van de kinderen in Zuidoost en kinderen die buiten Amsterdam naar school gaan ook in het bepalen van de aanmeldingsgraad meegenomen zouden worden, stijgt volgens de onderzoekers de stedelijke aanmeldingsgraad naar ca. 90%.

3.8. Conclusies over uitvoering Na 7 jaar toelatingsbeleid kan geconstateerd worden dat het toelatingsbeleid ‘staat’. Op vrijwel alle scholen is dit jaar de uitvoering van het toelatingsbeleid probleemloos verlopen. De pandemie heeft niet tot stagnaties en/of calamiteiten in de uitvoering geleid. Aandachtspunten in de uitvoering blijven: - Wisseling bij een administratie en/of schoolleiding (het risico op ‘eigen interpretatie’ van het toelatingsbeleid); - Het verwerken van alle aanmeldingen in Scholenring bij scholen met ruim voldoende plaats; - Het verwerken van nieuwe aanmeldingen in Scholenring na de plaatsing totdat kinderen 4 jaar zijn; - Het opnemen van de meest recente informatie over het toelatingsbeleid op de schoolwebsites (jaarlijks in oktober ontvangen scholen deze tekst) en de informatie van de school op Schoolwijzer. - Het bepalen van de jaarcapaciteit en verdeling per periode. Tot vlak voor elke plaatsing kan een school de capaciteit aanpassen. Bij overaanmelding wordt altijd voor de plaatsing overlegd of deze bijgesteld kan worden, zonder de kans voor ouders in de volgende perioden te verkleinen. In welke mate geanticipeerd moet worden op aanstaande verhuizingen na de plaatsing blijft lastig in te schatten.

3.9. Ontwikkelingen niet-deelnemende scholen Dit schooljaar namen de volgende 15 scholen niet deel aan het toelatingsbeleid: - Zuid: Amsterdamse Montessorischool (AMS), Buitenveldertse Montessorischool (BMS), Cheider, Cornelis Vrij, 1e en 2e Openluchtschool, Geert Groote 1 en 2, Hildebrand-Van Loonschool, Peetersschool en Willemsparkschool. - Centrum: de ASVO. - 10 -

-

Noord: Vrije Scholen Kairos (sinds 2017-2018) en Waldorf aan de Werf (sinds 2020-2021). West: Vrije School West (sinds 2017-2018).

Federatie Eenpitters Zuid-Centrum Sinds de vorige jaarrapportage zijn er met uitzondering van de scholen van stichting Geert Groote, geen nieuwe ontwikkelingen in de richting van meer samenwerking of deelname. De belangrijkste wensen van de eenpitters, het behoud van het voorrangsgebied van de school en de mogelijkheid om te sturen op een gelijke instroom van jongens en meisjes, zijn ongewijzigd gebleven. Eind 2019 heeft het BBO geconcludeerd dat een eigen voorrangsgebied per school in strijd is met de pijler van het toelatingsbeleid waarbij het woonadres van het kind bepalend is en het sturen in de verhouding jongens-meisjes juridisch ontoelaatbaar is. St. Geert Groote Met ingang van de aanmeldingen voor volgend schooljaar (2022-2023, kinderen geboren tussen sept. 2018 en aug. 2019) zal stichting Geert Groote gaan deelnemen aan het stedelijk toelatingsbeleid. De 5 vrije scholen van deze stichting (Geert Groote I en II, Vrije school West, Kairos, Waldorf aan de Werf) krijgen een stedelijke functie. Dit betekent dat Amsterdamse kinderen (incl. stadsgebied Weesp) ongeacht hun woonadres voorrang hebben op deze scholen. Deze voorrang geldt tevens voor kinderen woonachtig in de gemeente Diemen en de woonplaatsen Abcoude, Baambrugge, Duivendrecht, Watergang, Den Ilp en Landsmeer.

- 11 -

4. Plaatsingsresultaat schooljaar 2021-2022 (peildatum Scholenring: 18 januari 2022) 4.1. Plaatsingsresultaten per periode: kinderen geboren tussen 1 september 2017 en 31 augustus 2018 In dit hoofdstuk staan de resultaten, getotaliseerd voor alle plaatsingen voor het schooljaar 2021-2022 gebaseerd op de cijfers uit Scholenring op de peildatum. Toelichting tabel 1 en 2: In de kolommen van de perioden staan de resultaten op de peildatum (altijd minimaal 6 weken na de plaatsing). Alle wijzigingen na de plaatsingen van periode I, II en III zijn in de jaargegevens (laatste kolom) verwerkt. De kolom ‘hele jaar’ geeft het (huidige) resultaat voor de hele jaargroep. Door het verschil in peildatum zijn de cijfers in deze kolom meestal niet gelijk aan de som (dan wel het gewogen gemiddelde) van die in de periodekolommen. Tabel 1 – Overzicht totalen 3 perioden schooljaar 2021-2022 Periode I

Periode II

Periode III

Hele jaar

d.d. 4-05-2021

d.d.9-09-2021

d.d. 18-1-2022

d.d. 18-01-2022

Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Deelnemende scholen 199 199 199 199 Totale capaciteit 3344 3314 3343 10038 Aangeschreven doelgroep 2879 2813 3082 8774 1969 1793 1963 64% 6023 69% Aanmeldingen * 68% 64% - broertjes/zusjes 803 41% 760 42% 834 42% 2473 41% 96 5% 95 95 5% 298 5% - voorscholers mét VVE ** 5% - kinderen van het IKC ** 44 2% 43 2% 61 3% 148 2% - ouder werkzaam op school 14 1% 6 0% 8 0% 28 0% Geplaatste kinderen 1963 100% 1792 100% 1958 100% 6014 100% Waarvan boven de capaciteit geplaatst 13 1% 8 0% 9 0% 45 1% Stedelijk ongeplaatste kinderen 6 0% 1 0% 5 0% 9 0% Nergens geplaatste kinderen 6 0% 0 0% 4 0% 4 0% waarvan door eigen toedoen 5 0% 0 0% 0 0% 0 0% 1394 1394 42% 4069 41% Aantal vrije plaatsen *** 42% 1530 46% Scholen met lege plaatsen 141 71% 160 80% 148 74% 173 87% Scholen die vol zijn 58 29% 39 20% 51 26% 26 13% * Het aantal en percentage geregistreerde kinderen in Scholenring gebaseerd op de totaal aangeschreven doelgroep (incl. Zuidoost, waar de 17 garantiescholen minimaal registreren). ** Het aantal kinderen met VVE-indicatie ligt feitelijk hoger, doordat de registratie hiervan niet nodig is bij aanmeldingen van: broertjes/zusjes, kinderen met IKC-voorrang en op de 17 garantiescholen in Zuidoost. *** Het werkelijk aantal vrije plaatsen is hoger, want de capaciteit van de 17 scholen in Zuidoost wordt niet geregistreerd.

- 12 -

Aanmeldingen verdeeld over speciale voorrang 20212022

41%

51% 3%5% 0%

Broertjes/zusjes

Voorschool+VVE

IKC

Ouder werkzaam op school

Overig

Figuur 3 – Aanmeldingen verdeeld over speciale voorrang 2021-2022 Tabel 2 – Plaatsingsresultaten uitgesplitst naar periode Periode I

Periode II

Periode III

Hele jaar

d.d. 4-05-2021

d.d. 9-09-2021

d.d. 18-1-2022

d.d. 18-1-2022

Aantal

%

Aantal

%

%

1963

Aantal

%

Aanmeldingen

1969

1ste voorkeur

1836

93%

1720

96%

1862

95%

5683

94%

2de voorkeur

66

3%

54

3%

62

3%

183

3%

3de voorkeur

30

2%

14

1%

18

1%

60

1%

Totaal top-3

1932

98%

1788

100%

1942

99%

5926

98%

4de voorkeur

16

1%

1

0%

6

0%

23

0%

5de voorkeur

6

0%

1

0%

1

0%

7

0%

6de voorkeur

0

0%

0

0%

0

0%

1

0%

Op niet-voorkeursschool

1793

Aantal

6023

9

0%

2

0%

9

0%

57

1%

1963

100%

1792

100%

1958

100%

6014

100%

Niet geplaatst STB

6

0%

1

0%

5

0%

9

0%

Nergens geplaatst

6

0%

0

0%

4

0%

4

0%

Totaal geplaatst

Conclusies uit tabel 1 en 2: - Plaatsingsresultaten: Het plaatsingsresultaat varieert niet sterk tussen de perioden, al springt periode II er wel extra gunstig uit (vermoedelijk door het lage aantal aanmeldingen). -

Overcapaciteit: Net als in het vorige schooljaar is 41% van de beschikbare plekken leeg gebleven. In de jaren daarvoor schommelde dat tussen de 39% en 42%. Het aantal beschikbare plaatsen is feitelijk nog hoger, omdat de garantiescholen in Zuidoost in principe een onbeperkte capaciteit hebben.

-

Niet-voorkeursscholen: 57 kinderen zijn geplaatst op een school die niet op het voorkeursformulier stond. Dat is minder dan de 72 van vorig jaar. Voor het merendeel gaat het hierbij om geplaatste kinderen waarvan de ouders achteraf uit vrije wil voor een andere school gekozen hebben. Daarnaast betreft het ongeplaatste kinderen waarvan de ouders een school moesten kiezen die oorspronkelijk niet tot hun voorkeuren behoorde. - 13 -

-

Ongeplaatsten: Op de peildatum staan in Scholenring 9 kinderen als ongeplaatst binnen het stedelijk beleid. Voor 5 daarvan geldt dat zij wel een plaats hebben op een Amsterdamse niet-deelnemende school of een school buiten Amsterdam. Doordat de ouders van deze 5 kinderen de kans op hun 1ste voorkeurschool willen behouden, blijven zij als ongeplaatst in Scholenring geregistreerd staan.

Bijzondere plaatsingen 2021-2022

• Toekenning plaats o.b.v. hardheidsclausule: 1 kind. Ter vergelijking: In 2015-2016: 6 kinderen; 2016-2017: 1 kind; 2017-2018: 1 kind; 2018-2019: geen; 2019-2020: 2 kinderen, 2020-2021: 2 kinderen. • Plaatsing o.g.v. een legitieme bestaande toezegging uit het verleden: 2 kinderen. • Plaatsing op grond van ouderinitiatieven / groepsaanmelding: geen. Ter vergelijking: 2015-2016: 42 kinderen; 2016-2017: 7 kinderen; 2017-2018 t/m 2020-2021: geen. • Plaatsing ter correctie van door scholen gemaakte fouten: 17 kinderen. Het betreft 11 gevallen waarin de school ten onrechte een toezegging had gedaan en niet meer in kon trekken. 9 van hen zin geplaatst op de school van aanmelding; 2 op een andere school. Bij de overige 6 kinderen betreft het een te late of foutieve verwerking van het voorkeursformulier waardoor het kind niet of in een te lage categorie meedeed bij de plaatsing. Van deze 6 zijn er 4 geplaatst op de school van aanmelding en 2 op een andere school. • Noodplaatsing ter opheffing van ongeplaatstheid: geen.

Verschuivingen na de plaatsingen tot de peildatum

Elke school die tijdens de plaatsing kinderen heeft uitgeloot, beschikt in Scholenring over een wachtlijst. Deze uitgelote kinderen staan (in volgorde van de plaatsingsregels) tot de 4de verjaardag op deze wachtlijst. Wanneer na de plaatsing bij een school een lege plaats ontstaat, komt het bovenste kind van de wachtlijst hiervoor in aanmerking. Pas wanneer een school alle kinderen van de wachtlijst een plaats heeft aangeboden, komen voor de verdere vrijgekomen plaatsen nieuwe (te late) aanmeldingen in aanmerking. Na de plaatsingen zijn voor 2021-2022 in totaal 58 kinderen alsnog op een hogere voorkeurschool terecht gekomen: 9 - 44 naar hun school van 1ste voorkeur; - 10 naar de 2de voorkeur; - 3 naar de 3de voorkeur; - 1 naar de 4de of 5de voorkeur. De meeste verschuivingen deden zich voor op scholen in Zuid (24%), West (21%) en Nieuw-West (19%).

4.2. Scholen met overaanmelding per jaar en per stadsdeel Bij de plaatsing kan het voorkomen dat een school meer aanmeldingen dan de opgegeven capaciteit heeft. In 2021-2022 hadden 31 scholen bij de plaatsing in enige periode overaanmelding, waarbij het plaatstekort per school tussen de 1 en de 19 varieerde; gemiddeld was het plaatstekort 6. Na de plaatsing (totdat kinderen 4 jaar worden) is het aantal scholen dat niet de 1ste voorkeuren heeft kunnen plaatsen tot 28 gedaald. Deze daling wordt veroorzaakt doordat ouders van de aangeboden plaats afzien, bijv. omdat ze dat stad uitgaan of een niet-deelnemende school kiezen, en wachtlijstkinderen daardoor kunnen inschuiven.

9

Ter vergelijking: aantal verschuivingen na de plaatsing en de peildatum van de opgestelde jaarrapportage: In 2020-2021: 69 In 2019-2020: 43 In 2018-2019: 47 In 2017-2018: 49 in 2016-2017: 78 In 2015-2016: 135

- 14 -

Scholen met overaanmeldingen 2021-2022 50

40%

40

30%

30

20%

20

10%

10 0

0% Centrum Nieuw-West

Noord

Oost

West

Zuid

Zuidoost

Aantal scholen totaal Scholen met overaanmeldingen in minstens 1 periode %

Figuur 4 – Scholen die op de peildatum niet alle 1e-voorkeursaanmeldingen hebben kunnen plaatsen, uitgesplitst naar stadsdeel In meerjarig perspectief is de ontwikkeling in de het onderstaande figuur inzichtelijk gemaakt.

Scholen met overaanmeldingen per stadsdeel meerdere jaren 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2017-2018 Centrum

2018-2019 Nieuw-West

2019-2020 Noord

Oost

2020-2021 West

2021-2022 Zuid

Zuidoost

Figuur 5 – Meerjarig verloop van het percentage scholen dat niet alle 1e-voorkeursaanmeldingen heeft kunnen plaatsen, uitgesplitst naar stadsdeel

- 15 -

4.3. Totalen per stadsdeel Tabel 3a - Per stadsdeel: capaciteit, aanmeldingen, bijzondere groepen, geplaatsten en vrije plaatsen (in aantallen)

Stadsdeel

Scholen

Cap.

Aanm.

Br/zus

VS+VVE

IKC Ouder

Gepl.

*Vrij

Centrum

10

564

480

174

20

20

1

480

100

Nieuw-West

39

2102

1285

620

90

5

7

1283

853

Noord

33

1733

893

411

62

29

5

891

844

Oost

33

1907

1199

498

29

71

6

1197

717

West

34

1857

Zuid

25

1359

961

382

56

15

8

959

876

810

309

29

8

1

809

539

Zuidoost

25

**516

395

79

12

0

0

395

140

Totaal

199

**10038

6023

2473

***298

148

28

6014

4069

*

Omdat niet ieder kind geplaatst wordt in het stadsdeel waar het is aangemeld, én omdat sommige kinderen boven de capaciteit zijn geplaatst, is het getal in de kolom Vrij meestal niet gelijk aan Cap. minus Gepl.

**

De capaciteit In Zuidoost is feitelijk hoger, omdat de 17 garantiescholen voor iedere aanmelding een plek creëren.

***

Het aantal kinderen met een VVE-indicatie ligt in werkelijkheid hoger. Bij broertjes/zusjes, kinderen met IKC-voorrang en bij de 17 scholen met plaatsgarantie wordt een VVE-indicatie meestal niet geregistreerd.

Tabel 3b - Per stadsdeel: capaciteit, aanmeldingen, bijzondere groepen, geplaatsten en vrije plaatsen (In percentages)

Stadsdeel

Scholen

Cap.

Aanm.

Br/zus

VS+VVE

IKC

Ouder

Gepl.

Vrij

Centrum

10

564

480

36%

4%

4%

0%

100%

18%

Nieuw-West

39

2102

1285

48%

7%

0%

1%

100%

41%

Noord

33

1733

893

46%

7%

3%

1%

100%

49%

Oost

33

1907

1199

42%

2%

6%

1%

100%

38%

West

34

1857

961

40%

6%

2%

1%

100%

47%

Zuid

25

1359

810

38%

4%

1%

0%

100%

40%

Zuidoost*

25

516

395

20%

3%

0%

0%

100%

27%

Totaal

199

10038

6023

41%

5%

2%

0%

100%

41%

Opmerking bij tabel 3: De percentages van de aanmeldingen met broertje/zusje-garantie, IKC en ouder werkzaam op school komen overeen met alle voorgaande jaren. Het percentage kinderen met een VVE-indicatie stabiliseert zich de laatste drie jaar op 4 à 5%. In de beginjaren van het toelatingsbeleid was dit duidelijk hoger (13%) maar zette al snel een dalende trend in via 10%, 9% en 6% naar het huidige peil. Toelichting: Voor de dalende trend in geregistreerde VVE-indicaties - die inmiddels tot staan is gekomen - is een verklaring dat er minder VVE-indicaties worden afgegeven. Bij de aanmeldingen ná de plaatsing heeft de registratie van de VVE-indicatie geen functie meer. Mogelijk worden kinderen met een VVE-indicatie gemiddeld vaker na de plaatsing aangemeld. Verder speelt zeker een rol bij scholen met voldoende plaats het registreren van de VVE-indicatie ‘vergeten’.

- 16 -

4.4. Plaatsingsresultaten per stadsdeel Tabel 4a – Per stadsdeel: op welke voorkeur zijn de aanmeldingen geplaatst (in aantallen) Stadsdeel

Aanm.

1e

2e

3e

Top-3

4e

5e

6/7 8-10 *Ov.

Gepl.

Niet Nerg.

Centrum

480

438

29

6

473

2

0

1

0

4

480

0

0

Nieuw-West

1285

1189

57

17

1263

8

4

0

0

8

1283

2

1

Noord

893

842

22

11

875

6

1

0

0

9

891

2

0

Oost

1199

1142

30

10

1182

3

2

0

0

10

1197

2

0

West

961

898

28

11

937

3

0

0

0

19

959

2

2

Zuid

810

783

13

5

801

1

0

0

0

7

809

1

1

Zuidoost

395

391

4

0

395

0

0

0

0

0

395

0

0

Totaal

6023

5683

183

60

5926

23

7

1

0

57

6014

9

4

Tabel 4b – Per stadsdeel: op welke voorkeur zijn de aanmeldingen geplaatst (in percentages) Stadsdeel

Aanm.

1e

2e

3e

Top-3

4e

5e

6/7

8-10 *Ov.

Gepl.

Niet Nerg.

Centrum

480

91%

6%

1%

99%

0%

0%

0%

0%

1%

100%

0%

0%

Nieuw-West

1285

93%

4%

1%

98%

1%

0%

0%

0%

1%

100%

0%

0%

Noord

893

94%

2%

1%

98%

1%

0%

0%

0%

1%

100%

0%

0%

Oost

1199

95%

3%

1%

99%

0%

0%

0%

0%

1%

100%

0%

0%

West

961

93%

3%

1%

98%

0%

0%

0%

0%

2%

100%

0%

0%

Zuid

810

97%

2%

1%

99%

0%

0%

0%

0%

1%

100%

0%

0%

Zuidoost

395

99%

1%

0%

100%

0%

0%

0%

0%

0%

100%

0%

0%

Totaal

6023

94%

3%

1%

98%

0%

0%

0%

0%

1%

100%

0%

0%

* Kolom Ov. betreft kinderen die op een niet-voorkeursschool terecht zijn gekomen.

In bijlage 4 worden de bovenstaande tabellen verder uitgesplitst naar de 22 gebieden. In hoofdstuk 5 worden de resultaten uit de bovenstaande tabellen in meerjarig perspectief getoond.

4.5. Samenhang tussen ongeplaatstheid en het opgeven van weinig voorkeursscholen Ouders wordt gevraagd tenminste 5 (bij voorkeur meer) voorkeurscholen op hun voorkeursformulier op te geven. In de gebieden waar de kans op loten groot is, wordt ouders geadviseerd meer dan 5 scholen op te geven. In de tabel wordt inzichtelijk gemaakt wat het verband is tussen het opgegeven aantal voorkeuren en het ongeplaatst blijven tijdens de plaatsingsronde. Kinderen met plaatsgarantie (bijv. broertjes/zusjes) en bijnagarantie (bijv. VVE-indicatie + voorrangsschool) en kinderen die pas na de plaatsingsronde zijn aangemeld, zijn niet meegenomen in de vergelijking, want deze groepen hoeven slechts één voorkeur op te geven. Tabel 5 - Aantal opgegeven voorkeuren, gesplitst naar geplaatst/ongeplaatst direct na de plaatsingsronden Geplaatst tijdens PR Ja

Aantal leerlingen

Gem. aantal voorkeuren

Gem. aantal voorrangs-vk

2702

4,5

3,0

Nee 13 2,8 0,8 * Voorrangs-vk: voorrangsschool die bij de aanmelding op de voorkeurslijst is gezet

Conclusie uit tabel 5: Er is een duidelijke correlatie tussen het opgeven van weinig voorkeuren en ongeplaatst blijven tijdens de plaatsingsronde. Ouders van ongeplaatsten hebben gemiddeld één derde minder voorkeursscholen en 3½ keer zo weinig voorrangsscholen opgegeven. Dit is ongeveer gelijk aan vorig jaar. - 17 -

De correlatie tussen het opgeven van veel minder (voorrangs)voorkeuren door de ongeplaatsten is al sinds de invoering van het beleid in 2015 hetzelfde. Het geldende advies aan de ouders blijft dan ook onveranderd: 1. Als uw kind geen plaatsgarantie heeft, geef dan minstens 5 scholen op, maar liefst meer. 2. Ga vervolgens na op hoeveel van de opgegeven scholen uw kind voorrang heeft. Zijn dit er minder dan 5, vul dan de voorkeurslijst aan tot er 5 voorrangsscholen op staan.

- 18 -

5. Plaatsingsresultaat laatste 5 jaar Stedelijk Toelatingsbeleid In de onderstaande tabel zijn de plaatsingsresultaten van de instroom van de laatste 5 jaar weergegeven. Tabel 6 – Plaatsingsresultaten Stedelijk Toelatingsbeleid over de afgelopen vijf jaar 2017-2018

2018-2019

2019-2020

2020-2021

2021-2022

29-1-2018

18-2-2019

27-1-2020

18-1-2021

18-1-2022

Aant/%

Δ

Aant/%

Δ

Aant/%

Scholen

208

-2%

209

0%

209

Capaciteit

10986

0%

10823

-1%

10503

Aanmeldingen

6412

-5%

6341

-1%

6480

Geplaatst op 1

95%

+1%

94%

0%

Gepl. in top-3

98%

0%

98%

Gepl. buiten top-3

2%

0%

Totaal geplaatst

100%

Niet gepl. STB Nergens gepl.

Δ

Aant/%

Δ

Aant/%

Δ

0%

204

-3%

10540

-2%

199

-2%

0%

10038

-5%

+2%

6241

-4%

6023

-3%

93%

-1%

94%

+1%

94%

0%

0%

98%

0%

98%

0%

98%

0%

2%

0%

2%

0%

2%

0%

1%

0%

0%

100%

0%

100%

0%

100%

0%

100%

0%

3 1

0%

7

0%

15

0%

9

0%

9

0%

0%

1

0%

9

0%

0

0%

4

0%

Vrije plekken

42%

+3%

42%

0%

39%

-3%

41%

+2%

41%

-1%

Scholen met plek*

94%

+3%

92%

-2%

88%

-5%

91%

+3%

87%

-4%

Scholen vol

6%

-3%

8%

2%

12%

+5%

9%

-3%

13%

+4%

* Scholen met plek = met plek in enige periode, dus niet altijd in alle perioden. Scholen vol = voor het hele jaar vol.

Toelichting tabel 6: 1.

Resultaten zijn zo veel mogelijk in procenten gegeven. De ongeplaatsten echter in aantallen, omdat ze anders niet zichtbaar zouden zijn (elk jaar 0%). De verschilkolommen Δ (delta) tonen telkens het verschil met het voorgaande schooljaar, in percentages van het aantal scholen, plaatsen of aanmeldingen.

2.

Alle verschillen zijn bepaald door de exacte (niet afgeronde) percentages van elkaar af te trekken. Hierdoor kan het soms lijken dat verschilpercentages niet kloppen. (Voorbeeld: in zowel 2020-2021 als 2021-2022 is het afgeronde percentage vrije plekken 41%; het eveneens afgeronde verschil is echter -1%.)

Conclusies 7 jaar stedelijk toelatingsbeleid

De doelstellingen van het toelatingsbeleid, zoals het BBO in 2014 bij aanvang heeft vastgelegd, zijn op jaarbasis en in elke periode ruimschoots behaald. De plaatsingsresultaten vertonen in deze zeven jaar een stabiel beeld. -

Honoreren van de voorkeur van ouders In hoge mate is de voorkeur van ouders gehonoreerd. Van alle aanmeldingen kreeg jaarlijks 93% tot 95% de school van eerste voorkeur en 98% een school in de top-3 (alleen in het startjaar 2015-2016 was dit 97%).

-

Keuzegedrag van ouders Het keuzegedrag van ouders varieert in de afgelopen jaren nauwelijks. Over alle jaren gemiddeld is van alle aanmeldingen ruim 87% op een voorrangsschool terechtgekomen. Van de kinderen zonder plaatsgarantie (broertjes/zusjes, ouderinitiatief, toezeggingen uit het verleden) is gemiddeld 77% op een voorrangsschool en 23% op een niet-voorrangsschool geplaatst.

-

Tabel 7 – Geplaatst voorrang vs. niet-voorrang over de afgelopen vijf jaar Percentage van alle aanmeldingen dat geplaatst is op een voorrangsschool 2021-2022 2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018

87% 86% 87% 86% 87%

- 19 -

Percentage van alle niet-garanten geplaatst op een: voorrangsschool 77% 76% 77% 75% 77%

niet-voorrangsschool 23% 24% 22% 25% 23%

Scholen met overaanmelding De afgelopen vijf jaren schommelt het aandeel scholen per periode met overaanmelding rond de 9 à 10%. Zoals uit de rechterhelft van de tabel blijkt, zijn dit niet steeds dezelfde scholen. Tabel 8 – Scholen met overaanmelding over de afgelopen vijf jaar Scholen met overaanmelding, gemiddeld per periode

-

Scholen met overaanmelding in minstens 1 periode

Aantal

%

Aantal

%

2021-2022

18

9%

31

16%

2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018

20 21 19 16

10% 10% 9% 8%

37 35 34 28

18% 17% 16% 13%

Scholen zonder aanmeldingen In het aantal scholen zonder aanmeldingen zijn de garantiescholen in Zuidoost niet meegenomen, omdat deze de kinderen vaak pas registreren als ze 4 jaar worden, d.w.z. na peildatum van de jaarrapportage. Tabel 9 – Scholen zonder aanmeldingen over de afgelopen vijf jaar

-

Scholen zonder aanmeldingen, gemiddeld per periode

Scholen met in het gehele jaar geen eigen aanmelding

Aantal

%

Aantal

%

2021-2022

11

5%

4

2%

2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018

10 15 10 10

5% 8% 5% 5%

2 10 4 4

1% 5% 2% 2%

Overcapaciteit Sinds de instroom voor 2017-2018 is het aantal aangeschreven kinderen jaarlijks gedaald van 9.464 (hoogste aantal) naar 8.774 in schooljaar 2021-2022. Dit is een daling van 690 kinderen in 4 jaar tijd.10 Nadat de capaciteit een aantal jaren vrijwel constant was gebleven, is zij in de laatste drie jaren twee keer aanmerkelijk gedaald (met 3% en 5%), wat m.n. in het laatste jaar te verklaren is uit schoolsluitingen. Achterliggende oorzaak is de doorlopende daling van het aantal 3-jarigen in Amsterdam. De capaciteit blijft in alle stadsdelen royaal voldoende voor alle aanmeldingen (figuur 6).

-

Tabel 10 – Vrije plaatsen en overcapaciteit over de afgelopen vijf jaar Scholen met plaats vrij op peildatum jaarrapportage

Overcapaciteit op de peildatum is het hoogst/laagst in:

Aantal

%

Hoogst

Laagst

2021-2022

173

87%

Noord

Centrum

2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018

185 183 193 198

91% 88% 92% 95%

Noord West, Noord Noord Noord

Centrum Centrum Centrum Centrum

10 Zie par. 4.2. voor het aantal aangeschreven kinderen per schooljaar i.k.v. het stedelijk toelatingsbeleid.

- 20 -

Beschikbare capaciteit per stadsdeel 2500

60% 50%

2000

40%

1500

30% 1000

20%

500

10%

0

0% Centrum Nieuw-West Capaciteit

Noord

Oost

West

Aanmeldingen

Zuid Vrije plaatsen%

Figuur 6 – Beschikbare capaciteit per stadsdeel 2021-2022

- 21 -

Zuidoost*

Bijlage 1: Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam samengevat De Amsterdamse schoolbesturen van het basisonderwijs, verenigd in het BBO (Breed Bestuurlijk Overleg) hebben op 3 september 2014 besloten tot invoering van een stadsbreed gelijk toelatingsbeleid. Dit beleid wordt toegepast voor kinderen die geboren zijn vanaf 1 juli 2011. Hiermee verloopt het aanmelden en plaatsen van kinderen, die vanaf schooljaar 2015-2016 voor het eerst naar de basisschool gaan, stadsbreed op dezelfde wijze. Met uitzondering van 11 scholen in stadsdeel Zuid, 1 in Centrum, 2 in Noord en 1 school in West doen alle (reguliere) basisscholen, dit schooljaar in totaal 199, mee aan het toelatingsbeleid. Van elke plaatsingsronde en van elk schooljaar wordt een rapportage opgesteld, waarmee het BBO verantwoording aflegt over het stedelijk toelatingsbeleid en de ontwikkelingen nauwgezet gevolgd kunnen worden. Op www.bboamsterdam.nl staan de jaarrapportages. De ouders van 8.774 kinderen die in het schooljaar 2021-2022 vier jaar worden (geboren 1 september 2017 – 31 augustus 2018) ontvingen begin november 2020 een brochure met uitleg en een voorkeursformulier (op naam, adres en geboortedatum van hun kind). Wanneer ouders niet over een voorkeursformulier beschikken, is dit verkrijgbaar op de scholen, de helpdesk en via de websites van het BBO en de gemeente.

Ouders melden hun kind aan door bij de school van eerste voorkeur het ingevulde voorkeursformulier in te leveren. Hierbij geven zij in volgorde minimaal 5, maar bij voorkeur meer voorkeuren op. Het staat hen vrij ook niet-voorrangsscholen op te nemen. Uitgangspunten voor de plaatsingsprocedure De centrale doelstelling van het toelatingsbeleid is dat kinderen in hun woonomgeving naar een basisschool kunnen. Het begrip ‘buurt’ wordt gedefinieerd vanuit het woonadres van het kind, waarbij geografische scheidslijnen tussen stadsdelen geen rol spelen. De - op loopafstand - acht dichtstbijzijnde scholen rond het woonadres van een kind vormen ‘de buurt’ en geven bij plaatsing voorrang. De schoolbesturen hebben de volgende ambities voor het toelatingsbeleid vastgesteld: - Minimaal 75% van de aangemelde kinderen krijgt een plaats op de school van eerste voorkeur; - Minimaal 90% van de aangemelde kinderen kan in de buurt terecht op één van de scholen waar zij voorrang hebben (voorwaarde hierbij is uiteraard dat zij een voorrangsschool selecteren en dat ouders voldoende voorrangsscholen opgeven, zeker als hier scholen bij zijn waar loting waarschijnlijk is); - De basisscholen in Amsterdam zijn in belangrijke mate een afspiegeling van de buurt; - Schoolbesturen en gemeente zorgen voor voldoende kindplaatsen in de woonomgeving van kinderen.

Drie plaatsingen per schooljaar Jaarlijks worden in maart, juni, november alle aangemelde kinderen, die in een bepaalde periode vier jaar worden, geplaatst. Minimaal 5 maanden voordat een kind vier jaar wordt, is het resultaat van de plaatsing bekend en weten de ouders naar welke school hun kind kan gaan. Elke school beschikt over de toegang tot een schooldeel van het webbased programma en registreert hierin alle aanmeldingen van toekomstige vierjarigen. (Zie par. 2.1. voor de jaarindeling). Leidend in de gekozen plaatsingsmethodiek is: - Kinderen in gelijke omstandigheden hebben een gelijke kans op een plaats; - Een kind dat voldoet aan één of meer voorrangsregels, gaat vóór op een kind met minder/zonder voorrang; - De door de ouders opgegeven voorkeuren worden strikt gevolgd; - Een kind krijgt een plaats op een zo hoog mogelijke voorkeurschool. De plaatsing van alle aanmeldingen voor een bepaalde periode wordt geautomatiseerd en voor alle scholen tegelijk uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van deelnemende schoolbesturen, in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de gemeente. Bij de plaatsing spelen datum van aanmelding (binnen de aanmeldperiode) en de verhouding meisjes/jongens geen rol. Elke (digitale) stap bij de plaatsing wordt vastgelegd in een digitaal logboek en is reproduceerbaar.

Meerlingen hebben een gelijke kans op een plaats als alle andere kinderen en hebben hiervan geen nadeel bij de plaatsing. Tenzij ouders een andere voorkeur hebben, worden meerlingen op dezelfde school geplaatst.

- 22 -

Voorrang Voorrangsscholen Op 10 juni 2020 stelde het BBO het scholenbestand voor de aanmeldingen voor schooljaar 2021-2022 vast. Dit bestand bestaat uit 199 scholen waaruit ouders kunnen kiezen (excl. 14 niet-deelnemende scholen). Het totale scholenbestand van Amsterdam is vervolgens gekoppeld aan alle woonadressen en met behulp van Open Street Maps. Op basis hiervan zijn de 8 dichtstbijzijnde scholen op loopafstand per huisadres berekend.11 Vanaf begin november 2020 is het resultaat hiervan op Schoolwijzer.nl/amsterdam beschikbaar. Na invoering van postcode, huisnummer en geboortedatum van een kind dat in schooljaar 2021-2022 voor het eerst naar school gaat, worden alle scholen in volgorde van afstand vanaf het huisadres getoond. De eerste acht getoonde scholen zijn als voorrangsscholen aangemerkt. Voorrangscriteria en plaatsingsvolgorde Voor de plaatsingen voor schooljaar 2021-2022 (uitgevoerd in kalenderjaar 2021) is het plaatsingsalgoritme gelijk aan de voorgaande schooljaren. Het toewijzen van de plaatsen verloopt in de onderstaande volgorde. Voor de school van 1ste voorkeur: 1. Een oudere broer of zus zit op de school op het moment dat het kind 4 jaar wordt; dit aangemelde kind heeft een plaatsgarantie. 2. a.

Het kind heeft een VVE-ja-indicatie, heeft tenminste 8 maanden voorschoolse educatie gevolgd op de voorschool die bij de school is aangesloten én heeft de school als voorrangsschool; b. Het kind gaat minimaal 8 maanden 2 maal per week naar een Integraal Kind Centrum (IKC) én heeft de school als voorrangsschool. 3. De ouder van het kind heeft op de school een dienstverband voor onbepaalde tijd. 4. Het kind heeft de school als voorrangsschool. 5. Het kind heeft geen voorrang op deze school, maar woont in Amsterdam. Daarna worden aanmeldingen die niet op de 1ste voorkeur zijn gekomen, als volgt geplaatst: 6. Het kind heeft een voorrangsschool als 2de t/m 10de voorkeur. 7. Het kind heeft een niet-voorrangsschool als 2de t/m 10de voorkeur. 8. Het kind woont buiten Amsterdam. Bijzondere voorrang Daarnaast kan het voorkomen dat op grond van een bestuursbesluit een plaatsgarantie wordt afgegeven. Dit kan van toepassing zijn in de volgende gevallen: - Bij een individueel geval kan een beroep gedaan worden op de toepassing van de hardheidsclausule (zie par. 7.2. notitie Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam d.d. 29 januari 2014). - Bij een formeel erkend ouderinitiatief, ook wel groepsaanmelding genoemd, wordt de hardheidsclausule voor de hele groep toegepast.

Voor het woonadres worden de coördinaten van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) gebruikt. Voor de schoollocatie worden de coördinaten van de ingang van het schoolplein gebruikt die door het schoolbestuur zijn bepaald. Het totale scholenbestand van Amsterdam is gekoppeld aan alle woonadressen. De afstand tussen woonadres en acht basisscholen is afhankelijk van de schooldichtheid. In Amsterdam Noord is de loopafstand groter dan bijvoorbeeld in Amsterdam West, waar schooldichtheid groter is. Bij een routeberekening over het IJ is de afstand, die over het water wordt afgelegd door de veerboot, toegevoegd aan de loopafstand tussen woonadres en school. 11